| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / बुद्धवंसपाळि • Buddhavaṃsapāḷi |
२७. गोतमबुद्धवंसो
27. Gotamabuddhavaṃso
१.
1.
पधानं पदहित्वान, पत्तो सम्बोधिमुत्तमं॥
Padhānaṃ padahitvāna, patto sambodhimuttamaṃ.
२.
2.
ब्रह्मुना याचितो सन्तो, धम्मचक्कं पवत्तयिं।
Brahmunā yācito santo, dhammacakkaṃ pavattayiṃ;
अट्ठारसन्नं कोटीनं, पठमाभिसमयो अहु॥
Aṭṭhārasannaṃ koṭīnaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.
३.
3.
ततो परञ्च देसेन्ते, नरदेवसमागमे।
Tato parañca desente, naradevasamāgame;
गणनाय न वत्तब्बो, दुतियाभिसमयो अहु॥
Gaṇanāya na vattabbo, dutiyābhisamayo ahu.
४.
4.
इधेवाहं एतरहि, ओवदिं मम अत्रजं।
Idhevāhaṃ etarahi, ovadiṃ mama atrajaṃ;
गणनाय न वत्तब्बो, ततियाभिसमयो अहु॥
Gaṇanāya na vattabbo, tatiyābhisamayo ahu.
५.
5.
एकोसि सन्निपातो मे, सावकानं महेसिनं।
Ekosi sannipāto me, sāvakānaṃ mahesinaṃ;
अड्ढतेळससतानं, भिक्खूनासि समागमो॥
Aḍḍhateḷasasatānaṃ, bhikkhūnāsi samāgamo.
६.
6.
विरोचमानो विमलो, भिक्खुसङ्घस्स मज्झगो।
Virocamāno vimalo, bhikkhusaṅghassa majjhago;
ददामि पत्थितं सब्बं, मणीव सब्बकामदो॥
Dadāmi patthitaṃ sabbaṃ, maṇīva sabbakāmado.
७.
7.
फलमाकङ्खमानानं , भवच्छन्दजहेसिनं।
Phalamākaṅkhamānānaṃ , bhavacchandajahesinaṃ;
चतुसच्चं पकासेमि, अनुकम्पाय पाणिनं॥
Catusaccaṃ pakāsemi, anukampāya pāṇinaṃ.
८.
8.
दसवीससहस्सानं, धम्माभिसमयो अहु।
Dasavīsasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu;
एकद्विन्नं अभिसमयो, गणनातो असङ्खियो॥
Ekadvinnaṃ abhisamayo, gaṇanāto asaṅkhiyo.
९.
9.
वित्थारिकं बाहुजञ्ञं, इद्धं फीतं सुफुल्लितं।
Vitthārikaṃ bāhujaññaṃ, iddhaṃ phītaṃ suphullitaṃ;
इध मय्हं सक्यमुनिनो, सासनं सुविसोधितं॥
Idha mayhaṃ sakyamunino, sāsanaṃ suvisodhitaṃ.
१०.
10.
अनासवा वीतरागा, सन्तचित्ता समाहिता।
Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā;
भिक्खूनेकसता सब्बे, परिवारेन्ति मं सदा॥
Bhikkhūnekasatā sabbe, parivārenti maṃ sadā.
११.
11.
इदानि ये एतरहि, जहन्ति मानुसं भवं।
Idāni ye etarahi, jahanti mānusaṃ bhavaṃ;
अप्पत्तमानसा सेखा, ते भिक्खू विञ्ञुगरहिता॥
Appattamānasā sekhā, te bhikkhū viññugarahitā.
१२.
12.
अरियञ्च संथोमयन्ता, सदा धम्मरता जना।
Ariyañca saṃthomayantā, sadā dhammaratā janā;
बुज्झिस्सन्ति सतिमन्तो, संसारसरितं गता॥
Bujjhissanti satimanto, saṃsārasaritaṃ gatā.
१३.
13.
नगरं कपिलवत्थु मे, राजा सुद्धोदनो पिता।
Nagaraṃ kapilavatthu me, rājā suddhodano pitā;
मय्हं जनेत्तिका माता, मायादेवीति वुच्चति॥
Mayhaṃ janettikā mātā, māyādevīti vuccati.
१४.
14.
एकूनतिंसवस्सानि , अगारं अज्झहं वसिं।
Ekūnatiṃsavassāni , agāraṃ ajjhahaṃ vasiṃ;
रम्मो सुरम्मो सुभको, तयो पासादमुत्तमा॥
Rammo surammo subhako, tayo pāsādamuttamā.
१५.
15.
चत्तारीससहस्सानि, नारियो समलङ्कता।
Cattārīsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;
भद्दकञ्चना नाम नारी, राहुलो नाम अत्रजो॥
Bhaddakañcanā nāma nārī, rāhulo nāma atrajo.
१६.
16.
निमित्ते चतुरो दिस्वा, अस्सयानेन निक्खमिं।
Nimitte caturo disvā, assayānena nikkhamiṃ;
छब्बस्सं पधानचारं, अचरिं दुक्करं अहं॥
Chabbassaṃ padhānacāraṃ, acariṃ dukkaraṃ ahaṃ.
१७.
17.
बाराणसियं इसिपतने, चक्कं पवत्तितं मया।
Bārāṇasiyaṃ isipatane, cakkaṃ pavattitaṃ mayā;
अहं गोतमसम्बुद्धो, सरणं सब्बपाणिनं॥
Ahaṃ gotamasambuddho, saraṇaṃ sabbapāṇinaṃ.
१८.
18.
कोलितो उपतिस्सो च, द्वे भिक्खू अग्गसावका।
Kolito upatisso ca, dve bhikkhū aggasāvakā;
आनन्दो नामुपट्ठाको, सन्तिकावचरो मम।
Ānando nāmupaṭṭhāko, santikāvacaro mama;
खेमा उप्पलवण्णा च, भिक्खुनी अग्गसाविका॥
Khemā uppalavaṇṇā ca, bhikkhunī aggasāvikā.
१९.
19.
चित्तो हत्थाळवको च, अग्गुपट्ठाकुपासका।
Citto hatthāḷavako ca, aggupaṭṭhākupāsakā;
नन्दमाता च उत्तरा, अग्गुपट्ठिकुपासिका॥
Nandamātā ca uttarā, aggupaṭṭhikupāsikā.
२०.
20.
अहं अस्सत्थमूलम्हि, पत्तो सम्बोधिमुत्तमं।
Ahaṃ assatthamūlamhi, patto sambodhimuttamaṃ;
ब्यामप्पभा सदा मय्हं, सोळसहत्थमुग्गता॥
Byāmappabhā sadā mayhaṃ, soḷasahatthamuggatā.
२१.
21.
अप्पं वस्ससतं आयु, इदानेतरहि विज्जति।
Appaṃ vassasataṃ āyu, idānetarahi vijjati;
तावता तिट्ठमानोहं, तारेमि जनतं बहुं॥
Tāvatā tiṭṭhamānohaṃ, tāremi janataṃ bahuṃ.
२२.
22.
ठपयित्वान धम्मुक्कं, पच्छिमं जनबोधनं।
Ṭhapayitvāna dhammukkaṃ, pacchimaṃ janabodhanaṃ;
अहम्पि नचिरस्सेव, सद्धिं सावकसङ्घतो।
Ahampi nacirasseva, saddhiṃ sāvakasaṅghato;
इधेव परिनिब्बिस्सं, अग्गी वाहारसङ्खया॥
Idheva parinibbissaṃ, aggī vāhārasaṅkhayā.
२३.
23.
अयञ्च गुणधारणो देहो, द्वत्तिंसवरलक्खणविचित्तो॥
Ayañca guṇadhāraṇo deho, dvattiṃsavaralakkhaṇavicitto.
२४.
24.
दस दिसा पभासेत्वा, सतरंसीव छप्पभा।
Dasa disā pabhāsetvā, sataraṃsīva chappabhā;
सब्बं तमन्तरहिस्सन्ति, ननु रित्ता सब्बसङ्खाराति॥
Sabbaṃ tamantarahissanti, nanu rittā sabbasaṅkhārāti.
गोतमस्स भगवतो वंसो पञ्चवीसतिमो।
Gotamassa bhagavato vaṃso pañcavīsatimo.
Footnotes:
Related texts:
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / खुद्दकनिकाय (अट्ठकथा) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / बुद्धवंस-अट्ठकथा • Buddhavaṃsa-aṭṭhakathā / २७. गोतमबुद्धवंसवण्णना • 27. Gotamabuddhavaṃsavaṇṇanā
