| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / အင္ဂုတ္တရနိကာယ (ဋီကာ) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) |
၃-၆. ဣဏသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ
3-6. Iṇasuttādivaṇṇanā
၄၅-၄၈. တတိယေ ဒလိဒ္ဒော နာမ ဒုဂ္ဂတော, တသ္သ ဘာဝော ဒာလိဒ္ဒိယံ။ န ဧတသ္သ သကံ သာပတေယ္ယန္တိ အသ္သကော, အသာပတေယ္ယော။ တေနာဟ ‘‘အတ္တနော သန္တကေန ရဟိတော’’တိ။ ‘‘ဗုဒ္ဓော ဓမ္မော သင္ဃော’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓော ဘဂဝာ, သ္ဝာက္ခာတော ဓမ္မော, သုပ္ပဋိပန္နော သင္ဃော’’တိ ကေနစိ အကမ္ပိယဘာဝေန ဩကပ္ပနံ ရတနတ္တယဂုဏေ ဩဂာဟေတ္ဝာ ကပ္ပနံ ဩကပ္ပနသဒ္ဓာ နာမ။ ‘‘ဣဒံ အကုသလံ ကမ္မံ နော သကံ, ဣဒံ ပန ကမ္မံ သက’’န္တိ ဧဝံ ဗ္ယတိရေကတော အန္ဝယတော စ ကမ္မသ္သကတဇာနနပညာ ကမ္မသ္သကတပညာ။ တိဝိဓဉ္ဟိ ဒုစ္စရိတံ အတ္တနာ ကတမ္ပိ သကကမ္မံ နာမ န ဟောတိ အတ္ထဘဉ္ဇနတော။ သုစရိတံ သကကမ္မံ နာမ အတ္ထဇနနတော။ ဣဏာဒာနသ္မိန္တိ ပစ္စတ္တဝစနတ္ထေ ဧတံ ဘုမ္မန္တိ အာဟ ‘‘ဣဏဂ္ဂဟဏံ ဝဒာမီ’’တိ။
45-48. Tatiye daliddo nāma duggato, tassa bhāvo dāliddiyaṃ. Na etassa sakaṃ sāpateyyanti assako, asāpateyyo. Tenāha ‘‘attano santakena rahito’’ti. ‘‘Buddho dhammo saṅgho’’ti vutte ‘‘sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto dhammo, suppaṭipanno saṅgho’’ti kenaci akampiyabhāvena okappanaṃ ratanattayaguṇe ogāhetvā kappanaṃ okappanasaddhā nāma. ‘‘Idaṃ akusalaṃ kammaṃ no sakaṃ, idaṃ pana kammaṃ saka’’nti evaṃ byatirekato anvayato ca kammassakatajānanapaññā kammassakatapaññā. Tividhañhi duccaritaṃ attanā katampi sakakammaṃ nāma na hoti atthabhañjanato. Sucaritaṃ sakakammaṃ nāma atthajananato. Iṇādānasminti paccattavacanatthe etaṃ bhummanti āha ‘‘iṇaggahaṇaṃ vadāmī’’ti.
ကဋဂ္ဂာဟောတိ ကတံ သဗ္ဗသော သိဒ္ဓမေဝ ကတ္ဝာ ဂဟဏံ။ သော ပန ဝိဇယလာဘော ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ဇယဂ္ဂာဟော’’တိ။ ဟိရိမနော ဧတသ္သာတိ ဟိရိမနောတိ အာဟ ‘‘ဟိရိသမ္ပယုတ္တစိတ္တော’’တိ, ပာပဇိဂုစ္ဆနလက္ခဏာယ ဟိရိယာ သမ္ပယုတ္တစိတ္တောတိ အတ္ထော။ ဩတ္တပ္ပတိ ဥဗ္ဗိဇ္ဇတိ ဘာယတိ သီလေနာတိ ဩတ္တပ္ပီ, ဩတ္တပ္ပေန သမန္နာဂတော။ နိရာမိသံ သုခန္တိ တတိယဇ္ဈာနသုခံ ဒူရသမုသ္သာရိတကာမာမိသတ္တာ။ ဥပေက္ခန္တိ စတုတ္ထဇ္ဈာနုပေက္ခံ, န ယံ ကိဉ္စိ ဥပေက္ခာဝေဒနန္တိ အာဟ ‘‘စတုတ္ထဇ္ဈာနုပေက္ခ’’န္တိ။ အာရဒ္ဓဝီရိယောတိ ပဂ္ဂဟိတပရိပုဏ္ဏကာယိကစေတသိကဝီရိယောတိ အတ္ထော။ ယော ဂဏသင္ဂဏိကံ ဝိနောဒေတ္ဝာ စတူသု ဣရိယာပထေသု အဋ္ဌအာရမ္ဘဝတ္ထုဝသေန ဧကကော ဟောတိ, တသ္သ ကာယိကံ ဝီရိယံ အာရဒ္ဓံ နာမ ဟောတိ။ စိတ္တသင္ဂဏိကံ ဝိနောဒေတ္ဝာ အဋ္ဌသမာပတ္တိဝသေန ဧကကော ဟောတိ။ ဂမနေ ဥပ္ပန္နကိလေသသ္သ ဌာနံ ပာပုဏိတုံ န ဒေတိ, ဌာနေ ဥပ္ပန္နကိလေသသ္သ နိသဇ္ဇံ, နိသဇ္ဇာယ ဥပ္ပန္နကိလေသသ္သ သယနံ ပာပုဏိတုံ န ဒေတိ, ဥပ္ပန္နဋ္ဌာနေယေဝ ကိလေသေ နိဂ္ဂဏ္ဟာတိ။ အယံ စေတသိကံ ဝီရိယံ အာရဒ္ဓံ နာမ ဟောတိ။ ပဋိပက္ခဒူရီဘာဝေန သေဋ္ဌဋ္ဌေန စ ဧကော ဥဒေတီတိ ဧကောဒိ, ဧကဂ္ဂတာ။ တသ္သ ယောဂတော ဧကဂ္ဂစိတ္တော ဣဓ ဧကောဒိ။ ပဋိပက္ခတော အတ္တာနံ နိပာတိ, တံ ဝာ နိပယတိ ဝိသောသေတီတိ နိပကော။ အညတရံ ကာယာဒိဘေဒံ အာရမ္မဏံ သာတိသယာယ သတိယာ သရတီတိ သတော။ တေနာဟ ‘‘ဧကဂ္ဂစိတ္တော’’တိအာဒိ။
Kaṭaggāhoti kataṃ sabbaso siddhameva katvā gahaṇaṃ. So pana vijayalābho hotīti āha ‘‘jayaggāho’’ti. Hirimano etassāti hirimanoti āha ‘‘hirisampayuttacitto’’ti, pāpajigucchanalakkhaṇāya hiriyā sampayuttacittoti attho. Ottappati ubbijjati bhāyati sīlenāti ottappī, ottappena samannāgato. Nirāmisaṃ sukhanti tatiyajjhānasukhaṃ dūrasamussāritakāmāmisattā. Upekkhanti catutthajjhānupekkhaṃ, na yaṃ kiñci upekkhāvedananti āha ‘‘catutthajjhānupekkha’’nti. Āraddhavīriyoti paggahitaparipuṇṇakāyikacetasikavīriyoti attho. Yo gaṇasaṅgaṇikaṃ vinodetvā catūsu iriyāpathesu aṭṭhaārambhavatthuvasena ekako hoti, tassa kāyikaṃ vīriyaṃ āraddhaṃ nāma hoti. Cittasaṅgaṇikaṃ vinodetvā aṭṭhasamāpattivasena ekako hoti. Gamane uppannakilesassa ṭhānaṃ pāpuṇituṃ na deti, ṭhāne uppannakilesassa nisajjaṃ, nisajjāya uppannakilesassa sayanaṃ pāpuṇituṃ na deti, uppannaṭṭhāneyeva kilese niggaṇhāti. Ayaṃ cetasikaṃ vīriyaṃ āraddhaṃ nāma hoti. Paṭipakkhadūrībhāvena seṭṭhaṭṭhena ca eko udetīti ekodi, ekaggatā. Tassa yogato ekaggacitto idha ekodi. Paṭipakkhato attānaṃ nipāti, taṃ vā nipayati visosetīti nipako. Aññataraṃ kāyādibhedaṃ ārammaṇaṃ sātisayāya satiyā saratīti sato. Tenāha ‘‘ekaggacitto’’tiādi.
အကုပ္ပာ မေ ဝိမုတ္တီတိ မယ္ဟံ အရဟတ္တဖလဝိမုတ္တိ အကုပ္ပတာယ အကုပ္ပာရမ္မဏတာယ စ အကုပ္ပာ။ သာ ဟိ ရာဂာဒီဟိ န ကုပ္ပတီတိ အကုပ္ပတာယပိ အကုပ္ပာ ။ အကုပ္ပံ နိဗ္ဗာနမသ္သာ အာရမ္မဏန္တိ အကုပ္ပာရမ္မဏတာယပိ အကုပ္ပာ။ တေနေဝာဟ ‘‘အကုပ္ပာရမ္မဏတ္တာ’’တိအာဒိ။ ဘဝသံယောဇနာနန္တိ ကာမရာဂပဋိဃမာနဒိဋ္ဌိဝိစိကိစ္ဆာသီလဗ္ဗတပရာမာသဘဝရာဂဣသ္သာမစ္ဆရိယ- အဝိဇ္ဇာသင္ခာတာနံ ဒသန္နံ သံယောဇနာနံ။ ဣမာနိ ဟိ သတ္တေ ဘဝေသု သံယောဇေန္တိ ဥပနိဗန္ဓန္တိ ဘဝာဘဝေန သံယောဇေန္တိ, တသ္မာ ဘဝသံယောဇနာနီတိ ဝုစ္စန္တိ။ ခီဏာသဝော ဥတ္တမအဏဏော ကိလေသဣဏာနံ အဘာဝတော။ အညေ ဟိ သတ္တာ ယာဝ န ကိလေသာ ပဟီယန္တိ, တာဝ သဣဏာ နာမ အသေရိဝိဟာရဘာဝတော။ စတုတ္ထာဒီနိ ဥတ္တာနတ္ထာနိ။
Akuppāme vimuttīti mayhaṃ arahattaphalavimutti akuppatāya akuppārammaṇatāya ca akuppā. Sā hi rāgādīhi na kuppatīti akuppatāyapi akuppā . Akuppaṃ nibbānamassā ārammaṇanti akuppārammaṇatāyapi akuppā. Tenevāha ‘‘akuppārammaṇattā’’tiādi. Bhavasaṃyojanānanti kāmarāgapaṭighamānadiṭṭhivicikicchāsīlabbataparāmāsabhavarāgaissāmacchariya- avijjāsaṅkhātānaṃ dasannaṃ saṃyojanānaṃ. Imāni hi satte bhavesu saṃyojenti upanibandhanti bhavābhavena saṃyojenti, tasmā bhavasaṃyojanānīti vuccanti. Khīṇāsavo uttamaaṇaṇo kilesaiṇānaṃ abhāvato. Aññe hi sattā yāva na kilesā pahīyanti, tāva saiṇā nāma aserivihārabhāvato. Catutthādīni uttānatthāni.
ဣဏသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Iṇasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / အင္ဂုတ္တရနိကာယ • Aṅguttaranikāya
၃. ဣဏသုတ္တံ • 3. Iṇasuttaṃ
၄. မဟာစုန္ဒသုတ္တံ • 4. Mahācundasuttaṃ
၅. ပဌမသန္ဒိဋ္ဌိကသုတ္တံ • 5. Paṭhamasandiṭṭhikasuttaṃ
၆. ဒုတိယသန္ဒိဋ္ဌိကသုတ္တံ • 6. Dutiyasandiṭṭhikasuttaṃ
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / အင္ဂုတ္တရနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā)
၃. ဣဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 3. Iṇasuttavaṇṇanā
၄. မဟာစုန္ဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 4. Mahācundasuttavaṇṇanā
၅-၆. သန္ဒိဋ္ဌိကသုတ္တဒ္ဝယဝဏ္ဏနာ • 5-6. Sandiṭṭhikasuttadvayavaṇṇanā
