| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / อปทาน-อฎฺฐกถา • Apadāna-aṭṭhakathā |
๒. คตสญฺญกเตฺถรอปทานวณฺณนา
2. Gatasaññakattheraapadānavaṇṇanā
ชาติยา สตฺตวโสฺสหนฺติอาทิกํ อายสฺมโต คตสญฺญกเตฺถรสฺส อปทานํฯ อยมฺปิ ปุริมพุเทฺธสุ กตาธิกาโร ตตฺถ ตตฺถ ภเว วิวฎฺฎูปนิสฺสยานิ ปุญฺญานิ อุปจินโนฺต ติสฺสสฺส ภควโต กาเล เอกสฺมิํ กุลเคเห นิพฺพโตฺต ปุรากตวาสนาวเสน สทฺธาชาโต สตฺตวสฺสิกกาเลเยว ปพฺพชิโต ภควโต ปณามกรเณเนว ปากโฎ อโหสิฯ โส เอกทิวสํ อตีว นีลมณิปฺปภานิ นงฺคลกสิตฎฺฐาเน อุฎฺฐิตสตฺตปุปฺผานิ คเหตฺวา อากาเส ปูเชสิฯ โส ยาวตายุกํ สมณธมฺมํ กตฺวา เตน ปุเญฺญน เทวมนุเสฺสสุ สํสรโนฺต อิมสฺมิํ พุทฺธุปฺปาเท เอกสฺมิํ กุลเคเห นิพฺพโตฺต วิญฺญุตํ ปโตฺต สตฺถริ ปสีทิตฺวา ปพฺพชิโต นจิรเสฺสว อรหา อโหสิฯ
Jātiyāsattavassohantiādikaṃ āyasmato gatasaññakattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto tissassa bhagavato kāle ekasmiṃ kulagehe nibbatto purākatavāsanāvasena saddhājāto sattavassikakāleyeva pabbajito bhagavato paṇāmakaraṇeneva pākaṭo ahosi. So ekadivasaṃ atīva nīlamaṇippabhāni naṅgalakasitaṭṭhāne uṭṭhitasattapupphāni gahetvā ākāse pūjesi. So yāvatāyukaṃ samaṇadhammaṃ katvā tena puññena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde ekasmiṃ kulagehe nibbatto viññutaṃ patto satthari pasīditvā pabbajito nacirasseva arahā ahosi.
๑๐. โส อปรภาเค อตฺตโน ปุพฺพกมฺมํ สริตฺวา โสมนสฺสชาโต ปุพฺพจริตาปทานํ ปกาเสโนฺต ชาติยา สตฺตวโสฺสหนฺติอาทิมาหฯ ตตฺถ ชาติยา สตฺตวโสฺสติ มาตุคพฺภโต นิกฺขนฺตกาลโต ปฎฺฐาย ปริปุณฺณสตฺตวสฺสิโกติ อโตฺถฯ ปพฺพชิํ อนคาริยนฺติ อคารสฺส หิตํ อาคาริยํ กสิวาณิชฺชาทิกมฺมํ นตฺถิ อาคาริยนฺติ อนคาริยํ, พุทฺธสาสเน ปพฺพชิํ อหนฺติ อโตฺถฯ
10. So aparabhāge attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento jātiyā sattavassohantiādimāha. Tattha jātiyā sattavassoti mātugabbhato nikkhantakālato paṭṭhāya paripuṇṇasattavassikoti attho. Pabbajiṃ anagāriyanti agārassa hitaṃ āgāriyaṃ kasivāṇijjādikammaṃ natthi āgāriyanti anagāriyaṃ, buddhasāsane pabbajiṃ ahanti attho.
๑๒. สุคตานุคตํ มคฺคนฺติ พุเทฺธน คตํ มคฺคํฯ อถ วา สุคเตน เทสิตํ ธมฺมานุธมฺมปฎิปตฺติปูรณวเสน หฎฺฐมานโส ตุฎฺฐจิโตฺต ปูเชตฺวาติ สมฺพโนฺธฯ เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานตฺถเมวาติฯ
12.Sugatānugataṃ magganti buddhena gataṃ maggaṃ. Atha vā sugatena desitaṃ dhammānudhammapaṭipattipūraṇavasena haṭṭhamānaso tuṭṭhacitto pūjetvāti sambandho. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.
คตสญฺญกเตฺถรอปทานวณฺณนา สมตฺตาฯ
Gatasaññakattheraapadānavaṇṇanā samattā.
Related texts:
ติปิฎก (มูล) • Tipiṭaka (Mūla) / สุตฺตปิฎก • Suttapiṭaka / ขุทฺทกนิกาย • Khuddakanikāya / อปทานปาฬิ • Apadānapāḷi / ๒. คตสญฺญกเตฺถรอปทานํ • 2. Gatasaññakattheraapadānaṃ
