| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā |
២. ទុតិយបារាជិកសិក្ខាបទវណ្ណនា
2. Dutiyapārājikasikkhāpadavaṇṇanā
‘‘កិស្ស បន ត្វំ អយ្យេ ជានំ បារាជិកំ ធម្មំ អជ្ឈាបន្ន’’ន្តិ វចនតោ, ‘‘អដ្ឋន្នំ បារាជិកានំ អញ្ញតរំ បារាជិកំ អជ្ឈាបន្ន’’ន្តិ (បាចិ. ៦៦៦) វចនតោ, អន្តេ ‘‘ឧទ្ទិដ្ឋា ខោ អយ្យាយោ អដ្ឋ បារាជិកា ធម្មា’’តិអាទិវចនតោ (បាចិ. ៦៧៧), បរិវារេ ‘‘សាធារណបញ្ញត្តិ ឧភតោបញ្ញត្តី’’តិ (បរិ. ២០១) វចនតោ ច ភិក្ខុនិវិភង្គំ បត្វា ភគវា សាធារណានិ សិក្ខាបទានិ ភិក្ខូនំ ឧប្បន្នវត្ថុស្មិំយេវ ‘‘យា បន ភិក្ខុនី ឆន្ទសោ មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវេយ្យ អន្តមសោ តិរច្ឆានគតេនបិ បារាជិកា ហោតិ អសំវាសា’’តិអាទិនា នយេន សវិសេសម្បិ អវិសេសម្បិ មាតិកំ និក្ខិបិត្វា អនុក្កមេន បទភាជនំ, អាបត្តិភេទំ, តិកច្ឆេទំ, អនាបត្តិវារញ្ច អនវសេសំ វត្វា វិត្ថារេសិ។ សង្គីតិការកេហិ បន អសាធារណបញ្ញត្តិយោយេវ ឥធ វិត្ថារិតាតិ វេទិតព្ពា។
‘‘Kissa pana tvaṃ ayye jānaṃ pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanna’’nti vacanato, ‘‘aṭṭhannaṃ pārājikānaṃ aññataraṃ pārājikaṃ ajjhāpanna’’nti (pāci. 666) vacanato, ante ‘‘uddiṭṭhā kho ayyāyo aṭṭha pārājikā dhammā’’tiādivacanato (pāci. 677), parivāre ‘‘sādhāraṇapaññatti ubhatopaññattī’’ti (pari. 201) vacanato ca bhikkhunivibhaṅgaṃ patvā bhagavā sādhāraṇāni sikkhāpadāni bhikkhūnaṃ uppannavatthusmiṃyeva ‘‘yā pana bhikkhunī chandaso methunaṃ dhammaṃ paṭiseveyya antamaso tiracchānagatenapi pārājikā hoti asaṃvāsā’’tiādinā nayena savisesampi avisesampi mātikaṃ nikkhipitvā anukkamena padabhājanaṃ, āpattibhedaṃ, tikacchedaṃ, anāpattivārañca anavasesaṃ vatvā vitthāresi. Saṅgītikārakehi pana asādhāraṇapaññattiyoyeva idha vitthāritāti veditabbā.
៦៦៦. តត្ថ ‘‘អដ្ឋន្នំ បារាជិកាន’’ន្តិ ឥទំ កេវលំ សង្គីតិការកានំយេវ នយតោ និក្ខិត្តវចនំ ឥតោ បុព្ពេ ឆដ្ឋសត្តមដ្ឋមានំ បារាជិកានំ អបញ្ញត្តត្តា។ ភគវតា បន ឥទំ បញ្ញាបិតមាទិសិក្ខាបទម្បិ ឧបាទាយ ‘‘ឆន្នំ បារាជិកាន’’ន្តិ វុត្តំ សិយា។ ឥតោ ឧទ្ធំ បញ្ញត្តានិបិ ឧបាទាយ ‘‘អដ្ឋន្នំ បារាជិកាន’’ន្តិ វចនំ អបរភាគេ ឧប្បន្នន្តិ ឯកច្ចេ អាចរិយា។ អដ្ឋកថាយំ បន ‘‘ឥទញ្ច បារាជិកំ បច្ឆា បញ្ញត្តំ, តស្មា ‘អដ្ឋន្ន’ន្តិ វិភង្គេ វុត្ត’’ន្តិអាទិ វុត្តំ, តស្មា អដ្ឋកថាចរិយានំ មតេន សិទ្ធមេតំ យថាបញ្ញត្តានុក្កមវសេនេវ សង្គីតានីតិ។ ‘‘អញ្ញាសិ’’ន្តិ បាឋោ។ អញ្ញាសីតិ ន គហេតព្ពោ។ ‘‘ទុដ្ឋុល្លសិក្ខាបទេ វុត្តនយេនេវា’’តិ វចនតោ វជ្ជបដិច្ឆាទិកំ យា បដិច្ឆាទេតិ, សាបិ វជ្ជបដិច្ឆាទិកអាយេវាតិ សិទ្ធំ។ កិញ្ចាបិ វជ្ជបដិច្ឆាទនំ បេមវសេន ហោតិ, តថាបិ សិក្ខាបទវីតិក្កមចិត្តំ ទោមនស្សិកមេវ ហោតីតិ កត្វា ‘‘ទុក្ខវេទន’’ន្តិ វុត្តំ។
666. Tattha ‘‘aṭṭhannaṃ pārājikāna’’nti idaṃ kevalaṃ saṅgītikārakānaṃyeva nayato nikkhittavacanaṃ ito pubbe chaṭṭhasattamaṭṭhamānaṃ pārājikānaṃ apaññattattā. Bhagavatā pana idaṃ paññāpitamādisikkhāpadampi upādāya ‘‘channaṃ pārājikāna’’nti vuttaṃ siyā. Ito uddhaṃ paññattānipi upādāya ‘‘aṭṭhannaṃ pārājikāna’’nti vacanaṃ aparabhāge uppannanti ekacce ācariyā. Aṭṭhakathāyaṃ pana ‘‘idañca pārājikaṃ pacchā paññattaṃ, tasmā ‘aṭṭhanna’nti vibhaṅge vutta’’ntiādi vuttaṃ, tasmā aṭṭhakathācariyānaṃ matena siddhametaṃ yathāpaññattānukkamavaseneva saṅgītānīti. ‘‘Aññāsi’’nti pāṭho. Aññāsīti na gahetabbo. ‘‘Duṭṭhullasikkhāpade vuttanayenevā’’ti vacanato vajjapaṭicchādikaṃ yā paṭicchādeti, sāpi vajjapaṭicchādikaāyevāti siddhaṃ. Kiñcāpi vajjapaṭicchādanaṃ pemavasena hoti, tathāpi sikkhāpadavītikkamacittaṃ domanassikameva hotīti katvā ‘‘dukkhavedana’’nti vuttaṃ.
ទុតិយបារាជិកសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Dutiyapārājikasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / ភិក្ខុនីវិភង្គ • Bhikkhunīvibhaṅga / ២. ទុតិយបារាជិកំ • 2. Dutiyapārājikaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / ភិក្ខុនីវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Bhikkhunīvibhaṅga-aṭṭhakathā / ២. ទុតិយបារាជិកសិក្ខាបទវណ្ណនា • 2. Dutiyapārājikasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ២. ទុតិយបារាជិកសិក្ខាបទវណ្ណនា • 2. Dutiyapārājikasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ២. វជ្ជបដិច្ឆាទិកសិក្ខាបទវណ្ណនា • 2. Vajjapaṭicchādikasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ២. ទុតិយបារាជិកសិក្ខាបទំ • 2. Dutiyapārājikasikkhāpadaṃ
