Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / ইতিৰুত্তক-অট্ঠকথা • Itivuttaka-aṭṭhakathā

॥ নমো তস্স ভগৰতো অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স॥

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

খুদ্দকনিকাযে

Khuddakanikāye

ইতিৰুত্তক-অট্ঠকথা

Itivuttaka-aṭṭhakathā

গন্থারম্ভকথা

Ganthārambhakathā

মহাকারুণিকং নাথং, ঞেয্যসাগরপারগুং।

Mahākāruṇikaṃ nāthaṃ, ñeyyasāgarapāraguṃ;

ৰন্দে নিপুণগম্ভীর-ৰিচিত্রনযদেসনং॥

Vande nipuṇagambhīra-vicitranayadesanaṃ.

ৰিজ্জাচরণসম্পন্না, যেন নিয্যন্তি লোকতো।

Vijjācaraṇasampannā, yena niyyanti lokato;

ৰন্দে তমুত্তমং ধম্মং, সম্মাসম্বুদ্ধপূজিতং॥

Vande tamuttamaṃ dhammaṃ, sammāsambuddhapūjitaṃ.

সীলাদিগুণসম্পন্নো, ঠিতো মগ্গফলেসু যো।

Sīlādiguṇasampanno, ṭhito maggaphalesu yo;

ৰন্দে অরিযসঙ্ঘং তং, পুঞ্ঞক্খেত্তং অনুত্তরং॥

Vande ariyasaṅghaṃ taṃ, puññakkhettaṃ anuttaraṃ.

ৰন্দনাজনিতং পুঞ্ঞং, ইতি যং রতনত্তযে।

Vandanājanitaṃ puññaṃ, iti yaṃ ratanattaye;

হতন্তরাযো সব্বত্থ, হুত্ৰাহং তস্স তেজসা॥

Hatantarāyo sabbattha, hutvāhaṃ tassa tejasā.

এককাদিপ্পভেদেন , দেসিতানি মহেসিনা।

Ekakādippabhedena , desitāni mahesinā;

লোভাদীনং পহানানি, দীপনানি ৰিসেসতো॥

Lobhādīnaṃ pahānāni, dīpanāni visesato.

সুত্তানি একতো কত্ৰা, ইতিৰুত্তপদক্খরং।

Suttāni ekato katvā, itivuttapadakkharaṃ;

ধম্মসঙ্গাহকা থেরা, সঙ্গাযিংসু মহেসযো॥

Dhammasaṅgāhakā therā, saṅgāyiṃsu mahesayo.

ইতিৰুত্তকমিচ্চেৰ, নামেন ৰসিনো পুরে।

Itivuttakamicceva, nāmena vasino pure;

যং খুদ্দকনিকাযস্মিং, গম্ভীরত্থপদক্কমং॥

Yaṃ khuddakanikāyasmiṃ, gambhīratthapadakkamaṃ.

তস্স গম্ভীরঞাণেহি, ওগাহেতব্বভাৰতো।

Tassa gambhīrañāṇehi, ogāhetabbabhāvato;

কিঞ্চাপি দুক্করা কাতুং, অত্থসংৰণ্ণনা মযা॥

Kiñcāpi dukkarā kātuṃ, atthasaṃvaṇṇanā mayā.

সহসংৰণ্ণনং যস্মা, ধরতে সত্থু সাসনং।

Sahasaṃvaṇṇanaṃ yasmā, dharate satthu sāsanaṃ;

পুব্বাচরিযসীহানং, তিট্ঠতেৰ ৰিনিচ্ছযো॥

Pubbācariyasīhānaṃ, tiṭṭhateva vinicchayo.

তস্মা তং অৰলম্বিত্ৰা, ওগাহেত্ৰান পঞ্চপি।

Tasmā taṃ avalambitvā, ogāhetvāna pañcapi;

নিকাযে উপনিস্সায, পোরাণট্ঠকথানযং॥

Nikāye upanissāya, porāṇaṭṭhakathānayaṃ.

নিস্সিতং ৰাচনামগ্গং, সুৰিসুদ্ধং অনাকুলং।

Nissitaṃ vācanāmaggaṃ, suvisuddhaṃ anākulaṃ;

মহাৰিহারৰাসীনং, নিপুণত্থৰিনিচ্ছযং॥

Mahāvihāravāsīnaṃ, nipuṇatthavinicchayaṃ.

পুনপ্পুনাগতং অত্থং, ৰজ্জযিত্ৰান সাধুকং।

Punappunāgataṃ atthaṃ, vajjayitvāna sādhukaṃ;

যথাবলং করিস্সামি, ইতিৰুত্তকৰণ্ণনং

Yathābalaṃ karissāmi, itivuttakavaṇṇanaṃ.

ইতি আকঙ্খমানস্স, সদ্ধম্মস্স চিরট্ঠিতিং।

Iti ākaṅkhamānassa, saddhammassa ciraṭṭhitiṃ;

ৰিভজন্তস্স তস্সত্থং, নিসামযথ সাধৰোতি॥

Vibhajantassa tassatthaṃ, nisāmayatha sādhavoti.

তত্থ ইতিৰুত্তকং নাম এককনিপাতো, দুকনিপাতো, তিকনিপাতো, চতুক্কনিপাতোতি চতুনিপাতসঙ্গহং। তম্পি ৰিনযপিটকং, সুত্তন্তপিটকং, অভিধম্মপিটকন্তি তীসু পিটকেসু সুত্তন্তপিটকপরিযাপন্নং; দীঘনিকাযো মজ্ঝিমনিকাযো, সংযুত্তনিকাযো, অঙ্গুত্তরনিকাযো, খুদ্দকনিকাযোতি পঞ্চসু নিকাযেসু খুদ্দকনিকাযপরিযাপন্নং; সুত্তং, গেয্যং, ৰেয্যাকরণং, গাথা, উদানং, ইতিৰুত্তকং, জাতকং, অব্ভুতধম্মং, ৰেদল্লন্তি নৰসু সাসনঙ্গেসু ইতিৰুত্তকঙ্গভূতং।

Tattha itivuttakaṃ nāma ekakanipāto, dukanipāto, tikanipāto, catukkanipātoti catunipātasaṅgahaṃ. Tampi vinayapiṭakaṃ, suttantapiṭakaṃ, abhidhammapiṭakanti tīsu piṭakesu suttantapiṭakapariyāpannaṃ; dīghanikāyo majjhimanikāyo, saṃyuttanikāyo, aṅguttaranikāyo, khuddakanikāyoti pañcasu nikāyesu khuddakanikāyapariyāpannaṃ; suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthā, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallanti navasu sāsanaṅgesu itivuttakaṅgabhūtaṃ.

‘‘দ্ৰাসীতি বুদ্ধতো গণ্হিং, দ্ৰেসহস্সানি ভিক্খুতো।

‘‘Dvāsīti buddhato gaṇhiṃ, dvesahassāni bhikkhuto;

চতুরাসীতি সহস্সানি, যে মে ধম্মা পৰত্তিনো’’তি॥ (থেরগা॰ ১০২৭) –

Caturāsīti sahassāni, ye me dhammā pavattino’’ti. (theragā. 1027) –

এৰং ধম্মভণ্ডাগারিকেন পটিঞ্ঞাতেসু চতুরাসীতিযা ধম্মক্খন্ধসহস্সেসু কতিপযধম্মক্খন্ধসঙ্গহং। সুত্ততো এককনিপাতে তাৰ সত্তৰীসতি সুত্তানি, দুকনিপাতে দ্ৰাৰীসতি, তিকনিপাতে পঞ্ঞাস, চতুক্কনিপাতে তেরসাতি দ্ৰাদসাধিকসুত্তসতসঙ্গহং। তস্স নিপাতেসু এককনিপাতো আদি, ৰগ্গেসু পাটিভোগৰগ্গো, সুত্তেসু লোভসুত্তং। তস্সাপি ‘‘ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা’’তিআদিকং আযস্মতা আনন্দেন পঠমমহাসঙ্গীতিকালে ৰুত্তং নিদানমাদি। সা পনাযং পঠমমহাসঙ্গীতি ৰিনযপিটকে তন্তিমারুল়্হা এৰ। যো পনেত্থ নিদানকোসল্লত্থং ৰত্তব্বো কথামগ্গো , সোপি সুমঙ্গলৰিলাসিনিযা দীঘনিকায-অট্ঠকথায ৰিত্থারতো ৰুত্তোযেৰাতি তত্থ ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো।

Evaṃ dhammabhaṇḍāgārikena paṭiññātesu caturāsītiyā dhammakkhandhasahassesu katipayadhammakkhandhasaṅgahaṃ. Suttato ekakanipāte tāva sattavīsati suttāni, dukanipāte dvāvīsati, tikanipāte paññāsa, catukkanipāte terasāti dvādasādhikasuttasatasaṅgahaṃ. Tassa nipātesu ekakanipāto ādi, vaggesu pāṭibhogavaggo, suttesu lobhasuttaṃ. Tassāpi ‘‘vuttañhetaṃ bhagavatā’’tiādikaṃ āyasmatā ānandena paṭhamamahāsaṅgītikāle vuttaṃ nidānamādi. Sā panāyaṃ paṭhamamahāsaṅgīti vinayapiṭake tantimāruḷhā eva. Yo panettha nidānakosallatthaṃ vattabbo kathāmaggo , sopi sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāya-aṭṭhakathāya vitthārato vuttoyevāti tattha vuttanayeneva veditabbo.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact