Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / জাতক-অট্ঠকথা • Jātaka-aṭṭhakathā

[২৩৮] ৮. একপদজাতকৰণ্ণনা

[238] 8. Ekapadajātakavaṇṇanā

ইঙ্ঘ একপদং, তাতাতি ইদং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো একং কুটুম্বিকং আরব্ভ কথেসি। সাৰত্থিৰাসী কিরেস কুটুম্বিকো, অথস্স একদিৰসং অঙ্কে নিসিন্নো পুত্তো অত্থস্স দ্ৰারং নাম পঞ্হং পুচ্ছি। সো ‘‘বুদ্ধৰিসযো এস পঞ্হো, ন তং অঞ্ঞো কথেতুং সক্খিস্সতী’’তি পুত্তং গহেত্ৰা জেতৰনং গন্ত্ৰা সত্থারং ৰন্দিত্ৰা ‘‘ভন্তে, অযং মে দারকো ঊরুম্হি নিসিন্নো অত্থস্স দ্ৰারং নাম পঞ্হং পুচ্ছি, অহং তং অজানন্তো ইধাগতো, কথেথ, ভন্তে, ইমং পঞ্হ’’ন্তি। সত্থা ‘‘ন খো, উপাসক, অযং দারকো ইদানেৰ অত্থগৰেসকো, পুব্বেপি অত্থগৰেসকোৰ হুত্ৰা ইমং পঞ্হং পণ্ডিতে পুচ্ছি, পোরাণকপণ্ডিতাপিস্স কথেসুং, ভৰসঙ্খেপগতত্তা পন ন সল্লক্খেসী’’তি ৰত্ৰা তেন যাচিতো অতীতং আহরি।

Iṅghaekapadaṃ, tātāti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ kuṭumbikaṃ ārabbha kathesi. Sāvatthivāsī kiresa kuṭumbiko, athassa ekadivasaṃ aṅke nisinno putto atthassa dvāraṃ nāma pañhaṃ pucchi. So ‘‘buddhavisayo esa pañho, na taṃ añño kathetuṃ sakkhissatī’’ti puttaṃ gahetvā jetavanaṃ gantvā satthāraṃ vanditvā ‘‘bhante, ayaṃ me dārako ūrumhi nisinno atthassa dvāraṃ nāma pañhaṃ pucchi, ahaṃ taṃ ajānanto idhāgato, kathetha, bhante, imaṃ pañha’’nti. Satthā ‘‘na kho, upāsaka, ayaṃ dārako idāneva atthagavesako, pubbepi atthagavesakova hutvā imaṃ pañhaṃ paṇḍite pucchi, porāṇakapaṇḍitāpissa kathesuṃ, bhavasaṅkhepagatattā pana na sallakkhesī’’ti vatvā tena yācito atītaṃ āhari.

অতীতে বারাণসিযং ব্রহ্মদত্তে রজ্জং কারেন্তে বোধিসত্তো সেট্ঠিকুলে নিব্বত্তিত্ৰা ৰযপ্পত্তো পিতু অচ্চযেন সেট্ঠিট্ঠানং লভি। অথস্স পুত্তো দহরো কুমারো ঊরুম্হি নিসীদিত্ৰা ‘‘তাত, ময্হং একপদং অনেকত্থনিস্সিতং একং কারণং কথেথা’’তি পুচ্ছন্তো পঠমং গাথমাহ –

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto seṭṭhikule nibbattitvā vayappatto pitu accayena seṭṭhiṭṭhānaṃ labhi. Athassa putto daharo kumāro ūrumhi nisīditvā ‘‘tāta, mayhaṃ ekapadaṃ anekatthanissitaṃ ekaṃ kāraṇaṃ kathethā’’ti pucchanto paṭhamaṃ gāthamāha –

১৭৫.

175.

‘‘ইঙ্ঘ একপদং তাত, অনেকত্থপদস্সিতং।

‘‘Iṅgha ekapadaṃ tāta, anekatthapadassitaṃ;

কিঞ্চি সঙ্গাহিকং ব্রূসি, যেনত্থে সাধযেমসে’’তি॥

Kiñci saṅgāhikaṃ brūsi, yenatthe sādhayemase’’ti.

তত্থ ইঙ্ঘাতি যাচনত্থে চোদনত্থে ৰা নিপাতো। একপদন্তি একং কারণপদং, একং কারণূপসঞ্হিতং ৰা ব্যঞ্জনপদং। অনেকত্থপদস্সিতন্তি অনেকানি অত্থপদানি কারণপদানি নিস্সিতং। কিঞ্চি সঙ্গাহিকং ব্রূসীতি কিঞ্চি একপদং বহূনং পদানং সঙ্গাহিকং ব্রূহি, অযমেৰ ৰা পাঠো। যেনত্থে সাধযেমসেতি যেন একেন পদেন অনেকত্থনিস্সিতেন মযং অত্তনো ৰুড্ঢিং সাধেয্যাম, তং মে কথেহীতি পুচ্ছি।

Tattha iṅghāti yācanatthe codanatthe vā nipāto. Ekapadanti ekaṃ kāraṇapadaṃ, ekaṃ kāraṇūpasañhitaṃ vā byañjanapadaṃ. Anekatthapadassitanti anekāni atthapadāni kāraṇapadāni nissitaṃ. Kiñci saṅgāhikaṃ brūsīti kiñci ekapadaṃ bahūnaṃ padānaṃ saṅgāhikaṃ brūhi, ayameva vā pāṭho. Yenatthe sādhayemaseti yena ekena padena anekatthanissitena mayaṃ attano vuḍḍhiṃ sādheyyāma, taṃ me kathehīti pucchi.

অথস্স পিতা কথেন্তো দুতিযং গাথমাহ –

Athassa pitā kathento dutiyaṃ gāthamāha –

১৭৬.

176.

‘‘দক্খেয্যেকপদং তাত, অনেকত্থপদস্সিতং।

‘‘Dakkheyyekapadaṃ tāta, anekatthapadassitaṃ;

তঞ্চ সীলেন সঞ্ঞুত্তং, খন্তিযা উপপাদিতং।

Tañca sīlena saññuttaṃ, khantiyā upapāditaṃ;

অলং মিত্তে সুখাপেতুং, অমিত্তানং দুখায চা’’তি॥

Alaṃ mitte sukhāpetuṃ, amittānaṃ dukhāya cā’’ti.

তত্থ দক্খেয্যেকপদন্তি দক্খেয্যং একপদং। দক্খেয্যং নাম লাভুপ্পাদকস্স ছেকস্স কুসলস্স ঞাণসম্পযুত্তং ৰীরিযং। অনেকত্থপদস্সিতন্তি এৰং ৰুত্তপ্পকারং ৰীরিযং অনেকেহি অত্থপদেহি নিস্সিতং। কতরেহীতি? সীলাদীহি। তেনেৰ ‘‘তঞ্চ সীলেন সঞ্ঞুত্ত’’ন্তিআদিমাহ। তস্সত্থো – তঞ্চ পনেতং ৰীরিযং আচারসীলসম্পযুত্তং অধিৰাসনখন্তিযা উপেতং মিত্তে সুখাপেতুং অমিত্তানঞ্চ দুক্খায অলং সমত্থং। কো হি নাম লাভুপ্পাদকঞাণসম্পযুত্তকুসলৰীরিযসমন্নাগতো আচারখন্তিসম্পন্নো মিত্তে সুখাপেতুং, অমিত্তে ৰা দুক্খাপেতুং ন সক্কোতীতি।

Tattha dakkheyyekapadanti dakkheyyaṃ ekapadaṃ. Dakkheyyaṃ nāma lābhuppādakassa chekassa kusalassa ñāṇasampayuttaṃ vīriyaṃ. Anekatthapadassitanti evaṃ vuttappakāraṃ vīriyaṃ anekehi atthapadehi nissitaṃ. Katarehīti? Sīlādīhi. Teneva ‘‘tañca sīlena saññutta’’ntiādimāha. Tassattho – tañca panetaṃ vīriyaṃ ācārasīlasampayuttaṃ adhivāsanakhantiyā upetaṃ mitte sukhāpetuṃ amittānañca dukkhāya alaṃ samatthaṃ. Ko hi nāma lābhuppādakañāṇasampayuttakusalavīriyasamannāgato ācārakhantisampanno mitte sukhāpetuṃ, amitte vā dukkhāpetuṃ na sakkotīti.

এৰং বোধিসত্তো পুত্তস্স পঞ্হং কথেসি। সোপি পিতু কথিতনযেনেৰ অত্তনো অত্থং সাধেত্ৰা যথাকম্মং গতো।

Evaṃ bodhisatto puttassa pañhaṃ kathesi. Sopi pitu kathitanayeneva attano atthaṃ sādhetvā yathākammaṃ gato.

সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহরিত্ৰা সচ্চানি পকাসেত্ৰা জাতকং সমোধানেসি, সচ্চপরিযোসানে পিতাপুত্তা সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠিতা। ‘‘তদা পুত্তো অযমেৰ পুত্তো অহোসি, বারাণসিসেট্ঠি পন অহমেৰ অহোসি’’ন্তি।

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi, saccapariyosāne pitāputtā sotāpattiphale patiṭṭhitā. ‘‘Tadā putto ayameva putto ahosi, bārāṇasiseṭṭhi pana ahameva ahosi’’nti.

একপদজাতকৰণ্ণনা অট্ঠমা।

Ekapadajātakavaṇṇanā aṭṭhamā.







Related texts:



তিপিটক (মূল) • Tipiṭaka (Mūla) / সুত্তপিটক • Suttapiṭaka / খুদ্দকনিকায • Khuddakanikāya / জাতকপাল়ি • Jātakapāḷi / ২৩৮. একপদজাতকং • 238. Ekapadajātakaṃ


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact