Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / తిపిటక • Tipiṭaka / కఙ్ఖావితరణీ-పురాణ-టీకా • Kaṅkhāvitaraṇī-purāṇa-ṭīkā

౩. దుట్ఠుల్లవాచాసిక్ఖాపదవణ్ణనా

3. Duṭṭhullavācāsikkhāpadavaṇṇanā

‘‘కదా తే మాతా పసీదిస్సతీ’’తి ఆయాచనం దుట్ఠుల్లవాచాయ సిఖాపత్తలక్ఖణదస్సనత్థం వుత్తం, న మేథునుపసంహితేయేవ దుట్ఠుల్లవాచాతి దస్సనత్థం. ‘‘ఉభతోబ్యఞ్జనకాసీ’’తి వచనం పన పురిసనిమిత్తేన అసఙ్ఘాదిసేసవత్థునా మిస్సవచనం, పురిసఉభతోబ్యఞ్జనకస్స చ ఇత్థినిమిత్తం పటిచ్ఛన్నం, ఇతరం పాకటం. యది తమ్పి జనేతి, కథం ‘అనిమిత్తాసీ’తిఆదీని పదాని న సఙ్ఘాదిసేసం జనేన్తీ’’తి ఏకే, తం న యుత్తం పురిసస్సాపి నిమిత్తాధివచనత్తా. ‘‘మేథునుపసంహితాహి సఙ్ఘాదిసేసో’’తి (పారా॰ ౨౪౮) మాతికాయం లక్ఖణస్స వుత్తత్తా చ మేథునుపసంహితాహి ఓభాసనే పటివిజానన్తియా సఙ్ఘాదిసేసో, అప్పటివిజానన్తియా థుల్లచ్చయం, ఇతరేహి ఓభాసనే పటివిజానన్తియా థుల్లచ్చయం, అప్పటివిజానన్తియా దుక్కటన్తి ఏకే, విచారేత్వా గహేతబ్బం. ఏత్థాహ – ‘‘సిఖరణీ’’తిఆదీహి అక్కోసన్తస్స పటిఘచిత్తం ఉప్పజ్జతి, కస్మా ‘‘తివేదన’’న్తి అవత్వా ‘‘ద్వివేదన’’న్తి వుత్తన్తి? రాగవసేన అయం ఆపత్తి, న పటిఘవసేన. తస్మా రాగవసేనేవ పవత్తో అక్కోసో ఇధ అధిప్పేతో. తస్మా ‘‘ద్వివేదన’’న్తి వచనం సువుత్తమేవ.

‘‘Kadā te mātā pasīdissatī’’ti āyācanaṃ duṭṭhullavācāya sikhāpattalakkhaṇadassanatthaṃ vuttaṃ, na methunupasaṃhiteyeva duṭṭhullavācāti dassanatthaṃ. ‘‘Ubhatobyañjanakāsī’’ti vacanaṃ pana purisanimittena asaṅghādisesavatthunā missavacanaṃ, purisaubhatobyañjanakassa ca itthinimittaṃ paṭicchannaṃ, itaraṃ pākaṭaṃ. Yadi tampi janeti, kathaṃ ‘animittāsī’tiādīni padāni na saṅghādisesaṃ janentī’’ti eke, taṃ na yuttaṃ purisassāpi nimittādhivacanattā. ‘‘Methunupasaṃhitāhi saṅghādiseso’’ti (pārā. 248) mātikāyaṃ lakkhaṇassa vuttattā ca methunupasaṃhitāhi obhāsane paṭivijānantiyā saṅghādiseso, appaṭivijānantiyā thullaccayaṃ, itarehi obhāsane paṭivijānantiyā thullaccayaṃ, appaṭivijānantiyā dukkaṭanti eke, vicāretvā gahetabbaṃ. Etthāha – ‘‘sikharaṇī’’tiādīhi akkosantassa paṭighacittaṃ uppajjati, kasmā ‘‘tivedana’’nti avatvā ‘‘dvivedana’’nti vuttanti? Rāgavasena ayaṃ āpatti, na paṭighavasena. Tasmā rāgavaseneva pavatto akkoso idha adhippeto. Tasmā ‘‘dvivedana’’nti vacanaṃ suvuttameva.

దుట్ఠుల్లవాచాసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

Duṭṭhullavācāsikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact