| Library / Tipiṭaka / ཏིཔིཊཀ • Tipiṭaka / པཉྩཔཀརཎ-མཱུལཊཱིཀཱ • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā |
༎ ནམོ ཏསྶ བྷགཝཏོ ཨརཧཏོ སམྨཱསམྦུདྡྷསྶ༎
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
ཨབྷིདྷམྨཔིཊཀེ
Abhidhammapiṭake
པཉྩཔཀརཎ-མཱུལཊཱིཀཱ
Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
དྷཱཏུཀཐཱཔཀརཎ-མཱུལཊཱིཀཱ
Dhātukathāpakaraṇa-mūlaṭīkā
གནྠཱརམྦྷཝཎྞནཱ
Ganthārambhavaṇṇanā
དྷཱཏུཀཐཱཔཀརཎཾ དེསེནྟོ བྷགཝཱ ཡསྨིཾ སམཡེ དེསེསི, ཏཾ སམཡཾ དསྶེཏུཾ, ཝིབྷངྒཱནནྟརཾ དེསིཏསྶ པཀརཎསྶ དྷཱཏུཀཐཱབྷཱཝཾ དསྶེཏུཾ ཝཱ ‘‘ཨཊྛཱརསཧཱི’’ཏིཨཱདིམཱཧ། ཏཏྠ བལཝིདྷམནཝིསཡཱཏིཀྐམནཝསེན དེཝཔུཏྟམཱརསྶ, ཨཔྤཝཏྟིཀརཎཝསེན ཀིལེསཱབྷིསངྑཱརམཱརཱནཾ, སམུདཡཔྤཧཱནཔརིཉྙཱཝསེན ཁནྡྷམཱརསྶ, མཙྩུམཱརསྶ ཙ བོདྷིམཱུལེ ཨེཝ བྷཉྫིཏཏྟཱ པརཱུཔནིསྶཡརཧིཏཾ ནིརཏིསཡཾ ཏཾ བྷཉྫནཾ ཨུཔཱདཱཡ བྷགཝཱ ཨེཝ ‘‘མཱརབྷཉྫནོ’’ཏི ཐོམིཏོ། ཏཏྠ མཱརེ ཨབྷཉྫེསི, མཱརབྷཉྫནཾ ཝཱ ཨེཏསྶ, ན པརརཱཛཱདིབྷཉྫནནྟི མཱརབྷཉྫནོ། མཧཱཝིཀྐནྟོ མཧཱཝཱིརིཡོཏི མཧཱཝཱིརོ།
Dhātukathāpakaraṇaṃ desento bhagavā yasmiṃ samaye desesi, taṃ samayaṃ dassetuṃ, vibhaṅgānantaraṃ desitassa pakaraṇassa dhātukathābhāvaṃ dassetuṃ vā ‘‘aṭṭhārasahī’’tiādimāha. Tattha balavidhamanavisayātikkamanavasena devaputtamārassa, appavattikaraṇavasena kilesābhisaṅkhāramārānaṃ, samudayappahānapariññāvasena khandhamārassa, maccumārassa ca bodhimūle eva bhañjitattā parūpanissayarahitaṃ niratisayaṃ taṃ bhañjanaṃ upādāya bhagavā eva ‘‘mārabhañjano’’ti thomito. Tattha māre abhañjesi, mārabhañjanaṃ vā etassa, na pararājādibhañjananti mārabhañjano. Mahāvikkanto mahāvīriyoti mahāvīro.
ཁནྡྷཱདཡོ ཨརཎནྟཱ དྷམྨཱ སབྷཱཝཊྛེན དྷཱཏུཡོ, ཨབྷིདྷམྨཀཐཱདྷིཊྛཱནཊྛེན ཝཱཏི ཀཏྭཱ ཏེསཾ ཀཐནཏོ ཨིམསྶ པཀརཎསྶ དྷཱཏུཀཐཱཏི ཨདྷིཝཙནཾ། ཡདིཔི ཨཉྙེསུ ཙ པཀརཎེསུ ཏེ སབྷཱཝཱ ཀཐིཏཱ, ཨེཏྠ པན ཏེསཾ སབྦེསཾ སངྒཧཱསངྒཧཱདཱིསུ ཙུདྡསསུ ནཡེསུ ཨེཀེཀསྨིཾ ཀཐིཏཏྟཱ སཱཏིསཡཾ ཀཐནནྟི ཨིདམེཝ ཨེཝཾནཱམཀཾ། ཨེཀདེསཀཐནམེཝ ཧི ཨཉྙཏྠ ཀཏནྟི། ཁནྡྷཱཡཏནདྷཱཏཱུཧི ཝཱ ཁནྡྷཱདཱིནཾ ཨརཎནྟཱནཾ སངྒཧཱསངྒཧཱདཡོ ནཡཱ ཝུཏྟཱཏི ཏཏྠ མཧཱཝིསཡཱནཾ དྷཱཏཱུནཾ ཝསེན དྷཱཏཱུཧི ཀཐཱ དྷཱཏུཀཐཱཏི ཨེཝཾ ཨསྶ ནཱམཾ ཝུཏྟནྟི ཝེདིཏབྦཾ། དྭིདྷཱ ཏིདྷཱ ཚདྷཱ ཨཊྛཱརསདྷཱཏི ཨནེཀདྷཱ དྷཱཏུབྷེདཾ པཀཱསེསཱིཏི དྷཱཏུབྷེདཔྤཀཱསནོཏི། ཏསྶཏྠནྟི ཏསྶཱ དྷཱཏུཀཐཱཡ ཨཏྠཾ། ཨ-ཀཱརེ ཨཱ-ཀཱརསྶ ལོཔོ དཊྛབྦོ། ‘‘ཡཾ དྷཱཏུཀཐ’’ནྟི ཝཱ ཨེཏྠ པཀརཎནྟི ཝཙནསེསོ སཏྟནྣཾ པཀརཎཱནཾ ཀམེན ཝཎྞནཱཡ པཝཏྟཏྟཱཏི ཏེན ཡོཛནཾ ཀཏྭཱ ཏསྶ པཀརཎསྶ ཨཏྠཾ ཏསྶཏྠནྟི ཨ-ཀཱརལོཔོ ཝཱ། ཏནྟི ཏཾ དཱིཔནཾ སུཎཱཐ, ཏཾ ཝཱ ཨཏྠཾ ཏཾདཱིཔནཝཙནསཝནེན ཨུཔདྷཱརེཐཱཏི ཨཏྠོ། སམཱཧིཏཱཏི ནཱནཱཀིཙྩེཧི ཨཝིཀྑིཏྟཙིཏྟཱ, ཨཏྟནོ ཙིཏྟེ ཨཱཧིཏཱཏི ཝཱ ཨཏྠོ།
Khandhādayo araṇantā dhammā sabhāvaṭṭhena dhātuyo, abhidhammakathādhiṭṭhānaṭṭhena vāti katvā tesaṃ kathanato imassa pakaraṇassa dhātukathāti adhivacanaṃ. Yadipi aññesu ca pakaraṇesu te sabhāvā kathitā, ettha pana tesaṃ sabbesaṃ saṅgahāsaṅgahādīsu cuddasasu nayesu ekekasmiṃ kathitattā sātisayaṃ kathananti idameva evaṃnāmakaṃ. Ekadesakathanameva hi aññattha katanti. Khandhāyatanadhātūhi vā khandhādīnaṃ araṇantānaṃ saṅgahāsaṅgahādayo nayā vuttāti tattha mahāvisayānaṃ dhātūnaṃ vasena dhātūhi kathā dhātukathāti evaṃ assa nāmaṃ vuttanti veditabbaṃ. Dvidhā tidhā chadhā aṭṭhārasadhāti anekadhā dhātubhedaṃ pakāsesīti dhātubhedappakāsanoti. Tassatthanti tassā dhātukathāya atthaṃ. A-kāre ā-kārassa lopo daṭṭhabbo. ‘‘Yaṃ dhātukatha’’nti vā ettha pakaraṇanti vacanaseso sattannaṃ pakaraṇānaṃ kamena vaṇṇanāya pavattattāti tena yojanaṃ katvā tassa pakaraṇassa atthaṃ tassatthanti a-kāralopo vā. Tanti taṃ dīpanaṃ suṇātha, taṃ vā atthaṃ taṃdīpanavacanasavanena upadhārethāti attho. Samāhitāti nānākiccehi avikkhittacittā, attano citte āhitāti vā attho.
གནྠཱརམྦྷཝཎྞནཱ ནིཊྛིཏཱ།
Ganthārambhavaṇṇanā niṭṭhitā.
