| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / অঙ্গুত্তরনিকায • Aṅguttaranikāya |
৮. দুতিযসমযসুত্তং
8. Dutiyasamayasuttaṃ
২৮. একং সমযং সম্বহুলা থেরা ভিক্খূ বারাণসিযং ৰিহরন্তি ইসিপতনে মিগদাযে। অথ খো তেসং থেরানং ভিক্খূনং পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তানং মণ্ডলমাল়ে সন্নিসিন্নানং সন্নিপতিতানং অযমন্তরাকথা উদপাদি – ‘‘কো নু খো, আৰুসো, সমযো মনোভাৰনীযস্স ভিক্খুনো দস্সনায উপসঙ্কমিতু’’ন্তি?
28. Ekaṃ samayaṃ sambahulā therā bhikkhū bārāṇasiyaṃ viharanti isipatane migadāye. Atha kho tesaṃ therānaṃ bhikkhūnaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘ko nu kho, āvuso, samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti?
এৰং ৰুত্তে অঞ্ঞতরো ভিক্খু থেরে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘যস্মিং, আৰুসো, সমযে মনোভাৰনীযো ভিক্খু পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো পাদে পক্খালেত্ৰা নিসিন্নো হোতি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰা উজুং কাযং পণিধায পরিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৰা, সো সমযো মনোভাৰনীযস্স ভিক্খুনো দস্সনায উপসঙ্কমিতু’’ন্তি।
Evaṃ vutte aññataro bhikkhu there bhikkhū etadavoca – ‘‘yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto pāde pakkhāletvā nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti.
এৰং ৰুত্তে অঞ্ঞতরো ভিক্খু তং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘ন খো, আৰুসো , সো সমযো মনোভাৰনীযস্স ভিক্খুনো দস্সনায উপসঙ্কমিতুং। যস্মিং, আৰুসো, সমযে মনোভাৰনীযো ভিক্খু পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো পাদে পক্খালেত্ৰা নিসিন্নো হোতি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰা উজুং কাযং পণিধায পরিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৰা, চারিত্তকিলমথোপিস্স তস্মিং সমযে অপ্পটিপ্পস্সদ্ধো হোতি, ভত্তকিলমথোপিস্স তস্মিং সমযে অপ্পটিপ্পস্সদ্ধো হোতি। তস্মা সো অসমযো মনোভাৰনীযস্স ভিক্খুনো দস্সনায উপসঙ্কমিতুং। যস্মিং, আৰুসো, সমযে মনোভাৰনীযো ভিক্খু সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৰুট্ঠিতো ৰিহারপচ্ছাযাযং নিসিন্নো হোতি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰা উজুং কাযং পণিধায পরিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৰা, সো সমযো মনোভাৰনীযস্স ভিক্খুনো দস্সনায উপসঙ্কমিতু’’ন্তি।
Evaṃ vutte aññataro bhikkhu taṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘na kho, āvuso , so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ. Yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto pāde pakkhāletvā nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, cārittakilamathopissa tasmiṃ samaye appaṭippassaddho hoti, bhattakilamathopissa tasmiṃ samaye appaṭippassaddho hoti. Tasmā so asamayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ. Yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito vihārapacchāyāyaṃ nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti.
এৰং ৰুত্তে অঞ্ঞতরো ভিক্খু তং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘ন খো, আৰুসো, সো সমযো মনোভাৰনীযস্স ভিক্খুনো দস্সনায উপসঙ্কমিতুং। যস্মিং, আৰুসো, সমযে মনোভাৰনীযো ভিক্খু সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৰুট্ঠিতো ৰিহারপচ্ছাযাযং নিসিন্নো হোতি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰা উজুং কাযং পণিধায পরিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৰা, যদেৰস্স দিৰা সমাধিনিমিত্তং মনসিকতং হোতি তদেৰস্স তস্মিং সমযে সমুদাচরতি। তস্মা সো অসমযো মনোভাৰনীযস্স ভিক্খুনো দস্সনায উপসঙ্কমিতুং। যস্মিং, আৰুসো, সমযে মনোভাৰনীযো ভিক্খু রত্তিযা পচ্চূসসমযং পচ্চুট্ঠায নিসিন্নো হোতি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰা উজুং কাযং পণিধায পরিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৰা, সো সমযো মনোভাৰনীযস্স ভিক্খুনো দস্সনায উপসঙ্কমিতু’’ন্তি।
Evaṃ vutte aññataro bhikkhu taṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘na kho, āvuso, so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ. Yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito vihārapacchāyāyaṃ nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, yadevassa divā samādhinimittaṃ manasikataṃ hoti tadevassa tasmiṃ samaye samudācarati. Tasmā so asamayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ. Yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti.
এৰং ৰুত্তে অঞ্ঞতরো ভিক্খু তং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘ন খো, আৰুসো, সো সমযো মনোভাৰনীযস্স ভিক্খুনো দস্সনায উপসঙ্কমিতুং। যস্মিং, আৰুসো, সমযে মনোভাৰনীযো ভিক্খু রত্তিযা পচ্চূসসমযং পচ্চুট্ঠায নিসিন্নো হোতি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰা উজুং কাযং পণিধায পরিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৰা, ওজট্ঠাযিস্স তস্মিং সমযে কাযো হোতি ফাসুস্স হোতি বুদ্ধানং সাসনং মনসি কাতুং। তস্মা সো অসমযো মনোভাৰনীযস্স ভিক্খুনো দস্সনায উপসঙ্কমিতু’’ন্তি।
Evaṃ vutte aññataro bhikkhu taṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘na kho, āvuso, so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ. Yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, ojaṭṭhāyissa tasmiṃ samaye kāyo hoti phāsussa hoti buddhānaṃ sāsanaṃ manasi kātuṃ. Tasmā so asamayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti.
এৰং ৰুত্তে আযস্মা মহাকচ্চানো থেরে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘সম্মুখা মেতং, আৰুসো, ভগৰতো সুতং সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘ছযিমে, ভিক্খু, সমযা মনোভাৰনীযস্স ভিক্খুনো দস্সনায উপসঙ্কমিতুং’’’।
Evaṃ vutte āyasmā mahākaccāno there bhikkhū etadavoca – ‘‘sammukhā metaṃ, āvuso, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘chayime, bhikkhu, samayā manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ’’’.
‘‘কতমে ছ? ইধ, ভিক্খু, যস্মিং সমযে ভিক্খু কামরাগপরিযুট্ঠিতেন চেতসা ৰিহরতি কামরাগপরেতেন, উপ্পন্নস্স চ কামরাগস্স নিস্সরণং যথাভূতং নপ্পজানাতি, তস্মিং সমযে মনোভাৰনীযো ভিক্খু উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘অহং খো, আৰুসো, কামরাগপরিযুট্ঠিতেন চেতসা ৰিহরামি কামরাগপরেতেন, উপ্পন্নস্স চ কামরাগস্স নিস্সরণং যথাভূতং নপ্পজানামি। সাধু ৰত মে আযস্মা কামরাগস্স পহানায ধম্মং দেসেতূ’তি। তস্স মনোভাৰনীযো ভিক্খু কামরাগস্স পহানায ধম্মং দেসেতি। অযং, ভিক্খু, পঠমো সমযো মনোভাৰনীযস্স ভিক্খুনো দস্সনায উপসঙ্কমিতুং।
‘‘Katame cha? Idha, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ kho, āvuso, kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharāmi kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāmi. Sādhu vata me āyasmā kāmarāgassa pahānāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu kāmarāgassa pahānāya dhammaṃ deseti. Ayaṃ, bhikkhu, paṭhamo samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ.
‘‘পুন চপরং, ভিক্খু, যস্মিং সমযে ভিক্খু ব্যাপাদপরিযুট্ঠিতেন চেতসা ৰিহরতি…পে॰… থিনমিদ্ধপরিযুট্ঠিতেন চেতসা ৰিহরতি… উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চপরিযুট্ঠিতেন চেতসা ৰিহরতি… ৰিচিকিচ্ছাপরিযুট্ঠিতেন চেতসা ৰিহরতি… যং নিমিত্তং আগম্ম যং নিমিত্তং মনসিকরোতো অনন্তরা আসৰানং খযো হোতি, তং নিমিত্তং ন জানাতি ন পস্সতি, তস্মিং সমযে মনোভাৰনীযো ভিক্খু উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘অহং খো, আৰুসো, যং নিমিত্তং আগম্ম যং নিমিত্তং মনসিকরোতো অনন্তরা আসৰানং খযো হোতি তং নিমিত্তং ন জানামি ন পস্সামি। সাধু ৰত মে আযস্মা আসৰানং খযায ধম্মং দেসেতূ’তি। তস্স মনোভাৰনীযো ভিক্খু আসৰানং খযায ধম্মং দেসেতি। অযং, ভিক্খু, ছট্ঠো সমযো মনোভাৰনীযস্স ভিক্খুনো দস্সনায উপসঙ্কমিতুং।
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati…pe… thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati… uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati… vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati… yaṃ nimittaṃ āgamma yaṃ nimittaṃ manasikaroto anantarā āsavānaṃ khayo hoti, taṃ nimittaṃ na jānāti na passati, tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ kho, āvuso, yaṃ nimittaṃ āgamma yaṃ nimittaṃ manasikaroto anantarā āsavānaṃ khayo hoti taṃ nimittaṃ na jānāmi na passāmi. Sādhu vata me āyasmā āsavānaṃ khayāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu āsavānaṃ khayāya dhammaṃ deseti. Ayaṃ, bhikkhu, chaṭṭho samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ.
‘‘সম্মুখা মেতং, আৰুসো, ভগৰতো সুতং সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘ইমে খো, ভিক্খু, ছ সমযা মনোভাৰনীযস্স ভিক্খুনো দস্সনায উপসঙ্কমিতু’’’ন্তি। অট্ঠমং।
‘‘Sammukhā metaṃ, āvuso, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘ime kho, bhikkhu, cha samayā manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’’nti. Aṭṭhamaṃ.
Related texts:
অট্ঠকথা • Aṭṭhakathā / সুত্তপিটক (অট্ঠকথা) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / অঙ্গুত্তরনিকায (অট্ঠকথা) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / ৮. দুতিযসমযসুত্তৰণ্ণনা • 8. Dutiyasamayasuttavaṇṇanā
টীকা • Tīkā / সুত্তপিটক (টীকা) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / অঙ্গুত্তরনিকায (টীকা) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) / ৮. দুতিযসমযসুত্তৰণ্ণনা • 8. Dutiyasamayasuttavaṇṇanā
