| Library / Tipiṭaka / திபிடக • Tipiṭaka / மிலிந்த³பஞ்ஹபாளி • Milindapañhapāḷi |
9. ஏகந்தஸுக²னிப்³பா³னபஞ்ஹோ
9. Ekantasukhanibbānapañho
9. ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, கிங் ஏகந்தஸுக²ங் நிப்³பா³னங், உதா³ஹு து³க்கே²ன மிஸ்ஸ’’ந்தி? ‘‘ஏகந்தஸுக²ங், மஹாராஜ, நிப்³பா³னங், து³க்கே²ன அமிஸ்ஸ’’ந்தி.
9. ‘‘Bhante nāgasena, kiṃ ekantasukhaṃ nibbānaṃ, udāhu dukkhena missa’’nti? ‘‘Ekantasukhaṃ, mahārāja, nibbānaṃ, dukkhena amissa’’nti.
‘‘ந மயங் தங், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, வசனங் ஸத்³த³ஹாம ‘ஏகந்தஸுக²ங் நிப்³பா³ன’ந்தி, ஏவமெத்த² மயங், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, பச்சேம ‘நிப்³பா³னங் து³க்கே²ன மிஸ்ஸ’ந்தி, காரணஞ்செத்த² உபலபா⁴ம ‘நிப்³பா³னங் து³க்கே²ன மிஸ்ஸ’ந்தி. கதமங் எத்த² காரணங் ? யே தே, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, நிப்³பா³னங் பரியேஸந்தி, தேஸங் தி³ஸ்ஸதி காயஸ்ஸ ச சித்தஸ்ஸ ச ஆதாபோ பரிதாபோ டா²னசங்கமனிஸஜ்ஜாஸயனாஹாரபரிக்³க³ஹோ மித்³த⁴ஸ்ஸ ச உபரோதோ⁴ ஆயதனானஞ்ச படிபீளனங் த⁴னத⁴ஞ்ஞபியஞாதிமித்தப்பஜஹனங். யே கேசி லோகே ஸுகி²தா ஸுக²ஸமப்பிதா, தே ஸப்³பே³பி பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஆயதனே ரமெந்தி ப்³ரூஹெந்தி, மனாபிகமனாபிகப³ஹுவித⁴ஸுப⁴னிமித்தேன ரூபேன சக்கு²ங் ரமெந்தி ப்³ரூஹெந்தி, மனாபிகமனாபிககீ³தவாதி³தப³ஹுவித⁴ஸுப⁴னிமித்தேன ஸத்³தே³ன ஸோதங் ரமெந்தி ப்³ரூஹெந்தி, மனாபிகமனாபிகபுப்ப²ப²லபத்ததசமூலஸாரப³ஹுவித⁴ஸுப⁴னிமித்தேன க³ந்தே⁴ன கா⁴னங் ரமெந்தி ப்³ரூஹெந்தி, மனாபிகமனாபிகக²ஜ்ஜபோ⁴ஜ்ஜலெய்யபெய்யஸாயனீயப³ஹுவித⁴ஸுப⁴னிமித்தேன ரஸேன ஜிவ்ஹங் ரமெந்தி ப்³ருஹெந்தி, மனாபிகமனாபிகஸண்ஹஸுகு²மமுது³மத்³த³வப³ஹுவித⁴ஸுப⁴னிமித்தேன ப²ஸ்ஸேன காயங் ரமெந்தி ப்³ரூஹெந்தி, மனாபிகமனாபிககல்யாணபாபகஸுபா⁴ஸுப⁴ப³ஹுவித⁴விதக்கமனஸிகாரேன மனங் ரமெந்தி ப்³ரூஹெந்தி. தும்ஹே தங் சக்கு²ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயமனொப்³ரூஹனங் ஹனத² உபஹனத², சி²ந்த³த² உபச்சி²ந்த³த², ருந்த⁴த² உபருந்த⁴த². தேன காயோபி பரிதபதி, சித்தம்பி பரிதபதி, காயே பரிதத்தே காயிகது³க்க²வேத³னங் வேதி³யதி, சித்தே பரிதத்தே சேதஸிகது³க்க²வேத³னங் வேத³யதி. நனு மாக³ண்டி³யோபி 1 பரிப்³பா³ஜகோ ப⁴க³வந்தங் க³ரஹமானோ ஏவமாஹ ‘பூ⁴னஹு 2 ஸமணோ கோ³தமோ’தி. இத³மெத்த² காரணங், யேனாஹங் காரணேன ப்³ரூமி ‘நிப்³பா³னங் து³க்கே²ன மிஸ்ஸ’’’ந்தி.
‘‘Na mayaṃ taṃ, bhante nāgasena, vacanaṃ saddahāma ‘ekantasukhaṃ nibbāna’nti, evamettha mayaṃ, bhante nāgasena, paccema ‘nibbānaṃ dukkhena missa’nti, kāraṇañcettha upalabhāma ‘nibbānaṃ dukkhena missa’nti. Katamaṃ ettha kāraṇaṃ ? Ye te, bhante nāgasena, nibbānaṃ pariyesanti, tesaṃ dissati kāyassa ca cittassa ca ātāpo paritāpo ṭhānacaṅkamanisajjāsayanāhārapariggaho middhassa ca uparodho āyatanānañca paṭipīḷanaṃ dhanadhaññapiyañātimittappajahanaṃ. Ye keci loke sukhitā sukhasamappitā, te sabbepi pañcahi kāmaguṇehi āyatane ramenti brūhenti, manāpikamanāpikabahuvidhasubhanimittena rūpena cakkhuṃ ramenti brūhenti, manāpikamanāpikagītavāditabahuvidhasubhanimittena saddena sotaṃ ramenti brūhenti, manāpikamanāpikapupphaphalapattatacamūlasārabahuvidhasubhanimittena gandhena ghānaṃ ramenti brūhenti, manāpikamanāpikakhajjabhojjaleyyapeyyasāyanīyabahuvidhasubhanimittena rasena jivhaṃ ramenti bruhenti, manāpikamanāpikasaṇhasukhumamudumaddavabahuvidhasubhanimittena phassena kāyaṃ ramenti brūhenti, manāpikamanāpikakalyāṇapāpakasubhāsubhabahuvidhavitakkamanasikārena manaṃ ramenti brūhenti. Tumhe taṃ cakkhusotaghānajivhākāyamanobrūhanaṃ hanatha upahanatha, chindatha upacchindatha, rundhatha uparundhatha. Tena kāyopi paritapati, cittampi paritapati, kāye paritatte kāyikadukkhavedanaṃ vediyati, citte paritatte cetasikadukkhavedanaṃ vedayati. Nanu māgaṇḍiyopi 3 paribbājako bhagavantaṃ garahamāno evamāha ‘bhūnahu 4 samaṇo gotamo’ti. Idamettha kāraṇaṃ, yenāhaṃ kāraṇena brūmi ‘nibbānaṃ dukkhena missa’’’nti.
‘‘ந ஹி, மஹாராஜ, நிப்³பா³னங் து³க்கே²ன மிஸ்ஸங், ஏகந்தஸுக²ங் நிப்³பா³னங். யங் பன த்வங், மஹாராஜ , ப்³ரூஸி ‘நிப்³பா³னங் து³க்க²’ந்தி, நேதங் து³க்க²ங் நிப்³பா³னங் நாம, நிப்³பா³னஸ்ஸ பன ஸச்சி²கிரியாய புப்³ப³பா⁴கோ³ ஏஸோ, நிப்³பா³னபரியேஸனங் ஏதங், ஏகந்தஸுக²ங் யேவ, மஹாராஜ, நிப்³பா³னங், ந து³க்கே²ன மிஸ்ஸங். எத்த² காரணங் வதா³மி. அத்தி², மஹாராஜ, ராஜூனங் ரஜ்ஜஸுக²ங் நாமா’’தி? ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே, அத்தி² ராஜூனங் ரஜ்ஜஸுக²’’ந்தி. ‘‘அபி நு கோ² தங், மஹாராஜ, ரஜ்ஜஸுக²ங் து³க்கே²ன மிஸ்ஸ’’ந்தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘கிஸ்ஸ பன தே, மஹாராஜ, ராஜானோ பச்சந்தே குபிதே தேஸங் பச்சந்தனிஸ்ஸிதானங் படிஸேதா⁴ய அமச்சேஹி பரிணாயகேஹி ப⁴டேஹி ப³லத்தே²ஹி பரிவுதா பவாஸங் க³ந்த்வா ட³ங்ஸமகஸவாதாதபபடிபீளிதா ஸமவிஸமே பரிதா⁴வந்தி, மஹாயுத்³த⁴ஞ்ச கரொந்தி, ஜீவிதஸங்ஸயஞ்ச பாபுணந்தீ’’தி? ‘‘நேதங், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ரஜ்ஜஸுக²ங் நாம, ரஜ்ஜஸுக²ஸ்ஸ பரியேஸனாய புப்³ப³பா⁴கோ³ ஏஸோ, து³க்கே²ன, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ராஜானோ ரஜ்ஜங் பரியேஸித்வா ரஜ்ஜஸுக²ங் அனுப⁴வந்தி, ஏவங், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ரஜ்ஜஸுக²ங் து³க்கே²ன அமிஸ்ஸங், அஞ்ஞங் தங் ரஜ்ஜஸுக²ங், அஞ்ஞங் து³க்க²’’ந்தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, ஏகந்தஸுக²ங் நிப்³பா³னங், ந து³க்கே²ன மிஸ்ஸங். யே பன தங் நிப்³பா³னங் பரியேஸந்தி, தே காயஞ்ச சித்தஞ்ச ஆதாபெத்வா டா²னசங்கமனிஸஜ்ஜாஸயனாஹாரங் பரிக்³க³ஹெத்வா மித்³த⁴ங் உபருந்தி⁴த்வா ஆயதனானி படிபீளெத்வா காயஞ்ச ஜீவிதஞ்ச பரிச்சஜித்வா து³க்கே²ன நிப்³பா³னங் பரியேஸித்வா ஏகந்தஸுக²ங் நிப்³பா³னங் அனுப⁴வந்தி, நிஹதபச்சாமித்தா விய ராஜானோ ரஜ்ஜஸுக²ங். ஏவங், மஹாராஜ, ஏகந்தஸுக²ங் நிப்³பா³னங், ந து³க்கே²ன மிஸ்ஸங், அஞ்ஞங் நிப்³பா³னங், அஞ்ஞங் து³க்க²ந்தி.
‘‘Na hi, mahārāja, nibbānaṃ dukkhena missaṃ, ekantasukhaṃ nibbānaṃ. Yaṃ pana tvaṃ, mahārāja , brūsi ‘nibbānaṃ dukkha’nti, netaṃ dukkhaṃ nibbānaṃ nāma, nibbānassa pana sacchikiriyāya pubbabhāgo eso, nibbānapariyesanaṃ etaṃ, ekantasukhaṃ yeva, mahārāja, nibbānaṃ, na dukkhena missaṃ. Ettha kāraṇaṃ vadāmi. Atthi, mahārāja, rājūnaṃ rajjasukhaṃ nāmā’’ti? ‘‘Āma, bhante, atthi rājūnaṃ rajjasukha’’nti. ‘‘Api nu kho taṃ, mahārāja, rajjasukhaṃ dukkhena missa’’nti? ‘‘Na hi, bhante’’ti. ‘‘Kissa pana te, mahārāja, rājāno paccante kupite tesaṃ paccantanissitānaṃ paṭisedhāya amaccehi pariṇāyakehi bhaṭehi balatthehi parivutā pavāsaṃ gantvā ḍaṃsamakasavātātapapaṭipīḷitā samavisame paridhāvanti, mahāyuddhañca karonti, jīvitasaṃsayañca pāpuṇantī’’ti? ‘‘Netaṃ, bhante nāgasena, rajjasukhaṃ nāma, rajjasukhassa pariyesanāya pubbabhāgo eso, dukkhena, bhante nāgasena, rājāno rajjaṃ pariyesitvā rajjasukhaṃ anubhavanti, evaṃ, bhante nāgasena, rajjasukhaṃ dukkhena amissaṃ, aññaṃ taṃ rajjasukhaṃ, aññaṃ dukkha’’nti. ‘‘Evameva kho, mahārāja, ekantasukhaṃ nibbānaṃ, na dukkhena missaṃ. Ye pana taṃ nibbānaṃ pariyesanti, te kāyañca cittañca ātāpetvā ṭhānacaṅkamanisajjāsayanāhāraṃ pariggahetvā middhaṃ uparundhitvā āyatanāni paṭipīḷetvā kāyañca jīvitañca pariccajitvā dukkhena nibbānaṃ pariyesitvā ekantasukhaṃ nibbānaṃ anubhavanti, nihatapaccāmittā viya rājāno rajjasukhaṃ. Evaṃ, mahārāja, ekantasukhaṃ nibbānaṃ, na dukkhena missaṃ, aññaṃ nibbānaṃ, aññaṃ dukkhanti.
‘‘அபரம்பி , மஹாராஜ, உத்தரிங் காரணங் ஸுணோஹி ஏகந்தஸுக²ங் நிப்³பா³னங், ந து³க்கே²ன மிஸ்ஸங், அஞ்ஞங் து³க்க²ங், அஞ்ஞங் நிப்³பா³னந்தி. அத்தி², மஹாராஜ, ஆசரியானங் ஸிப்பவந்தானங் ஸிப்பஸுக²ங் நாமா’’தி? ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே, அத்தி² ஆசரியானங் ஸிப்பவந்தானங் ஸிப்பஸுக²’’ந்தி. ‘‘அபி நு கோ² தங், மஹாராஜ, ஸிப்பஸுக²ங் து³க்கே²ன மிஸ்ஸ’’ந்தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘கிஸ்ஸ பன தே, மஹாராஜ, ஆசரியா 5 ஆசரியானங் அபி⁴வாத³னபச்சுட்டா²னேன உத³காஹரணக⁴ரஸம்மஜ்ஜனத³ந்தகட்ட²முகோ²த³கானுப்பதா³னேன உச்சி²ட்ட²படிக்³க³ஹணஉச்சா²த³னநஹாபனபாத³பரிகம்மேன ஸகசித்தங் நிக்கி²பித்வா பரசித்தானுவத்தனேன து³க்க²ஸெய்யாய விஸமபோ⁴ஜனேன காயங் ஆதாபெந்தீ’’தி? ‘‘நேதங், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஸிப்பஸுக²ங் நாம, ஸிப்பபரியேஸனாய புப்³ப³பா⁴கோ³ ஏஸோ, து³க்கே²ன, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஆசரியா ஸிப்பங் பரியேஸித்வா ஸிப்பஸுக²ங் அனுப⁴வந்தி, ஏவங், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஸிப்பஸுக²ங் து³க்கே²ன அமிஸ்ஸங், அஞ்ஞங் தங் ஸிப்பஸுக²ங், அஞ்ஞங் து³க்க²’’ந்தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, ஏகந்தஸுக²ங் நிப்³பா³னங், ந து³க்கே²ன மிஸ்ஸங். யே பன தங் நிப்³பா³னங் பரியேஸந்தி, தே காயஞ்ச சித்தஞ்ச ஆதாபெத்வா டா²னசங்கமனிஸஜ்ஜாஸயனாஹாரங் பரிக்³க³ஹெத்வா மித்³த⁴ங் உபருந்தி⁴த்வா ஆயதனானி படிபீளெத்வா காயஞ்ச ஜீவிதஞ்ச பரிச்சஜித்வா து³க்கே²ன நிப்³பா³னங் பரியேஸித்வா ஏகந்தஸுக²ங் நிப்³பா³னங் அனுப⁴வந்தி, ஆசரியா விய ஸிப்பஸுக²ங். ஏவங், மஹாராஜ, ஏகந்தஸுக²ங் நிப்³பா³னங், ந து³க்கே²ன மிஸ்ஸங், அஞ்ஞங் து³க்க²ங், அஞ்ஞங் நிப்³பா³ன’’ந்தி. ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஏவமேதங் ததா² ஸம்படிச்சா²மீ’’தி.
‘‘Aparampi , mahārāja, uttariṃ kāraṇaṃ suṇohi ekantasukhaṃ nibbānaṃ, na dukkhena missaṃ, aññaṃ dukkhaṃ, aññaṃ nibbānanti. Atthi, mahārāja, ācariyānaṃ sippavantānaṃ sippasukhaṃ nāmā’’ti? ‘‘Āma, bhante, atthi ācariyānaṃ sippavantānaṃ sippasukha’’nti. ‘‘Api nu kho taṃ, mahārāja, sippasukhaṃ dukkhena missa’’nti? ‘‘Na hi, bhante’’ti. ‘‘Kissa pana te, mahārāja, ācariyā 6 ācariyānaṃ abhivādanapaccuṭṭhānena udakāharaṇagharasammajjanadantakaṭṭhamukhodakānuppadānena ucchiṭṭhapaṭiggahaṇaucchādananahāpanapādaparikammena sakacittaṃ nikkhipitvā paracittānuvattanena dukkhaseyyāya visamabhojanena kāyaṃ ātāpentī’’ti? ‘‘Netaṃ, bhante nāgasena, sippasukhaṃ nāma, sippapariyesanāya pubbabhāgo eso, dukkhena, bhante nāgasena, ācariyā sippaṃ pariyesitvā sippasukhaṃ anubhavanti, evaṃ, bhante nāgasena, sippasukhaṃ dukkhena amissaṃ, aññaṃ taṃ sippasukhaṃ, aññaṃ dukkha’’nti. ‘‘Evameva kho, mahārāja, ekantasukhaṃ nibbānaṃ, na dukkhena missaṃ. Ye pana taṃ nibbānaṃ pariyesanti, te kāyañca cittañca ātāpetvā ṭhānacaṅkamanisajjāsayanāhāraṃ pariggahetvā middhaṃ uparundhitvā āyatanāni paṭipīḷetvā kāyañca jīvitañca pariccajitvā dukkhena nibbānaṃ pariyesitvā ekantasukhaṃ nibbānaṃ anubhavanti, ācariyā viya sippasukhaṃ. Evaṃ, mahārāja, ekantasukhaṃ nibbānaṃ, na dukkhena missaṃ, aññaṃ dukkhaṃ, aññaṃ nibbāna’’nti. ‘‘Sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ti.
ஏகந்தஸுக²னிப்³பா³னபஞ்ஹோ நவமோ.
Ekantasukhanibbānapañho navamo.
Footnotes:
