| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / ကင္ခာဝိတရဏီ-အဘိနဝ-ဋီကာ • Kaṅkhāvitaraṇī-abhinava-ṭīkā |
၃. ဒ္ဝေဘာဂသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
3. Dvebhāgasikkhāpadavaṇṇanā
ဂဟေတဗ္ဗာတိ ယထာ ကာဠကာ အဓိကာ န ဟောန္တိ, တထာ ဂဟေတဗ္ဗာ။ ဌပေတ္ဝာ စေတ္ထ ကာဠကဩဒာတေ အဝသေသာ ဂောစရိယေသုယေဝ သင္ဂဟံ ဂစ္ဆန္တီတိ (သာရတ္ထ. ဋီ. ၂.၅၅၂) ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ဧတ္ထ စ ဒ္ဝေ ဘာဂာတိ ဥက္ကဋ္ဌပရိစ္ဆေဒော ကာဠကာနံ အဓိကဂ္ဂဟဏသ္သ ပဋိက္ခေပဝသေန သိက္ခာပဒသ္သ ပညတ္တတ္တာ။ တသ္မာ ကာဠကာနံ ဘာဂဒ္ဝယတော အဓိကံ န ဝဋ္ဋတိ, ဦနကံ ဝဋ္ဋတိ။ တေနာဟ ‘‘ဧကသ္သာပီ’’တိအာဒိ။ ဧကသ္သာပိ ကာဠကလောမသ္သ အတိရေကဘာဝေတိ တုလာယ ဓာရယိတ္ဝာ ဌပိတေသု အန္တမသော ဝာတဝေဂေနပိ ပဟိတသ္သ ဧကသ္သာပိ ကာဠကလောမသ္သ အဓိကဘာဝေ သတီတိ အတ္ထော။ ‘‘တတိယံ ဩဒာတာနံ, စတုတ္ထံ ဂောစရိယာန’’န္တိ ဣဒံ ပန ဟေဋ္ဌိမပရိစ္ဆေဒော တေသံ အဓိကဂ္ဂဟဏေ ပဋိက္ခေပာဘာဝတော။ တသ္မာ တေသံ ဝုတ္တပ္ပမာဏတော အဓိကမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ။
Gahetabbāti yathā kāḷakā adhikā na honti, tathā gahetabbā. Ṭhapetvā cettha kāḷakaodāte avasesā gocariyesuyeva saṅgahaṃ gacchantīti (sārattha. ṭī. 2.552) daṭṭhabbaṃ. Ettha ca dve bhāgāti ukkaṭṭhaparicchedo kāḷakānaṃ adhikaggahaṇassa paṭikkhepavasena sikkhāpadassa paññattattā. Tasmā kāḷakānaṃ bhāgadvayato adhikaṃ na vaṭṭati, ūnakaṃ vaṭṭati. Tenāha ‘‘ekassāpī’’tiādi. Ekassāpi kāḷakalomassa atirekabhāveti tulāya dhārayitvā ṭhapitesu antamaso vātavegenapi pahitassa ekassāpi kāḷakalomassa adhikabhāve satīti attho. ‘‘Tatiyaṃ odātānaṃ, catutthaṃ gocariyāna’’nti idaṃ pana heṭṭhimaparicchedo tesaṃ adhikaggahaṇe paṭikkhepābhāvato. Tasmā tesaṃ vuttappamāṇato adhikampi vaṭṭati.
ဧတ္ထ စ ‘‘ဣဒံ မေ, ဘန္တေ, သန္ထတံ အနာဒိယိတ္ဝာ ဒ္ဝေ တုလေ သုဒ္ဓကာဠကာနံ ဧဠကလောမာနံ, တုလံ ဩဒာတာနံ, တုလံ ဂောစရိယာနံ သန္ထတံ ကာရာပိတံ နိသ္သဂ္ဂိယ’’န္တိ (ပာရာ. ၅၅၄) ဣမိနာ နယေန နိသ္သဇ္ဇနဝိဓာနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ။ အာဒာယ စ ဝုတ္တပရိစ္ဆေဒေန အနာဒာယ စ ကရဏတော ကိရိယာကိရိယံ။ သေသန္တိ ပုဗ္ဗပယောဂဒုက္ကဋစတုက္ကပာစိတ္တိယာဒိကံ။ အယံ ပန ဝိသေသော – တုလံ ဩဒာတာနံ တုလံ ဂောစရိယာနံ အာဒိယိတ္ဝာ ကရဏေ, ဗဟုတရံ ဩဒာတာနံ ဗဟုတရံ ဂောစရိယာနံ အာဒိယိတ္ဝာ ကရဏေ , သုဒ္ဓံ ဩဒာတာနံ သုဒ္ဓံ ဂောစရိယာနံ အာဒိယိတ္ဝာ ကရဏေ စ အနာပတ္တီတိ။
Ettha ca ‘‘idaṃ me, bhante, santhataṃ anādiyitvā dve tule suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ, tulaṃ odātānaṃ, tulaṃ gocariyānaṃ santhataṃ kārāpitaṃ nissaggiya’’nti (pārā. 554) iminā nayena nissajjanavidhānaṃ veditabbaṃ. Ādāya ca vuttaparicchedena anādāya ca karaṇato kiriyākiriyaṃ. Sesanti pubbapayogadukkaṭacatukkapācittiyādikaṃ. Ayaṃ pana viseso – tulaṃ odātānaṃ tulaṃ gocariyānaṃ ādiyitvā karaṇe, bahutaraṃ odātānaṃ bahutaraṃ gocariyānaṃ ādiyitvā karaṇe , suddhaṃ odātānaṃ suddhaṃ gocariyānaṃ ādiyitvā karaṇe ca anāpattīti.
အင္ဂေသု ပန ပဌမင္ဂံ ကာဠကာနံ ဒ္ဝေဘာဂတော အတိရေကဘာဝောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ဣမာနိ တီဏိ န ကေဝလံ အနိသ္သဋ္ဌာနေဝ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋန္တီတိ အာဟ ‘‘ဣမာနိ ပနာ’’တိအာဒိ။ ‘‘ပရိဘုဉ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋန္တီ’’တိ ဣမိနာ ယဒိ ပရိဘုဉ္ဇတိ, ဒုက္ကဋန္တိ ဒသ္သေတိ။
Aṅgesu pana paṭhamaṅgaṃ kāḷakānaṃ dvebhāgato atirekabhāvoti daṭṭhabbaṃ. Imāni tīṇi na kevalaṃ anissaṭṭhāneva paribhuñjituṃ na vaṭṭantīti āha ‘‘imāni panā’’tiādi. ‘‘Paribhuñjituṃ na vaṭṭantī’’ti iminā yadi paribhuñjati, dukkaṭanti dasseti.
ဒ္ဝေဘာဂသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Dvebhāgasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
