| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಮಿಲಿನ್ದಪಞ್ಹಪಾಳಿ • Milindapañhapāḷi |
೯. ಗಾಥಾಭಿಗೀತಭೋಜನಕಥಾಪಞ್ಹೋ
9. Gāthābhigītabhojanakathāpañho
೯. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ ಭಗವತಾ –
9. ‘‘Bhante nāgasena, bhāsitampetaṃ bhagavatā –
‘‘‘ಗಾಥಾಭಿಗೀತಂ ಮೇ ಅಭೋಜನೇಯ್ಯಂ 1, ಸಮ್ಪಸ್ಸತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ನೇಸ ಧಮ್ಮಾ।
‘‘‘Gāthābhigītaṃ me abhojaneyyaṃ 2, sampassataṃ brāhmaṇa nesa dhammā;
ಗಾಥಾಭಿಗೀತಂ ಪನುದನ್ತಿ ಬುದ್ಧಾ, ಧಮ್ಮೇ ಸತೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವುತ್ತಿರೇಸಾ’ತಿ॥
Gāthābhigītaṃ panudanti buddhā, dhamme satī brāhmaṇa vuttiresā’ti.
‘‘ಪುನ ಚ ಭಗವಾ ಪರಿಸಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಕಥೇನ್ತೋ ಅನುಪುಬ್ಬಿಕಥಂ ಪಠಮಂ ತಾವ ದಾನಕಥಂ ಕಥೇತಿ, ಪಚ್ಛಾ ಸೀಲಕಥಂ, ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಬ್ಬಲೋಕಿಸ್ಸರಸ್ಸ ಭಾಸಿತಂ ಸುತ್ವಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾ ಅಭಿಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ ದಾನಂ ದೇನ್ತಿ, ತಸ್ಸ ತಂ ಉಯ್ಯೋಜಿತಂ ದಾನಂ ಸಾವಕಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ। ಯದಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಭಗವತಾ ಭಣಿತಂ ‘ಗಾಥಾಭಿಗೀತಂ ಮೇ ಅಭೋಜನೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ, ತೇನ ಹಿ ‘ಭಗವಾ ದಾನಕಥಂ ಪಠಮಂ ಕಥೇತೀ’ತಿ ಯಂ ವಚನಂ, ತಂ ಮಿಚ್ಛಾ। ಯದಿ ದಾನಕಥಂ ಪಠಮಂ ಕಥೇತಿ, ತೇನ ಹಿ ‘ಗಾಥಾಭಿಗೀತಂ ಮೇ ಅಭೋಜನೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ ತಮ್ಪಿ ವಚನಂ ಮಿಚ್ಛಾ। ಕಿಂ ಕಾರಣಂ? ಯೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೋ ಗಿಹೀನಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತದಾನಸ್ಸ ವಿಪಾಕಂ ಕಥೇತಿ, ತಸ್ಸ ತೇ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ ಅಪರಾಪರಂ ದಾನಂ ದೇನ್ತಿ, ಯೇ ತಂ ದಾನಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಗಾಥಾಭಿಗೀತಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ ಉಭತೋ ಕೋಟಿಕೋ ಪಞ್ಹೋ ನಿಪುಣೋ ಗಮ್ಭೀರೋ ತಪಾನುಪ್ಪತ್ತೋ, ಸೋ ತಯಾ ನಿಬ್ಬಾಹಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ।
‘‘Puna ca bhagavā parisāya dhammaṃ desento kathento anupubbikathaṃ paṭhamaṃ tāva dānakathaṃ katheti, pacchā sīlakathaṃ, tassa bhagavato sabbalokissarassa bhāsitaṃ sutvā devamanussā abhisaṅkharitvā dānaṃ denti, tassa taṃ uyyojitaṃ dānaṃ sāvakā paribhuñjanti. Yadi, bhante nāgasena, bhagavatā bhaṇitaṃ ‘gāthābhigītaṃ me abhojaneyya’nti, tena hi ‘bhagavā dānakathaṃ paṭhamaṃ kathetī’ti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā. Yadi dānakathaṃ paṭhamaṃ katheti, tena hi ‘gāthābhigītaṃ me abhojaneyya’nti tampi vacanaṃ micchā. Kiṃ kāraṇaṃ? Yo so, bhante, dakkhiṇeyyo gihīnaṃ piṇḍapātadānassa vipākaṃ katheti, tassa te dhammakathaṃ sutvā pasannacittā aparāparaṃ dānaṃ denti, ye taṃ dānaṃ paribhuñjanti, sabbe te gāthābhigītaṃ paribhuñjanti. Ayampi ubhato koṭiko pañho nipuṇo gambhīro tapānuppatto, so tayā nibbāhitabbo’’ti.
‘‘ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ‘ಗಾಥಾಭಿಗೀತಂ ಮೇ ಅಭೋಜನೇಯ್ಯಂ, ಸಮ್ಪಸ್ಸತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ನೇಸ ಧಮ್ಮೋ। ಗಾಥಾಭಿಗೀತಂ ಪನುದನ್ತಿ ಬುದ್ಧಾ, ಧಮ್ಮೇ ಸತೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವುತ್ತಿರೇಸಾ’ತಿ, ಕಥೇತಿ ಚ ಭಗವಾ ಪಠಮಂ ದಾನಕಥಂ, ತಞ್ಚ ಪನ ಕಿರಿಯಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ತಥಾಗತಾನಂ ಪಠಮಂ ದಾನಕಥಾಯ, ತತ್ಥ ಚಿತ್ತಂ ಅಭಿರಮಾಪೇತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಸೀಲೇ ನಿಯೋಜೇನ್ತಿ। ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಮನುಸ್ಸಾ ತರುಣದಾರಕಾನಂ ಪಠಮಂ ತಾವ ಕೀಳಾಭಣ್ಡಕಾನಿ ದೇನ್ತಿ। ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ, ವಙ್ಕಕಂ ಘಟಿಕಂ ಚಿಙ್ಗುಲಕಂ ಪತ್ತಾಳ್ಹಕಂ ರಥಕಂ ಧನುಕಂ, ಪಚ್ಛಾ ತೇ ಸಕೇ ಸಕೇ ಕಮ್ಮೇ ನಿಯೋಜೇನ್ತಿ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ಪಠಮಂ ದಾನಕಥಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಅಭಿರಮಾಪೇತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಸೀಲೇ ನಿಯೋಜೇತಿ।
‘‘Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā ‘gāthābhigītaṃ me abhojaneyyaṃ, sampassataṃ brāhmaṇa nesa dhammo. Gāthābhigītaṃ panudanti buddhā, dhamme satī brāhmaṇa vuttiresā’ti, katheti ca bhagavā paṭhamaṃ dānakathaṃ, tañca pana kiriyaṃ sabbesaṃ tathāgatānaṃ paṭhamaṃ dānakathāya, tattha cittaṃ abhiramāpetvā pacchā sīle niyojenti. Yathā, mahārāja, manussā taruṇadārakānaṃ paṭhamaṃ tāva kīḷābhaṇḍakāni denti. Seyyathidaṃ, vaṅkakaṃ ghaṭikaṃ ciṅgulakaṃ pattāḷhakaṃ rathakaṃ dhanukaṃ, pacchā te sake sake kamme niyojenti. Evameva kho, mahārāja, tathāgato paṭhamaṃ dānakathāya cittaṃ abhiramāpetvā pacchā sīle niyojeti.
‘‘ಯಥಾ ವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಿಸಕ್ಕೋ ನಾಮ ಆತುರಾನಂ ಪಠಮಂ ತಾವ ಚತೂಹಪಞ್ಚಾಹಂ ತೇಲಂ ಪಾಯೇತಿ ಬಲಕರಣಾಯ ಸಿನೇಹನಾಯ, ಪಚ್ಛಾ ವಿರೇಚೇತಿ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ಪಠಮಂ ತಾವ ದಾನಕಥಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಅಭಿರಮಾಪೇತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಸೀಲೇ ನಿಯೋಜೇತಿ। ದಾಯಕಾನಂ, ಮಹಾರಾಜ, ದಾನಪತೀನಂ ಚಿತ್ತಂ ಮುದುಕಂ ಹೋತಿ ಮದ್ದವಂ ಸಿನಿದ್ಧಂ, ತೇನ ತೇ ದಾನಸೇತುಸಙ್ಕಮೇನ ದಾನನಾವಾಯ ಸಂಸಾರಸಾಗರಪಾರಮನುಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ತೇಸಂ ಪಠಮಂ ಕಮ್ಮಭೂಮಿಮನುಸಾಸತಿ, ನ ಚ ಕೇನಚಿ 3 ವಿಞ್ಞತ್ತಿಮಾಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ।
‘‘Yathā vā pana, mahārāja, bhisakko nāma āturānaṃ paṭhamaṃ tāva catūhapañcāhaṃ telaṃ pāyeti balakaraṇāya sinehanāya, pacchā vireceti. Evameva kho, mahārāja, tathāgato paṭhamaṃ tāva dānakathāya cittaṃ abhiramāpetvā pacchā sīle niyojeti. Dāyakānaṃ, mahārāja, dānapatīnaṃ cittaṃ mudukaṃ hoti maddavaṃ siniddhaṃ, tena te dānasetusaṅkamena dānanāvāya saṃsārasāgarapāramanugacchanti, tasmā tesaṃ paṭhamaṃ kammabhūmimanusāsati, na ca kenaci 4 viññattimāpajjatī’’ti.
‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ವಿಞ್ಞತ್ತಿ’ನ್ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಿ ಪನ ತಾ ವಿಞ್ಞತ್ತಿಯೋ’’ತಿ? ‘‘ದ್ವೇಮಾ, ಮಹಾರಾಜ, ವಿಞ್ಞತ್ತಿಯೋ ಕಾಯವಿಞ್ಞತ್ತಿ ವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಚಾತಿ। ತತ್ಥ ಅತ್ಥಿ ಕಾಯವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಸಾವಜ್ಜಾ, ಅತ್ಥಿ ಅನವಜ್ಜಾ। ಅತ್ಥಿ ವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಸಾವಜ್ಜಾ, ಅತ್ಥಿ ಅನವಜ್ಜಾ।
‘‘Bhante nāgasena, ‘viññatti’nti yaṃ vadesi, kati pana tā viññattiyo’’ti? ‘‘Dvemā, mahārāja, viññattiyo kāyaviññatti vacīviññatti cāti. Tattha atthi kāyaviññatti sāvajjā, atthi anavajjā. Atthi vacīviññatti sāvajjā, atthi anavajjā.
‘‘ಕತಮಾ ಕಾಯವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಸಾವಜ್ಜಾ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಭಿಕ್ಖು ಕುಲಾನಿ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಅನೋಕಾಸೇ ಠಿತೋ ಠಾನಂ ಭಞ್ಜತಿ, ಅಯಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಸಾವಜ್ಜಾ। ತಾಯ ಚ ವಿಞ್ಞಾಪಿತಂ ಅರಿಯಾ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಸೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅರಿಯಾನಂ ಸಮಯೇ ಓಞ್ಞಾತೋ ಹೋತಿ ಹೀಳಿತೋ ಖೀಳಿತೋ ಗರಹಿತೋ ಪರಿಭೂತೋ ಅಚಿತ್ತೀಕತೋ, ಭಿನ್ನಾಜೀವೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ।
‘‘Katamā kāyaviññatti sāvajjā? Idhekacco bhikkhu kulāni upagantvā anokāse ṭhito ṭhānaṃ bhañjati, ayaṃ kāyaviññatti sāvajjā. Tāya ca viññāpitaṃ ariyā na paribhuñjanti, so ca puggalo ariyānaṃ samaye oññāto hoti hīḷito khīḷito garahito paribhūto acittīkato, bhinnājīvotveva saṅkhaṃ gacchati.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಭಿಕ್ಖು ಕುಲಾನಿ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಅನೋಕಾಸೇ ಠಿತೋ ಗಲಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ಮೋರಪೇಕ್ಖಿತಂ ಪೇಕ್ಖತಿ ‘ಏವಂ ಇಮೇ ಪಸ್ಸನ್ತೀ’ತಿ, ತೇನ ಚ ತೇ ಪಸ್ಸನ್ತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ ಕಾಯವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಸಾವಜ್ಜಾ। ತಾಯ ಚ ವಿಞ್ಞಾಪಿತಂ ಅರಿಯಾ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಸೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅರಿಯಾನಂ ಸಮಯೇ ಓಞ್ಞಾತೋ ಹೋತಿ ಹೀಳಿತೋ ಖೀಳಿತೋ ಗರಹಿತೋ ಪರಿಭೂತೋ ಅಚಿತ್ತೀಕತೋ, ಭಿನ್ನಾಜೀವೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ।
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, idhekacco bhikkhu kulāni upagantvā anokāse ṭhito galaṃ paṇāmetvā morapekkhitaṃ pekkhati ‘evaṃ ime passantī’ti, tena ca te passanti. Ayampi kāyaviññatti sāvajjā. Tāya ca viññāpitaṃ ariyā na paribhuñjanti, so ca puggalo ariyānaṃ samaye oññāto hoti hīḷito khīḷito garahito paribhūto acittīkato, bhinnājīvotveva saṅkhaṃ gacchati.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಭಿಕ್ಖು ಹನುಕಾಯ ವಾ ಭಮುಕಾಯ ವಾ ಅಙ್ಗುಟ್ಠೇನ ವಾ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ, ಅಯಮ್ಪಿ ಕಾಯವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಸಾವಜ್ಜಾ, ತಾಯ ಚ ವಿಞ್ಞಾಪಿತಂ ಅರಿಯಾ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಸೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅರಿಯಾನಂ ಸಮಯೇ ಓಞ್ಞಾತೋ ಹೋತಿ ಹೀಳಿತೋ ಖೀಳಿತೋ ಗರಹಿತೋ ಪರಿಭೂತೋ ಅಚಿತ್ತೀಕತೋ, ಭಿನ್ನಾಜೀವೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ।
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, idhekacco bhikkhu hanukāya vā bhamukāya vā aṅguṭṭhena vā viññāpeti, ayampi kāyaviññatti sāvajjā, tāya ca viññāpitaṃ ariyā na paribhuñjanti, so ca puggalo ariyānaṃ samaye oññāto hoti hīḷito khīḷito garahito paribhūto acittīkato, bhinnājīvotveva saṅkhaṃ gacchati.
‘‘ಕತಮಾ ಕಾಯವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಅನವಜ್ಜಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಕುಲಾನಿ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಸತೋ ಸಮಾಹಿತೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಠಾನೇಪಿ ಅಟ್ಠಾನೇಪಿ ಯಥಾನುಸಿಟ್ಠಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಠಾನೇ ತಿಟ್ಠತಿ, ದಾತುಕಾಮೇಸು ತಿಟ್ಠತಿ, ಅದಾತುಕಾಮೇಸು ಪಕ್ಕಮತಿ। ಅಯಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಅನವಜ್ಜಾ, ತಾಯ ಚ ವಿಞ್ಞಾಪಿತಂ ಅರಿಯಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಸೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅರಿಯಾನಂ ಸಮಯೇ ವಣ್ಣಿತೋ ಹೋತಿ ಥುತೋ ಪಸತ್ಥೋ ಸಲ್ಲೇಖಿತಾಚಾರೋ, ಪರಿಸುದ್ಧಾಜೀವೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ –
‘‘Katamā kāyaviññatti anavajjā? Idha bhikkhu kulāni upagantvā sato samāhito sampajāno ṭhānepi aṭṭhānepi yathānusiṭṭhiṃ gantvā ṭhāne tiṭṭhati, dātukāmesu tiṭṭhati, adātukāmesu pakkamati. Ayaṃ kāyaviññatti anavajjā, tāya ca viññāpitaṃ ariyā paribhuñjanti, so ca puggalo ariyānaṃ samaye vaṇṇito hoti thuto pasattho sallekhitācāro, parisuddhājīvotveva saṅkhaṃ gacchati. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena –
ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಅರಿಯಾ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ, ಏಸಾ ಅರಿಯಾನ ಯಾಚನಾ’ತಿ॥
Uddissa ariyā tiṭṭhanti, esā ariyāna yācanā’ti.
‘‘ಕತಮಾ ವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಸಾವಜ್ಜಾ? ಇಧ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಿಕ್ಖು ವಾಚಾಯ ಬಹುವಿಧಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಂ, ಅಯಂ ವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಸಾವಜ್ಜಾ, ತಾಯ ಚ ವಿಞ್ಞಾಪಿತಂ ಅರಿಯಾ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಸೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅರಿಯಾನಂ ಸಮಯೇ ಓಞ್ಞಾತೋ ಹೋತಿ ಹೀಳಿತೋ ಖೀಳಿತೋ ಗರಹಿತೋ ಪರಿಭೂತೋ ಅಚಿತ್ತೀಕತೋ, ಭಿನ್ನಾಜೀವೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ।
‘‘Katamā vacīviññatti sāvajjā? Idha, mahārāja, bhikkhu vācāya bahuvidhaṃ viññāpeti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ, ayaṃ vacīviññatti sāvajjā, tāya ca viññāpitaṃ ariyā na paribhuñjanti, so ca puggalo ariyānaṃ samaye oññāto hoti hīḷito khīḷito garahito paribhūto acittīkato, bhinnājīvotveva saṅkhaṃ gacchati.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಭಿಕ್ಖು ಪರೇಸಂ ಸಾವೇನ್ತೋ ಏವಂ ಭಣತಿ ‘ಇಮಿನಾ ಮೇ ಅತ್ಥೋ’ತಿ, ತಾಯ ಚ ವಾಚಾಯ ಪರೇಸಂ ಸಾವಿತಾಯ ತಸ್ಸ ಲಾಭೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಅಯಮ್ಪಿ ವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಸಾವಜ್ಜಾ, ತಾಯ ಚ ವಿಞ್ಞಾಪಿತಂ ಅರಿಯಾ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಸೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅರಿಯಾನಂ ಸಮಯೇ ಓಞ್ಞಾತೋ ಹೋತಿ ಹೀಳಿತೋ ಖೀಳಿತೋ ಗರಹಿತೋ ಪರಿಭೂತೋ ಅಚಿತ್ತೀಕತೋ, ಭಿನ್ನಾಜೀವೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ।
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, idhekacco bhikkhu paresaṃ sāvento evaṃ bhaṇati ‘iminā me attho’ti, tāya ca vācāya paresaṃ sāvitāya tassa lābho uppajjati, ayampi vacīviññatti sāvajjā, tāya ca viññāpitaṃ ariyā na paribhuñjanti, so ca puggalo ariyānaṃ samaye oññāto hoti hīḷito khīḷito garahito paribhūto acittīkato, bhinnājīvotveva saṅkhaṃ gacchati.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಭಿಕ್ಖು ವಚೀವಿಪ್ಫಾರೇನ ಪರಿಸಾಯ ಸಾವೇತಿ ‘ಏವಞ್ಚ ಏವಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದಾತಬ್ಬ’ನ್ತಿ, ತಞ್ಚ ತೇ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ಪರಿಕಿತ್ತಿತಂ ಅಭಿಹರನ್ತಿ, ಅಯಮ್ಪಿ ವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಸಾವಜ್ಜಾ, ತಾಯ ಚ ವಿಞ್ಞಾಪಿತಂ ಅರಿಯಾ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಸೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅರಿಯಾನಂ ಸಮಯೇ ಓಞ್ಞಾತೋ ಹೋತಿ ಹೀಳಿತೋ ಖೀಳಿತೋ ಗರಹಿತೋ ಪರಿಭೂತೋ ಅಚಿತ್ತೀಕತೋ, ಭಿನ್ನಾಜೀವೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ।
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, idhekacco bhikkhu vacīvipphārena parisāya sāveti ‘evañca evañca bhikkhūnaṃ dātabba’nti, tañca te vacanaṃ sutvā parikittitaṃ abhiharanti, ayampi vacīviññatti sāvajjā, tāya ca viññāpitaṃ ariyā na paribhuñjanti, so ca puggalo ariyānaṃ samaye oññāto hoti hīḷito khīḷito garahito paribhūto acittīkato, bhinnājīvotveva saṅkhaṃ gacchati.
‘‘ನನು, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೋಪಿ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಅತ್ಥಙ್ಗತೇ ಸೂರಿಯೇ ರತ್ತಿಭಾಗೇ ಗಿಲಾನೋ ಸಮಾನೋ ಥೇರೇನ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಪುಚ್ಛೀಯಮಾನೋ ವಾಚಂ ಭಿನ್ದಿ, ತಸ್ಸ ತೇನ ವಚೀಭೇದೇನ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ। ಅಥ ಥೇರೋ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ‘ವಚೀಭೇದೇನ ಮೇ ಇಮಂ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ, ಮಾ ಮೇ ಆಜೀವೋ ಭಿಜ್ಜೀ’ತಿ ಆಜೀವಭೇದಭಯಾ ತಂ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಪಜಹಿ ನ ಉಪಜೀವಿ। ಏವಮ್ಪಿ ವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಸಾವಜ್ಜಾ, ತಾಯ ಚ ವಿಞ್ಞಾಪಿತಂ ಅರಿಯಾ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ। ಸೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅರಿಯಾನಂ ಸಮಯೇ ಓಞ್ಞಾತೋ ಹೋತಿ ಹೀಳಿತೋ ಖೀಳಿತೋ ಗರಹಿತೋ ಪರಿಭೂತೋ ಅಚಿತ್ತೀಕತೋ, ಭಿನ್ನಾಜೀವೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ।
‘‘Nanu, mahārāja, theropi sāriputto atthaṅgate sūriye rattibhāge gilāno samāno therena mahāmoggallānena bhesajjaṃ pucchīyamāno vācaṃ bhindi, tassa tena vacībhedena bhesajjaṃ uppajji. Atha thero sāriputto ‘vacībhedena me imaṃ bhesajjaṃ uppannaṃ, mā me ājīvo bhijjī’ti ājīvabhedabhayā taṃ bhesajjaṃ pajahi na upajīvi. Evampi vacīviññatti sāvajjā, tāya ca viññāpitaṃ ariyā na paribhuñjanti. So ca puggalo ariyānaṃ samaye oññāto hoti hīḷito khīḷito garahito paribhūto acittīkato, bhinnājīvotveva saṅkhaṃ gacchati.
‘‘ಕತಮಾ ವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಅನವಜ್ಜಾ? ಇಧ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಿಕ್ಖು ಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ಭೇಸಜ್ಜಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ ಞಾತಿಪವಾರಿತೇಸು ಕುಲೇಸು, ಅಯಂ ವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಅನವಜ್ಜಾ, ತಾಯ ಚ ವಿಞ್ಞಾಪಿತಂ ಅರಿಯಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಸೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅರಿಯಾನಂ ಸಮಯೇ ವಣ್ಣಿತೋ ಹೋತಿ ಥೋಮಿತೋ ಪಸತ್ಥೋ, ಪರಿಸುದ್ಧಾಜೀವೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಅನುಮತೋ ತಥಾಗತೇಹಿ ಅರಹನ್ತೇಹಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇಹಿ।
‘‘Katamā vacīviññatti anavajjā? Idha, mahārāja, bhikkhu sati paccaye bhesajjaṃ viññāpeti ñātipavāritesu kulesu, ayaṃ vacīviññatti anavajjā, tāya ca viññāpitaṃ ariyā paribhuñjanti, so ca puggalo ariyānaṃ samaye vaṇṇito hoti thomito pasattho, parisuddhājīvotveva saṅkhaṃ gacchati, anumato tathāgatehi arahantehi sammāsambuddhehi.
‘‘ಯಂ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ಕಸಿಭಾರದ್ವಾಜಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಭೋಜನಂ ಪಜಹಿ 7, ತಂ ಆವೇಠನವಿನಿವೇಠನಕಡ್ಢನನಿಗ್ಗಹಪ್ಪಟಿಕಮ್ಮೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಥಾಗತೋ ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿ ನ ಉಪಜೀವೀ’’ತಿ।
‘‘Yaṃ pana, mahārāja, tathāgato kasibhāradvājassa brāhmaṇassa bhojanaṃ pajahi 8, taṃ āveṭhanaviniveṭhanakaḍḍhananiggahappaṭikammena nibbatti, tasmā tathāgato taṃ piṇḍapātaṃ paṭikkhipi na upajīvī’’ti.
‘‘ಸಬ್ಬಕಾಲಂ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ತಥಾಗತೇ ಭುಞ್ಜಮಾನೇ ದೇವತಾ ದಿಬ್ಬಂ ಓಜಂ ಪತ್ತೇ ಆಕಿರನ್ತಿ, ಉದಾಹು ‘ಸೂಕರಮದ್ದವೇ ಚ ಮಧುಪಾಯಾಸೇ ಚಾ’ತಿ ದ್ವೀಸು ಯೇವ ಪಿಣ್ಡಪಾತೇಸು ಆಕಿರಿಂಸೂ’’ತಿ? ‘‘ಸಬ್ಬಕಾಲಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೇ ಭುಞ್ಜಮಾನೇ ದೇವತಾ ದಿಬ್ಬಂ ಓಜಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಉಪತಿಟ್ಠಿತ್ವಾ ಉದ್ಧಟುದ್ಧಟೇ ಆಲೋಪೇ ಆಕಿರನ್ತಿ।
‘‘Sabbakālaṃ, bhante nāgasena, tathāgate bhuñjamāne devatā dibbaṃ ojaṃ patte ākiranti, udāhu ‘sūkaramaddave ca madhupāyāse cā’ti dvīsu yeva piṇḍapātesu ākiriṃsū’’ti? ‘‘Sabbakālaṃ, mahārāja, tathāgate bhuñjamāne devatā dibbaṃ ojaṃ gahetvā upatiṭṭhitvā uddhaṭuddhaṭe ālope ākiranti.
‘‘ಯಥಾ , ಮಹಾರಾಜ, ರಞ್ಞೋ ಸೂದೋ ರಞ್ಞೋ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಸೂಪಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಉಪತಿಟ್ಠಿತ್ವಾ ಕಬಳೇ ಕಬಳೇ ಸೂಪಂ ಆಕಿರತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ತಥಾಗತೇ ಭುಞ್ಜಮಾನೇ ದೇವತಾ ದಿಬ್ಬಂ ಓಜಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಉಪತಿಟ್ಠಿತ್ವಾ ಉದ್ಧಟುದ್ಧಟೇ ಆಲೋಪೇ ದಿಬ್ಬಂ ಓಜಂ ಆಕಿರನ್ತಿ। ವೇರಞ್ಜಾಯಮ್ಪಿ, ಮಹಾರಾಜ , ತಥಾಗತಸ್ಸ ಸುಕ್ಖಯವಪುಲಕೇ 9 ಭುಞ್ಜಮಾನಸ್ಸ ದೇವತಾ ದಿಬ್ಬೇನ ಓಜೇನ ತೇಮಯಿತ್ವಾ ತೇಮಯಿತ್ವಾ ಉಪಸಂಹರಿಂಸು, ತೇನ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಉಪಚಿತೋ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ। ‘‘ಲಾಭಾ ವತ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ತಾಸಂ ದೇವತಾನಂ, ಯಾ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಸರೀರಪ್ಪಟಿಜಗ್ಗನೇ ಸತತಂ ಸಮಿತಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಮಾಪನ್ನಾ। ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಏವಮೇತಂ ತಥಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ।
‘‘Yathā , mahārāja, rañño sūdo rañño bhuñjantassa sūpaṃ gahetvā upatiṭṭhitvā kabaḷe kabaḷe sūpaṃ ākirati, evameva kho, mahārāja, sabbakālaṃ tathāgate bhuñjamāne devatā dibbaṃ ojaṃ gahetvā upatiṭṭhitvā uddhaṭuddhaṭe ālope dibbaṃ ojaṃ ākiranti. Verañjāyampi, mahārāja , tathāgatassa sukkhayavapulake 10 bhuñjamānassa devatā dibbena ojena temayitvā temayitvā upasaṃhariṃsu, tena tathāgatassa kāyo upacito ahosī’’ti. ‘‘Lābhā vata, bhante nāgasena, tāsaṃ devatānaṃ, yā tathāgatassa sarīrappaṭijaggane satataṃ samitaṃ ussukkamāpannā. Sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ti.
ಗಾಥಾಭಿಗೀತಭೋಜನಕಥಾಪಞ್ಹೋ ನವಮೋ।
Gāthābhigītabhojanakathāpañho navamo.
Footnotes:
