| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya |
੫. ਦੁਤਿਯਸਰਣਾਨਿਸਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤਂ
5. Dutiyasaraṇānisakkasuttaṃ
੧੦੨੧. ਕਪਿਲવਤ੍ਥੁਨਿਦਾਨਂ । ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਰਣਾਨਿ ਸਕ੍ਕੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ। ਸੋ ਭਗવਤਾ ਬ੍ਯਾਕਤੋ – ‘‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਅવਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ’’ਤਿ। ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਸਕ੍ਕਾ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖੀਯਨ੍ਤਿ વਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ વਤ, ਭੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ વਤ, ਭੋ! ਏਤ੍ਥ ਦਾਨਿ ਕੋ ਨ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ! ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਸਰਣਾਨਿ ਸਕ੍ਕੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ। ਸੋ ਭਗવਤਾ ਬ੍ਯਾਕਤੋ – ‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਅવਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ’ਤਿ। ਸਰਣਾਨਿ ਸਕ੍ਕੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ। ਅਥ ਖੋ ਮਹਾਨਾਮੋ ਸਕ੍ਕੋ ਯੇਨ ਭਗવਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਅਭਿવਾਦੇਤ੍વਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ। ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਮਹਾਨਾਮੋ ਸਕ੍ਕੋ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਏਤਦવੋਚ –
1021. Kapilavatthunidānaṃ . Tena kho pana samayena saraṇāni sakko kālaṅkato hoti. So bhagavatā byākato – ‘‘sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’ti. Tatra sudaṃ sambahulā sakkā saṅgamma samāgamma ujjhāyanti khīyanti vipācenti – ‘‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho! Ettha dāni ko na sotāpanno bhavissati! Yatra hi nāma saraṇāni sakko kālaṅkato. So bhagavatā byākato – ‘sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’ti. Saraṇāni sakko sikkhāya aparipūrakārī ahosī’’ti. Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho mahānāmo sakko bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਰਣਾਨਿ ਸਕ੍ਕੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ। ਸੋ ਭਗવਤਾ ਬ੍ਯਾਕਤੋ – ‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਅવਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ’ਤਿ। ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਸਕ੍ਕਾ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖੀਯਨ੍ਤਿ વਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ વਤ, ਭੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ વਤ, ਭੋ! ਏਤ੍ਥ ਦਾਨਿ ਕੋ ਨ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ! ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਸਰਣਾਨਿ ਸਕ੍ਕੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ। ਸੋ ਭਗવਤਾ ਬ੍ਯਾਕਤੋ – ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਅવਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋਤਿ। ਸਰਣਾਨਿ ਸਕ੍ਕੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਅਹੋਸੀ’’’ਤਿ।
‘‘Idha, bhante, saraṇāni sakko kālaṅkato. So bhagavatā byākato – ‘sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’ti. Tatra sudaṃ, bhante, sambahulā sakkā saṅgamma samāgamma ujjhāyanti khīyanti vipācenti – ‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho! Ettha dāni ko na sotāpanno bhavissati! Yatra hi nāma saraṇāni sakko kālaṅkato. So bhagavatā byākato – sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇoti. Saraṇāni sakko sikkhāya aparipūrakārī ahosī’’’ti.
‘‘ਯੋ ਸੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਉਪਾਸਕੋ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ, ਸੋ ਕਥਂ વਿਨਿਪਾਤਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ! ਯਞ੍ਹਿ ਤਂ, ਮਹਾਨਾਮ, ਸਮ੍ਮਾ વਦਮਾਨੋ વਦੇਯ੍ਯ – ‘ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਉਪਾਸਕੋ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ’, ਸਰਣਾਨਿਂ ਸਕ੍ਕਂ ਸਮ੍ਮਾ વਦਮਾਨੋ વਦੇਯ੍ਯ। ਸਰਣਾਨਿ, ਮਹਾਨਾਮ, ਸਕ੍ਕੋ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਉਪਾਸਕੋ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ, ਸੋ ਕਥਂ વਿਨਿਪਾਤਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ!
‘‘Yo so, mahānāma, dīgharattaṃ upāsako buddhaṃ saraṇaṃ gato dhammaṃ saraṇaṃ gato saṅghaṃ saraṇaṃ gato, so kathaṃ vinipātaṃ gaccheyya! Yañhi taṃ, mahānāma, sammā vadamāno vadeyya – ‘dīgharattaṃ upāsako buddhaṃ saraṇaṃ gato dhammaṃ saraṇaṃ gato saṅghaṃ saraṇaṃ gato’, saraṇāniṃ sakkaṃ sammā vadamāno vadeyya. Saraṇāni, mahānāma, sakko dīgharattaṃ upāsako buddhaṃ saraṇaṃ gato dhammaṃ saraṇaṃ gato saṅghaṃ saraṇaṃ gato, so kathaṃ vinipātaṃ gaccheyya!
‘‘ਇਧ, ਮਹਾਨਾਮ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਹੋਤਿ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ – ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗવਾ…ਪੇ॰… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇવਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗવਾਤਿ। ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ॰… ਸਙ੍ਘੇ…ਪੇ॰… ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ ਜવਨਪਞ੍ਞੋ વਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ । ਸੋ ਆਸવਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸવਂ ਚੇਤੋવਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾવਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇવ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍વਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ વਿਹਰਤਿ। ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਨਾਮ , ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਿਰਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਪੇਤ੍ਤਿવਿਸਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਪਾਯਦੁਗ੍ਗਤਿવਿਨਿਪਾਤਾ।
‘‘Idha, mahānāma, ekacco puggalo buddhe ekantagato hoti abhippasanno – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… hāsapañño javanapañño vimuttiyā ca samannāgato . So āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayampi kho, mahānāma , puggalo parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਮਹਾਨਾਮ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਹੋਤਿ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ – ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗવਾ…ਪੇ॰… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇવਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗવਾਤਿ। ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ॰… ਸਙ੍ਘੇ…ਪੇ॰… ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ ਜવਨਪਞ੍ਞੋ ਨ ਚ વਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ। ਸੋ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਹੋਤਿ, ਉਪਹਚ੍ਚਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਹੋਤਿ, ਅਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਹੋਤਿ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਹੋਤਿ, ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ ਹੋਤਿ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀ। ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਿਰਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਪੇਤ੍ਤਿવਿਸਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਪਾਯਦੁਗ੍ਗਤਿવਿਨਿਪਾਤਾ।
‘‘Idha pana, mahānāma, ekacco puggalo buddhe ekantagato hoti abhippasanno – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… hāsapañño javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti, upahaccaparinibbāyī hoti, asaṅkhāraparinibbāyī hoti, sasaṅkhāraparinibbāyī hoti, uddhaṃsoto hoti akaniṭṭhagāmī. Ayampi kho, mahānāma, puggalo parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਮਹਾਨਾਮ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਹੋਤਿ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ – ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗવਾ…ਪੇ॰… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇવਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗવਾਤਿ। ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ॰… ਸਙ੍ਘੇ…ਪੇ॰… ਨ ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ ਨ ਜવਨਪਞ੍ਞੋ ਨ ਚ વਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ। ਸੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਨਂ ਤਨੁਤ੍ਤਾ ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਹੋਤਿ, ਸਕਿਦੇવ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍વਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ। ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਨਾਮ , ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਿਰਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਪੇਤ੍ਤਿવਿਸਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਪਾਯਦੁਗ੍ਗਤਿવਿਨਿਪਾਤਾ।
‘‘Idha pana, mahānāma, ekacco puggalo buddhe ekantagato hoti abhippasanno – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… na hāsapañño na javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti. Ayampi kho, mahānāma , puggalo parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਮਹਾਨਾਮ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਹੋਤਿ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ – ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗવਾ…ਪੇ॰… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇવਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗવਾਤਿ। ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ॰… ਸਙ੍ਘੇ…ਪੇ॰… ਨ ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ ਨ ਜવਨਪਞ੍ਞੋ ਨ ਚ વਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ। ਸੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਅવਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ। ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਿਰਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਪੇਤ੍ਤਿવਿਸਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਪਾਯਦੁਗ੍ਗਤਿવਿਨਿਪਾਤਾ।
‘‘Idha pana, mahānāma, ekacco puggalo buddhe ekantagato hoti abhippasanno – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… na hāsapañño na javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo. Ayampi kho, mahānāma, puggalo parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਮਹਾਨਾਮ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨ ਹੇવ ਖੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਹੋਤਿ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ…ਪੇ॰… ਨ ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ॰… ਨ ਸਙ੍ਘੇ…ਪੇ॰… ਨ ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ ਨ ਜવਨਪਞ੍ਞੋ ਨ ਚ વਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ; ਅਪਿ ਚਸ੍ਸ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ …ਪੇ॰… ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ। ਤਥਾਗਤਪ੍ਪવੇਦਿਤਾ ਚਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਮਤ੍ਤਸੋ ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮਨ੍ਤਿ। ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਗਨ੍ਤਾ ਨਿਰਯਂ ਅਗਨ੍ਤਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਅਗਨ੍ਤਾ ਪੇਤ੍ਤਿવਿਸਯਂ ਅਗਨ੍ਤਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ વਿਨਿਪਾਤਂ।
‘‘Idha pana, mahānāma, ekacco puggalo na heva kho buddhe ekantagato hoti abhippasanno…pe… na dhamme…pe… na saṅghe…pe… na hāsapañño na javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato; api cassa ime dhammā honti – saddhindriyaṃ …pe… paññindriyaṃ. Tathāgatappaveditā cassa dhammā paññāya mattaso nijjhānaṃ khamanti. Ayampi kho, mahānāma, puggalo agantā nirayaṃ agantā tiracchānayoniṃ agantā pettivisayaṃ agantā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਮਹਾਨਾਮ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨ ਹੇવ ਖੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਹੋਤਿ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ… ਨ ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ॰… ਨ ਸਙ੍ਘੇ…ਪੇ॰… ਨ ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ ਨ ਜવਨਪਞ੍ਞੋ ਨ ਚ વਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ; ਅਪਿ ਚਸ੍ਸ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ…ਪੇ॰… ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ। ਤਥਾਗਤੇ ਚਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਪੇਮਮਤ੍ਤਂ। ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਗਨ੍ਤਾ ਨਿਰਯਂ ਅਗਨ੍ਤਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਅਗਨ੍ਤਾ ਪੇਤ੍ਤਿવਿਸਯਂ ਅਗਨ੍ਤਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ વਿਨਿਪਾਤਂ।
‘‘Idha pana, mahānāma, ekacco puggalo na heva kho buddhe ekantagato hoti abhippasanno… na dhamme…pe… na saṅghe…pe… na hāsapañño na javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato; api cassa ime dhammā honti – saddhindriyaṃ…pe… paññindriyaṃ. Tathāgate cassa saddhāmattaṃ hoti pemamattaṃ. Ayampi kho, mahānāma, puggalo agantā nirayaṃ agantā tiracchānayoniṃ agantā pettivisayaṃ agantā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਮਹਾਨਾਮ, ਦੁਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਦੁਬ੍ਭੂਮਂ ਅવਿਹਤਖਾਣੁਕਂ, ਬੀਜਾਨਿ ਚਸ੍ਸੁ ਖਣ੍ਡਾਨਿ ਪੂਤੀਨਿ વਾਤਾਤਪਹਤਾਨਿ ਅਸਾਰਾਦਾਨਿ ਅਸੁਖਸਯਿਤਾਨਿ 1, ਦੇવੋ ਚ ਨ ਸਮ੍ਮਾ 2 ਧਾਰਂ ਅਨੁਪ੍ਪવੇਚ੍ਛੇਯ੍ਯ। ਅਪਿ ਨੁ ਤਾਨਿ ਬੀਜਾਨਿ વੁਦ੍ਧਿਂ વਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’। ‘‘ਏવਮੇવ ਖੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਇਧ ਧਮ੍ਮੋ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੋ 3 ਹੋਤਿ ਦੁਪ੍ਪવੇਦਿਤੋ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਅਨੁਪਸਮਸਂવਤ੍ਤਨਿਕੋ ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪવੇਦਿਤੋ – ਇਦਮਹਂ ਦੁਕ੍ਖੇਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ વਦਾਮਿ। ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਸਾવਕੋ વਿਹਰਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਾਮੀਚਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਅਨੁਧਮ੍ਮਚਾਰੀ – ਇਦਮਹਂ ਦੁਬ੍ਬੀਜਸ੍ਮਿਂ વਦਾਮਿ’’।
‘‘Seyyathāpi, mahānāma, dukkhettaṃ dubbhūmaṃ avihatakhāṇukaṃ, bījāni cassu khaṇḍāni pūtīni vātātapahatāni asārādāni asukhasayitāni 4, devo ca na sammā 5 dhāraṃ anuppaveccheyya. Api nu tāni bījāni vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyyu’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Evameva kho, mahānāma, idha dhammo durakkhāto 6 hoti duppavedito aniyyāniko anupasamasaṃvattaniko asammāsambuddhappavedito – idamahaṃ dukkhettasmiṃ vadāmi. Tasmiñca dhamme sāvako viharati dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī – idamahaṃ dubbījasmiṃ vadāmi’’.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਮਹਾਨਾਮ, ਸੁਖੇਤ੍ਤਂ ਸੁਭੂਮਂ ਸੁવਿਹਤਖਾਣੁਕਂ, ਬੀਜਾਨਿ ਚਸ੍ਸੁ ਅਖਣ੍ਡਾਨਿ ਅਪੂਤੀਨਿ ਅવਾਤਾਤਪਹਤਾਨਿ ਸਾਰਾਦਾਨਿ ਸੁਖਸਯਿਤਾਨਿ; ਦੇવੋ ਚ 7 ਸਮ੍ਮਾ ਧਾਰਂ ਅਨੁਪ੍ਪવੇਚ੍ਛੇਯ੍ਯ। ਅਪਿ ਨੁ ਤਾਨਿ ਬੀਜਾਨਿ વੁਦ੍ਧਿਂ વਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏવਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’। ‘‘ਏવਮੇવ ਖੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਇਧ ਧਮ੍ਮੋ ਸ੍વਾਕ੍ਖਾਤੋ ਹੋਤਿ ਸੁਪ੍ਪવੇਦਿਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਉਪਸਮਸਂવਤ੍ਤਨਿਕੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪવੇਦਿਤੋ – ਇਦਮਹਂ ਸੁਖੇਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ વਦਾਮਿ। ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਸਾવਕੋ વਿਹਰਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਾਮੀਚਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਅਨੁਧਮ੍ਮਚਾਰੀ – ਇਦਮਹਂ ਸੁਬੀਜਸ੍ਮਿਂ વਦਾਮਿ। ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਸਰਣਾਨਿਂ ਸਕ੍ਕਂ! ਸਰਣਾਨਿ, ਮਹਾਨਾਮ, ਸਕ੍ਕੋ ਮਰਣਕਾਲੇ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ। ਪਞ੍ਚਮਂ।
‘‘Seyyathāpi, mahānāma, sukhettaṃ subhūmaṃ suvihatakhāṇukaṃ, bījāni cassu akhaṇḍāni apūtīni avātātapahatāni sārādāni sukhasayitāni; devo ca 8 sammā dhāraṃ anuppaveccheyya. Api nu tāni bījāni vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyyu’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Evameva kho, mahānāma, idha dhammo svākkhāto hoti suppavedito niyyāniko upasamasaṃvattaniko sammāsambuddhappavedito – idamahaṃ sukhettasmiṃ vadāmi. Tasmiñca dhamme sāvako viharati dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī – idamahaṃ subījasmiṃ vadāmi. Kimaṅgaṃ pana saraṇāniṃ sakkaṃ! Saraṇāni, mahānāma, sakko maraṇakāle sikkhāya paripūrakārī ahosī’’ti. Pañcamaṃ.
Footnotes:
Related texts:
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ੫. ਦੁਤਿਯਸਰਣਾਨਿਸਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 5. Dutiyasaraṇānisakkasuttavaṇṇanā
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ੫. ਦੁਤਿਯਸਰਣਾਨਿਸਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 5. Dutiyasaraṇānisakkasuttavaṇṇanā
