| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya |
੫. ਦੁਤਿਯਸਙ੍ਗਾਮਸੁਤ੍ਤਂ
5. Dutiyasaṅgāmasuttaṃ
੧੨੬. 1 ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ વੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍વਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਸਿ ਯੇਨ ਕਾਸਿ। ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ – ‘‘ਰਾਜਾ ਕਿਰ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ વੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍વਾ ਮਮਂ ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਤੋ ਯੇਨ ਕਾਸੀ’’ਤਿ। ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍વਾ ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਗਧਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ વੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਯ੍ਯਾਸਿ ਯੇਨ ਕਾਸਿ। ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਚ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ વੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾ ਚ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇਸੁਂ। ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਗਧਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ વੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਂ ਪਰਾਜੇਸਿ, ਜੀવਗ੍ਗਾਹਞ੍ਚ ਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ। ਅਥ ਖੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਖੋ ਮ੍ਯਾਯਂ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ વੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਦੁਬ੍ਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਭਤਿ, ਅਥ ਚ ਪਨ ਮੇ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ। ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨੋ વੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਹਤ੍ਥਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍વਾ ਸਬ੍ਬਂ ਅਸ੍ਸਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍વਾ ਸਬ੍ਬਂ ਰਥਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍વਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍વਾ ਜੀવਨ੍ਤਮੇવ ਨਂ ਓਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ 2।
126.3 Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ abbhuyyāsi yena kāsi. Assosi kho rājā pasenadi kosalo – ‘‘rājā kira māgadho ajātasattu vedehiputto caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā mamaṃ abbhuyyāto yena kāsī’’ti. Atha kho rājā pasenadi kosalo caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā rājānaṃ māgadhaṃ ajātasattuṃ vedehiputtaṃ paccuyyāsi yena kāsi. Atha kho rājā ca māgadho ajātasattu vedehiputto rājā ca pasenadi kosalo saṅgāmesuṃ. Tasmiṃ kho pana saṅgāme rājā pasenadi kosalo rājānaṃ māgadhaṃ ajātasattuṃ vedehiputtaṃ parājesi, jīvaggāhañca naṃ aggahesi. Atha kho rañño pasenadissa kosalassa etadahosi – ‘‘kiñcāpi kho myāyaṃ rājā māgadho ajātasattu vedehiputto adubbhantassa dubbhati, atha ca pana me bhāgineyyo hoti. Yaṃnūnāhaṃ rañño māgadhassa ajātasattuno vedehiputtassa sabbaṃ hatthikāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ assakāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ rathakāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ pattikāyaṃ pariyādiyitvā jīvantameva naṃ osajjeyya’’nti 4.
ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨੋ વੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਹਤ੍ਥਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍વਾ ਸਬ੍ਬਂ ਅਸ੍ਸਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍વਾ ਸਬ੍ਬਂ ਰਥਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍વਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍વਾ ਜੀવਨ੍ਤਮੇવ ਨਂ ਓਸਜ੍ਜਿ 5।
Atha kho rājā pasenadi kosalo rañño māgadhassa ajātasattuno vedehiputtassa sabbaṃ hatthikāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ assakāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ rathakāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ pattikāyaṃ pariyādiyitvā jīvantameva naṃ osajji 6.
ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿવਾਸੇਤ੍વਾ ਪਤ੍ਤਚੀવਰਮਾਦਾਯ ਸਾવਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪવਿਸਿਂਸੁ। ਸਾવਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍વਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਯੇਨ ਭਗવਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਅਭਿવਾਦੇਤ੍વਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ। ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਏਤਦવੋਚੁਂ –
Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pavisiṃsu. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –
‘‘ਇਧ , ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ વੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍વਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਸਿ ਯੇਨ ਕਾਸਿ। ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ – ‘ਰਾਜਾ ਕਿਰ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ વੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍વਾ ਮਮਂ ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਤੋ ਯੇਨ ਕਾਸੀ’ਤਿ। ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍વਾ ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਗਧਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ વੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਯ੍ਯਾਸਿ ਯੇਨ ਕਾਸਿ। ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਚ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ વੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾ ਚ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇਸੁਂ। ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਗਧਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ વੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਂ ਪਰਾਜੇਸਿ, ਜੀવਗ੍ਗਾਹਞ੍ਚ ਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ। ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਖੋ ਮ੍ਯਾਯਂ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ વੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਦੁਬ੍ਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਭਤਿ, ਅਥ ਚ ਪਨ ਮੇ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ। ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨੋ વੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਹਤ੍ਥਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍વਾ ਸਬ੍ਬਂ ਅਸ੍ਸਕਾਯਂ ਸਬ੍ਬਂ ਰਥਕਾਯਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍વਾ ਜੀવਨ੍ਤਮੇવ ਨਂ ਓਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ’’’ਨ੍ਤਿ।
‘‘Idha , bhante, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ abbhuyyāsi yena kāsi. Assosi kho, bhante, rājā pasenadi kosalo – ‘rājā kira māgadho ajātasattu vedehiputto caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā mamaṃ abbhuyyāto yena kāsī’ti. Atha kho, bhante, rājā pasenadi kosalo caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā rājānaṃ māgadhaṃ ajātasattuṃ vedehiputtaṃ paccuyyāsi yena kāsi. Atha kho, bhante, rājā ca māgadho ajātasattu vedehiputto rājā ca pasenadi kosalo saṅgāmesuṃ. Tasmiṃ kho pana, bhante, saṅgāme rājā pasenadi kosalo rājānaṃ māgadhaṃ ajātasattuṃ vedehiputtaṃ parājesi, jīvaggāhañca naṃ aggahesi. Atha kho, bhante, rañño pasenadissa kosalassa etadahosi – ‘kiñcāpi kho myāyaṃ rājā māgadho ajātasattu vedehiputto adubbhantassa dubbhati, atha ca pana me bhāgineyyo hoti. Yaṃnūnāhaṃ rañño māgadhassa ajātasattuno vedehiputtassa sabbaṃ hatthikāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ assakāyaṃ sabbaṃ rathakāyaṃ sabbaṃ pattikāyaṃ pariyādiyitvā jīvantameva naṃ osajjeyya’’’nti.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨੋ વੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਹਤ੍ਥਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍વਾ ਸਬ੍ਬਂ ਅਸ੍ਸਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍વਾ ਸਬ੍ਬਂ ਰਥਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍વਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍વਾ ਜੀવਨ੍ਤਮੇવ ਨਂ ਓਸਜ੍ਜੀ’’ਤਿ। ਅਥ ਖੋ ਭਗવਾ ਏਤਮਤ੍ਥਂ વਿਦਿਤ੍વਾ ਤਾਯਂ વੇਲਾਯਂ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ –
‘‘Atha kho, bhante, rājā pasenadi kosalo rañño māgadhassa ajātasattuno vedehiputtassa sabbaṃ hatthikāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ assakāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ rathakāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ pattikāyaṃ pariyādiyitvā jīvantameva naṃ osajjī’’ti. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imā gāthāyo abhāsi –
‘‘વਿਲੁਮ੍ਪਤੇવ ਪੁਰਿਸੋ, ਯਾવਸ੍ਸ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ।
‘‘Vilumpateva puriso, yāvassa upakappati;
‘‘ਠਾਨਞ੍ਹਿ ਮਞ੍ਞਤਿ ਬਾਲੋ, ਯਾવ ਪਾਪਂ ਨ ਪਚ੍ਚਤਿ।
‘‘Ṭhānañhi maññati bālo, yāva pāpaṃ na paccati;
ਯਦਾ ਚ ਪਚ੍ਚਤਿ ਪਾਪਂ, ਅਥ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ॥
Yadā ca paccati pāpaṃ, atha dukkhaṃ nigacchati.
ਅਕ੍ਕੋਸਕੋ ਚ ਅਕ੍ਕੋਸਂ, ਰੋਸੇਤਾਰਞ੍ਚ ਰੋਸਕੋ।
Akkosako ca akkosaṃ, rosetārañca rosako;
ਅਥ ਕਮ੍ਮવਿવਟ੍ਟੇਨ, ਸੋ વਿਲੁਤ੍ਤੋ વਿਲੁਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ॥
Atha kammavivaṭṭena, so vilutto viluppatī’’ti.
Footnotes:
Related texts:
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ੫. ਦੁਤਿਯਸਙ੍ਗਾਮਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 5. Dutiyasaṅgāmasuttavaṇṇanā
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ੫. ਦੁਤਿਯਸਙ੍ਗਾਮਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 5. Dutiyasaṅgāmasuttavaṇṇanā
