| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / મજ્ઝિમનિકાય (ટીકા) • Majjhimanikāya (ṭīkā) |
૬. એસુકારીસુત્તવણ્ણના
6. Esukārīsuttavaṇṇanā
૪૩૭. કોટ્ઠાસન્તિ મંસભાગં. લગ્ગાપેય્યુન્તિ ન્હારુના વા વાકેન વા બન્ધિત્વા પુરિસસ્સ હત્થે વા વસનગેહે વા ઓલમ્બનવસેન બન્ધેય્યું. સત્થધમ્મન્તિ સત્થિકેસુ સત્થવાહેન પણેતબ્બં આણાધમ્મં. તસ્સ નિક્ખમનત્થન્તિ તં મૂલં સત્થિકેહિ નિત્થરણત્થં. પાપં અસ્સાતિ પરિચરન્તસ્સ પારિચરિયાય અહિતંવ અસ્સ. તેનાહ ‘‘ન સેય્યો’’તિ. ઉચ્ચકુલીનાદયો દુતિયવારાદીહિ વુચ્ચન્તિ, ઇધ ઉપધિવિપત્તિસમ્પત્તિયો પાપિયાદિપદેહિ વુત્તાતિ અધિપ્પાયો. તેનાહ – ‘‘પાપિયોતિ પાપકો લામકો અત્તભાવો અસ્સા’’તિ. સેય્યંસોતિ હિતકોટ્ઠાસો, હિતસભાવોતિ અત્થો. ઉચ્ચકુલીનતાતિ કરણત્થે પચ્ચત્તવચનન્તિ આહ ‘‘ઉચ્ચાકુલીનત્તેના’’તિ. ‘‘વણ્ણો ન ખીયેથ તથાગતસ્સા’’તિઆદીસુ (દી॰ નિ॰ અટ્ઠ॰ ૧.૩૦૫; ૩.૧૪૧; મ॰ નિ॰ અટ્ઠ॰ ૨.૪૨૫; ઉદા॰ ૫૩; અપ॰ અટ્ઠ॰ ૨.૭.૨૦; બુ॰ વં॰ અટ્ઠ॰ ૪.૪; ચરિયા॰ અટ્ઠ॰ ૧.નિદાનકથા; ૨.પકિણ્ણકકથા; દી॰ નિ॰ ટી॰ ૧.ગન્થારમ્ભકથાવણ્ણના; સં॰ નિ॰ ટી॰ ૧.૨.૧; અ॰ નિ॰ ટી॰ ૧.૧.૧; વજિર॰ ટી॰ ગન્થારમ્ભકથાવણ્ણના; સારત્થ॰ ટી॰ ૧.ગન્થારમ્ભકથાવણ્ણના; નેત્તિ॰ ટી॰ ગન્થારમ્ભકથાવણ્ણના; મ॰ નિ॰ ટી॰ ૧.૧) વિય વણ્ણસદ્દો ઇધ પસંસાપરિયાયોતિ આહ ‘‘વેસ્સોપિ હિ ઉળારવણ્ણો હોતી’’તિ.
437.Koṭṭhāsanti maṃsabhāgaṃ. Laggāpeyyunti nhārunā vā vākena vā bandhitvā purisassa hatthe vā vasanagehe vā olambanavasena bandheyyuṃ. Satthadhammanti satthikesu satthavāhena paṇetabbaṃ āṇādhammaṃ. Tassa nikkhamanatthanti taṃ mūlaṃ satthikehi nittharaṇatthaṃ. Pāpaṃ assāti paricarantassa pāricariyāya ahitaṃva assa. Tenāha ‘‘na seyyo’’ti. Uccakulīnādayo dutiyavārādīhi vuccanti, idha upadhivipattisampattiyo pāpiyādipadehi vuttāti adhippāyo. Tenāha – ‘‘pāpiyoti pāpako lāmako attabhāvo assā’’ti. Seyyaṃsoti hitakoṭṭhāso, hitasabhāvoti attho. Uccakulīnatāti karaṇatthe paccattavacananti āha ‘‘uccākulīnattenā’’ti. ‘‘Vaṇṇo na khīyetha tathāgatassā’’tiādīsu (dī. ni. aṭṭha. 1.305; 3.141; ma. ni. aṭṭha. 2.425; udā. 53; apa. aṭṭha. 2.7.20; bu. vaṃ. aṭṭha. 4.4; cariyā. aṭṭha. 1.nidānakathā; 2.pakiṇṇakakathā; dī. ni. ṭī. 1.ganthārambhakathāvaṇṇanā; saṃ. ni. ṭī. 1.2.1; a. ni. ṭī. 1.1.1; vajira. ṭī. ganthārambhakathāvaṇṇanā; sārattha. ṭī. 1.ganthārambhakathāvaṇṇanā; netti. ṭī. ganthārambhakathāvaṇṇanā; ma. ni. ṭī. 1.1) viya vaṇṇasaddo idha pasaṃsāpariyāyoti āha ‘‘vessopi hi uḷāravaṇṇo hotī’’ti.
૪૪૦. ‘‘નિરવો પદસદ્દો સોળારગોત્તસ્સ અકિણ્ણમત્તિકાપત્તો તિટ્ઠેય્ય અસઙ્ગચારી’’તિ વુત્તત્તા ભિક્ખા ચરિતબ્બાવ, અયં તેસં કુલધમ્મોતિ અધિપ્પાયો. હરિત્વાતિ અપનેત્વા. સત્તજીવો સત્તવાણિજકો. ગોપેતિ રક્ખતીતિ ગોપો, આરક્ખાધિકારે નિયુત્તો. અસન્તિ લૂનન્તિ તેનાતિ અસિતં, લવિત્તં. વિવિધં ભારં આભઞ્જન્તિ ઓલમ્બન્તિ એત્થાતિ બ્યાભઙ્ગી, કાજં.
440. ‘‘Niravo padasaddo soḷāragottassa akiṇṇamattikāpatto tiṭṭheyya asaṅgacārī’’ti vuttattā bhikkhā caritabbāva, ayaṃ tesaṃ kuladhammoti adhippāyo. Haritvāti apanetvā. Sattajīvo sattavāṇijako. Gopeti rakkhatīti gopo, ārakkhādhikāre niyutto. Asanti lūnanti tenāti asitaṃ, lavittaṃ. Vividhaṃ bhāraṃ ābhañjanti olambanti etthāti byābhaṅgī, kājaṃ.
૪૪૧. અનુસ્સરતોતિ અનુસ્સરણહેતુ કુલવંસાનુસ્સરણક્ખણે ખત્તિયોતિઆદિના સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ. તેનાહ ‘‘પોરાણે…પે॰… અનુસ્સરિયમાને’’તિ. ઉચ્ચનીચત્તજાનનત્થઞ્ચ કુલવવત્થાનં કતં હોતીતિ ખત્તિયાદિકુલકમ્મુના તેસં ચતુન્નં વણ્ણાનં સન્ધનં જીવિકં પઞ્ઞપેન્તિ બ્રાહ્મણા, તથાગતો પન લોકુત્તરધમ્મમેવ પુરિસસ્સ સન્ધનં પઞ્ઞપેતિ તેન સત્તસ્સ લોકગ્ગભાવસિદ્ધિતો. સેસં સુવિઞ્ઞેય્યમેવ.
441.Anussaratoti anussaraṇahetu kulavaṃsānussaraṇakkhaṇe khattiyotiādinā saṅkhyaṃ gacchati. Tenāha ‘‘porāṇe…pe… anussariyamāne’’ti. Uccanīcattajānanatthañca kulavavatthānaṃ kataṃ hotīti khattiyādikulakammunā tesaṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ sandhanaṃ jīvikaṃ paññapenti brāhmaṇā, tathāgato pana lokuttaradhammameva purisassa sandhanaṃ paññapeti tena sattassa lokaggabhāvasiddhito. Sesaṃ suviññeyyameva.
એસુકારીસુત્તવણ્ણના લીનત્થપ્પકાસના સમત્તા.
Esukārīsuttavaṇṇanā līnatthappakāsanā samattā.
Related texts:
તિપિટક (મૂલ) • Tipiṭaka (Mūla) / સુત્તપિટક • Suttapiṭaka / મજ્ઝિમનિકાય • Majjhimanikāya / ૬. એસુકારીસુત્તં • 6. Esukārīsuttaṃ
અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / સુત્તપિટક (અટ્ઠકથા) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / મજ્ઝિમનિકાય (અટ્ઠકથા) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / ૬. એસુકારીસુત્તવણ્ણના • 6. Esukārīsuttavaṇṇanā
