| Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / суд̇д̇анибаад̇абаал̣и • Suttanipātapāḷi |
12. д̣̇ваяад̇аанубассанаасуд̇д̇ам̣
12. Dvayatānupassanāsuttaṃ
звам̣ мз суд̇ам̣ – згам̣ самаяам̣ бхаг̇аваа саавад̇т̇ияам̣ вихарад̇и буб̣б̣аараамз миг̇аарамаад̇убаасаад̣̇з. д̇зна ко бана самаязна бхаг̇аваа д̇ад̣̇ахубосат̇з баннарасз бун̣н̣ааяа бун̣н̣амааяа рад̇д̇ияаа бхигкусан̇гхабаривуд̇о аб̣бхогаасз нисинно ход̇и . ат̇а ко бхаг̇аваа д̇ун̣хийбхууд̇ам̣ д̇ун̣хийбхууд̇ам̣ бхигкусан̇гхам̣ анувилогзд̇ваа бхигкуу ааманд̇зси –
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe pannarase puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā bhikkhusaṅghaparivuto abbhokāse nisinno hoti . Atha kho bhagavā tuṇhībhūtaṃ tuṇhībhūtaṃ bhikkhusaṅghaṃ anuviloketvā bhikkhū āmantesi –
‘‘‘яз д̇з, бхигкавз, гусалаа д̇хаммаа арияаа нияяаанигаа самб̣од̇хаг̇аамино, д̇зсам̣ во, бхигкавз, гусалаанам̣ д̇хаммаанам̣ арияаанам̣ нияяаанигаанам̣ самб̣од̇хаг̇аамийнам̣ гаа убанисаа саванааяаа’д̇и ид̇и жз, бхигкавз, бужчид̇ааро ассу, д̇з звамассу важанийяаа – ‘яаавад̣̇зва д̣̇ваяад̇аанам̣ д̇хаммаанам̣ яат̇аабхууд̇ам̣ н̃аан̣ааяаа’д̇и. гин̃жа д̣̇ваяад̇ам̣ вад̣̇зт̇а?
‘‘‘Ye te, bhikkhave, kusalā dhammā ariyā niyyānikā sambodhagāmino, tesaṃ vo, bhikkhave, kusalānaṃ dhammānaṃ ariyānaṃ niyyānikānaṃ sambodhagāmīnaṃ kā upanisā savanāyā’ti iti ce, bhikkhave, pucchitāro assu, te evamassu vacanīyā – ‘yāvadeva dvayatānaṃ dhammānaṃ yathābhūtaṃ ñāṇāyā’ti. Kiñca dvayataṃ vadetha?
(1) ‘‘ид̣̇ам̣ д̣̇угкам̣, аяам̣ д̣̇угкасамуд̣̇аяод̇и аяамзгаанубассанаа. аяам̣ д̣̇угканирод̇хо, аяам̣ д̣̇угканирод̇хаг̇ааминий бадибад̣̇аад̇и, аяам̣ д̣̇уд̇ияаанубассанаа. звам̣ саммаа д̣̇ваяад̇аанубассино ко, бхигкавз, бхигкуно аббамад̇д̇асса аад̇аабино бахид̇ад̇д̇асса вихарад̇о д̣̇виннам̣ палаанам̣ ан̃н̃ад̇арам̣ палам̣ баадиган̇кам̣ – д̣̇идтзва д̇хаммз ан̃н̃аа, сад̇и ваа убаад̣̇исзсз анааг̇аамид̇аа’’д̇и.
(1) ‘‘Idaṃ dukkhaṃ, ayaṃ dukkhasamudayoti ayamekānupassanā. Ayaṃ dukkhanirodho, ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā dvayatānupassino kho, bhikkhave, bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’’ti.
ид̣̇амавожа бхаг̇аваа. ид̣̇ам̣ вад̇ваана суг̇ад̇о ат̇аабарам̣ зд̇ад̣̇авожа сад̇т̇аа –
Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
729.
729.
‘‘яз д̣̇угкам̣ наббаж̇аананд̇и, ат̇о д̣̇угкасса самбхавам̣;
‘‘Ye dukkhaṃ nappajānanti, atho dukkhassa sambhavaṃ;
яад̇т̇а жа саб̣б̣асо д̣̇угкам̣, асзсам̣ убаруж̇жхад̇и;
Yattha ca sabbaso dukkhaṃ, asesaṃ uparujjhati;
д̇ан̃жа маг̇г̇ам̣ на ж̇аананд̇и, д̣̇угкуубасамаг̇ааминам̣.
Tañca maggaṃ na jānanti, dukkhūpasamagāminaṃ.
730.
730.
‘‘жзд̇овимуд̇д̇ихийнаа д̇з, ат̇о бан̃н̃аавимуд̇д̇ияаа;
‘‘Cetovimuttihīnā te, atho paññāvimuttiyā;
абхаб̣б̣аа д̇з анд̇агирияааяа, д̇з вз ж̇аад̇иж̇аруубаг̇аа.
Abhabbā te antakiriyāya, te ve jātijarūpagā.
731.
731.
‘‘яз жа д̣̇угкам̣ баж̇аананд̇и, ат̇о д̣̇угкасса самбхавам̣;
‘‘Ye ca dukkhaṃ pajānanti, atho dukkhassa sambhavaṃ;
яад̇т̇а жа саб̣б̣асо д̣̇угкам̣, асзсам̣ убаруж̇жхад̇и;
Yattha ca sabbaso dukkhaṃ, asesaṃ uparujjhati;
д̇ан̃жа маг̇г̇ам̣ баж̇аананд̇и, д̣̇угкуубасамаг̇ааминам̣.
Tañca maggaṃ pajānanti, dukkhūpasamagāminaṃ.
732.
732.
‘‘жзд̇овимуд̇д̇исамбаннаа, ат̇о бан̃н̃аавимуд̇д̇ияаа;
‘‘Cetovimuttisampannā, atho paññāvimuttiyā;
бхаб̣б̣аа д̇з анд̇агирияааяа, на д̇з ж̇аад̇иж̇аруубаг̇аа’’д̇и.
Bhabbā te antakiriyāya, na te jātijarūpagā’’ti.
(2) ‘‘‘сияаа ан̃н̃знаби барияааязна саммаа д̣̇ваяад̇аанубассанаа’д̇и, ид̇и жз, бхигкавз, бужчид̇ааро ассу; ‘сияаа’д̇иссу важанийяаа. гат̇ан̃жа сияаа? яам̣ гин̃жи д̣̇угкам̣ самбход̇и саб̣б̣ам̣ убад̇хибажжаяаад̇и, аяамзгаанубассанаа. убад̇хийнам̣ д̇взва асзсавирааг̇анирод̇хаа над̇т̇и д̣̇угкасса самбхавод̇и, аяам̣ д̣̇уд̇ияаанубассанаа. звам̣ саммаа…бз… ат̇аабарам̣ зд̇ад̣̇авожа сад̇т̇аа –
(2) ‘‘‘Siyā aññenapi pariyāyena sammā dvayatānupassanā’ti, iti ce, bhikkhave, pucchitāro assu; ‘siyā’tissu vacanīyā. Kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ upadhipaccayāti, ayamekānupassanā. Upadhīnaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –
733.
733.
‘‘убад̇хинид̣̇аанаа бабхаванд̇и д̣̇угкаа, яз гзжи логасмиманзгаруубаа;
‘‘Upadhinidānā pabhavanti dukkhā, ye keci lokasmimanekarūpā;
яо вз авид̣̇ваа убад̇хим̣ гарод̇и, бунаббунам̣ д̣̇угкамубзд̇и манд̣̇о;
Yo ve avidvā upadhiṃ karoti, punappunaṃ dukkhamupeti mando;
д̇асмаа баж̇аанам̣ убад̇хим̣ на гаяираа, д̣̇угкасса ж̇аад̇иббабхаваанубассий’’д̇и.
Tasmā pajānaṃ upadhiṃ na kayirā, dukkhassa jātippabhavānupassī’’ti.
(3) ‘‘‘сияаа ан̃н̃знаби барияааязна саммаа д̣̇ваяад̇аанубассанаа’д̇и, ид̇и жз, бхигкавз, бужчид̇ааро ассу; ‘сияаа’д̇иссу важанийяаа. гат̇ан̃жа сияаа? яам̣ гин̃жи д̣̇угкам̣ самбход̇и саб̣б̣ам̣ авиж̇ж̇аабажжаяаад̇и, аяамзгаанубассанаа. авиж̇ж̇ааяа д̇взва асзсавирааг̇анирод̇хаа над̇т̇и д̣̇угкасса самбхавод̇и, аяам̣ д̣̇уд̇ияаанубассанаа. звам̣ саммаа…бз… ат̇аабарам̣ зд̇ад̣̇авожа сад̇т̇аа –
(3) ‘‘‘Siyā aññenapi pariyāyena sammā dvayatānupassanā’ti, iti ce, bhikkhave, pucchitāro assu; ‘siyā’tissu vacanīyā. Kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ avijjāpaccayāti, ayamekānupassanā. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –
734.
734.
‘‘ж̇аад̇имаран̣асам̣саарам̣ , яз важ̇анд̇и бунаббунам̣;
‘‘Jātimaraṇasaṃsāraṃ , ye vajanti punappunaṃ;
ид̇т̇абхааван̃н̃ат̇аабхаавам̣, авиж̇ж̇ааязва саа г̇ад̇и.
Itthabhāvaññathābhāvaṃ, avijjāyeva sā gati.
735.
735.
‘‘авиж̇ж̇аа хааяам̣ махаамохо, язнид̣̇ам̣ сам̣сид̇ам̣ жирам̣;
‘‘Avijjā hāyaṃ mahāmoho, yenidaṃ saṃsitaṃ ciraṃ;
виж̇ж̇ааг̇ад̇аа жа яз сад̇д̇аа, на д̇з г̇ажчанд̇и 1 бунаб̣бхава’’нд̇и.
Vijjāgatā ca ye sattā, na te gacchanti 2 punabbhava’’nti.
(4) ‘‘сияаа ан̃н̃знаби…бз… гат̇ан̃жа сияаа? яам̣ гин̃жи д̣̇угкам̣ самбход̇и саб̣б̣ам̣ сан̇каарабажжаяаад̇и, аяамзгаанубассанаа. сан̇каараанам̣ д̇взва асзсавирааг̇анирод̇хаа над̇т̇и д̣̇угкасса самбхавод̇и, аяам̣ д̣̇уд̇ияаанубассанаа. звам̣ саммаа…бз… ат̇аабарам̣ зд̇ад̣̇авожа сад̇т̇аа –
(4) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ saṅkhārapaccayāti, ayamekānupassanā. Saṅkhārānaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –
736.
736.
‘‘яам̣ гин̃жи д̣̇угкам̣ самбход̇и, саб̣б̣ам̣ сан̇каарабажжаяаа;
‘‘Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti, sabbaṃ saṅkhārapaccayā;
сан̇каараанам̣ нирод̇хзна, над̇т̇и д̣̇угкасса самбхаво.
Saṅkhārānaṃ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.
737.
737.
‘‘зд̇амаад̣̇ийнавам̣ н̃ад̇ваа, д̣̇угкам̣ сан̇каарабажжаяаа;
‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, dukkhaṃ saṅkhārapaccayā;
саб̣б̣асан̇каарасамат̇аа, сан̃н̃аанам̣ убарод̇ханаа;
Sabbasaṅkhārasamathā, saññānaṃ uparodhanā;
звам̣ д̣̇угкагкаяо ход̇и, зд̇ам̣ н̃ад̇ваа яат̇аад̇ат̇ам̣.
Evaṃ dukkhakkhayo hoti, etaṃ ñatvā yathātathaṃ.
738.
738.
‘‘саммад̣̇д̣̇асаа взд̣̇аг̇уно, саммад̣̇ан̃н̃ааяа бан̣д̣ид̇аа;
‘‘Sammaddasā vedaguno, sammadaññāya paṇḍitā;
абхибхуяяа маарасам̣яог̇ам̣, на г̇ажчанд̇и 3 бунаб̣бхава’’нд̇и.
Abhibhuyya mārasaṃyogaṃ, na gacchanti 4 punabbhava’’nti.
(5) ‘‘сияаа ан̃н̃знаби…бз… гат̇ан̃жа сияаа? яам̣ гин̃жи д̣̇угкам̣ самбход̇и саб̣б̣ам̣ вин̃н̃аан̣абажжаяаад̇и, аяамзгаанубассанаа. вин̃н̃аан̣асса д̇взва асзсавирааг̇анирод̇хаа над̇т̇и д̣̇угкасса самбхавод̇и, аяам̣ д̣̇уд̇ияаанубассанаа. звам̣ саммаа…бз… ат̇аабарам̣ зд̇ад̣̇авожа сад̇т̇аа –
(5) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ viññāṇapaccayāti, ayamekānupassanā. Viññāṇassa tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –
739.
739.
‘‘яам̣ гин̃жи д̣̇угкам̣ самбход̇и, саб̣б̣ам̣ вин̃н̃аан̣абажжаяаа;
‘‘Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti, sabbaṃ viññāṇapaccayā;
вин̃н̃аан̣асса нирод̇хзна, над̇т̇и д̣̇угкасса самбхаво.
Viññāṇassa nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.
740.
740.
‘‘зд̇амаад̣̇ийнавам̣ н̃ад̇ваа, д̣̇угкам̣ вин̃н̃аан̣абажжаяаа;
‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, dukkhaṃ viññāṇapaccayā;
вин̃н̃аан̣уубасамаа бхигку, нижчаад̇о бариниб̣б̣уд̇о’’д̇и.
Viññāṇūpasamā bhikkhu, nicchāto parinibbuto’’ti.
(6) ‘‘сияаа ан̃н̃знаби…бз… гат̇ан̃жа сияаа? яам̣ гин̃жи д̣̇угкам̣ самбход̇и саб̣б̣ам̣ пассабажжаяаад̇и, аяамзгаанубассанаа. пассасса д̇взва асзсавирааг̇анирод̇хаа над̇т̇и д̣̇угкасса самбхавод̇и, аяам̣ д̣̇уд̇ияаанубассанаа. звам̣ саммаа…бз… ат̇аабарам̣ зд̇ад̣̇авожа сад̇т̇аа –
(6) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ phassapaccayāti, ayamekānupassanā. Phassassa tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –
741.
741.
‘‘д̇зсам̣ пассабарзд̇аанам̣, бхавасод̇аанусааринам̣;
‘‘Tesaṃ phassaparetānaṃ, bhavasotānusārinaṃ;
гуммаг̇г̇абадибаннаанам̣, аараа сам̣яож̇анагкаяо.
Kummaggapaṭipannānaṃ, ārā saṃyojanakkhayo.
742.
742.
‘‘яз жа пассам̣ барин̃н̃ааяа, ан̃н̃ааяубасамз 5 рад̇аа;
‘‘Ye ca phassaṃ pariññāya, aññāyupasame 6 ratā;
д̇з вз пассаабхисамаяаа, нижчаад̇аа бариниб̣б̣уд̇аа’’д̇и.
Te ve phassābhisamayā, nicchātā parinibbutā’’ti.
(7) ‘‘сияаа ан̃н̃знаби…бз… гат̇ан̃жа сияаа? яам̣ гин̃жи д̣̇угкам̣ самбход̇и саб̣б̣ам̣ взд̣̇анаабажжаяаад̇и, аяамзгаанубассанаа. взд̣̇анаанам̣ д̇взва асзсавирааг̇анирод̇хаа над̇т̇и д̣̇угкасса самбхавод̇и, аяам̣ д̣̇уд̇ияаанубассанаа. звам̣ саммаа…бз… ат̇аабарам̣ зд̇ад̣̇авожа сад̇т̇аа –
(7) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ vedanāpaccayāti, ayamekānupassanā. Vedanānaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –
743.
743.
‘‘сукам̣ ваа яад̣̇и ваа д̣̇угкам̣, ад̣̇угкамасукам̣ саха;
‘‘Sukhaṃ vā yadi vā dukkhaṃ, adukkhamasukhaṃ saha;
аж̇жхад̇д̇ан̃жа б̣ахид̣̇д̇хаа жа, яам̣ гин̃жи ад̇т̇и взд̣̇ид̇ам̣.
Ajjhattañca bahiddhā ca, yaṃ kiñci atthi veditaṃ.
744.
744.
‘‘зд̇ам̣ д̣̇угканд̇и н̃ад̇ваана, мосад̇хаммам̣ балогинам̣ 7;
‘‘Etaṃ dukkhanti ñatvāna, mosadhammaṃ palokinaṃ 8;
пусса пусса ваяам̣ бассам̣, звам̣ д̇ад̇т̇а виж̇аанад̇и 9;
Phussa phussa vayaṃ passaṃ, evaṃ tattha vijānati 10;
взд̣̇анаанам̣ каяаа бхигку, нижчаад̇о бариниб̣б̣уд̇о’’д̇и.
Vedanānaṃ khayā bhikkhu, nicchāto parinibbuto’’ti.
(8) ‘‘сияаа ан̃н̃знаби…бз… гат̇ан̃жа сияаа? яам̣ гин̃жи д̣̇угкам̣ самбход̇и саб̣б̣ам̣ д̇ан̣хаабажжаяаад̇и, аяамзгаанубассанаа. д̇ан̣хааяа д̇взва асзсавирааг̇анирод̇хаа над̇т̇и д̣̇угкасса самбхавод̇и, аяам̣ д̣̇уд̇ияаанубассанаа. звам̣ саммаа…бз… ат̇аабарам̣ зд̇ад̣̇авожа сад̇т̇аа –
(8) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ taṇhāpaccayāti, ayamekānupassanā. Taṇhāya tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –
745.
745.
‘‘д̇ан̣хаад̣̇уд̇ияо бурисо, д̣̇ийгхамад̣̇д̇хаана сам̣сарам̣;
‘‘Taṇhādutiyo puriso, dīghamaddhāna saṃsaraṃ;
ид̇т̇абхааван̃н̃ат̇аабхаавам̣, сам̣саарам̣ наад̇ивад̇д̇ад̇и.
Itthabhāvaññathābhāvaṃ, saṃsāraṃ nātivattati.
746.
746.
‘‘зд̇амаад̣̇ийнавам̣ н̃ад̇ваа, д̇ан̣хам̣ 11 д̣̇угкасса самбхавам̣;
‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, taṇhaṃ 12 dukkhassa sambhavaṃ;
вийд̇ад̇ан̣хо анаад̣̇аано, сад̇о бхигку бариб̣б̣аж̇з’’д̇и.
Vītataṇho anādāno, sato bhikkhu paribbaje’’ti.
(9) ‘‘сияаа ан̃н̃знаби…бз… гат̇ан̃жа сияаа? яам̣ гин̃жи д̣̇угкам̣ самбход̇и саб̣б̣ам̣ убаад̣̇аанабажжаяаад̇и, аяамзгаанубассанаа. убаад̣̇аанаанам̣ 13 д̇взва асзсавирааг̇анирод̇хаа над̇т̇и д̣̇угкасса самбхавод̇и, аяам̣ д̣̇уд̇ияаанубассанаа. звам̣ саммаа…бз… ат̇аабарам̣ зд̇ад̣̇авожа сад̇т̇аа –
(9) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ upādānapaccayāti, ayamekānupassanā. Upādānānaṃ 14 tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –
747.
747.
‘‘убаад̣̇аанабажжаяаа бхаво, бхууд̇о д̣̇угкам̣ ниг̇ажчад̇и;
‘‘Upādānapaccayā bhavo, bhūto dukkhaṃ nigacchati;
ж̇аад̇асса маран̣ам̣ ход̇и, зсо д̣̇угкасса самбхаво.
Jātassa maraṇaṃ hoti, eso dukkhassa sambhavo.
748.
748.
‘‘д̇асмаа убаад̣̇аанагкаяаа, саммад̣̇ан̃н̃ааяа бан̣д̣ид̇аа;
‘‘Tasmā upādānakkhayā, sammadaññāya paṇḍitā;
ж̇аад̇игкаяам̣ абхин̃н̃ааяа, на г̇ажчанд̇и бунаб̣бхава’’нд̇и.
Jātikkhayaṃ abhiññāya, na gacchanti punabbhava’’nti.
(10) ‘‘сияаа ан̃н̃знаби…бз… гат̇ан̃жа сияаа? яам̣ гин̃жи д̣̇угкам̣ самбход̇и саб̣б̣ам̣ аарамбхабажжаяаад̇и, аяамзгаанубассанаа. аарамбхаанам̣ д̇взва асзсавирааг̇анирод̇хаа над̇т̇и д̣̇угкасса самбхавод̇и, аяам̣ д̣̇уд̇ияаанубассанаа. звам̣ саммаа…бз… ат̇аабарам̣ зд̇ад̣̇авожа сад̇т̇аа –
(10) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ ārambhapaccayāti, ayamekānupassanā. Ārambhānaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –
749.
749.
‘‘яам̣ гин̃жи д̣̇угкам̣ самбход̇и, саб̣б̣ам̣ аарамбхабажжаяаа;
‘‘Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti, sabbaṃ ārambhapaccayā;
аарамбхаанам̣ нирод̇хзна, над̇т̇и д̣̇угкасса самбхаво.
Ārambhānaṃ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.
750.
750.
‘‘зд̇амаад̣̇ийнавам̣ н̃ад̇ваа, д̣̇угкам̣ аарамбхабажжаяаа;
‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, dukkhaṃ ārambhapaccayā;
саб̣б̣аарамбхам̣ бадиниссаж̇ж̇а, анаарамбхз вимуд̇д̇ино.
Sabbārambhaṃ paṭinissajja, anārambhe vimuttino.
751.
751.
‘‘ужчиннабхавад̇ан̣хасса, санд̇ажид̇д̇асса бхигкуно;
‘‘Ucchinnabhavataṇhassa, santacittassa bhikkhuno;
вигкийн̣о 15 ж̇аад̇исам̣сааро, над̇т̇и д̇асса бунаб̣бхаво’’д̇и.
Vikkhīṇo 16 jātisaṃsāro, natthi tassa punabbhavo’’ti.
(11) ‘‘сияаа ан̃н̃знаби…бз… гат̇ан̃жа сияаа? яам̣ гин̃жи д̣̇угкам̣ самбход̇и саб̣б̣ам̣ аахаарабажжаяаад̇и, аяамзгаанубассанаа. аахаараанам̣ д̇взва асзсавирааг̇анирод̇хаа над̇т̇и д̣̇угкасса самбхавод̇и, аяам̣ д̣̇уд̇ияаанубассанаа. звам̣ саммаа…бз… ат̇аабарам̣ зд̇ад̣̇авожа сад̇т̇аа –
(11) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ āhārapaccayāti, ayamekānupassanā. Āhārānaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –
752.
752.
‘‘яам̣ гин̃жи д̣̇угкам̣ самбход̇и, саб̣б̣ам̣ аахаарабажжаяаа;
‘‘Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti, sabbaṃ āhārapaccayā;
аахаараанам̣ нирод̇хзна, над̇т̇и д̣̇угкасса самбхаво.
Āhārānaṃ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.
753.
753.
‘‘зд̇амаад̣̇ийнавам̣ н̃ад̇ваа, д̣̇угкам̣ аахаарабажжаяаа;
‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, dukkhaṃ āhārapaccayā;
саб̣б̣аахаарам̣ барин̃н̃ааяа, саб̣б̣аахаараманиссид̇о.
Sabbāhāraṃ pariññāya, sabbāhāramanissito.
754.
754.
‘‘аарог̇яам̣ саммад̣̇ан̃н̃ааяа, аасаваанам̣ баригкаяаа;
‘‘Ārogyaṃ sammadaññāya, āsavānaṃ parikkhayā;
сан̇кааяа сзвий д̇хаммадто, сан̇кяам̣ 17 нобзд̇и взд̣̇аг̇уу’’д̇и.
Saṅkhāya sevī dhammaṭṭho, saṅkhyaṃ 18 nopeti vedagū’’ti.
(12) ‘‘сияаа ан̃н̃знаби…бз… гат̇ан̃жа сияаа? яам̣ гин̃жи д̣̇угкам̣ самбход̇и саб̣б̣ам̣ ин̃ж̇ид̇абажжаяаад̇и, аяамзгаанубассанаа. ин̃ж̇ид̇аанам̣ д̇взва асзсавирааг̇анирод̇хаа над̇т̇и д̣̇угкасса самбхавод̇и, аяам̣ д̣̇уд̇ияаанубассанаа. звам̣ саммаа…бз… ат̇аабарам̣ зд̇ад̣̇авожа сад̇т̇аа –
(12) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ iñjitapaccayāti, ayamekānupassanā. Iñjitānaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –
755.
755.
‘‘яам̣ гин̃жи д̣̇угкам̣ самбход̇и, саб̣б̣ам̣ ин̃ж̇ид̇абажжаяаа;
‘‘Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti, sabbaṃ iñjitapaccayā;
ин̃ж̇ид̇аанам̣ нирод̇хзна, над̇т̇и д̣̇угкасса самбхаво.
Iñjitānaṃ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.
756.
756.
‘‘зд̇амаад̣̇ийнавам̣ н̃ад̇ваа, д̣̇угкам̣ ин̃ж̇ид̇абажжаяаа;
‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, dukkhaṃ iñjitapaccayā;
д̇асмаа хи зж̇ам̣ воссаж̇ж̇а, сан̇каарз убарунд̇хияа;
Tasmā hi ejaṃ vossajja, saṅkhāre uparundhiya;
анзж̇о анубаад̣̇аано, сад̇о бхигку бариб̣б̣аж̇з’’д̇и.
Anejo anupādāno, sato bhikkhu paribbaje’’ti.
(13) ‘‘сияаа ан̃н̃знаби…бз… гат̇ан̃жа сияаа? ниссид̇асса жалид̇ам̣ ход̇ийд̇и, аяамзгаанубассанаа. аниссид̇о на жалад̇ийд̇и, аяам̣ д̣̇уд̇ияаанубассанаа. звам̣ саммаа…бз… ат̇аабарам̣ зд̇ад̣̇авожа сад̇т̇аа –
(13) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Nissitassa calitaṃ hotīti, ayamekānupassanā. Anissito na calatīti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –
757.
757.
‘‘аниссид̇о на жалад̇и, ниссид̇о жа убаад̣̇ияам̣;
‘‘Anissito na calati, nissito ca upādiyaṃ;
ид̇т̇абхааван̃н̃ат̇аабхаавам̣, сам̣саарам̣ наад̇ивад̇д̇ад̇и.
Itthabhāvaññathābhāvaṃ, saṃsāraṃ nātivattati.
758.
758.
‘‘зд̇амаад̣̇ийнавам̣ н̃ад̇ваа, ниссаязсу махаб̣бхаяам̣;
‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, nissayesu mahabbhayaṃ;
аниссид̇о анубаад̣̇аано, сад̇о бхигку бариб̣б̣аж̇з’’д̇и.
Anissito anupādāno, sato bhikkhu paribbaje’’ti.
(14) ‘‘сияаа ан̃н̃знаби…бз… гат̇ан̃жа сияаа? руубзхи, бхигкавз, аруубаа 19 санд̇ад̇араад̇и, аяамзгаанубассанаа. аруубзхи нирод̇хо санд̇ад̇арод̇и, аяам̣ д̣̇уд̇ияаанубассанаа. звам̣ саммаа…бз… ат̇аабарам̣ зд̇ад̣̇авожа сад̇т̇аа –
(14) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Rūpehi, bhikkhave, arūpā 20 santatarāti, ayamekānupassanā. Arūpehi nirodho santataroti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –
759.
759.
‘‘яз жа руубуубаг̇аа сад̇д̇аа, яз жа аруубадтааяино 21;
‘‘Ye ca rūpūpagā sattā, ye ca arūpaṭṭhāyino 22;
нирод̇хам̣ аббаж̇аананд̇аа, ааг̇анд̇ааро бунаб̣бхавам̣.
Nirodhaṃ appajānantā, āgantāro punabbhavaṃ.
760.
760.
нирод̇хз яз вимужжанд̇и, д̇з ж̇анаа мажжухааяино’’д̇и.
Nirodhe ye vimuccanti, te janā maccuhāyino’’ti.
(15) ‘‘сияаа ан̃н̃знаби…бз… гат̇ан̃жа сияаа? яам̣, бхигкавз, сад̣̇звагасса логасса самаарагасса саб̣рахмагасса сассаман̣аб̣раахман̣ияаа баж̇ааяа сад̣̇звамануссааяа ид̣̇ам̣ сажжанд̇и убаниж̇жхааяид̇ам̣ д̇ад̣̇амарияаанам̣ зд̇ам̣ мусаад̇и яат̇аабхууд̇ам̣ саммаббан̃н̃ааяа суд̣̇идтам̣, аяамзгаанубассанаа. яам̣ , бхигкавз, сад̣̇звагасса…бз… сад̣̇звамануссааяа ид̣̇ам̣ мусаад̇и убаниж̇жхааяид̇ам̣, д̇ад̣̇амарияаанам̣ зд̇ам̣ сажжанд̇и яат̇аабхууд̇ам̣ саммаббан̃н̃ааяа суд̣̇идтам̣, аяам̣ д̣̇уд̇ияаанубассанаа. звам̣ саммаа…бз… ат̇аабарам̣ зд̇ад̣̇авожа сад̇т̇аа –
(15) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ, bhikkhave, sadevakassa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya idaṃ saccanti upanijjhāyitaṃ tadamariyānaṃ etaṃ musāti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ, ayamekānupassanā. Yaṃ , bhikkhave, sadevakassa…pe… sadevamanussāya idaṃ musāti upanijjhāyitaṃ, tadamariyānaṃ etaṃ saccanti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā –
761.
761.
‘‘анад̇д̇ани ад̇д̇амааним̣ 25, басса логам̣ сад̣̇звагам̣;
‘‘Anattani attamāniṃ 26, passa lokaṃ sadevakaṃ;
нивидтам̣ наамаруубасмим̣, ид̣̇ам̣ сажжанд̇и ман̃н̃ад̇и.
Niviṭṭhaṃ nāmarūpasmiṃ, idaṃ saccanti maññati.
762.
762.
‘‘язна язна хи ман̃н̃анд̇и, д̇ад̇о д̇ам̣ ход̇и ан̃н̃ат̇аа;
‘‘Yena yena hi maññanti, tato taṃ hoti aññathā;
д̇ан̃хи д̇асса мусаа ход̇и, мосад̇хамман̃хи ид̇д̇арам̣.
Tañhi tassa musā hoti, mosadhammañhi ittaraṃ.
763.
763.
‘‘амосад̇хаммам̣ ниб̣б̣аанам̣, д̇ад̣̇арияаа сажжад̇о вид̣̇уу;
‘‘Amosadhammaṃ nibbānaṃ, tadariyā saccato vidū;
д̇з вз сажжаабхисамаяаа, нижчаад̇аа бариниб̣б̣уд̇аа’’д̇и.
Te ve saccābhisamayā, nicchātā parinibbutā’’ti.
(16) ‘‘‘сияаа ан̃н̃знаби барияааязна саммаа д̣̇ваяад̇аанубассанаа’д̇и, ид̇и жз, бхигкавз, бужчид̇ааро ассу; ‘сияаа’д̇иссу важанийяаа. гат̇ан̃жа сияаа? яам̣, бхигкавз, сад̣̇звагасса логасса самаарагасса саб̣рахмагасса сассаман̣аб̣раахман̣ияаа баж̇ааяа сад̣̇звамануссааяа ид̣̇ам̣ суканд̇и убаниж̇жхааяид̇ам̣, д̇ад̣̇амарияаанам̣ зд̇ам̣ д̣̇угканд̇и яат̇аабхууд̇ам̣ саммаббан̃н̃ааяа суд̣̇идтам̣, аяамзгаанубассанаа . яам̣, бхигкавз, сад̣̇звагасса…бз… сад̣̇звамануссааяа ид̣̇ам̣ д̣̇угканд̇и убаниж̇жхааяид̇ам̣ д̇ад̣̇амарияаанам̣ зд̇ам̣ суканд̇и яат̇аабхууд̇ам̣ саммаббан̃н̃ааяа суд̣̇идтам̣, аяам̣ д̣̇уд̇ияаанубассанаа. звам̣ саммаа д̣̇ваяад̇аанубассино ко, бхигкавз, бхигкуно аббамад̇д̇асса аад̇аабино бахид̇ад̇д̇асса вихарад̇о д̣̇виннам̣ палаанам̣ ан̃н̃ад̇арам̣ палам̣ баадиган̇кам̣ – д̣̇идтзва д̇хаммз ан̃н̃аа, сад̇и ваа убаад̣̇исзсз анааг̇аамид̇аад̇и. ид̣̇амавожа бхаг̇аваа. ид̣̇ам̣ вад̇ваана суг̇ад̇о ат̇аабарам̣ зд̇ад̣̇авожа сад̇т̇аа –
(16) ‘‘‘Siyā aññenapi pariyāyena sammā dvayatānupassanā’ti, iti ce, bhikkhave, pucchitāro assu; ‘siyā’tissu vacanīyā. Kathañca siyā? Yaṃ, bhikkhave, sadevakassa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya idaṃ sukhanti upanijjhāyitaṃ, tadamariyānaṃ etaṃ dukkhanti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ, ayamekānupassanā . Yaṃ, bhikkhave, sadevakassa…pe… sadevamanussāya idaṃ dukkhanti upanijjhāyitaṃ tadamariyānaṃ etaṃ sukhanti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā dvayatānupassino kho, bhikkhave, bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitāti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
764.
764.
‘‘руубаа сад̣̇д̣̇аа расаа г̇анд̇хаа, пассаа д̇хаммаа жа гзвалаа;
‘‘Rūpā saddā rasā gandhā, phassā dhammā ca kevalā;
идтаа ганд̇аа манаабаа жа, яаавад̇ад̇т̇ийд̇и вужжад̇и.
Iṭṭhā kantā manāpā ca, yāvatatthīti vuccati.
765.
765.
‘‘сад̣̇звагасса логасса, зд̇з во сукасаммад̇аа;
‘‘Sadevakassa lokassa, ete vo sukhasammatā;
яад̇т̇а жзд̇з нируж̇жханд̇и, д̇ам̣ нзсам̣ д̣̇угкасаммад̇ам̣.
Yattha cete nirujjhanti, taṃ nesaṃ dukkhasammataṃ.
766.
766.
‘‘суканд̇и д̣̇идтамариязхи, саггааяассубарод̇ханам̣;
‘‘Sukhanti diṭṭhamariyehi, sakkāyassuparodhanaṃ;
бажжанийгамид̣̇ам̣ ход̇и, саб̣б̣алогзна бассад̇ам̣.
Paccanīkamidaṃ hoti, sabbalokena passataṃ.
767.
767.
‘‘яам̣ барз сукад̇о ааху, д̇ад̣̇арияаа ааху д̣̇угкад̇о;
‘‘Yaṃ pare sukhato āhu, tadariyā āhu dukkhato;
яам̣ барз д̣̇угкад̇о ааху, д̇ад̣̇арияаа сукад̇о вид̣̇уу.
Yaṃ pare dukkhato āhu, tadariyā sukhato vidū.
768.
768.
‘‘басса д̇хаммам̣ д̣̇урааж̇аанам̣, самбамуул̣хзд̇т̇авид̣̇д̣̇асу 27;
‘‘Passa dhammaṃ durājānaṃ, sampamūḷhetthaviddasu 28;
нивуд̇аанам̣ д̇амо ход̇и, анд̇хагааро абассад̇ам̣.
Nivutānaṃ tamo hoti, andhakāro apassataṃ.
769.
769.
‘‘сад̇ан̃жа вивадам̣ ход̇и, аалого бассад̇аамива;
‘‘Satañca vivaṭaṃ hoti, āloko passatāmiva;
санд̇игз на виж̇аананд̇и, маг̇г̇аа д̇хаммасса говид̣̇аа.
Santike na vijānanti, maggā dhammassa kovidā.
770.
770.
‘‘бхаварааг̇абарзд̇зхи , бхавасод̇аанусаарибхи;
‘‘Bhavarāgaparetehi , bhavasotānusāribhi;
маарад̇хзяяаанубаннзхи, нааяам̣ д̇хаммо сусамб̣уд̇хо.
Māradheyyānupannehi, nāyaṃ dhammo susambudho.
771.
771.
‘‘го ну ан̃н̃ад̇рамариязхи, бад̣̇ам̣ самб̣уд̣̇д̇хумарахад̇и;
‘‘Ko nu aññatramariyehi, padaṃ sambuddhumarahati;
яам̣ бад̣̇ам̣ саммад̣̇ан̃н̃ааяа, бариниб̣б̣анд̇и анаасаваа’’д̇и.
Yaṃ padaṃ sammadaññāya, parinibbanti anāsavā’’ti.
ид̣̇амавожа бхаг̇аваа. ад̇д̇аманаа д̇з бхигкуу бхаг̇авад̇о бхаасид̇ам̣ абхинанд̣̇унд̇и. имасмим̣ жа 29 бана взяяаагаран̣асмим̣ бхан̃н̃амаанз садтимад̇д̇аанам̣ бхигкуунам̣ анубаад̣̇ааяа аасавзхи жид̇д̇аани вимужжим̣сууд̇и.
Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. Imasmiṃ ca 30 pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne saṭṭhimattānaṃ bhikkhūnaṃ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṃsūti.
д̣̇ваяад̇аанубассанаасуд̇д̇ам̣ д̣̇ваад̣̇асамам̣ нидтид̇ам̣.
Dvayatānupassanāsuttaṃ dvādasamaṃ niṭṭhitaṃ.
д̇ассуд̣̇д̣̇аанам̣ –
Tassuddānaṃ –
сажжам̣ убад̇хи авиж̇ж̇аа жа, сан̇каарз вин̃н̃аан̣абан̃жамам̣;
Saccaṃ upadhi avijjā ca, saṅkhāre viññāṇapañcamaṃ;
пассавзд̣̇анияаа д̇ан̣хаа, убаад̣̇аанаарамбхааахаараа;
Phassavedaniyā taṇhā, upādānārambhaāhārā;
ин̃ж̇ид̇ам̣ жалид̇ам̣ руубам̣, сажжам̣ д̣̇угкзна сол̣асаад̇и.
Iñjitaṃ calitaṃ rūpaṃ, saccaṃ dukkhena soḷasāti.
махааваг̇г̇о д̇ад̇ияо нидтид̇о.
Mahāvaggo tatiyo niṭṭhito.
д̇ассуд̣̇д̣̇аанам̣ –
Tassuddānaṃ –
баб̣б̣аж̇ж̇аа жа бад̇хаанан̃жа, субхаасид̇ан̃жа сунд̣̇ари;
Pabbajjā ca padhānañca, subhāsitañca sundari;
маагхасуд̇д̇ам̣ сабхияо жа, сзло саллан̃жа вужжад̇и.
Māghasuttaṃ sabhiyo ca, selo sallañca vuccati.
ваасздто жааби гогаали, наалаго д̣̇ваяад̇аанубассанаа;
Vāseṭṭho cāpi kokāli, nālako dvayatānupassanā;
д̣̇ваад̣̇асзд̇аани суд̇д̇аани, махааваг̇г̇од̇и вужжад̇ийд̇и.
Dvādasetāni suttāni, mahāvaggoti vuccatīti.
Footnotes:
Related texts:
адтагат̇аа • Aṭṭhakathā / суд̇д̇абидага (адтагат̇аа) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / куд̣̇д̣̇аганигааяа (адтагат̇аа) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / суд̇д̇анибаад̇а-адтагат̇аа • Suttanipāta-aṭṭhakathā / 12. д̣̇ваяад̇аанубассанаасуд̇д̇аван̣н̣анаа • 12. Dvayatānupassanāsuttavaṇṇanā
