| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ವಿಮಾನವತ್ಥು-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Vimānavatthu-aṭṭhakathā |
೨. ದುತಿಯಪೀಠವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ
2. Dutiyapīṭhavimānavaṇṇanā
ಪೀಠಂ ತೇ ವೇಳುರಿಯಮಯನ್ತಿ ದುತಿಯಪೀಠವಿಮಾನಂ। ತಸ್ಸ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿ ಚ ಅತ್ಥವಣ್ಣನಾ ಚ ಪಠಮೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ – ಸಾವತ್ಥಿವಾಸಿನೀ ಕಿರ ಏಕಾ ಇತ್ಥೀ ಅತ್ತನೋ ಗೇಹಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಟ್ಠಂ ಏಕಂ ಥೇರಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ ತಸ್ಸ ಆಸನಂ ದೇನ್ತೀ ಅತ್ತನೋ ಪೀಠಂ ಉಪರಿ ನೀಲವತ್ಥೇನ ಅತ್ಥರಿತ್ವಾ ಅದಾಸಿ। ತೇನ ತಸ್ಸಾ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಾಯ ವೇಳುರಿಯಮಯಂ ಪಲ್ಲಙ್ಕವಿಮಾನಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಂ। ತೇನ ವುತ್ತಂ –
Pīṭhaṃte veḷuriyamayanti dutiyapīṭhavimānaṃ. Tassa aṭṭhuppatti ca atthavaṇṇanā ca paṭhame vuttanayeneva veditabbā. Ayaṃ pana viseso – sāvatthivāsinī kira ekā itthī attano gehaṃ piṇḍāya paviṭṭhaṃ ekaṃ theraṃ passitvā pasannacittā tassa āsanaṃ dentī attano pīṭhaṃ upari nīlavatthena attharitvā adāsi. Tena tassā devaloke nibbattāya veḷuriyamayaṃ pallaṅkavimānaṃ nibbattaṃ. Tena vuttaṃ –
೮.
8.
‘‘ಪೀಠಂ ತೇ ವೇಳುರಿಯಮಯಂ ಉಳಾರಂ, ಮನೋಜವಂ ಗಚ್ಛತಿ ಯೇನಕಾಮಂ।
‘‘Pīṭhaṃ te veḷuriyamayaṃ uḷāraṃ, manojavaṃ gacchati yenakāmaṃ;
ಅಲಙ್ಕತೇ ಮಲ್ಯಧರೇ ಸುವತ್ಥೇ, ಓಭಾಸಸಿ ವಿಜ್ಜುರಿವಬ್ಭ ಕೂಟಂ॥
Alaṅkate malyadhare suvatthe, obhāsasi vijjurivabbha kūṭaṃ.
೯.
9.
‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಕೇನ ತೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ।
‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati;
ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ತೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ॥
Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā.
೧೦.
10.
‘‘ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ದೇವಿ ಮಹಾನುಭಾವೇ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಕಿಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ।
‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ;
ಕೇನಾಸಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ॥
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti.
೧೧.
11.
‘‘ಸಾ ದೇವತಾ ಅತ್ತಮನಾ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಪುಚ್ಛಿತಾ।
‘‘Sā devatā attamanā, moggallānena pucchitā;
ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠಾ ವಿಯಾಕಾಸಿ, ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ’’॥
Pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalaṃ’’.
೧೨.
12.
‘‘ಅಹಂ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ, ಅಬ್ಭಾಗತಾನಾಸನಕಂ ಅದಾಸಿಂ।
‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, abbhāgatānāsanakaṃ adāsiṃ;
ಅಭಿವಾದಯಿಂ ಅಞ್ಜಲಿಕಂ ಅಕಾಸಿಂ, ಯಥಾನುಭಾವಞ್ಚ ಅದಾಸಿ ದಾನಂ॥
Abhivādayiṃ añjalikaṃ akāsiṃ, yathānubhāvañca adāsi dānaṃ.
೧೩.
13.
‘‘ತೇನ ಮೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ತೇನ ಮೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ।
‘‘Tena metādiso vaṇṇo, tena me idha mijjhati;
ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ಮೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ॥
Uppajjanti ca me bhogā, ye keci manaso piyā.
೧೪.
14.
‘‘ಅಕ್ಖಾಮಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖು ಮಹಾನುಭಾವ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಯಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ।
‘‘Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva, manussabhūtā yamakāsi puññaṃ;
ತೇನಮ್ಹಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ಮೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ॥
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
೮. ತತ್ಥ ವೇಳುರಿಯಮಯನ್ತಿ ವೇಳುರಿಯಮಣಿಮಯಂ। ವೇಳುರಿಯಮಣಿ ನಾಮ ವಿಳೂರಪಬ್ಬತಸ್ಸ ವಿಳೂರಗಾಮಸ್ಸ ಚ ಅವಿದೂರೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಮಣಿ। ತಸ್ಸ ಕಿರ ವಿಳೂರಗಾಮಟ್ಠಾನೇ ಆಕರೋ, ವಿಳೂರಸ್ಸ ಪನ ಅವಿದೂರೇ ಭವತ್ತಾ ವೇಳುರಿಯನ್ತೇವ ಪಞ್ಞಾಯಿತ್ಥ। ತಂಸದಿಸವಣ್ಣನಿಭತಾಯ ದೇವಲೋಕೇಪಿಸ್ಸ ತಥೇವ ನಾಮಂ ಜಾತಂ ಯಥಾ ತಂ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಲದ್ಧನಾಮವಸೇನೇವ ದೇವಲೋಕೇ ದೇವಪುತ್ತಾನಂ। ತಂ ಪನ ಮಯೂರಗೀವವಣ್ಣಂ ವಾ ಹೋತಿ, ವಾಯಸಪತ್ತವಣ್ಣಂ ವಾ, ಸಿನಿದ್ಧವೇಣುಪತ್ತವಣ್ಣಂ ವಾ। ಇಧ ಪನ ಮಯೂರಗೀವವಣ್ಣಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬಂ ಪಠಮಪೀಠವಿಮಾನೇ ವುತ್ತಸದಿಸಮೇವಾತಿ।
8. Tattha veḷuriyamayanti veḷuriyamaṇimayaṃ. Veḷuriyamaṇi nāma viḷūrapabbatassa viḷūragāmassa ca avidūre uppajjanakamaṇi. Tassa kira viḷūragāmaṭṭhāne ākaro, viḷūrassa pana avidūre bhavattā veḷuriyanteva paññāyittha. Taṃsadisavaṇṇanibhatāya devalokepissa tatheva nāmaṃ jātaṃ yathā taṃ manussaloke laddhanāmavaseneva devaloke devaputtānaṃ. Taṃ pana mayūragīvavaṇṇaṃ vā hoti, vāyasapattavaṇṇaṃ vā, siniddhaveṇupattavaṇṇaṃ vā. Idha pana mayūragīvavaṇṇaṃ veditabbaṃ. Sesaṃ sabbaṃ paṭhamapīṭhavimāne vuttasadisamevāti.
ದುತಿಯಪೀಠವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Dutiyapīṭhavimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ವಿಮಾನವತ್ಥುಪಾಳಿ • Vimānavatthupāḷi / ೨. ದುತಿಯಪೀಠವಿಮಾನವತ್ಥು • 2. Dutiyapīṭhavimānavatthu
