| Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / ဇာတကပာဠိ • Jātakapāḷi |
၅၀၉. ဟတ္ထိပာလဇာတကံ (၁၃)
509. Hatthipālajātakaṃ (13)
၃၃၇.
337.
စိရသ္သံ ဝတ ပသ္သာမ၊ ဗ္ရာဟ္မဏံ ဒေဝဝဏ္ဏိနံ။
Cirassaṃ vata passāma, brāhmaṇaṃ devavaṇṇinaṃ;
၃၃၈.
338.
စိရသ္သံ ဝတ ပသ္သာမ၊ ဣသိံ ဓမ္မဂုဏေ ရတံ။
Cirassaṃ vata passāma, isiṃ dhammaguṇe rataṃ;
ကာသာယဝတ္ထဝသနံ၊ ဝာကစီရံ ပဋိစ္ဆဒံ။
Kāsāyavatthavasanaṃ, vākacīraṃ paṭicchadaṃ.
၃၃၉.
339.
အာသနံ ဥဒကံ ပဇ္ဇံ၊ ပဋိဂဏ္ဟာတု နော ဘဝံ။
Āsanaṃ udakaṃ pajjaṃ, paṭigaṇhātu no bhavaṃ;
အဂ္ဃေ ဘဝန္တံ ပုစ္ဆာမ၊ အဂ္ဃံ ကုရုတု နော ဘဝံ။
Agghe bhavantaṃ pucchāma, agghaṃ kurutu no bhavaṃ.
၃၄၀.
340.
အဓိစ္စ ဝေဒေ ပရိယေသ ဝိတ္တံ၊ ပုတ္တေ ဂဟေ 3 တာတ ပတိဋ္ဌပေတ္ဝာ။
Adhicca vede pariyesa vittaṃ, putte gahe 4 tāta patiṭṭhapetvā;
ဂန္ဓေ ရသေ ပစ္စနုဘုယ္ယ 5 သဗ္ဗံ၊ အရညံ သာဓု မုနိ သော ပသတ္ထော။
Gandhe rase paccanubhuyya 6 sabbaṃ, araññaṃ sādhu muni so pasattho.
၃၄၁.
341.
ဝေဒာ န သစ္စာ န စ ဝိတ္တလာဘော၊ န ပုတ္တလာဘေန ဇရံ ဝိဟန္တိ။
Vedā na saccā na ca vittalābho, na puttalābhena jaraṃ vihanti;
၃၄၂.
342.
အဒ္ဓာ ဟိ သစ္စံ ဝစနံ တဝေတံ၊ သကမ္မုနာ ဟောတိ ဖလူပပတ္တိ။
Addhā hi saccaṃ vacanaṃ tavetaṃ, sakammunā hoti phalūpapatti;
၃၄၃.
343.
ယသ္သသ္သ သက္ခီ မရဏေန ရာဇ၊ ဇရာယ မေတ္တီ နရဝီရသေဋ္ဌ။
Yassassa sakkhī maraṇena rāja, jarāya mettī naravīraseṭṭha;
ယော စာပိ ဇညာ န မရိသ္သံ ကဒာစိ၊ ပသ္သေယ္ယုံ တံ ဝသ္သသတံ အရောဂံ။
Yo cāpi jaññā na marissaṃ kadāci, passeyyuṃ taṃ vassasataṃ arogaṃ.
၃၄၄.
344.
ယထာပိ နာဝံ ပုရိသော ဒကမ္ဟိ၊ ဧရေတိ စေ နံ ဥပနေတိ တီရံ။
Yathāpi nāvaṃ puriso dakamhi, ereti ce naṃ upaneti tīraṃ;
ဧဝမ္ပိ ဗ္ယာဓီ သတတံ ဇရာ စ၊ ဥပနေတိ မစ္စံ 15 ဝသမန္တကသ္သ။
Evampi byādhī satataṃ jarā ca, upaneti maccaṃ 16 vasamantakassa.
၃၄၅.
345.
ပင္ကော စ ကာမာ ပလိပော စ ကာမာ၊ မနောဟရာ ဒုတ္တရာ မစ္စုဓေယ္ယာ။
Paṅko ca kāmā palipo ca kāmā, manoharā duttarā maccudheyyā;
ဧတသ္မိံ ပင္ကေ ပလိပေ ဗ္ယသန္နာ 17၊ ဟီနတ္တရူပာ န တရန္တိ ပာရံ။
Etasmiṃ paṅke palipe byasannā 18, hīnattarūpā na taranti pāraṃ.
၃၄၆.
346.
အယံ ပုရေ လုဒ္ဒမကာသိ ကမ္မံ၊ သ္ဝာယံ ဂဟီတော န ဟိ မောက္ခိတော မေ။
Ayaṃ pure luddamakāsi kammaṃ, svāyaṃ gahīto na hi mokkhito me;
ဩရုန္ဓိယာ နံ ပရိရက္ခိသ္သာမိ၊ မာယံ ပုန လုဒ္ဒမကာသိ ကမ္မံ။
Orundhiyā naṃ parirakkhissāmi, māyaṃ puna luddamakāsi kammaṃ.
၃၄၇.
347.
ဧဝံ နဋ္ဌော ဧသုကာရီ မမတ္ထော၊ သောဟံ ကထံ န ဂဝေသေယ္ယံ ရာဇ။
Evaṃ naṭṭho esukārī mamattho, sohaṃ kathaṃ na gaveseyyaṃ rāja.
၃၄၈.
348.
အနာဂတံ နေတမတ္ထီတိ ဉတ္ဝာ၊ ဥပ္ပန္နဆန္ဒံ ကော ပနုဒေယ္ယ ဓီရော။
Anāgataṃ netamatthīti ñatvā, uppannachandaṃ ko panudeyya dhīro.
၃၄၉.
349.
ပသ္သာမိ ဝောဟံ ဒဟရံ 25 ကုမာရိံ၊ မတ္တူပမံ ကေတကပုပ္ဖနေတ္တံ။
Passāmi vohaṃ daharaṃ 26 kumāriṃ, mattūpamaṃ ketakapupphanettaṃ;
အဘုတ္တဘောဂေ 27 ပဌမေ ဝယသ္မိံ၊ အာဒာယ မစ္စု ဝဇတေ ကုမာရိံ။
Abhuttabhoge 28 paṭhame vayasmiṃ, ādāya maccu vajate kumāriṃ.
၃၅၀.
350.
ယုဝာ သုဇာတော သုမုခော သုဒသ္သနော၊ သာမော ကုသုမ္ဘပရိကိဏ္ဏမသ္သု။
Yuvā sujāto sumukho sudassano, sāmo kusumbhaparikiṇṇamassu;
ဟိတ္ဝာန ကာမေ ပဋိကစ္စ 29 ဂေဟံ၊ အနုဇာန မံ ပဗ္ဗဇိသ္သာမိ ဒေဝ။
Hitvāna kāme paṭikacca 30 gehaṃ, anujāna maṃ pabbajissāmi deva.
၃၅၁.
351.
သာခာဟိ ရုက္ခော လဘတေ သမညံ၊ ပဟီနသာခံ ပန ခာဏုမာဟု။
Sākhāhi rukkho labhate samaññaṃ, pahīnasākhaṃ pana khāṇumāhu;
ပဟီနပုတ္တသ္သ မမဇ္ဇ ဘောတိ၊ ဝာသေဋ္ဌိ ဘိက္ခာစရိယာယ ကာလော။
Pahīnaputtassa mamajja bhoti, vāseṭṭhi bhikkhācariyāya kālo.
၃၅၂.
352.
ဂစ္ဆန္တိ ပုတ္တာ စ ပတီ စ မယ္ဟံ, သာဟံ ကထံ နာနုဝဇေ ပဇာနံ။
Gacchanti puttā ca patī ca mayhaṃ, sāhaṃ kathaṃ nānuvaje pajānaṃ.
၃၅၃.
353.
ဧတေ ဘုတ္ဝာ ဝမိတ္ဝာ စ၊ ပက္ကမန္တိ ဝိဟင္ဂမာ။
Ete bhutvā vamitvā ca, pakkamanti vihaṅgamā;
၃၅၄.
354.
ဝန္တာဒော ပုရိသော ရာဇ၊ န သော ဟောတိ ပသံသိယော။
Vantādo puriso rāja, na so hoti pasaṃsiyo.
၃၅၅.
355.
ပင္ကေ စ 39 ပောသံ ပလိပေ ဗ္ယသန္နံ၊ ဗလီ ယထာ ဒုဗ္ဗလမုဒ္ဓရေယ္ယ။
Paṅke ca 40 posaṃ palipe byasannaṃ, balī yathā dubbalamuddhareyya;
ဧဝမ္ပိ မံ တ္ဝံ ဥဒတာရိ ဘောတိ၊ ပဉ္စာလိ ဂာထာဟိ သုဘာသိတာဟိ။
Evampi maṃ tvaṃ udatāri bhoti, pañcāli gāthāhi subhāsitāhi.
၃၅၆.
356.
ဣဒံ ဝတ္ဝာ မဟာရာဇာ၊ ဧသုကာရီ ဒိသမ္ပတိ။
Idaṃ vatvā mahārājā, esukārī disampati;
ရဋ္ဌံ ဟိတ္ဝာန ပဗ္ဗဇိ၊ နာဂော ဆေတ္ဝာဝ ဗန္ဓနံ။
Raṭṭhaṃ hitvāna pabbaji, nāgo chetvāva bandhanaṃ.
၃၅၇.
357.
ရာဇာ စ ပဗ္ဗဇ္ဇမရောစယိတ္ထ၊ ရဋ္ဌံ ပဟာယ နရဝီရသေဋ္ဌော။
Rājā ca pabbajjamarocayittha, raṭṭhaṃ pahāya naravīraseṭṭho;
တုဝမ္ပိ နော ဟောတိ ယထေဝ ရာဇာ၊ အမ္ဟေဟိ ဂုတ္တာ အနုသာသ ရဇ္ဇံ။
Tuvampi no hoti yatheva rājā, amhehi guttā anusāsa rajjaṃ.
၃၅၈.
358.
ရာဇာ စ ပဗ္ဗဇ္ဇမရောစယိတ္ထ၊ ရဋ္ဌံ ပဟာယ နရဝီရသေဋ္ဌော။
Rājā ca pabbajjamarocayittha, raṭṭhaṃ pahāya naravīraseṭṭho;
အဟမ္ပိ ဧကာ 41 စရိသ္သာမိ လောကေ၊ ဟိတ္ဝာန ကာမာနိ မနောရမာနိ။
Ahampi ekā 42 carissāmi loke, hitvāna kāmāni manoramāni.
၃၅၉.
359.
ရာဇာ စ ပဗ္ဗဇ္ဇမရောစယိတ္ထ၊ ရဋ္ဌံ ပဟာယ နရဝီရသေဋ္ဌော။
Rājā ca pabbajjamarocayittha, raṭṭhaṃ pahāya naravīraseṭṭho;
အဟမ္ပိ ဧကာ စရိသ္သာမိ လောကေ၊ ဟိတ္ဝာန ကာမာနိ ယထောဓိကာနိ။
Ahampi ekā carissāmi loke, hitvāna kāmāni yathodhikāni.
၃၆၀.
360.
အစ္စေန္တိ ကာလာ တရယန္တိ ရတ္တိယော၊ ဝယောဂုဏာ အနုပုဗ္ဗံ ဇဟန္တိ။
Accenti kālā tarayanti rattiyo, vayoguṇā anupubbaṃ jahanti;
အဟမ္ပိ ဧကာ စရိသ္သာမိ လောကေ၊ ဟိတ္ဝာန ကာမာနိ မနောရမာနိ။
Ahampi ekā carissāmi loke, hitvāna kāmāni manoramāni.
၃၆၁.
361.
အစ္စေန္တိ ကာလာ တရယန္တိ ရတ္တိယော၊ ဝယောဂုဏာ အနုပုဗ္ဗံ ဇဟန္တိ။
Accenti kālā tarayanti rattiyo, vayoguṇā anupubbaṃ jahanti;
အဟမ္ပိ ဧကာ စရိသ္သာမိ လောကေ၊ ဟိတ္ဝာန ကာမာနိ ယထောဓိကာနိ။
Ahampi ekā carissāmi loke, hitvāna kāmāni yathodhikāni.
၃၆၂.
362.
အစ္စေန္တိ ကာလာ တရယန္တိ ရတ္တိယော၊ ဝယောဂုဏာ အနုပုဗ္ဗံ ဇဟန္တိ။
Accenti kālā tarayanti rattiyo, vayoguṇā anupubbaṃ jahanti;
အဟမ္ပိ ဧကာ စရိသ္သာမိ လောကေ၊ သီတိဘူတာ 43 သဗ္ဗမတိစ္စ သင္ဂန္တိ။
Ahampi ekā carissāmi loke, sītibhūtā 44 sabbamaticca saṅganti.
ဟတ္ထိပာလဇာတကံ တေရသမံ။
Hatthipālajātakaṃ terasamaṃ.
Footnotes:
Related texts:
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ခုဒ္ဒကနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ဇာတက-အဋ္ဌကထာ • Jātaka-aṭṭhakathā / [၅၀၉] ၁၃. ဟတ္ထိပာလဇာတကဝဏ္ဏနာ • [509] 13. Hatthipālajātakavaṇṇanā
