| Library / Tipiṭaka / திபிடக • Tipiṭaka / பஞ்சபகரண-அனுடீகா • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā |
நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
யமகபகரண-அனுடீகா
Yamakapakaraṇa-anuṭīkā
க³ந்தா²ரம்ப⁴வண்ணனா
Ganthārambhavaṇṇanā
ஸங்கே²பேனேவாதி உத்³தே³ஸேனேவ. யங் ‘‘மாதிகாட²பன’’ந்தி வுத்தங். த⁴ம்மேஸூதி க²ந்தா⁴தி³த⁴ம்மேஸு குஸலாதி³த⁴ம்மேஸு ச. அவிபரீததோ க³ஹிதேஸு த⁴ம்மேஸு மூலயமகாதி³வஸேன பவத்தியமானா தே³ஸனா வேனெய்யானங் நானப்பகாரகோஸல்லாவஹா பரிஞ்ஞாகிச்சஸாத⁴னீ ச ஹோதி, ந விபரீததோதி ஆஹ ‘‘விபரீதக்³க³ஹணங்…பே॰… ஆரத்³த⁴’’ந்தி. ஏதேன கதா²வத்து²பகரணதே³ஸனானந்தரங் யமகபகரணதே³ஸனாய காரணமாஹ. தத்த² விபரீதக்³க³ஹணந்தி புக்³க³லபரிக்³க³ஹணாதி³மிச்சா²கா³ஹங். த⁴ம்மபுக்³க³லோகாஸாதி³னிஸ்ஸயானந்தி ‘‘யே கேசி குஸலா த⁴ம்மா, ஸப்³பே³ தே குஸலமூலா’’திஆதி³னா (யம॰ 1.மூலயமக.1) த⁴ம்மே, ‘‘யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³னா (யம॰ 1.க²ந்த⁴யமக.50) புக்³க³லங் ‘‘யத்த² ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, தத்த² வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³னா (யம॰ 1.க²ந்த⁴யமக.51) ஓகாஸங் நிஸ்ஸாய ஆரப்³ப⁴ பவத்தானங். ஆதி³-ஸத்³தே³ன புக்³க³லோகாஸஉப்பாத³னிரோத⁴தது³ப⁴யபரிஞ்ஞாதீ³னங் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸன்னிட்டா²னஸங்ஸயானந்தி பாளிக³திபடிவசனஸரூபத³ஸ்ஸனபடிக்கி²பனபடிஸேத⁴னநயேஹி யதா²புச்சி²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ நிச்ச²யகரணங் ஸன்னிட்டா²னங், தத³பா⁴வதோ ஸங்ஸயனங் ஸங்ஸயோ. தேஸங் ஸன்னிட்டா²னஸங்ஸயானங்.
Saṅkhepenevāti uddeseneva. Yaṃ ‘‘mātikāṭhapana’’nti vuttaṃ. Dhammesūti khandhādidhammesu kusalādidhammesu ca. Aviparītato gahitesu dhammesu mūlayamakādivasena pavattiyamānā desanā veneyyānaṃ nānappakārakosallāvahā pariññākiccasādhanī ca hoti, na viparītatoti āha ‘‘viparītaggahaṇaṃ…pe… āraddha’’nti. Etena kathāvatthupakaraṇadesanānantaraṃ yamakapakaraṇadesanāya kāraṇamāha. Tattha viparītaggahaṇanti puggalapariggahaṇādimicchāgāhaṃ. Dhammapuggalokāsādinissayānanti ‘‘ye keci kusalā dhammā, sabbe te kusalamūlā’’tiādinā (yama. 1.mūlayamaka.1) dhamme, ‘‘yassa rūpakkhandho uppajjati, tassa vedanākkhandho uppajjatī’’tiādinā (yama. 1.khandhayamaka.50) puggalaṃ ‘‘yattha rūpakkhandho uppajjati, tattha vedanākkhandho uppajjatī’’tiādinā (yama. 1.khandhayamaka.51) okāsaṃ nissāya ārabbha pavattānaṃ. Ādi-saddena puggalokāsauppādanirodhatadubhayapariññādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo. Sanniṭṭhānasaṃsayānanti pāḷigatipaṭivacanasarūpadassanapaṭikkhipanapaṭisedhananayehi yathāpucchitassa atthassa nicchayakaraṇaṃ sanniṭṭhānaṃ, tadabhāvato saṃsayanaṃ saṃsayo. Tesaṃ sanniṭṭhānasaṃsayānaṃ.
காமஞ்செத்த² த⁴ம்மபடிக்³கா³ஹகானங் ஸங்ஸயபுப்³ப³கங் ஸன்னிட்டா²னந்தி பட²மங் ஸங்ஸயோ வத்தப்³போ³, தே³ஸெந்தஸ்ஸ பன ப⁴க³வதோ ஸன்னிட்டா²னபுப்³ப³கோ ஸங்ஸயோதி த³ஸ்ஸனத்த²ங் அயங் பதா³னுக்கமோ கதோ. ஸப்³ப³ஞ்ஹி பரிஞ்ஞெய்யங் ஹத்தா²மலகங் விய பச்சக்க²ங் கத்வா டி²தஸ்ஸ த⁴ம்மஸாமினோ ந கத்த²சி ஸங்ஸயோ, விஸ்ஸஜ்ஜேதுகாமதாய பன வினெய்யஜ்ஜா²ஸயக³தங் ஸங்ஸயங் த³ஸ்ஸெந்தோ ஸங்ஸயிதவஸேன புச்ச²ங் கரோதீதி ஏவங் விஸ்ஸஜ்ஜனபுச்ச²னவஸேன ந ஸன்னிட்டா²னஸங்ஸயா லப்³ப⁴ந்தீதி அயமத்தோ² த³ஸ்ஸிதோ, நிச்சி²தஸங்ஸயத⁴ம்மவஸேனேவ பனெத்த² ஸன்னிட்டா²னஸங்ஸயா வேதி³தப்³பா³. தேனாஹ அட்ட²கதா²யங் ‘‘குஸலேஸு குஸலா நு கோ², ந நு கோ² குஸலாதி ஸந்தே³ஹாபா⁴வதோ’’திஆதி³. தேனேவ ச ‘‘ஸன்னிட்டா²னஸங்ஸயான’’ந்தி, ‘‘ஸன்னிட்டா²னஸங்ஸயவஸேனா’’தி ச பட²மங் ஸன்னிட்டா²னக்³க³ஹணங் கதங்.
Kāmañcettha dhammapaṭiggāhakānaṃ saṃsayapubbakaṃ sanniṭṭhānanti paṭhamaṃ saṃsayo vattabbo, desentassa pana bhagavato sanniṭṭhānapubbako saṃsayoti dassanatthaṃ ayaṃ padānukkamo kato. Sabbañhi pariññeyyaṃ hatthāmalakaṃ viya paccakkhaṃ katvā ṭhitassa dhammasāmino na katthaci saṃsayo, vissajjetukāmatāya pana vineyyajjhāsayagataṃ saṃsayaṃ dassento saṃsayitavasena pucchaṃ karotīti evaṃ vissajjanapucchanavasena na sanniṭṭhānasaṃsayā labbhantīti ayamattho dassito, nicchitasaṃsayadhammavaseneva panettha sanniṭṭhānasaṃsayā veditabbā. Tenāha aṭṭhakathāyaṃ ‘‘kusalesu kusalā nu kho, na nu kho kusalāti sandehābhāvato’’tiādi. Teneva ca ‘‘sanniṭṭhānasaṃsayāna’’nti, ‘‘sanniṭṭhānasaṃsayavasenā’’ti ca paṭhamaṃ sanniṭṭhānaggahaṇaṃ kataṃ.
தந்தி யமகபகரணங். தஸ்ஸ யே ஸமயாத³யோ வத்தப்³பா³, தே கதா²வத்து²பகரணதே³ஸனானந்தரோ தே³ஸனாஸமயோ, தாவதிங்ஸப⁴வனமேவ தே³ஸனாதே³ஸோ, குஸலாகுஸலமூலாதி³யமகாகாரேன தே³ஸனாதி விபா⁴க³தோ ‘‘ஸங்கே²பேனேவா’’திஆதி³கா³தா²ஹி விபா⁴விதா நிமித்தேன ஸத்³தி⁴ங் ஸங்வண்ணனபடிஞ்ஞா சாதி இமமத்த²ங் த³ஸ்ஸெந்தோ ‘‘ஸமயதே³ஸதே³ஸனாவஸேனா’’திஆதி³மாஹ. நிமித்தஞ்ஹேதங் இத⁴ ஸங்வண்ணனாய, யதி³த³ங் கமானுப்பத்தி ஆக³தபா⁴ரவாஹிதா ச பண்டி³தானங் பண்டி³தகிச்சபா⁴வதோ. தத்த² அனுப்பத்தங் த³ஸ்ஸெத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.
Tanti yamakapakaraṇaṃ. Tassa ye samayādayo vattabbā, te kathāvatthupakaraṇadesanānantaro desanāsamayo, tāvatiṃsabhavanameva desanādeso, kusalākusalamūlādiyamakākārena desanāti vibhāgato ‘‘saṅkhepenevā’’tiādigāthāhi vibhāvitā nimittena saddhiṃ saṃvaṇṇanapaṭiññā cāti imamatthaṃ dassento ‘‘samayadesadesanāvasenā’’tiādimāha. Nimittañhetaṃ idha saṃvaṇṇanāya, yadidaṃ kamānuppatti āgatabhāravāhitā ca paṇḍitānaṃ paṇḍitakiccabhāvato. Tattha anuppattaṃ dassetvāti sambandho.
தத்தா²தி தஸ்மிங் ஸமயாதி³த³ஸ்ஸனே. யமனங் உபரமனந்தி யமோ மரணந்தி ஆஹ ‘‘ஜாதியா ஸதி மரணங் ஹோதீதி…பே॰… விஸயோ’’தி. தத்த² யதா² ‘‘ஜாதியா ஸதி மரணங் ஹோதீ’’தி ஜாதி யமஸ்ஸ விஸயோ, ஏவங் ‘‘உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு ஸந்தேஸு மரணங் ஹோதீ’’தி உபாதா³னக்க²ந்தா⁴ யமஸ்ஸ விஸயோதி யோஜேதப்³ப³ங். தே ஹி மரணத⁴ம்மினோதி. அனுப்பத்தமரணங்யேவ கிப்³பி³ஸகாரினங் புக்³க³லங் யமபுரிஸா விவிதா⁴ கம்மகாரணா கரொந்தி, ந அப்பத்தமரணந்தி மரணங் யமஸ்ஸ விஸயோ வுத்தோ. ஆணாபவத்திட்டா²னந்தி இத³ங் விஸய-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²வசனங். தே³ஸங் வாதி காமாதி³தா⁴துத்தயதே³ஸங் ஸந்தா⁴யாஹ. தா⁴துத்தயிஸ்ஸரோ ஹி மச்சுராஜா. பஞ்சானந்தரியானி அஞ்ஞஸத்தா²ருத்³தே³ஸோ ச, தேன வா ஸத்³தி⁴ங் பஞ்ச வேரானி ச² அப⁴ப்³ப³ட்டா²னானி. ஆவத்தாதி பத³க்கி²ணாவத்தா. தனுருஹாதி லோமா.
Tatthāti tasmiṃ samayādidassane. Yamanaṃ uparamananti yamo maraṇanti āha ‘‘jātiyā sati maraṇaṃ hotīti…pe… visayo’’ti. Tattha yathā ‘‘jātiyā sati maraṇaṃ hotī’’ti jāti yamassa visayo, evaṃ ‘‘upādānakkhandhesu santesu maraṇaṃ hotī’’ti upādānakkhandhā yamassa visayoti yojetabbaṃ. Te hi maraṇadhamminoti. Anuppattamaraṇaṃyeva kibbisakārinaṃ puggalaṃ yamapurisā vividhā kammakāraṇā karonti, na appattamaraṇanti maraṇaṃ yamassa visayo vutto. Āṇāpavattiṭṭhānanti idaṃ visaya-saddassa atthavacanaṃ. Desaṃ vāti kāmādidhātuttayadesaṃ sandhāyāha. Dhātuttayissaro hi maccurājā. Pañcānantariyāni aññasatthāruddeso ca, tena vā saddhiṃ pañca verāni cha abhabbaṭṭhānāni. Āvattāti padakkhiṇāvattā. Tanuruhāti lomā.
க³ந்தா²ரம்ப⁴வண்ணனா நிட்டி²தா.
Ganthārambhavaṇṇanā niṭṭhitā.
