| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) |
੮. ਗੂਥਭਾਣੀਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ
8. Gūthabhāṇīsuttavaṇṇanā
੨੮. ਅਟ੍ਠਮੇ ਗੂਥਭਾਣੀਤਿ ਯੋ ਗੂਥਂ વਿਯ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਕਥਂ ਕਥੇਤਿ। ਪੁਪ੍ਫਭਾਣੀਤਿ ਯੋ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ વਿਯ ਸੁਗਨ੍ਧਕਥਂ ਕਥੇਤਿ। ਮਧੁਭਾਣੀਤਿ ਯੋ ਮਧੁ વਿਯ ਮਧੁਰਕਥਂ ਕਥੇਤਿ। ਸਭਗ੍ਗਤੋਤਿ ਸਭਾਯ ਠਿਤੋ। ਪਰਿਸਗ੍ਗਤੋਤਿ ਗਾਮਪਰਿਸਾਯ ਠਿਤੋ। ਞਾਤਿਮਜ੍ਝਗਤੋਤਿ ਞਾਤੀਨਂ ਮਜ੍ਝੇ ਠਿਤੋ। ਪੂਗਮਜ੍ਝਗਤੋਤਿ ਸੇਣੀਨਂ ਮਜ੍ਝੇ ਠਿਤੋ। ਰਾਜਕੁਲਮਜ੍ਝਗਤੋਤਿ ਰਾਜਕੁਲਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਮਹਾવਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਠਿਤੋ। ਅਭਿਨੀਤੋਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥਾਯਾਨੀਤੋ। ਸਕ੍ਖਿਪੁਟ੍ਠੋਤਿ ਸਕ੍ਖਿਂ ਕਤ੍વਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ। ਏਹਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸਾਤਿ ਆਲਪਨਮੇਤਂ। ਅਤ੍ਤਹੇਤੁ વਾ ਪਰਹੇਤੁ વਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ વਾ ਪਰਸ੍ਸ વਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਦਿਹੇਤੁ વਾ ਧਨਹੇਤੁ વਾ। ਆਮਿਸਕਿਞ੍ਚਿਕ੍ਖਹੇਤੁ વਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਮਿਸਨ੍ਤਿ ਲਞ੍ਜੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ। ਕਿਞ੍ਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਯਂ વਾ ਤਂ વਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਯવਟ੍ਟਕਸਪ੍ਪਿਪਿਣ੍ਡਨવਨੀਤਪਿਣ੍ਡਾਦਿਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਲਞ੍ਜਸ੍ਸ ਹੇਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਭਾਸਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋਯੇવ ਮੁਸਾવਾਦਂ ਕਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ।
28. Aṭṭhame gūthabhāṇīti yo gūthaṃ viya duggandhakathaṃ katheti. Pupphabhāṇīti yo pupphāni viya sugandhakathaṃ katheti. Madhubhāṇīti yo madhu viya madhurakathaṃ katheti. Sabhaggatoti sabhāya ṭhito. Parisaggatoti gāmaparisāya ṭhito. Ñātimajjhagatoti ñātīnaṃ majjhe ṭhito. Pūgamajjhagatoti seṇīnaṃ majjhe ṭhito. Rājakulamajjhagatoti rājakulassa majjhe mahāvinicchaye ṭhito. Abhinītoti pucchanatthāyānīto. Sakkhipuṭṭhoti sakkhiṃ katvā pucchito. Ehambho purisāti ālapanametaṃ. Attahetu vā parahetu vāti attano vā parassa vā hatthapādādihetu vā dhanahetu vā. Āmisakiñcikkhahetu vāti ettha āmisanti lañjo adhippeto. Kiñcikkhanti yaṃ vā taṃ vā appamattakaṃ antamaso tittiriyavaṭṭakasappipiṇḍanavanītapiṇḍādimattakassa lañjassa hetūti attho. Sampajānamusā bhāsitā hotīti jānantoyeva musāvādaṃ kattā hoti.
ਨੇਲਾਤਿ ਏਲਂ વੁਚ੍ਚਤਿ ਦੋਸੋ, ਨਾਸ੍ਸ ਏਲਨ੍ਤਿ ਨੇਲਾ, ਨਿਦ੍ਦੋਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ‘‘ਨੇਲਙ੍ਗੋ ਸੇਤਪਚ੍ਛਾਦੋ’’ਤਿ (ਉਦਾ॰ ੬੫) ਏਤ੍ਥ વੁਤ੍ਤਸੀਲਂ વਿਯ। ਕਣ੍ਣਸੁਖਾਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮਧੁਰਤਾਯ ਕਣ੍ਣਾਨਂ ਸੁਖਾ, ਸੂਚਿવਿਜ੍ਝਨਂ વਿਯ ਕਣ੍ਣਸੂਲਂ ਨ ਜਨੇਤਿ। ਅਤ੍ਥਮਧੁਰਤਾਯ ਸਕਲਸਰੀਰੇ ਕੋਪਂ ਅਜਨੇਤ੍વਾ ਪੇਮਂ ਜਨੇਤੀਤਿ ਪੇਮਨੀਯਾ। ਹਦਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਹਞ੍ਞਮਾਨਾ ਸੁਖੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪવਿਸਤੀਤਿ ਹਦਯਙ੍ਗਮਾ। ਗੁਣਪਰਿਪੁਣ੍ਣਤਾਯ ਪੁਰੇ ਭવਾਤਿ ਪੋਰੀ। ਪੁਰੇ ਸਂવਡ੍ਢਨਾਰੀ વਿਯ ਸੁਕੁਮਾਰਾਤਿਪਿ ਪੋਰੀ। ਪੁਰਸ੍ਸ ਏਸਾਤਿਪਿ ਪੋਰੀ। ਪੁਰਸ੍ਸ ਏਸਾਤਿ ਨਗਰવਾਸੀਨਂ ਕਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਨਗਰવਾਸਿਨੋ ਹਿ ਯੁਤ੍ਤਕਥਾ ਹੋਨ੍ਤਿ , ਪਿਤਿਮਤ੍ਤਂ ਪਿਤਾਤਿ, ਮਾਤਿਮਤ੍ਤਂ ਮਾਤਾਤਿ, ਭਾਤਿਮਤ੍ਤਂ ਭਾਤਾਤਿ વਦਨ੍ਤਿ। ਏવਰੂਪੀ ਕਥਾ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਕਨ੍ਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਬਹੁਜਨਕਨ੍ਤਾ। ਕਨ੍ਤਭਾવੇਨੇવ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਮਨਾਪਾ ਚਿਤ੍ਤવੁਦ੍ਧਿਕਰਾਤਿ ਬਹੁਜਨਮਨਾਪਾ।
Nelāti elaṃ vuccati doso, nāssa elanti nelā, niddosāti attho. ‘‘Nelaṅgo setapacchādo’’ti (udā. 65) ettha vuttasīlaṃ viya. Kaṇṇasukhāti byañjanamadhuratāya kaṇṇānaṃ sukhā, sūcivijjhanaṃ viya kaṇṇasūlaṃ na janeti. Atthamadhuratāya sakalasarīre kopaṃ ajanetvā pemaṃ janetīti pemanīyā. Hadayaṃ gacchati appaṭihaññamānā sukhena cittaṃ pavisatīti hadayaṅgamā. Guṇaparipuṇṇatāya pure bhavāti porī. Pure saṃvaḍḍhanārī viya sukumārātipi porī. Purassa esātipi porī. Purassa esāti nagaravāsīnaṃ kathāti attho. Nagaravāsino hi yuttakathā honti , pitimattaṃ pitāti, mātimattaṃ mātāti, bhātimattaṃ bhātāti vadanti. Evarūpī kathā bahuno janassa kantā hotīti bahujanakantā. Kantabhāveneva bahuno janassa manāpā cittavuddhikarāti bahujanamanāpā.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯ • Aṅguttaranikāya / ੮. ਗੂਥਭਾਣੀਸੁਤ੍ਤਂ • 8. Gūthabhāṇīsuttaṃ
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) / ੮. ਗੂਥਭਾਣੀਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 8. Gūthabhāṇīsuttavaṇṇanā
