| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಮಿಲಿನ್ದಪಞ್ಹಪಾಳಿ • Milindapañhapāḷi |
೬. ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿಪಞ್ಹೋ
6. Gabbhāvakkantipañho
೬. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ ಭಗವತಾ ‘ತಿಣ್ಣಂ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನ್ನಿಪಾತಾ ಗಬ್ಭಸ್ಸ ಅವಕ್ಕನ್ತಿ 1 ಹೋತಿ, ಇಧ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಚ ಸನ್ನಿಪತಿತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಮಾತಾ ಚ ಉತುನೀ ಹೋತಿ, ಗನ್ಧಬ್ಬೋ ಚ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತೋ ಹೋತಿ, ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಿಣ್ಣಂ ಸನ್ನಿಪಾತಾ ಗಬ್ಭಸ್ಸ ಅವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತೀ’ತಿ, ಅಸೇಸವಚನಮೇತಂ, ನಿಸ್ಸೇಸವಚನಮೇತಂ, ನಿಪ್ಪರಿಯಾಯವಚನಮೇತಂ, ಅರಹಸ್ಸವಚನಮೇತಂ, ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಮಜ್ಝೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಭಣಿತಂ, ಅಯಞ್ಚ ದ್ವಿನ್ನಂ ಸನ್ನಿಪಾತಾ ಗಬ್ಭಸ್ಸ ಅವಕ್ಕನ್ತಿ ದಿಸ್ಸತಿ, ದುಕೂಲೇನ ತಾಪಸೇನ ಪಾರಿಕಾಯ ತಾಪಸಿಯಾ ಉತುನಿಕಾಲೇ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಹತ್ಥಙ್ಗುಟ್ಠೇನ ನಾಭಿ ಪರಾಮಟ್ಠಾ, ತಸ್ಸ ತೇನ ನಾಭಿಪರಾಮಸನೇನ ಸಾಮಕುಮಾರೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ। ಮಾತಙ್ಗೇನಾಪಿ ಇಸಿನಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕಞ್ಞಾಯ ಉತುನಿಕಾಲೇ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಹತ್ಥಙ್ಗುಟ್ಠೇನ ನಾಭಿ ಪರಾಮಟ್ಠಾ, ತಸ್ಸ ತೇನ ನಾಭಿಪರಾಮಸನೇನ ಮಣ್ಡಬ್ಯೋ ನಾಮ ಮಾಣವಕೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೋತಿ। ಯದಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಭಗವತಾ ಭಣಿತಂ ‘ತಿಣ್ಣಂ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನ್ನಿಪಾತಾ ಗಬ್ಭಸ್ಸ ಅವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತೀ’ತಿ। ತೇನ ಹಿ ಸಾಮೋ ಚ ಕುಮಾರೋ ಮಣ್ಡಬ್ಯೋ ಚ ಮಾಣವಕೋ ಉಭೋಪಿ ತೇ ನಾಭಿಪರಾಮಸನೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತಾತಿ ಯಂ ವಚನಂ, ತಂ ಮಿಚ್ಛಾ। ಯದಿ, ಭನ್ತೇ, ತಥಾಗತೇನ ಭಣಿತಂ ‘ಸಾಮೋ ಚ ಕುಮಾರೋ ಮಣ್ಡಬ್ಯೋ ಚ ಮಾಣವಕೋ ನಾಭಿಪರಾಮಸನೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ’’ತಿ, ತೇನ ಹಿ ‘ತಿಣ್ಣಂ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನ್ನಿಪಾತಾ ಗಬ್ಭಸ್ಸ ಅವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತೀ’ತಿ ಯಂ ವಚನಂ, ತಮ್ಪಿ ಮಿಚ್ಛಾ। ಅಯಮ್ಪಿ ಉಭತೋ ಕೋಟಿಕೋ ಪಞ್ಹೋ ಸುಗಮ್ಭೀರೋ ಸುನಿಪುಣೋ ವಿಸಯೋ ಬುದ್ಧಿಮನ್ತಾನಂ, ಸೋ ತವಾನುಪ್ಪತ್ತೋ, ಛಿನ್ದ ವಿಮತಿಪಥಂ, ಧಾರೇಹಿ ಞಾಣವರಪ್ಪಜ್ಜೋತ’’ನ್ತಿ।
6. ‘‘Bhante nāgasena, bhāsitampetaṃ bhagavatā ‘tiṇṇaṃ kho pana, bhikkhave, sannipātā gabbhassa avakkanti 2 hoti, idha mātāpitaro ca sannipatitā honti, mātā ca utunī hoti, gandhabbo ca paccupaṭṭhito hoti, imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇaṃ sannipātā gabbhassa avakkanti hotī’ti, asesavacanametaṃ, nissesavacanametaṃ, nippariyāyavacanametaṃ, arahassavacanametaṃ, sadevamanussānaṃ majjhe nisīditvā bhaṇitaṃ, ayañca dvinnaṃ sannipātā gabbhassa avakkanti dissati, dukūlena tāpasena pārikāya tāpasiyā utunikāle dakkhiṇena hatthaṅguṭṭhena nābhi parāmaṭṭhā, tassa tena nābhiparāmasanena sāmakumāro nibbatto. Mātaṅgenāpi isinā brāhmaṇakaññāya utunikāle dakkhiṇena hatthaṅguṭṭhena nābhi parāmaṭṭhā, tassa tena nābhiparāmasanena maṇḍabyo nāma māṇavako nibbattoti. Yadi, bhante nāgasena, bhagavatā bhaṇitaṃ ‘tiṇṇaṃ kho pana, bhikkhave, sannipātā gabbhassa avakkanti hotī’ti. Tena hi sāmo ca kumāro maṇḍabyo ca māṇavako ubhopi te nābhiparāmasanena nibbattāti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā. Yadi, bhante, tathāgatena bhaṇitaṃ ‘sāmo ca kumāro maṇḍabyo ca māṇavako nābhiparāmasanena nibbattā’’ti, tena hi ‘tiṇṇaṃ kho pana, bhikkhave, sannipātā gabbhassa avakkanti hotī’ti yaṃ vacanaṃ, tampi micchā. Ayampi ubhato koṭiko pañho sugambhīro sunipuṇo visayo buddhimantānaṃ, so tavānuppatto, chinda vimatipathaṃ, dhārehi ñāṇavarappajjota’’nti.
‘‘ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ‘ತಿಣ್ಣಂ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನ್ನಿಪಾತಾ ಗಬ್ಭಸ್ಸ ಅವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತಿ, ಇಧ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಚ ಸನ್ನಿಪತಿತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಮಾತಾ ಚ ಉತುನೀ ಹೋತಿ, ಗನ್ಧಬ್ಬೋ ಚ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತೋ ಹೋತಿ, ಏವಂ ತಿಣ್ಣಂ ಸನ್ನಿಪಾತಾ ಗಬ್ಭಸ್ಸ ಅವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತೀ’ತಿ। ಭಣಿತಞ್ಚ ‘ಸಾಮೋ ಚ ಕುಮಾರೋ ಮಣ್ಡಬ್ಯೋ ಚ ಮಾಣವಕೋ ನಾಭಿಪರಾಮಸನೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ’’ತಿ। ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಯೇನ ಕಾರಣೇನ ಪಞ್ಹೋ ಸುವಿನಿಚ್ಛಿತೋ ಹೋತಿ, ತೇನ ಕಾರಣೇನ ಮಂ ಸಞ್ಞಾಪೇಹೀ’’ತಿ।
‘‘Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā ‘tiṇṇaṃ kho pana, bhikkhave, sannipātā gabbhassa avakkanti hoti, idha mātāpitaro ca sannipatitā honti, mātā ca utunī hoti, gandhabbo ca paccupaṭṭhito hoti, evaṃ tiṇṇaṃ sannipātā gabbhassa avakkanti hotī’ti. Bhaṇitañca ‘sāmo ca kumāro maṇḍabyo ca māṇavako nābhiparāmasanena nibbattā’’ti. ‘‘Tena hi, bhante nāgasena, yena kāraṇena pañho suvinicchito hoti, tena kāraṇena maṃ saññāpehī’’ti.
‘‘ಸುತಪುಬ್ಬಂ ಪನ ತಯಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಂಕಿಚ್ಚೋ ಚ ಕುಮಾರೋ ಇಸಿಸಿಙ್ಗೋ ಚ ತಾಪಸೋ ಥೇರೋ ಚ ಕುಮಾರಕಸ್ಸಪೋ ‘ಇಮಿನಾ ನಾಮ ತೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ, ಸುಯ್ಯತಿ, ಅಬ್ಭುಗ್ಗತಾ ತೇಸಂ ಜಾತಿ, ದ್ವೇ ಮಿಗಧೇನುಯೋ ತಾವ ಉತುನಿಕಾಲೇ ದ್ವಿನ್ನಂ ತಾಪಸಾನಂ ಪಸ್ಸಾವಟ್ಠಾನಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಸಸಮ್ಭವಂ ಪಸ್ಸಾವಂ ಪಿವಿಂಸು, ತೇನ ಪಸ್ಸಾವಸಮ್ಭವೇನ ಸಂಕಿಚ್ಚೋ ಚ ಕುಮಾರೋ ಇಸಿಸಿಙ್ಗೋ ಚ ತಾಪಸೋ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ। ಥೇರಸ್ಸ ಉದಾಯಿಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಂ ಉಪಗತಸ್ಸ ರತ್ತಚಿತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಅಙ್ಗಜಾತಂ ಉಪನಿಜ್ಝಾಯನ್ತಸ್ಸ ಸಮ್ಭವಂ ಕಾಸಾವೇ ಮುಚ್ಚಿ। ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉದಾಯಿ ತಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಏತದವೋಚ ‘ಗಚ್ಛ ಭಗಿನಿ, ಉದಕಂ ಆಹರ ಅನ್ತರವಾಸಕಂ ಧೋವಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ। ‘ಆಹರಯ್ಯ ಅಹಮೇವ ಧೋವಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ। ತತೋ ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಉತುನಿಸಮಯೇ ತಂ ಸಮ್ಭವಂ ಏಕದೇಸಂ ಮುಖೇನ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ, ಏಕದೇಸಂ ಅಙ್ಗಜಾತೇ ಪಕ್ಖಿಪಿ, ತೇನ ಥೇರೋ ಕುಮಾರಕಸ್ಸಪೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೋತಿ ಏತಂ ಜನೋ ಆಹಾ’’ತಿ।
‘‘Sutapubbaṃ pana tayā, mahārāja, saṃkicco ca kumāro isisiṅgo ca tāpaso thero ca kumārakassapo ‘iminā nāma te nibbattā’’ti? ‘‘Āma, bhante, suyyati, abbhuggatā tesaṃ jāti, dve migadhenuyo tāva utunikāle dvinnaṃ tāpasānaṃ passāvaṭṭhānaṃ āgantvā sasambhavaṃ passāvaṃ piviṃsu, tena passāvasambhavena saṃkicco ca kumāro isisiṅgo ca tāpaso nibbattā. Therassa udāyissa bhikkhunupassayaṃ upagatassa rattacittena bhikkhuniyā aṅgajātaṃ upanijjhāyantassa sambhavaṃ kāsāve mucci. Atha kho āyasmā udāyi taṃ bhikkhuniṃ etadavoca ‘gaccha bhagini, udakaṃ āhara antaravāsakaṃ dhovissāmī’ti. ‘Āharayya ahameva dhovissāmī’ti. Tato sā bhikkhunī utunisamaye taṃ sambhavaṃ ekadesaṃ mukhena aggahesi, ekadesaṃ aṅgajāte pakkhipi, tena thero kumārakassapo nibbattoti etaṃ jano āhā’’ti.
‘‘ಅಪಿ ನು ಖೋ ತ್ವಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸದ್ದಹಸಿ ತಂ ವಚನ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಆಮ ಭನ್ತೇ, ಬಲವಂ ತತ್ಥ ಮಯಂ ಕಾರಣಂ ಉಪಲಭಾಮ, ಯೇನ ಮಯಂ ಕಾರಣೇನ ಸದ್ದಹಾಮ ‘ಇಮಿನಾ ಕಾರಣೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ’’ತಿ। ‘‘ಕಿಂ ಪನೇತ್ಥ, ಮಹಾರಾಜ, ಕಾರಣ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಸುಪರಿಕಮ್ಮಕತೇ , ಭನ್ತೇ, ಕಲಲೇ ಬೀಜಂ ನಿಪತಿತ್ವಾ ಖಿಪ್ಪಂ ಸಂವಿರುಹತೀ’’ತಿ । ‘‘ಆಮ ಮಹಾರಾಜಾ’’ತಿ। ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಉತುನೀ ಸಮಾನಾ ಸಣ್ಠಿತೇ ಕಲಲೇ ರುಹಿರೇ ಪಚ್ಛಿನ್ನವೇಗೇ ಠಿತಾಯ ಧಾತುಯಾ ತಂ ಸಮ್ಭವಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಕಲಲೇ ಪಕ್ಖಿಪಿ, ತೇನ ತಸ್ಸಾ ಗಬ್ಭೋ ಸಣ್ಠಾಸಿ, ಏವಂ ತತ್ಥ ಕಾರಣಂ ಪಚ್ಚೇಮ ತೇಸಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಯಾ’’ತಿ। ‘‘ಏವಮೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಮಿ, ಯೋನಿಪ್ಪವೇಸೇನ ಗಬ್ಭೋ ಸಮ್ಭವತೀತಿ। ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಸಿ ಪನ, ತ್ವಂ ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರಸ್ಸ ಕುಮಾರಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಆಮ ಭನ್ತೇ’’ತಿ। ‘‘ಸಾಧು, ಮಹಾರಾಜ, ಪಚ್ಚಾಗತೋಸಿ ಮಮ ವಿಸಯಂ, ಏಕವಿಧೇನಪಿ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿಂ ಕಥಯನ್ತೋ ಮಮಾನುಬಲಂ ಭವಿಸ್ಸಸಿ, ಅಥ ಯಾ ಪನ ತಾ ದ್ವೇ ಮಿಗಧೇನುಯೋ ಪಸ್ಸಾವಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಗಬ್ಭಂ ಪಟಿಲಭಿಂಸು, ತಾಸಂ ತ್ವಂ ಸದ್ದಹಸಿ ಗಬ್ಭಸ್ಸಾವಕ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ, ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಭುತ್ತಂ ಪೀತಂ ಖಾಯಿತಂ ಲೇಹಿತಂ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಕಲಲಂ ಓಸರತಿ, ಠಾನಗತಂ ವುಡ್ಢಿಮಾಪಜ್ಜತಿ। ಯಥಾ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಯಾ ಕಾಚಿ ಸರಿತಾ ನಾಮ, ಸಬ್ಬಾ ತಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಓಸರನ್ತಿ, ಠಾನಗತಾ ವುಡ್ಢಿಮಾಪಜ್ಜನ್ತಿ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಭುತ್ತಂ ಪೀತಂ ಖಾಯಿತಂ ಲೇಹಿತಂ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಕಲಲಂ ಓಸರತಿ, ಠಾನಗತಂ ವುಡ್ಢಿಮಾಪಜ್ಜತಿ, ತೇನಾಹಂ ಕಾರಣೇನ ಸದ್ದಹಾಮಿ ಮುಖಗತೇನಪಿ ಗಬ್ಭಸ್ಸ ಅವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತೀ’’ತಿ। ‘‘ಸಾಧು, ಮಹಾರಾಜ, ಗಾಳ್ಹತರಂ ಉಪಗತೋಸಿ ಮಮ ವಿಸಯಂ, ಮುಖಪಾನೇನಪಿ ದ್ವಯಸನ್ನಿಪಾತೋ ಭವತಿ। ಸಂಕಿಚ್ಚಸ್ಸ ಚ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮಾರಸ್ಸ ಇಸಿಸಿಙ್ಗಸ್ಸ ಚ ತಾಪಸಸ್ಸ ಥೇರಸ್ಸ ಚ ಕುಮಾರಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕಮನಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ, ಸನ್ನಿಪಾತೋ ಓಸರತೀ’’ತಿ।
‘‘Api nu kho tvaṃ, mahārāja, saddahasi taṃ vacana’’nti? ‘‘Āma bhante, balavaṃ tattha mayaṃ kāraṇaṃ upalabhāma, yena mayaṃ kāraṇena saddahāma ‘iminā kāraṇena nibbattā’’ti. ‘‘Kiṃ panettha, mahārāja, kāraṇa’’nti? ‘‘Suparikammakate , bhante, kalale bījaṃ nipatitvā khippaṃ saṃviruhatī’’ti . ‘‘Āma mahārājā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhante, sā bhikkhunī utunī samānā saṇṭhite kalale ruhire pacchinnavege ṭhitāya dhātuyā taṃ sambhavaṃ gahetvā tasmiṃ kalale pakkhipi, tena tassā gabbho saṇṭhāsi, evaṃ tattha kāraṇaṃ paccema tesaṃ nibbattiyā’’ti. ‘‘Evametaṃ, mahārāja, tathā sampaṭicchāmi, yonippavesena gabbho sambhavatīti. Sampaṭicchasi pana, tvaṃ mahārāja, therassa kumārakassapassa gabbhāvakkamana’’nti? ‘‘Āma bhante’’ti. ‘‘Sādhu, mahārāja, paccāgatosi mama visayaṃ, ekavidhenapi gabbhāvakkantiṃ kathayanto mamānubalaṃ bhavissasi, atha yā pana tā dve migadhenuyo passāvaṃ pivitvā gabbhaṃ paṭilabhiṃsu, tāsaṃ tvaṃ saddahasi gabbhassāvakkamana’’nti? ‘‘Āma, bhante, yaṃ kiñci bhuttaṃ pītaṃ khāyitaṃ lehitaṃ, sabbaṃ taṃ kalalaṃ osarati, ṭhānagataṃ vuḍḍhimāpajjati. Yathā, bhante nāgasena, yā kāci saritā nāma, sabbā tā mahāsamuddaṃ osaranti, ṭhānagatā vuḍḍhimāpajjanti. Evameva kho, bhante nāgasena, yaṃ kiñci bhuttaṃ pītaṃ khāyitaṃ lehitaṃ, sabbaṃ taṃ kalalaṃ osarati, ṭhānagataṃ vuḍḍhimāpajjati, tenāhaṃ kāraṇena saddahāmi mukhagatenapi gabbhassa avakkanti hotī’’ti. ‘‘Sādhu, mahārāja, gāḷhataraṃ upagatosi mama visayaṃ, mukhapānenapi dvayasannipāto bhavati. Saṃkiccassa ca, mahārāja, kumārassa isisiṅgassa ca tāpasassa therassa ca kumārakassapassa gabbhāvakkamanaṃ sampaṭicchasī’’ti? ‘‘Āma, bhante, sannipāto osaratī’’ti.
‘‘ಸಾಮೋಪಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮಾರೋ ಮಣ್ಡಬ್ಯೋಪಿ ಮಾಣವಕೋ ತೀಸು ಸನ್ನಿಪಾತೇಸು ಅನ್ತೋಗಧಾ, ಏಕರಸಾ ಯೇವ ಪುರಿಮೇನ, ತತ್ಥ ಕಾರಣಂ ವಕ್ಖಾಮಿ। ದುಕೂಲೋ ಚ, ಮಹಾರಾಜ, ತಾಪಸೋ ಪಾರಿಕಾ ಚ ತಾಪಸೀ ಉಭೋಪಿ ತೇ ಅರಞ್ಞವಾಸಾ ಅಹೇಸುಂ ಪವಿವೇಕಾಧಿಮುತ್ತಾ ಉತ್ತಮತ್ಥಗವೇಸಕಾ, ತಪತೇಜೇನ ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಸನ್ತಾಪೇಸುಂ । ತೇಸಂ ತದಾ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಆಗಚ್ಛತಿ। ಸೋ ತೇಸಂ ಗರುಕತಮೇತ್ತತಾಯ ಉಪಧಾರೇನ್ತೋ ಅದ್ದಸ ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನೇ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ತೇಸಂ ಚಕ್ಖೂನಂ ಅನ್ತರಧಾನಂ, ದಿಸ್ವಾ ತೇ ಏವಮಾಹ ‘ಏಕಂ ಮೇ, ಭೋನ್ತೋ, ವಚನಂ ಕರೋಥ, ಸಾಧು ಏಕಂ ಪುತ್ತಂ ಜನೇಯ್ಯಾಥ, ಸೋ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಆಲಮ್ಬನೋ ಚಾ’ತಿ। ‘ಅಲಂ, ಕೋಸಿಯ, ಮಾ ಏವಂ ಭಣೀ’ತಿ। ತೇ ತಸ್ಸ ತಂ ವಚನಂ ನ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿಂಸು। ಅನುಕಮ್ಪಕೋ ಅತ್ಥಕಾಮೋ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ದುತಿಯಮ್ಪಿ…ಪೇ॰… ತತಿಯಮ್ಪಿ ತೇ ಏವಮಾಹ ‘ಏಕಂ ಮೇ, ಭೋನ್ತೋ, ವಚನಂ ಕರೋಥ, ಸಾಧು ಏಕಂ ಪುತ್ತಂ ಜನೇಯ್ಯಾಥ, ಸೋ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಆಲಮ್ಬನೋ ಚಾ’ತಿ। ತತಿಯಮ್ಪಿ ತೇ ಆಹಂಸು ‘ಅಲಂ, ಕೋಸಿಯ, ಮಾ ತ್ವಂ ಖೋ ಅಮ್ಹೇ ಅನತ್ಥೇ ನಿಯೋಜೇಹಿ, ಕದಾಯಂ ಕಾಯೋ ನ ಭಿಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ಭಿಜ್ಜತು ಅಯಂ ಕಾಯೋ ಭೇದನಧಮ್ಮೋ, ಭಿಜ್ಜನ್ತಿಯಾಪಿ ಧರಣಿಯಾ ಪತನ್ತೇಪಿ ಸೇಲಸಿಖರೇ ಫಲನ್ತೇಪಿ ಆಕಾಸೇ ಪತನ್ತೇಪಿ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯೇ ನೇವ ಮಯಂ ಲೋಕಧಮ್ಮೇಹಿ ಮಿಸ್ಸಯಿಸ್ಸಾಮ, ಮಾ ತ್ವಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸಮ್ಮುಖಭಾವಂ ಉಪಗಚ್ಛ, ಉಪಗತಸ್ಸ ತೇ ಏಸೋ ವಿಸ್ಸಾಸೋ, ಅನತ್ಥಚರೋ ತ್ವಂ ಮಞ್ಞೇ’ತಿ।
‘‘Sāmopi, mahārāja, kumāro maṇḍabyopi māṇavako tīsu sannipātesu antogadhā, ekarasā yeva purimena, tattha kāraṇaṃ vakkhāmi. Dukūlo ca, mahārāja, tāpaso pārikā ca tāpasī ubhopi te araññavāsā ahesuṃ pavivekādhimuttā uttamatthagavesakā, tapatejena yāva brahmalokaṃ santāpesuṃ . Tesaṃ tadā sakko devānamindo sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ āgacchati. So tesaṃ garukatamettatāya upadhārento addasa anāgatamaddhāne dvinnampi tesaṃ cakkhūnaṃ antaradhānaṃ, disvā te evamāha ‘ekaṃ me, bhonto, vacanaṃ karotha, sādhu ekaṃ puttaṃ janeyyātha, so tumhākaṃ upaṭṭhāko bhavissati ālambano cā’ti. ‘Alaṃ, kosiya, mā evaṃ bhaṇī’ti. Te tassa taṃ vacanaṃ na sampaṭicchiṃsu. Anukampako atthakāmo sakko devānamindo dutiyampi…pe… tatiyampi te evamāha ‘ekaṃ me, bhonto, vacanaṃ karotha, sādhu ekaṃ puttaṃ janeyyātha, so tumhākaṃ upaṭṭhāko bhavissati ālambano cā’ti. Tatiyampi te āhaṃsu ‘alaṃ, kosiya, mā tvaṃ kho amhe anatthe niyojehi, kadāyaṃ kāyo na bhijjissati, bhijjatu ayaṃ kāyo bhedanadhammo, bhijjantiyāpi dharaṇiyā patantepi selasikhare phalantepi ākāse patantepi candimasūriye neva mayaṃ lokadhammehi missayissāma, mā tvaṃ amhākaṃ sammukhabhāvaṃ upagaccha, upagatassa te eso vissāso, anatthacaro tvaṃ maññe’ti.
ತತೋ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ತೇಸಂ ಮನಂ ಅಲಭಮಾನೋ ಗರುಕತೋ ಪಞ್ಜಲಿಕೋ ಪುನ ಯಾಚಿ ‘ಯದಿ ಮೇ ವಚನಂ ನ ಉಸ್ಸಹಥ ಕಾತುಂ, ಯದಾ ತಾಪಸೀ ಉತುನೀ ಹೋತಿ ಪುಪ್ಫವತೀ, ತದಾ ತ್ವಂ, ಭನ್ತೇ, ದಕ್ಖಿಣೇನ ಹತ್ಥಙ್ಗುಟ್ಠೇನ ನಾಭಿಂ ಪರಾಮಸೇಯ್ಯಾಸಿ, ತೇನ ಸಾ ಗಬ್ಭಂ ಲಚ್ಛತಿ, ಸನ್ನಿಪಾತೋ ಯೇವೇಸ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿಯಾ’ತಿ। ‘ಸಕ್ಕೋಮಹಂ, ಕೋಸಿಯ, ತಂ ವಚನಂ ಕಾತುಂ, ನ ತಾವತಕೇನ ಅಮ್ಹಾಕಂ ತಪೋ ಭಿಜ್ಜತಿ, ಹೋತೂ’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿಂಸು। ತಾಯ ಚ ಪನ ವೇಲಾಯ ದೇವಭವನೇ ಅತ್ಥಿ ದೇವಪುತ್ತೋ ಉಸ್ಸನ್ನಕುಸಲಮೂಲೋ ಖೀಣಾಯುಕೋ ಆಯುಕ್ಖಯಪ್ಪತ್ತೋ ಯದಿಚ್ಛಕಂ ಸಮತ್ಥೋ ಓಕ್ಕಮಿತುಂ ಅಪಿ ಚಕ್ಕವತ್ತಿಕುಲೇಪಿ। ಅಥ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ತಂ ದೇವಪುತ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹ ‘ಏಹಿ ಖೋ, ಮಾರಿಸ, ಸುಪಭಾತೋ ತೇ ದಿವಸೋ, ಅತ್ಥಸಿದ್ಧಿ ಉಪಗತಾ, ಯಮಹಂ ತೇ ಉಪಟ್ಠಾನಮಾಗಮಿಂ, ರಮಣೀಯೇ ತೇ ಓಕಾಸೇ ವಾಸೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಪತಿರೂಪೇ ಕುಲೇ ಪಟಿಸನ್ಧಿ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸುನ್ದರೇಹಿ ಮಾತಾಪಿತೂಹಿ ವಡ್ಢೇತಬ್ಬೋ, ಏಹಿ ಮೇ ವಚನಂ ಕರೋಹೀ’ತಿ ಯಾಚಿ। ದುತಿಯಮ್ಪಿ…ಪೇ॰… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಯಾಚಿ ಸಿರಸಿ ಪಞ್ಜಲಿಕತೋ।
Tato sakko devānamindo tesaṃ manaṃ alabhamāno garukato pañjaliko puna yāci ‘yadi me vacanaṃ na ussahatha kātuṃ, yadā tāpasī utunī hoti pupphavatī, tadā tvaṃ, bhante, dakkhiṇena hatthaṅguṭṭhena nābhiṃ parāmaseyyāsi, tena sā gabbhaṃ lacchati, sannipāto yevesa gabbhāvakkantiyā’ti. ‘Sakkomahaṃ, kosiya, taṃ vacanaṃ kātuṃ, na tāvatakena amhākaṃ tapo bhijjati, hotū’ti sampaṭicchiṃsu. Tāya ca pana velāya devabhavane atthi devaputto ussannakusalamūlo khīṇāyuko āyukkhayappatto yadicchakaṃ samattho okkamituṃ api cakkavattikulepi. Atha sakko devānamindo taṃ devaputtaṃ upasaṅkamitvā evamāha ‘ehi kho, mārisa, supabhāto te divaso, atthasiddhi upagatā, yamahaṃ te upaṭṭhānamāgamiṃ, ramaṇīye te okāse vāso bhavissati, patirūpe kule paṭisandhi bhavissati, sundarehi mātāpitūhi vaḍḍhetabbo, ehi me vacanaṃ karohī’ti yāci. Dutiyampi…pe… tatiyampi yāci sirasi pañjalikato.
ತತೋ ಸೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಏವಮಾಹ ‘ಕತಮಂ ತಂ, ಮಾರಿಸ, ಕುಲಂ, ಯಂ ತ್ವಂ ಅಭಿಕ್ಖಣಂ ಕಿತ್ತಯಸಿ ಪುನಪ್ಪುನ’ನ್ತಿ। ‘ದುಕೂಲೋ ಚ ತಾಪಸೋ ಪಾರಿಕಾ ಚ ತಾಪಸೀ’ತಿ। ಸೋ ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ತುಟ್ಠೋ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿ ‘ಸಾಧು, ಮಾರಿಸ, ಯೋ ತವ ಛನ್ದೋ, ಸೋ ಹೋತು, ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಅಹಂ, ಮಾರಿಸ, ಪತ್ಥಿತೇ ಕುಲೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಂ, ಕಿಮ್ಹಿ ಕುಲೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಾಮಿ ಅಣ್ಡಜೇ ವಾ ಜಲಾಬುಜೇ ವಾ ಸಂಸೇದಜೇ ವಾ ಓಪಪಾತಿಕೇ ವಾ’ತಿ? ‘ಜಲಾಬುಜಾಯ, ಮಾರಿಸ, ಯೋನಿಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಾಹೀ’ತಿ। ಅಥ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಉಪ್ಪತ್ತಿದಿವಸಂ ವಿಗಣೇತ್ವಾ ದುಕೂಲಸ್ಸ ತಾಪಸಸ್ಸ ಆರೋಚೇಸಿ ‘ಅಸುಕಸ್ಮಿಂ ನಾಮ ದಿವಸೇ ತಾಪಸೀ ಉತುನೀ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಪುಪ್ಫವತೀ, ತದಾ ತ್ವಂ, ಭನ್ತೇ, ದಕ್ಖಿಣೇನ ಹತ್ಥಙ್ಗುಟ್ಠೇನ ನಾಭಿಂ ಪರಾಮಸೇಯ್ಯಾಸೀ’ತಿ। ತಸ್ಮಿಂ, ಮಹಾರಾಜ, ದಿವಸೇ ತಾಪಸೀ ಚ ಉತುನೀ ಪುಪ್ಫವತೀ ಅಹೋಸಿ, ದೇವಪುತ್ತೋ ಚ ತತ್ಥೂಪಗೋ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತೋ ಅಹೋಸಿ, ತಾಪಸೋ ಚ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಹತ್ಥಙ್ಗುಟ್ಠೇನ ತಾಪಸಿಯಾ ನಾಭಿಂ ಪರಾಮಸಿ, ಇತಿ ತೇ ತಯೋ ಸನ್ನಿಪಾತಾ ಅಹೇಸುಂ, ನಾಭಿಪರಾಮಸನೇನ ತಾಪಸಿಯಾ ರಾಗೋ ಉದಪಾದಿ, ಸೋ ಪನಸ್ಸಾ ರಾಗೋ ನಾಭಿಪರಾಮಸನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಮಾ ತ್ವಂ ಸನ್ನಿಪಾತಂ ಅಜ್ಝಾಚಾರಮೇವ ಮಞ್ಞಿ, ಊಹಸನಮ್ಪಿ 3 ಸನ್ನಿಪಾತೋ, ಉಲ್ಲಪನಮ್ಪಿ ಸನ್ನಿಪಾತೋ, ಉಪನಿಜ್ಝಾಯನಮ್ಪಿ ಸನ್ನಿಪಾತೋ, ಪುಬ್ಬಭಾಗಭಾವತೋ ರಾಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದಾಯ ಆಮಸನೇನ ಸನ್ನಿಪಾತೋ ಜಾಯತಿ, ಸನ್ನಿಪಾತಾ ಓಕ್ಕಮನಂ ಹೋತೀತಿ।
Tato so devaputto evamāha ‘katamaṃ taṃ, mārisa, kulaṃ, yaṃ tvaṃ abhikkhaṇaṃ kittayasi punappuna’nti. ‘Dukūlo ca tāpaso pārikā ca tāpasī’ti. So tassa vacanaṃ sutvā tuṭṭho sampaṭicchi ‘sādhu, mārisa, yo tava chando, so hotu, ākaṅkhamāno ahaṃ, mārisa, patthite kule uppajjeyyaṃ, kimhi kule uppajjāmi aṇḍaje vā jalābuje vā saṃsedaje vā opapātike vā’ti? ‘Jalābujāya, mārisa, yoniyā uppajjāhī’ti. Atha sakko devānamindo uppattidivasaṃ vigaṇetvā dukūlassa tāpasassa ārocesi ‘asukasmiṃ nāma divase tāpasī utunī bhavissati pupphavatī, tadā tvaṃ, bhante, dakkhiṇena hatthaṅguṭṭhena nābhiṃ parāmaseyyāsī’ti. Tasmiṃ, mahārāja, divase tāpasī ca utunī pupphavatī ahosi, devaputto ca tatthūpago paccupaṭṭhito ahosi, tāpaso ca dakkhiṇena hatthaṅguṭṭhena tāpasiyā nābhiṃ parāmasi, iti te tayo sannipātā ahesuṃ, nābhiparāmasanena tāpasiyā rāgo udapādi, so panassā rāgo nābhiparāmasanaṃ paṭicca mā tvaṃ sannipātaṃ ajjhācārameva maññi, ūhasanampi 4 sannipāto, ullapanampi sannipāto, upanijjhāyanampi sannipāto, pubbabhāgabhāvato rāgassa uppādāya āmasanena sannipāto jāyati, sannipātā okkamanaṃ hotīti.
‘‘ಅನಜ್ಝಾಚಾರೇಪಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಪರಾಮಸನೇನ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತಿ। ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಅಗ್ಗಿ ಜಲಮಾನೋ ಅಪರಾಮಸನೋಪಿ ಉಪಗತಸ್ಸ ಸೀತಂ ಬ್ಯಪಹನ್ತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಅನಜ್ಝಾಚಾರೇಪಿ ಪರಾಮಸನೇನ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತಿ।
‘‘Anajjhācārepi, mahārāja, parāmasanena gabbhāvakkanti hoti. Yathā, mahārāja, aggi jalamāno aparāmasanopi upagatassa sītaṃ byapahanti, evameva kho, mahārāja, anajjhācārepi parāmasanena gabbhāvakkanti hoti.
‘‘ಚತುನ್ನಂ, ಮಹಾರಾಜ, ವಸೇನ ಸತ್ತಾನಂ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತಿ ಕಮ್ಮವಸೇನ ಯೋನಿವಸೇನ ಕುಲವಸೇನ ಆಯಾಚನವಸೇನ, ಅಪಿ ಚ ಸಬ್ಬೇಪೇತೇ ಸತ್ತಾ ಕಮ್ಮಸಮ್ಭವಾ ಕಮ್ಮಸಮುಟ್ಠಾನಾ ।
‘‘Catunnaṃ, mahārāja, vasena sattānaṃ gabbhāvakkanti hoti kammavasena yonivasena kulavasena āyācanavasena, api ca sabbepete sattā kammasambhavā kammasamuṭṭhānā .
‘‘ಕಥಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕಮ್ಮವಸೇನ ಸತ್ತಾನಂ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತಿ? ಉಸ್ಸನ್ನಕುಸಲಮೂಲಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಸತ್ತಾ ಯದಿಚ್ಛಕಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಖತ್ತಿಯಮಹಾಸಾಲಕುಲೇ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಹಾಸಾಲಕುಲೇ ವಾ ಗಹಪತಿಮಹಾಸಾಲಕುಲೇ ವಾ ದೇವೇಸು ವಾ ಅಣ್ಡಜಾಯ ವಾ ಯೋನಿಯಾ ಜಲಾಬುಜಾಯ ವಾ ಯೋನಿಯಾ ಸಂಸೇದಜಾಯ ವಾ ಯೋನಿಯಾ ಓಪಪಾತಿಕಾಯ ವಾ ಯೋನಿಯಾ। ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುರಿಸೋ ಅಡ್ಢೋ ಮಹದ್ಧನೋ ಮಹಾಭೋಗೋ ಪಹೂತಜಾತರೂಪರಜತೋ ಪಹೂತವಿತ್ತೂಪಕರಣೋ ಪಹೂತಧನಧಞ್ಞೋ ಪಹೂತಞಾತಿಪಕ್ಖೋ ದಾಸಿಂ ವಾ ದಾಸಂ ವಾ ಖೇತ್ತಂ ವಾ ವತ್ಥುಂ ವಾ ಗಾಮಂ ವಾ ನಿಗಮಂ ವಾ ಜನಪದಂ ವಾ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಮನಸಾ ಅಭಿಪತ್ಥಿತಂ, ಯದಿಚ್ಛಕಂ ದ್ವಿಗುಣತಿಗುಣಮ್ಪಿ ಧನಂ ದತ್ವಾ ಕಿಣಾತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಉಸ್ಸನ್ನಕುಸಲಮೂಲಾ ಸತ್ತಾ ಯದಿಚ್ಛಕಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಖತ್ತಿಯಮಹಾಸಾಲಕುಲೇ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಹಾಸಾಲಕುಲೇ ವಾ ಗಹಪತಿಮಹಾಸಾಲಕುಲೇ ವಾ ದೇವೇಸು ವಾ ಅಣ್ಡಜಾಯ ವಾ ಯೋನಿಯಾ ಜಲಾಬುಜಾಯ ವಾ ಯೋನಿಯಾ ಸಂಸೇದಜಯ ವಾ ಯೋನಿಯಾ ಓಪಪಾತಿಕಾಯ ವಾ ಯೋನಿಯಾ। ಏವಂ ಕಮ್ಮವಸೇನ ಸತ್ತಾನಂ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತಿ।
‘‘Kathaṃ, mahārāja, kammavasena sattānaṃ gabbhāvakkanti hoti? Ussannakusalamūlā, mahārāja, sattā yadicchakaṃ uppajjanti khattiyamahāsālakule vā brāhmaṇamahāsālakule vā gahapatimahāsālakule vā devesu vā aṇḍajāya vā yoniyā jalābujāya vā yoniyā saṃsedajāya vā yoniyā opapātikāya vā yoniyā. Yathā, mahārāja, puriso aḍḍho mahaddhano mahābhogo pahūtajātarūparajato pahūtavittūpakaraṇo pahūtadhanadhañño pahūtañātipakkho dāsiṃ vā dāsaṃ vā khettaṃ vā vatthuṃ vā gāmaṃ vā nigamaṃ vā janapadaṃ vā yaṃ kiñci manasā abhipatthitaṃ, yadicchakaṃ dviguṇatiguṇampi dhanaṃ datvā kiṇāti, evameva kho, mahārāja, ussannakusalamūlā sattā yadicchakaṃ uppajjanti khattiyamahāsālakule vā brāhmaṇamahāsālakule vā gahapatimahāsālakule vā devesu vā aṇḍajāya vā yoniyā jalābujāya vā yoniyā saṃsedajaya vā yoniyā opapātikāya vā yoniyā. Evaṃ kammavasena sattānaṃ gabbhāvakkanti hoti.
‘‘ಕಥಂ ಯೋನಿವಸೇನ ಸತ್ತಾನಂ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತಿ? ಕುಕ್ಕುಟಾನಂ, ಮಹಾರಾಜ, ವಾತೇನ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತಿ। ಬಲಾಕಾನಂ ಮೇಘಸದ್ದೇನ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತಿ। ಸಬ್ಬೇಪಿ ದೇವಾ ಅಗಬ್ಭಸೇಯ್ಯಕಾ ಸತ್ತಾ ಯೇವ, ತೇಸಂ ನಾನಾವಣ್ಣೇನ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತಿ। ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಮನುಸ್ಸಾ ನಾನಾವಣ್ಣೇನ ಮಹಿಯಾ ಚರನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಪುರತೋ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಪಚ್ಛತೋ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ನಗ್ಗಾ ಹೋನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಭಣ್ಡೂ ಹೋನ್ತಿ ಸೇತಪಟಧರಾ, ಕೇಚಿ ಮೋಳಿಬದ್ಧಾ ಹೋನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಭಣ್ಡೂ ಕಾಸಾವವಸನಾ ಹೋನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಕಾಸಾವವಸನಾ ಮೋಳಿಬದ್ಧಾ ಹೋನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಜಟಿನೋ ವಾಕಚೀರಧರಾ 5 ಹೋನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಚಮ್ಮವಸನಾ ಹೋನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ರಸ್ಮಿಯೋ ನಿವಾಸೇನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇಪೇತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ನಾನಾವಣ್ಣೇನ ಮಹಿಯಾ ಚರನ್ತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಸತ್ತಾ ಯೇವ ತೇ ಸಬ್ಬೇ, ತೇಸಂ ನಾನಾವಣ್ಣೇನ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತಿ। ಏವಂ ಯೋನಿವಸೇನ ಸತ್ತಾನಂ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತಿ।
‘‘Kathaṃ yonivasena sattānaṃ gabbhāvakkanti hoti? Kukkuṭānaṃ, mahārāja, vātena gabbhāvakkanti hoti. Balākānaṃ meghasaddena gabbhāvakkanti hoti. Sabbepi devā agabbhaseyyakā sattā yeva, tesaṃ nānāvaṇṇena gabbhāvakkanti hoti. Yathā, mahārāja, manussā nānāvaṇṇena mahiyā caranti, keci purato paṭicchādenti, keci pacchato paṭicchādenti, keci naggā honti, keci bhaṇḍū honti setapaṭadharā, keci moḷibaddhā honti, keci bhaṇḍū kāsāvavasanā honti, keci kāsāvavasanā moḷibaddhā honti, keci jaṭino vākacīradharā 6 honti, keci cammavasanā honti, keci rasmiyo nivāsenti, sabbepete manussā nānāvaṇṇena mahiyā caranti, evameva kho, mahārāja, sattā yeva te sabbe, tesaṃ nānāvaṇṇena gabbhāvakkanti hoti. Evaṃ yonivasena sattānaṃ gabbhāvakkanti hoti.
‘‘ಕಥಂ ಕುಲವಸೇನ ಸತ್ತಾನಂ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತಿ? ಕುಲಂ ನಾಮ, ಮಹಾರಾಜ, ಚತ್ತಾರಿ ಕುಲಾನಿ ಅಣ್ಡಜಂ ಜಲಾಬುಜಂ ಸಂಸೇದಜಂ ಓಪಪಾತಿಕಂ। ಯದಿ ತತ್ಥ ಗನ್ಧಬ್ಬೋ ಯತೋ ಕುತೋಚಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಅಣ್ಡಜೇ ಕುಲೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಸೋ ತತ್ಥ ಅಣ್ಡಜೋ ಹೋತಿ…ಪೇ॰… ಜಲಾಬುಜೇ ಕುಲೇ…ಪೇ॰… ಸಂಸೇದಜೇ ಕುಲೇ…ಪೇ॰… ಓಪಪಾತಿಕೇ ಕುಲೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಸೋ ತತ್ಥ ಓಪಪಾತಿಕೋ ಹೋತಿ। ತೇಸು ತೇಸು ಕುಲೇಸು ತಾದಿಸಾ ಯೇವ ಸತ್ತಾ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ। ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಹಿಮವತಿ ನೇರುಪಬ್ಬತಂ ಯೇ ಕೇಚಿ ಮಿಗಪಕ್ಖಿನೋ ಉಪೇನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಸಕವಣ್ಣಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾ ಸುವಣ್ಣವಣ್ಣಾ ಹೋನ್ತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋ ಕೋಚಿ ಗನ್ಧಬ್ಬೋ ಯತೋ ಕುತೋಚಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಅಣ್ಡಜಂ ಯೋನಿಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಸಭಾವವಣ್ಣಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾ ಅಣ್ಡಜೋ ಹೋತಿ…ಪೇ॰… ಜಲಾಬುಜಂ…ಪೇ॰… ಸಂಸೇದಜಂ…ಪೇ॰… ಓಪಪಾತಿಕಂ ಯೋನಿಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಸಭಾವವಣ್ಣಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾ ಓಪಪಾತಿಕೋ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಕುಲವಸೇನ ಸತ್ತಾನಂ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತಿ।
‘‘Kathaṃ kulavasena sattānaṃ gabbhāvakkanti hoti? Kulaṃ nāma, mahārāja, cattāri kulāni aṇḍajaṃ jalābujaṃ saṃsedajaṃ opapātikaṃ. Yadi tattha gandhabbo yato kutoci āgantvā aṇḍaje kule uppajjati, so tattha aṇḍajo hoti…pe… jalābuje kule…pe… saṃsedaje kule…pe… opapātike kule uppajjati, so tattha opapātiko hoti. Tesu tesu kulesu tādisā yeva sattā sambhavanti. Yathā, mahārāja, himavati nerupabbataṃ ye keci migapakkhino upenti, sabbe te sakavaṇṇaṃ vijahitvā suvaṇṇavaṇṇā honti, evameva kho, mahārāja, yo koci gandhabbo yato kutoci āgantvā aṇḍajaṃ yoniṃ upagantvā sabhāvavaṇṇaṃ vijahitvā aṇḍajo hoti…pe… jalābujaṃ…pe… saṃsedajaṃ…pe… opapātikaṃ yoniṃ upagantvā sabhāvavaṇṇaṃ vijahitvā opapātiko hoti, evaṃ kulavasena sattānaṃ gabbhāvakkanti hoti.
‘‘ಕಥಂ ಆಯಾಚನವಸೇನ ಸತ್ತಾನಂ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಲಂ ಹೋತಿ ಅಪುತ್ತಕಂ ಬಹುಸಾಪತೇಯ್ಯಂ ಸದ್ಧಂ ಪಸನ್ನಂ ಸೀಲವನ್ತಂ ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮಂ ತಪನಿಸ್ಸಿತಂ, ದೇವಪುತ್ತೋ ಚ ಉಸ್ಸನ್ನಕುಸಲಮೂಲೋ ಚವನಧಮ್ಮೋ ಹೋತಿ। ಅಥ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ತಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಅನುಕಮ್ಪಾಯ ತಂ ದೇವಪುತ್ತಂ ಆಯಾಚತಿ ‘ಪಣಿಧೇಹಿ, ಮಾರಿಸ, ಅಸುಕಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಮಹೇಸಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿ’ನ್ತಿ। ಸೋ ತಸ್ಸ ಆಯಾಚನಹೇತು ತಂ ಕುಲಂ ಪಣಿಧೇತಿ। ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಮನುಸ್ಸಾ ಪುಞ್ಞಕಾಮಾ ಸಮಣಂ ಮನೋಭಾವನೀಯಂ ಆಯಾಚಿತ್ವಾ ಗೇಹಂ ಉಪನೇನ್ತಿ, ಅಯಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಸಬ್ಬಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಸುಖಾವಹೋ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ತಂ ದೇವಪುತ್ತಂ ಆಯಾಚಿತ್ವಾ ತಂ ಕುಲಂ ಉಪನೇತಿ। ಏವಂ ಆಯಾಚನವಸೇನ ಸತ್ತಾನಂ ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತಿ।
‘‘Kathaṃ āyācanavasena sattānaṃ gabbhāvakkanti hoti? Idha, mahārāja, kulaṃ hoti aputtakaṃ bahusāpateyyaṃ saddhaṃ pasannaṃ sīlavantaṃ kalyāṇadhammaṃ tapanissitaṃ, devaputto ca ussannakusalamūlo cavanadhammo hoti. Atha sakko devānamindo tassa kulassa anukampāya taṃ devaputtaṃ āyācati ‘paṇidhehi, mārisa, asukassa kulassa mahesiyā kucchi’nti. So tassa āyācanahetu taṃ kulaṃ paṇidheti. Yathā, mahārāja, manussā puññakāmā samaṇaṃ manobhāvanīyaṃ āyācitvā gehaṃ upanenti, ayaṃ upagantvā sabbassa kulassa sukhāvaho bhavissatīti. Evameva kho, mahārāja, sakko devānamindo taṃ devaputtaṃ āyācitvā taṃ kulaṃ upaneti. Evaṃ āyācanavasena sattānaṃ gabbhāvakkanti hoti.
‘‘ಸಾಮೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮಾರೋ ಸಕ್ಕೇನ ದೇವಾನಮಿನ್ದೇನ ಆಯಾಚಿತೋ ಪಾರಿಕಾಯ ತಾಪಸಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಂ ಓಕ್ಕನ್ತೋ। ಸಾಮೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮಾರೋ ಕತಪುಞ್ಞೋ, ಮಾತಾಪಿತರೋ ಸೀಲವನ್ತೋ ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮಾ, ಆಯಾಚಕೋ ಸಕ್ಕೋ, ತಿಣ್ಣಂ ಚೇತೋಪಣಿಧಿಯಾ ಸಾಮೋ ಕುಮಾರೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ। ಇಧ, ಮಹಾರಾಜ, ನಯಕುಸಲೋ ಪುರಿಸೋ ಸುಕಟ್ಠೇ ಅನೂಪಖೇತ್ತೇ ಬೀಜಂ ರೋಪೇಯ್ಯ, ಅಪಿ ನು ತಸ್ಸ ಬೀಜಸ್ಸ ಅನ್ತರಾಯಂ ವಿವಜ್ಜೇನ್ತಸ್ಸ ವುಡ್ಢಿಯಾ ಕೋಚಿ ಅನ್ತರಾಯೋ ಭವೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ? ‘‘ನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ನಿರುಪಘಾತಂ ಬೀಜಂ ಖಿಪ್ಪಂ ಸಂವಿರುಹೇಯ್ಯಾ’’ತಿ। ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಾಮೋ ಕುಮಾರೋ ಮುತ್ತೋ ಉಪ್ಪನ್ನನ್ತರಾಯೇಹಿ ತಿಣ್ಣಂ ಚೇತೋಪಣಿಧಿಯಾ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ।
‘‘Sāmo, mahārāja, kumāro sakkena devānamindena āyācito pārikāya tāpasiyā kucchiṃ okkanto. Sāmo, mahārāja, kumāro katapuñño, mātāpitaro sīlavanto kalyāṇadhammā, āyācako sakko, tiṇṇaṃ cetopaṇidhiyā sāmo kumāro nibbatto. Idha, mahārāja, nayakusalo puriso sukaṭṭhe anūpakhette bījaṃ ropeyya, api nu tassa bījassa antarāyaṃ vivajjentassa vuḍḍhiyā koci antarāyo bhaveyyā’’ti ? ‘‘Na hi, bhante, nirupaghātaṃ bījaṃ khippaṃ saṃviruheyyā’’ti. ‘‘Evameva kho, mahārāja, sāmo kumāro mutto uppannantarāyehi tiṇṇaṃ cetopaṇidhiyā nibbatto.
‘‘ಅಪಿ ನು ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಸುತಪುಬ್ಬಂ ತಯಾ ಇಸೀನಂ ಮನೋಪದೋಸೇನ ಇದ್ಧೋ ಫೀತೋ ಮಹಾಜನಪದೋ ಸಜನೋ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನೋ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ, ಸುಯ್ಯತಿ। ಮಹಿಯಾ ದಣ್ಡಕಾರಞ್ಞಂ 7 ಮಜ್ಝಾರಞ್ಞಂ ಕಾಲಿಙ್ಗಾರಞ್ಞಂ ಮಾತಙ್ಗಾರಞ್ಞಂ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಅರಞ್ಞಂ ಅರಞ್ಞಭೂತಂ, ಸಬ್ಬೇಪೇತೇ ಜನಪದಾ ಇಸೀನಂ ಮನೋಪದೋಸೇನ ಖಯಂ ಗತಾ’’ತಿ। ‘‘ಯದಿ , ಮಹಾರಾಜ, ತೇಸಂ ಮನೋಪದೋಸೇನ ಸುಸಮಿದ್ಧಾ ಜನಪದಾ ಉಚ್ಛಿಜ್ಜನ್ತಿ, ಅಪಿ ನು ಖೋ ತೇಸಂ ಮನೋಪಸಾದೇನ ಕಿಞ್ಚಿ ನಿಬ್ಬತ್ತೇಯ್ಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ ಭನ್ತೇ’’ತಿ। ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಾಮೋ ಕುಮಾರೋ ತಿಣ್ಣಂ ಬಲವನ್ತಾನಂ ಚೇತೋಪಸಾದೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ಇಸಿನಿಮ್ಮಿತೋ ದೇವನಿಮ್ಮಿತೋ ಪುಞ್ಞನಿಮ್ಮಿತೋತಿ। ಏವಮೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಧಾರೇಹಿ।
‘‘Api nu kho, mahārāja, sutapubbaṃ tayā isīnaṃ manopadosena iddho phīto mahājanapado sajano samucchinno’’ti? ‘‘Āma, bhante, suyyati. Mahiyā daṇḍakāraññaṃ 8 majjhāraññaṃ kāliṅgāraññaṃ mātaṅgāraññaṃ, sabbaṃ taṃ araññaṃ araññabhūtaṃ, sabbepete janapadā isīnaṃ manopadosena khayaṃ gatā’’ti. ‘‘Yadi , mahārāja, tesaṃ manopadosena susamiddhā janapadā ucchijjanti, api nu kho tesaṃ manopasādena kiñci nibbatteyyā’’ti? ‘‘Āma bhante’’ti. ‘‘Tena hi, mahārāja, sāmo kumāro tiṇṇaṃ balavantānaṃ cetopasādena nibbatto isinimmito devanimmito puññanimmitoti. Evametaṃ, mahārāja, dhārehi.
‘‘ತಯೋಮೇ, ಮಹಾರಾಜ, ದೇವಪುತ್ತಾ ಸಕ್ಕೇನ ದೇವಾನಮಿನ್ದೇನ ಆಯಾಚಿತಾ ಕುಲಂ ಉಪ್ಪನ್ನಾ। ಕತಮೇ ತಯೋ? ಸಾಮೋ ಕುಮಾರೋ ಮಹಾಪನಾದೋ ಕುಸರಾಜಾ, ತಯೋಪೇತೇ ಬೋಧಿಸತ್ತಾ’’ತಿ। ‘‘ಸುನಿದ್ದಿಟ್ಠಾ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿ, ಸುಕಥಿತಂ ಕಾರಣಂ, ಅನ್ಧಕಾರೋ ಆಲೋಕೋ ಕತೋ, ಜಟಾ ವಿಜಟಿತಾ, ನಿಚ್ಛುದ್ಧಾ ಪರವಾದಾ, ಏವಮೇತಂ ತಥಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ।
‘‘Tayome, mahārāja, devaputtā sakkena devānamindena āyācitā kulaṃ uppannā. Katame tayo? Sāmo kumāro mahāpanādo kusarājā, tayopete bodhisattā’’ti. ‘‘Suniddiṭṭhā, bhante nāgasena, gabbhāvakkanti, sukathitaṃ kāraṇaṃ, andhakāro āloko kato, jaṭā vijaṭitā, nicchuddhā paravādā, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ti.
ಗಬ್ಭಾವಕ್ಕನ್ತಿಪಞ್ಹೋ ಛಟ್ಠೋ।
Gabbhāvakkantipañho chaṭṭho.
Footnotes:
