Ekuttaranayakathā

405.

Kati āpattiyo honti, samuṭṭhānena ādinā?

Pañca āpattiyo honti, kuṭiṃ saṃyācikāya tu.

406.

Karoto pana tissova, payoge dukkaṭādayo;

Vikāle pana pācitti, tathā aññātihatthato.

407.

Gahetvā bhuñjato vuttaṃ, pāṭidesaniyampi ca;

Pañcimāpattiyo honti, samuṭṭhānena ādinā.

408.

Kati =04 āpattiyo honti, dutiyena tuvaṃ bhaṇa?

Āpattiyo catassova, hontīti paridīpaye.

409.

‘‘Kuṭiṃ mama karothā’’ti, samādisati bhikkhu ce;

Karonti ce kuṭiṃ tassa, vipannaṃ sabbathā pana.

410.

Tisso purimaniddiṭṭhā, payoge dukkaṭādayo;

Padasodhammamūlena, catassova bhavantimā.

411.

Tatiyena kati jāyanti, samuṭṭhānena me bhaṇa?

Tatiyena tuvaṃ brūmi, pañcadhāpattiyo siyuṃ.

412.

Bhikkhu saṃvidahitvāna;

Karoti ca kuṭiṃ sace;

Tisso āpattiyo honti;

Payoge dukkaṭādayo.

413.

Paṇītabhojanaṃ vatvā, hoti pācitti bhuñjato;

Bhikkhuniṃ na nivāretvā, pāṭidesaniyaṃ siyā.

414.

Siyuṃ kati catutthena, samuṭṭhānena me bhaṇa?

Chaḷevāpattiyo honti, methunaṃ yadi sevati.

415.

Hoti pārājikaṃ tassa, kuṭiṃ saṃyācikāya tu;

Karoto pana tissova, payoge dukkaṭādayo.

416.

Vikāle pana pācitti, tathā aññātihatthato;

Gahetvā bhuñjato vuttaṃ, pāṭidesaniyampi ca.

417.

Kati āpattiyo honti, pañcamena? Cha honti hi;

Manussuttaridhammaṃ tu, vadaṃ pārājikaṃ phuse.

418.

‘‘Kuṭiṃ mama karothā’’ti;

Samādisati bhikkhu ce;

Karonti ce kuṭiṃ tisso;

Honti tā dukkaṭādayo.

419.

Vāceti padaso dhammaṃ, hoti pācitti bhikkhuno;

Davakamyatā vadantassa, tassa dubbhāsitaṃ siyā.

420.

Samuṭṭhānena =05 chaṭṭhena, kati āpattiyo siyuṃ?

Cha ca saṃvidahitvāna, bhaṇḍaṃ harati ce cuto.

421.

‘‘Kuṭiṃ mama karothā’’ti;

Samādisati bhikkhu ce;

Karonti ce kuṭiṃ tisso;

Honti tā dukkaṭādayo.

422.

Paṇītabhojanaṃ vatvā, hoti pācitti bhuñjato;

Bhikkhuniṃ na nivāretvā, pāṭidesaniyaṃ siyā.

423.

Idha yo vimatūparamaṃ paramaṃ;

Imamuttaramuttarati;

Vinayaṃ sunayaṃ sunayena yuto;

Sa ca duttaramuttaramuttarati.

Āpattisamuṭṭhānakathā.

424.

Ito paraṃ pavakkhāmi, paramekuttaraṃ nayaṃ;

Avikkhittena cittena, taṃ suṇātha samāhitā.

425.

Ke āpattikarā dhammā, anāpattikarāpi ke?

Kā panāpattiyo nāma, lahukā garukāpi kā?

426.

Sāvasesā ca kāpatti, kā nāmānavasesakā?

Duṭṭhullā nāma kāpatti, aduṭṭhullāpi nāma kā?

427.

Niyatā nāma kāpatti, kā panāniyatāpi ca?

Desanāgāminī kā ca, kā cādesanagāminī?

428.

Samuṭṭhānāni āpatti-karā dhammāti dīpitā;

Anāpattikarā dhammā, samathā satta dassitā.

429.

Pārājikādayo satta-vidhā āpattiyo siyuṃ;

Lahukā tattha pañceva, honti thullaccayādayo.

430.

Pārājikaṃ ṭhapetvāna, sāvasesāvasesakā;

Ekā pārājikāpatti, matā anavasesakā.

431.

‘‘Duṭṭhullā’’ti =06 ca niddiṭṭhā, duvidhāpattiādito;

Sesā pañcavidhāpatti, ‘‘aduṭṭhullā’’ti dīpitā.

432.

Pañcānantariyasaṃyuttā, niyatāniyatetarā;

Desanāgāminī pañca, dve panādesagāmikā.

Ekakakathā.

433.

Abhabbāpattiko ko ca, bhabbāpattikapuggalo?

Upasampadakammaṃ tu, satthunā kassa vāritaṃ?

434.

Āpattimāpajjituṃ dveva loke;

Buddhā ca paccekabuddhā abhabbā;

Āpattimāpajjituṃ dveva loke;

Bhikkhū ca bhabbā atha bhikkhunī ca.

435.

Addhavihīno aṅgavihīno;

Vatthuvipanno dukkaṭakārī;

No paripuṇṇo yācati yo no;

Tassupasampadā paṭisiddhā.

436.

Atthāpatti have laddha-samāpattissa bhikkhuno;

Atthāpatti hi no laddha-samāpattissa dīpitā.

437.

Bhūtassārocanaṃ laddha-samāpattissa niddise;

Abhūtārocanāpatti, asamāpattilābhino.

438.

Atthi saddhammasaṃyuttā, asaddhammayutāpi ca;

Saparikkhārasaṃyuttā, parasantakasaṃyutā.

439.

Padasodhammamūlādī, saddhammapaṭisaṃyutā;

Duṭṭhullavācasaṃyuttā, asaddhammayutā siyā.

440.

Atirekadasāhaṃ tu, ṭhapane cīvarādino;

Anissajjitvā bhoge ca, saparikkhārasaṃyutā.

441.

Saṅghassa mañcapīṭhādiṃ, ajjhokāsattharepi ca;

Anāpucchāva gamane, parasantakasaṃyutā.

442.

Kathañhi =07 bhaṇato saccaṃ, garukaṃ hoti bhikkhuno?

Kathaṃ musā bhaṇantassa, lahukāpatti jāyate?

443.

‘‘Sikharaṇī’’ti saccaṃ tu, bhaṇato garukaṃ siyā;

Sampajānamusāvāde, pācitti lahukā bhave.

444.

Kathaṃ musā bhaṇantassa, garukaṃ hoti bhikkhuno?

Kathañca bhaṇato saccaṃ, āpatti lahukā siyā?

445.

Abhūtārocane tassa, garukāpatti dīpitā;

Bhūtassārocane saccaṃ, vadato lahukā siyā.

446.

Kathaṃ bhūmigato dosaṃ, na vehāsagato phuse?

Kathaṃ vehāsago dosaṃ, na ca bhūmigato phuse?

447.

Saṅghakammaṃ vikopetuṃ, hatthapāsaṃ jahaṃ phuse;

Kesamattampi ākāse, tiṭṭhato natthi vajjatā.

448.

Āhaccapādakaṃ mañcaṃ, vehāsakuṭiyūpari;

Pīṭhaṃ vābhinisīdanto, āpajjati na bhūmito.

449.

Pavisanto kathaṃ bhikkhu, āpajjati, na nikkhamaṃ?

Pavisanto kathaṃ bhikkhu, pavisanto na ceva taṃ?

450.

Sachattupāhano vatta-mapūretvāna kevalaṃ;

Pavisanto panāpattiṃ, āpajjati, na nikkhamaṃ.

451.

Gamiko gamikavattāni, apūretvāna nikkhamaṃ;

Nikkhamantova āpattiṃ, phuseyya, pavisaṃ na ca.

452.

Ādiyanto panāpattiṃ, āpajjati kathaṃ vada?

Tathevānādiyantopi, āpajjati kathaṃ vada?

453.

Bhikkhunī atigambhīraṃ, yā kācudakasuddhikaṃ;

Ādiyantī panāpattiṃ, āpajjati, na saṃsayo.

454.

Anādiyitvā dubbaṇṇa-karaṇaṃ pana cīvaraṃ;

Yevaṃ anādiyantova, āpajjati hi nāma so.

455.

Samādiyanto āpattiṃ, āpajjati kathaṃ pana?

Tathāsamādiyantopi, āpajjati kathaṃ pana?

456.

Yo =08 hi mūgabbatādīni, vatānidha samādiyaṃ;

Samādiyanto āpattiṃ, āpajjati hi nāma so.

457.

Yo hi kammakato bhikkhu, vuttaṃ vattaṃ panattano;

Tañcāsamādiyantova, āpajjati hi nāma so.

458.

Karontova panāpattiṃ, kathamāpajjate naro?

Na karonto kathaṃ nāma, samaṇo dosavā siyā?

459.

Bhaṇḍāgārikakammañca, vejjakammañca cīvaraṃ;

Aññātikāya sibbanto, karaṃ āpajjate naro.

460.

Upajjhāyassa vattāni, vattāni itarassa vā;

Akaronto panāpattiṃ, āpajjati hi nāma so.

461.

Dento āpajjatāpattiṃ, na dentopi kathaṃ bhaṇa?

Aññātikāya yaṃ kiñci, bhikkhu bhikkhuniyā pana.

462.

Cīvaraṃ dadamāno hi, dento āpajjate pana;

Tathantevāsikādīnaṃ, adento cīvarādikaṃ.

463.

Attasannissitā atthi, tatheva paranissitā;

Mudulambādino attā, sesā hi paranissitā.

464.

Kathañca paṭigaṇhanto, āpajjati hi vajjataṃ?

Kathamappaṭigaṇhanto, āpajjati hi vajjataṃ?

465.

Cīvaraṃ paṭigaṇhanto, bhikkhu aññātihatthato;

Ovādañca na gaṇhanto, āpajjati hi vajjataṃ.

466.

Kathañca paribhogena, āpajjati tapodhano?

Kathaṃ na paribhogena, āpajjati tapodhano?

467.

Yo hi nissaggiyaṃ vatthuṃ, accajitvā nisevati;

Ayaṃ tu paribhogena, āpajjati, na saṃsayo.

468.

Atikkamentī saṅghāṭi-cāraṃ pañcāhikaṃ pana;

Ayaṃ tu paribhogena, āpajjati hi bhikkhunī.

469.

Divāpajjati no rattiṃ, rattimeva ca no divā;

Dvāraṃ asaṃvaritvāna, sento āpajjate divā.

470.

Sagāraseyyakaṃ =09 rattiṃ, āpajjati hi no divā;

Aruṇugge panāpatti, kathaṃ na aruṇuggame?

471.

Ekachārattasattāha-dasāhādiatikkame;

Phusanto vuttamāpattiṃ, āpajjatyaruṇuggame.

472.

Pavāretvāna bhuñjanto, phuse na aruṇuggame;

Chindantassa siyāpatti, kathamacchindato siyā?

473.

Chindanto bhūtagāmañca, aṅgajātañca attano;

Pārājikañca pācittiṃ, phuse thullaccayampi ca.

474.

Na chindanto nakhe kese, āpajjati hi nāma so;

Chādentopajjatāpattiṃ, nacchādento kathaṃ pana?

475.

Chādento pana āpattiṃ, chādentopajjate naro;

Āpajjati panacchinno, nacchādento tiṇādinā.

476.

Āpajjati hi dhārento, na dhārento kathaṃ pana?

Dhārento kusacīrādiṃ, dhārentopajjate pana.

477.

Dinnaṃ nissaṭṭhapattaṃ taṃ, adhārentova dosavā;

Sacittakadukaṃ saññā-vimokkhakadukaṃ bhave.

Dukakathā.

478.

Atthāpatti hi tiṭṭhante, nāthe, no parinibbute;

Nibbute na tu tiṭṭhante, atthāpattubhayatthapi.

479.

Ruhiruppādanāpatti, ṭhite, no parinibbute;

Theramāvusavādena, vadato parinibbute.

480.

Āpattiyo imā dvepi, ṭhapetvā sugate pana;

Avasesā dharantepi, bhavanti parinibbute.

481.

Kāleyeva siyāpatti, vikāle na siyā kathaṃ?

Vikāle tu siyāpatti, na kāle, ubhayatthapi?

482.

Bhuñjatonatirittaṃ tu, kālasmiṃ, no vikālake;

Vikālabhojanāpatti, vikāle, tu na kālake.

483.

Avasesaṃ =10 panāpattiṃ, āpajjati hi sabbadā;

Sabbaṃ kāle vikāle ca, natthi tattha ca saṃsayo.

484.

Rattimeva panāpattiṃ, āpajjati ca no divā;

Divāpajjati no rattiṃ, āpajjatubhayatthapi.

485.

Sahaseyyā siyā rattiṃ, dvārāsaṃvaramūlakā;

Divā, sesā panāpatti, siyā rattiṃ divāpi ca.

486.

Dasavasso tu no ūna-dasavasso siyā kathaṃ?

Hotūnadasavasso, no, dasavassūbhayatthapi?

487.

Upaṭṭhāpeti ce bālo, parisaṃ dasavassiko;

Āpattiṃ pana abyatto, āpajjati, na saṃsayo.

488.

Tathūnadasavasso ca, ‘‘paṇḍitoha’’nti gaṇhati;

Parisaṃ, dasavasso no, sesamāpajjate ubho.

489.

Kāḷe āpajjatāpattiṃ, na juṇhe juṇhake kathaṃ;

Āpajjati, na kāḷasmiṃ, āpajjatūbhayatthapi?

490.

Vassaṃ anupagacchanto, kāḷe, no juṇhake pana;

Āpajjatāpavārento, juṇhe, na pana kāḷake.

491.

Avasesaṃ tu paññatta-māpattimavipattinā;

Kāḷe ceva ca juṇhe ca, āpajjati, na saṃsayo.

492.

Vassūpagamanaṃ kāḷe, no juṇhe, tu pavāraṇā;

Juṇhe kappati, no kāḷe, sesaṃ panubhayatthapi.

493.

Atthāpatti tu hemante, na hotītarutudvaye;

Gimheyeva na sesesu, vasse no itaradvaye.

494.

Dine pāḷipadakkhāte, kattike puṇṇamāsiyā;

Ṭhapitaṃ tu vikappetvā, vassasāṭikacīvaraṃ.

495.

Āpajjati ca hemante, nivāseti ca taṃ sace;

Puṇṇamādivasasmiñhi, kattikassa tu pacchime.

496.

Taṃ apaccuddharitvāva, hemanteyeva, netare;

Āpajjatīti niddiṭṭhaṃ, kurundaṭṭhakathāya tu.

497.

‘‘Atirekamāso =11 seso’’ti;

Pariyesanto ca gimhike;

Gimhe āpajjatāpattiṃ;

Na tvevitarutudvaye.

498.

Vijjamāne sace naggo, vassasāṭikacīvare;

Ovassāpeti yo kāyaṃ, vasse āpajjatīdha so.

499.

Āpajjati hi saṅghova, na gaṇo na ca puggalo;

Gaṇova na ca sesā hi, puggalova na cāpare.

500.

Adhiṭṭhānaṃ karonto vā, pārisuddhiuposathaṃ;

Saṅgho vāpajjatāpattiṃ, na gaṇo na ca puggalo.

501.

Suttuddesamadhiṭṭhānaṃ, karonto vā uposathaṃ;

Gaṇo vāpajjatāpattiṃ, na saṅgho na ca puggalo.

502.

Suttuddesaṃ karonto vā, eko pana uposathaṃ;

Puggalopajjatāpattiṃ, na ca saṅgho gaṇo na ca.

503.

Āpajjati gilānova, nāgilāno kathaṃ pana;

Āpajjatāgilānova, no gilāno ubhopi ca?

504.

Bhesajjena panaññena, atthe sati ca yo pana;

Viññāpeti tadaññaṃ so, āpajjati akallako.

505.

Na bhesajjena atthepi, bhesajjaṃ viññāpeti ce;

Āpajjatāgilānova, sesaṃ pana ubhopi ca.

506.

Atthāpatti hi antova, na bahiddhā, tathā bahi;

Āpajjati, na cevanto, atthāpattubhayatthapi.

507.

Anupakhajja seyyaṃ tu, kappento pana kevalaṃ;

Āpajjati panāpattiṃ, antoyeva ca, no bahi.

508.

Ajjhokāse tu mañcādiṃ, santharitvāna pakkamaṃ;

Bahiyeva ca, no anto, sesaṃ panubhayatthapi.

509.

Antosīmāyevāpattiṃ, bahisīmāya neva ca;

Bahisīmāya, no anto-sīmāya, ubhayatthapi.

510.

Sachattupāhano =12 bhikkhu, pavisanto tapodhano;

Upacārasīmokkante, anto āpajjate pana.

511.

Gamiko dārubhaṇḍādiṃ, paṭisāmanavattakaṃ;

Apūretvāna gacchanto, upacārassatikkame.

512.

Āpajjati panāpattiṃ, bahisīmāyayeva so;

Sesamāpajjate anto-bahisīmāya sabbaso.

Tikakathā.

513.

Sakavācāya āpanno, paravācāya sujjhati;

Paravācāya āpanno, sakavācāya sujjhati.

514.

Sakavācāya āpanno, sakavācāya sujjhati;

Paravācāya āpanno, paravācāya sujjhati.

515.

Vacīdvārikamāpattiṃ , āpanno sakavācato;

Tiṇavatthārakaṃ gantvā, paravācāya sujjhati.

516.

Tathā appaṭinissagge, pāpikāya hi diṭṭhiyā;

Parassa kammavācāya, āpajjitvāna vajjataṃ.

517.

Desento bhikkhuno mūle, sakavācāya sujjhati;

Vacīdvārikamāpattiṃ, āpanno bhikkhusantike.

518.

Desetvā taṃ visujjhanto, sakavācāya sujjhati;

Saṅghādisesamāpattiṃ, yāvatatiyakaṃ pana.

519.

Parassa kammavācāya, āpajjitvā tathā puna;

Parassa parivāsādi-kammavācāya sujjhati.

520.

Kāyenāpajjatāpattiṃ, vācāya ca visujjhati;

Vācāyāpajjatāpattiṃ, kāyena ca visujjhati.

521.

Kāyenāpajjatāpattiṃ, kāyeneva visujjhati;

Vācāyāpajjatāpattiṃ, vācāyeva visujjhati.

522.

Kāyadvārikamāpattiṃ, kāyenāpajjate, puna;

Desento taṃ panāpattiṃ, vācāyeva visujjhati.

523.

Vacīdvārikamāpattiṃ =13, āpajjitvāna vācato;

Tiṇavatthārakaṃ gantvā, kāyeneva visujjhati.

524.

Kāyadvārikamāpattiṃ, āpajjitvāna kāyato;

Tiṇavatthārakaṃ gantvā, kāyeneva visujjhati.

525.

Vacīdvārikamāpattiṃ, āpajjitvā tapodhano;

Tameva pana desento, vācāyeva visujjhati.

526.

Sutto āpajjatāpattiṃ, paṭibuddho visujjhati;

Āpanno paṭibuddhova, sutto sujjhati so kathaṃ?

527.

Sutto āpajjatāpattiṃ, suttoyeva visujjhati;

Paṭibuddhova āpanno, paṭibuddho visujjhati?

528.

Sagāraseyyakādiṃ tu, sutto āpajjate naro;

Desento pana taṃ ñatvā, paṭibuddho visujjhati.

529.

Āpajjitvāna jagganto, tiṇavatthārake pana;

Samathe tu sayantova, sutto vuṭṭhāti nāma so.

530.

Sagāraseyyakādiṃ tu, sutto āpajjate naro;

Sayanto tiṇavatthāre, suttoyeva visujjhati.

531.

Āpajjitvā panāpattiṃ, jagganto pana kevalaṃ;

Desento pana taṃ pacchā, paṭibuddho visujjhati.

532.

Āpajjitvā acittova, sacittova visujjhati;

Āpajjitvā sacittova, acittova visujjhati.

533.

Āpajjitvā acittova, acittova visujjhati;

Āpajjitvā sacittova, sacittova visujjhati.

534.

Acitto, cittakāpattiṃ, āpajjitvā tapodhano;

Pacchā taṃ pana desento, sacittova visujjhati.

535.

Tathā sacittakāpattiṃ, āpajjitvā sacittako;

Sayanto tiṇavatthāre, acittova visujjhati.

536.

Evamevaṃ amissetvā, pacchimaṃ tu padadvayaṃ;

Ettha vuttānusārena, veditabbaṃ vibhāvinā.

537.

Āpajjati =14 ca kammena, akammena visujjhati;

Āpajjati akammena, kammeneva visujjhati.

538.

Kammenāpajjatāpattiṃ, kammeneva visujjhati;

Āpajjati akammena, akammena visujjhati.

539.

Accajaṃ pāpikaṃ diṭṭhiṃ, āpajjitvāna kammato;

Desento pana taṃ pacchā, akammena visujjhati.

540.

Visaṭṭhiādikāpattiṃ , āpajjitvā akammato;

Parisujjhati kammena, parivāsādinā pana.

541.

Samanubhāsanaṃ bhikkhu, āpajjati ca kammato;

Parivāsādinā pacchā, kammeneva visujjhati.

542.

Avasesaṃ panāpattiṃ, āpajjati akammato;

Desento pana taṃ pacchā, akammeneva sujjhati.

543.

Sammukhāpattimāpanno, visujjhati asammukhā;

Asammukhāpi āpanno, sammukhāva visujjhati.

544.

Sammukhāpattimāpanno, sammukhāva visujjhati;

Asammukhāva āpanno, visujjhati asammukhā.

545.

Accajaṃ pāpakaṃ diṭṭhiṃ, āpanno saṅghasammukhe;

Vuṭṭhānakāle saṅghena, kiñci kammaṃ na vijjati.

546.

Visaṭṭhiādikāpattiṃ, āpajjitvā asammukhā;

Saṅghasammukhatoyeva, visujjhati na caññathā.

547.

Samanubhāsanaṃ saṅgha-sammukhāpajjate, puna;

Saṅghassa sammukhāyeva, visujjhati, na caññathā.

548.

Musāvādādikaṃ sesaṃ, āpajjati asammukhā;

Taṃ pacchā pana desento, visujjhati asammukhā.

549.

Ajānantova āpanno, jānantova visujjhati;

Jānanto pana āpanno, ajānanto visujjhati.

550.

Ajānantova āpanno, ajānanto visujjhati;

Jānanto pana āpanno, jānantova visujjhati.

551.

Acittakacatukkena =15, sadisaṃ sabbathā idaṃ;

Ajānantacatukkanti, veditabbaṃ vibhāvinā.

552.

Āgantukova āpattiṃ, āpajjati, na cetaro;

Āvāsikova āpattiṃ, āpajjati, na cetaro.

553.

Āgantuko tathāvāsi-kopi āpajjare ubho;

Atthāpatti ca sesaṃ tu, ubho nāpajjare pana.

554.

Sachattupāhano ceva, sasīsaṃ pārutopi ca;

Vihāraṃ pavisanto ca, vicarantopi tattha ca.

555.

Āgantukova āpattiṃ, āpajjati, na cetaro;

Āvāsavattamāvāsī, akarontova dosavā.

556.

Na cevāgantuko, sesa-māpajjanti ubhopi ca;

Asādhāraṇamāpattiṃ, nāpajjanti ubhopi ca.

557.

Vatthunānattatā atthi, natthi āpattinānatā;

Atthi āpattinānattaṃ, natthi vatthussa nānatā.

558.

Vatthunānattatā ceva, atthi āpattinānatā;

Nevatthi vatthunānattaṃ, no ca āpattinānatā.

559.

Pārājikacatukkassa, vatthunānattatā matā;

Āpattinānatā natthi, sesāpattīsvayaṃ nayo.

560.

Samaṇo samaṇī kāya-saṃsaggaṃ tu karonti ce;

Saṅghādiseso bhikkhussa, bhikkhuniyā parājayo.

561.

Evaṃ āpattinānattaṃ, natthi vatthussa nānatā;

Kāyassa pana saṃsaggo, ubhinnaṃ vatthu hoti hi.

562.

Tatheva lasuṇassāpi, khādane bhikkhunī pana;

Āpajjati hi pācittiṃ, bhikkhuno hoti dukkaṭaṃ.

563.

Pārājikānaṃ pana ce catunnaṃ;

Saṅghādisesehi ca terasehi;

Hoteva vatthussa ca nānabhāvo;

Āpattiyā ceva hi nānabhāvo.

564.

Pārājikāni =16 cattāri, āpajjantānamekato;

Bhikkhunīsamaṇānaṃ tu, ubhinnaṃ pana sabbaso.

565.

Vatthussa natthi nānattaṃ, natthi āpattinānatā;

Visuṃ panāpajjantesu, ayameva vinicchayo.

566.

Atthi vatthusabhāgattaṃ, natthāpattisabhāgatā;

Atthāpattisabhāgatā, natthi vatthusabhāgatā.

567.

Atthi vatthusabhāgattaṃ, atthāpattisabhāgatā;

Natthi vatthusabhāgattaṃ, natthāpattisabhāgatā.

568.

Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca, kāyasaṃsaggake sati;

Atthi vatthusabhāgattaṃ, natthāpattisabhāgatā.

569.

Ādito pana bhikkhussa, catūsvantimavatthusu;

Siyāpattisabhāgattaṃ, na ca vatthusabhāgatā.

570.

Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca, catūsvanti mavatthusu;

Atthi vatthusabhāgattaṃ, atthāpattisabhāgatā.

571.

Sādhāraṇāsu sabbāsu, āpattīsvapyayaṃ nayo;

Asādhāraṇāsu nevatthi, vatthāpattisabhāgatā.

572.

Atthāpatti upajjhāye, neva saddhivihārike;

Atthi saddhivihārasmiṃ, upajjhāye na vijjati.

573.

Atthāpatti upajjhāye, tathā saddhivihārike;

Nevāpatti upajjhāye, neva saddhivihārike.

574.

Upajjhāyena kattabba-vattassākaraṇe pana;

Upajjhāyo phuse vajjaṃ, na ca saddhivihāriko.

575.

Upajjhāyassa kattabba-vattassākaraṇe pana;

Natthāpatti upajjhāye, atthi saddhivihārike.

576.

Sesaṃ panidha āpattiṃ, āpajjanti ubhopi ca;

Asādhāraṇamāpattiṃ, nāpajjanti ubhopi ca.

577.

Ādiyanto garuṃ dosaṃ, payojento lahuṃ phuse;

Ādiyanto lahuṃ dosaṃ, payojento garuṃ phuse.

578.

Ādiyanto =17 payojento, garukeyeva tiṭṭhati;

Ādiyanto payojento, lahukeyeva tiṭṭhati.

579.

Pādaṃ vāpi tato uddhaṃ, ādiyanto garuṃ phuse;

‘‘Gaṇhā’’ti ūnakaṃ pādaṃ, āṇāpento lahuṃ phuse.

580.

Eteneva upāyena, sesakampi padattayaṃ;

Atthasambhavatoyeva, veditabbaṃ vibhāvinā.

581.

Kāleyeva panāpatti, no vikāle kathaṃ siyā?

Vikāleyeva āpatti, na ca kāle kathaṃ siyā?

582.

Atthāpatti hi kāle ca, vikāle ca pakāsitā?

Neva kāle vikāle ca, atthāpatti pakāsitā?

583.

Pavāretvāna bhuñjanto, kāle anatirittakaṃ;

Kāle āpajjatāpattiṃ, na vikāleti dīpaye.

584.

Vikālabhojanāpattiṃ, vikāle na ca kālake;

Sesaṃ kāle vikāle ca, āpajjati, na saṃsayo.

585.

Asādhāraṇamāpattiṃ, bhikkhunīnaṃ vasā pana;

Nevāpajjati kālepi, no vikālepi sabbadā.

586.

Kiṃ paṭiggahitaṃ kāle, no vikāle tu kappati?

Vikāle kiñca no kāle, gahitaṃ pana kappati?

587.

Kāle ceva vikāle ca, kiṃ nāma vada kappati?

Neva kāle ca kiṃ nāma, no vikāle ca kappati?

588.

Āmisaṃ tu purebhattaṃ, paṭiggahitakaṃ pana;

Kāleyeva tu bhikkhūnaṃ, no vikāle tu kappati.

589.

Pānakaṃ tu vikālasmiṃ, paṭiggahitakaṃ pana;

Vikāleyeva kāle ca, aparajju na kappati.

590.

Sattāhakālikañceva , catutthaṃ yāvajīvikaṃ;

Kāle ceva vikāle ca, kappatīti viniddise.

591.

Attano attano kāla-matītaṃ kālikattayaṃ;

Maṃsaṃ akappiyañceva, tathā uggahitampi ca.

592.

Kuladūsanakammādiṃ =18, katvā uppannabhojanaṃ;

Kāle ceva vikāle ca, na ca kappati bhikkhuno.

593.

Paccantimesu desesu, āpajjati na majjhime;

Majjhime pana desasmiṃ, na ca paccantimesu hi.

594.

Paccantimesu desesu, āpajjati ca majjhime;

Paccantimesu desesu, nāpajjati na majjhime.

595.

Sīmaṃ samudde bandhanto, bhikkhu paccantimesu hi;

Āpajjati panāpattiṃ, na cāpajjati majjhime.

596.

Gaṇena pañcavaggena, karonto upasampadaṃ;

Cammattharaṇaṃ dhuvanhānaṃ, saguṇaṅguṇupāhanaṃ.

597.

Dhārento majjhime vajjaṃ, phuse paccantimesu no;

Avasesaṃ panāpattiṃ, āpajjatūbhayatthapi.

598.

Asādhāraṇaāpattiṃ, bhikkhunīnaṃ vasā pana;

Paccantimesu vā bhikkhu, nāpajjati na majjhime.

599.

Paccantimesu desesu, kappate na ca majjhime;

Kappate, majjhime dese, no ca paccantimesu hi.

600.

Paccantimesu desesu, kappate, majjhimepi kiṃ?

Paccantimesu cevāpi, kiṃ na kappati majjhime?

601.

Paccantimesu desesu, vuttaṃ vatthu catubbidhaṃ;

Niddise kappatī ceva, na ca kappati majjhime.

602.

‘‘Idaṃ catubbidhaṃ vatthu, desasmiṃ pana majjhime;

Na kappatī’’ti vuttañhi, ‘‘majjhimeyeva kappati’’.

603.

Paccantimesu desesu, evaṃ vuttaṃ na kappati;

Pañcaloṇādikaṃ sesaṃ, ubhayatthapi kappati.

604.

Akappiyanti yaṃ nāma, paṭikkhittaṃ mahesinā;

Ubhayatthapi taṃ sabbaṃ, na ca kappati bhikkhuno.

605.

Anto āpajjatāpattiṃ, āpajjati ca, no bahi;

Bahi āpajjatāpattiṃ, na ca anto kudācanaṃ.

606.

Āpajjati =19 pananto ca, bahi cevubhayatthapi;

Neva anto ca āpattiṃ, āpajjati ca, no bahi.

607.

Anupakhajjaseyyādiṃ, antoyeva ca, no bahi;

Saṅghikaṃ pana mañcādiṃ, ajjhokāse tu kiñcipi.

608.

Nikkhipitvāna gacchanto, no anto, bahiyeva ca;

Sesamāpajjatāpattiṃ, anto ceva tathā bahi.

609.

Asādhāraṇamāpattiṃ, bhikkhunīnaṃ vasā pana;

Nevāpajjati antopi, na bahiddhāpi sabbathā.

610.

Gāme āpajjatāpattiṃ, no araññe kathaṃ vada?

Āpajjati araññasmiṃ, na ca gāme kathaṃ vada?

611.

Āpajjati ca gāmepi, araññepi kathaṃ vada?

Nevāpajjati gāmepi, no araññe kathaṃ vada?

612.

Antaragharasaṃyuttā, sekkhapaññattiyo pana;

Āpajjati hi taṃ bhikkhu, gāmasmiṃ, no araññake.

613.

Agaṇā aruṇaṃ nāma, uṭṭhāpentī ca bhikkhunī;

Āpajjati panāpattiṃ, araññe, no ca gāmake.

614.

Musāvādādimāpattiṃ , āpajjatūbhayatthapi;

Asādhāraṇamāpattiṃ, āpajjati na katthaci.

615.

Āpajjati gilānova, nāgilāno kudācanaṃ;

Agilānova āpattiṃ, phuse, no ca gilānako.

616.

Agilāno gilāno ca, āpajjanti ubhopi ca;

Nāpajjanti gilāno ca, agilāno ubhopi ca.

617.

Bhesajjena panaññena, atthe sati ca yo pana;

Viññāpeti tadaññaṃ so, āpajjati akallako.

618.

Na bhesajjena atthepi, bhesajjaṃ viññāpeti ce;

Āpajjatāgilānova, āpattiṃ lolamānaso.

619.

Musāvādādikaṃ sesaṃ, āpajjanti ubhopi ca;

Asādhāraṇamāpattiṃ, nāpajjanti ubhopi ca.

Catukkakathā.

620.

Pañca =20 āpattiyo honti, musāvādassa kāraṇā;

Pārājikaṃ garuṃthulla-ccayaṃ pācitti dukkaṭaṃ.

621.

Ānisaṃsā panuddiṭṭhā, pañceva kathinatthare;

Anāmantāsamādāna-caraṇaṃ gaṇabhojanaṃ.

622.

Yo tattha cīvaruppādo, so ca nesaṃ bhavissati;

Cīvaraṃ yāvadatthañca, gahetumpi ca vaṭṭati.

623.

Telaṃ pañcavidhaṃ vuttaṃ, nippapañcena satthunā;

Vasā madhukaeraṇḍa-tilasāsapasambhavaṃ.

624.

Acchamacchavasā ceva, susukā sūkarassa ca;

Gadrabhassa vasā ceti, vasā pañcavidhā matā.

625.

Mūlakhandhaggabījāni , phaḷubījañca paṇḍito;

Pañcamaṃ bījabījanti, pañca bījāni dīpaye.

626.

Phalaṃ samaṇakappehi, paribhuñjeyya pañcahi;

Aggisatthanakhakkantaṃ, abījubbaṭṭabījakaṃ.

627.

Paṇṇuṇṇatiṇacoḷānaṃ, vākassa ca vasenidha;

Bhisiyo bhāsitā pañca, muninā mohanāsinā.

628.

Pavāraṇāpi pañceva, odanādīhi pañcahi;

Paṭiggāhāpi pañceva, kāyādigahaṇena ca.

629.

Pañcānisaṃsā vinayaññukasmiṃ;

Mahesinā kāruṇikena vuttā;

Surakkhitaṃ hoti sakañca sīlaṃ;

Kukkuccamaññassa nirākaroti.

630.

Visārado bhāsati saṅghamajjhe;

Sukhena niggaṇhati veribhikkhū;

Dhammassa ceva ṭhitiyā pavatto;

Tasmādaraṃ tattha kareyya dhīro.

Pañcakakathā.

631.

Chavacchedanakā =21 vuttā, chaḷabhiññena tādinā;

Mañcapīṭhamatikkanta-pamāṇañca nisīdanaṃ.

632.

Tathā kaṇḍupaṭicchādī, vassasāṭikacīvaraṃ;

Cīvaraṃ sugatassāpi, cīvarena pamāṇakaṃ.

633.

Chahākārehi āpattiṃ, āpajjati na aññathā;

Alajjitāya aññāṇa-kukkuccehi tatheva ca.

634.

Viparitāya saññāya, kappiyepi akappiye;

Satisammosato ceva, āpajjati, na saṃsayo.

635.

Chahi aṅgehi yuttena;

Upasampādanā pana;

Kātabbā, nissayo ceva;

Dātabbo, sāmaṇerako.

636.

Bhikkhunāpaṭṭhapetabbo, satataṃ dhammacakkhunā;

Āpattiṃ pana jānāti, anāpattiṃ garuṃ lahuṃ.

637.

Pātimokkhāni vitthārā, ubhayāni panassa hi;

Svāgatāni bhavanteva, suvibhattāni atthato.

638.

Anubyañjanaso ceva, suttaso suvinicchitā;

Dasavassopi vā hotitirekadasavassiko.

Chakkakathā.

639.

Satta sāmīciyo vuttā, satteva samathāpi ca;

Paññattāpattiyo satta, sattabojjhaṅgadassinā.

Sattakakathā.

640.

Kulāni idha dūseti, ākārehi panaṭṭhahi;

Pupphena ca phalenāpi, cuṇṇenapi ca dūsako.

641.

Mattikādantakaṭṭhehi, veḷuyā vejjikāyapi;

Jaṅghapesanikenāpi, ājīvasseva kāraṇā.

642.

Aṭṭhevānatirittāpi , atirittāpi aṭṭha ca;

Akappiyakataṃ cevāgahituccāritampi ca.

643.

Kataṃ ahatthapāsepi, na ca bhuttāvinā kataṃ;

Pavāritena yañceva, kataṃ bhuttāvināpi ca.

644.

Āsanā vuṭṭhitenāpi, atirittakatampi ca;

Avuttamalametanti, na gilānātirittakaṃ.

645.

Ime aṭṭheva niddiṭṭhā, ñeyyā anatirittakā;

Atirittā panetesaṃ, paṭikkhepena dīpitā.

646.

Sahapubbapayogesu, dukkaṭaṃ ñātañattisu;

Durūpaciṇṇe āmāse, dukkaṭaṃ paṭisāvane.

647.

Aṭṭhamaṃ pana niddiṭṭhaṃ, tathā vinayadukkaṭaṃ;

Iti aṭṭhavidhaṃ hoti, sabbameva ca dukkaṭaṃ.

648.

Ehibhikkhūpasampadā, saraṇagamanena ca;

Pañhābyākaraṇovādā, garudhammapaṭiggaho.

649.

Tathā ñatticatutthena, kammenevaṭṭhavācikā;

Dūtena bhikkhunīnanti, aṭṭheva upasampadā.

650.

Asaddhammā panaṭṭheva, niddiṭṭhā suddhadiṭṭhinā;

Aṭṭhevuposathaṅgāni, veditabbāni viññunā.

651.

Sakkāro ca asakkāro;

Lābhālābho yasāyaso;

Pāpicchā pāpamittattaṃ;

Asaddhammā panaṭṭhime.

652.

Pāṇaṃ na hane, na cādinnamādiye;

Musā na bhāse, na ca majjapo siyā;

Abrahmacariyā virameyya methunā;

Rattiṃ na bhuñjeyya vikālabhojanaṃ.

653.

Mālaṃ na dhāre, na ca gandhamācare;

Mañce chamāyaṃva sayetha santhate;

Etañhi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṃ;

Buddhena dukkhantagunā pakāsitaṃ.

654.

Aṭṭheva pana pānāni, niddiṭṭhāni mahesinā;

Bhikkhu aṭṭhaṅgasaṃyutto, bhikkhunovādamarahati.

Aṭṭhakakathā.

655.

Bhojanāni paṇītāni, nava vuttāni satthunā;

Dukkaṭaṃ pana niddiṭṭhaṃ, nava maṃsāni khādato.

656.

Pātimokkhassa uddesā, naveva paridīpitā;

Uposathā navevettha, saṅgho navahi bhijjati.

Navakakathā.

657.

Dasa akkosavatthūni, dasa sikkhāpadāni ca;

Akappiyāni maṃsāni, dasa sukkāni ve dasa.

658.

Jāti nāmañca gottañca, kammaṃ sippañca rogatā;

Liṅgāpatti kilesā ca, akkosena daseva hi.

659.

Dasa ādīnavā rañño, antepurappavesane;

Dasākārehi saṅghādi-seso channoti dīpito.

660.

Dasa kammapathā puññā, apuññāpi tathā dasa;

Daseva dānavatthūni, daseva ratanāni ca.

661.

Annaṃ pānañca vatthañca, mālā gandhavilepanaṃ;

Yānañca seyyāvasathaṃ, padīpeyyantime dasa.

662.

Avandiyā munindena, dīpitā dasa puggalā;

Daseva paṃsukūlāni, dasa cīvaradhāraṇā.

663.

Sosānikaṃ pāpaṇikaṃ, tathā undūrakhāyitaṃ;

Gokhāyitagginā daḍḍhaṃ, ajikūpacikakhāyitaṃ.

664.

Thūpacīvarikañceva, tatheva abhisekiyaṃ;

Gatapacchāgatañceti, dasadhā paṃsukūlikaṃ.

665.

Sabbanīlādayo vuttā, dasa cīvaradhāraṇā;

Cīvarāni navevettha, saddhiṃ saṃkaccikāya ca.

Dasakakathā.

666.

Ekādasa panābhabbā, puggalā paṇḍakādayo;

Hontevānupasampannā, upasampāditāpi ca.

667.

Pattā akappiyā vuttā, ekādasa bhavanti hi;

Dārujena ca pattena, daseva ratanubbhavā.

668.

Ekādasa tathā honti, pādukāpi akappiyā;

Ekādaseva sīmāyo, asīmāti pakāsitā.

669.

Atikhuddātimahantā, khaṇḍacchāyānimittakā;

Animittā, bahiṭṭhena, sammatā, nadiyaṃ tathā.

670.

Jātassare, samudde vā, sambhinnajjhotthaṭāpi ca;

Sīmāyapi asīmāyo, ekādasa imā siyuṃ.

671.

Ekādaseva pathavī, kappiyā ca akappiyā;

Gaṇṭhikā kappiyā vuttā, ekādasa ca vīdhakā.

672.

Ekādasavidhaṃ vuttaṃ, adhiṭṭhātabbacīvaraṃ;

Ticīvaraṃ tathā kaṇḍu-paṭicchādī, nisīdanaṃ.

673.

Paccattharaṇaṃ, vassika-sāṭikā, mukhapuñchanaṃ;

Dakasāṭi, parikkhāra-coḷaṃ, saṃkaccikāpi ca.

674.

Yāvatatiyakā sabbe, ekādasa pakāsitā;

Ariṭṭho, caṇḍakāḷī ca, ukkhittassānuvattikā.

675.

Aṭṭha saṅghādisesesu, ubhinnaṃ tu vasā pana;

Ekādasa ime yāva-tatiyāti pakāsitā.

676.

Nissayassa dasekāva, paṭippassaddhiyo pana;

Chadhācariyato vuttā, upajjhāyā tu pañcadhā.

Ekādasakakathā.

677.

Teraseva dhutaṅgāni, paramāni ca cuddasa;

Soḷaseva tu ‘‘jāna’’nti, paññattāni mahesinā.

678.

Sauttaraṃ vinayavinicchayaṃ tu yo;

Anuttaraṃ sakalamapīdha jānati;

Mahattare vinayanaye anuttare;

Niruttaro bhavati hi so, na saṃsayo.

Ekuttaranayo samatto.