Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / д̇хаммасан̇г̇ан̣и-адтагат̇аа • Dhammasaṅgaṇi-aṭṭhakathā

д̣̇уд̇ияаж̇жхаанам̣

Dutiyajjhānaṃ

161-162. д̣̇уд̇ияаж̇жхаананид̣̇д̣̇зсз вид̇аггавижаараанам̣ вуубасамаад̇и вид̇аггасса жа вижаарасса жаад̇и имзсам̣ д̣̇виннам̣ вуубасамаа, самад̇иггамаа; д̣̇уд̇ияаж̇жхаанагкан̣з абаад̇убхааваад̇и вуд̇д̇ам̣ ход̇и. д̇ад̇т̇а гин̃жааби д̣̇уд̇ияаж̇жхаанз саб̣б̣зби батамаж̇жхаанад̇хаммаа на санд̇и, ан̃н̃зязва хи батамаж̇жхаанз пассаад̣̇аяо ан̃н̃з ид̇ха, ол̣ааригасса бана ол̣ааригасса ан̇г̇асса самад̇иггамаа батамаж̇жхаанад̇о барзсам̣ д̣̇уд̇ияаж̇жхаанаад̣̇ийнам̣ ад̇хиг̇амо ход̇ийд̇и д̣̇ийбанад̇т̇ам̣ вид̇аггавижаараанам̣ вуубасамаад̇и звам̣ вуд̇д̇анд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. аж̇жхад̇д̇анд̇и ид̇ха – нияагаж̇жхад̇д̇ам̣ ад̇хиббзд̇ам̣. вибхан̇г̇з бана ‘‘аж̇жхад̇д̇ам̣ бажжад̇д̇а’’нд̇и (вибха. 573) зд̇д̇агамзва вуд̇д̇ам̣. яасмаа нияагаж̇жхад̇д̇ам̣ ад̇хиббзд̇ам̣, д̇асмаа ад̇д̇ани ж̇аад̇ам̣, ад̇д̇ано санд̇аанз ниб̣б̣ад̇д̇анд̇и аяамзд̇т̇а ад̇т̇о.

161-162. Dutiyajjhānaniddese vitakkavicārānaṃ vūpasamāti vitakkassa ca vicārassa cāti imesaṃ dvinnaṃ vūpasamā, samatikkamā; dutiyajjhānakkhaṇe apātubhāvāti vuttaṃ hoti. Tattha kiñcāpi dutiyajjhāne sabbepi paṭhamajjhānadhammā na santi, aññeyeva hi paṭhamajjhāne phassādayo aññe idha, oḷārikassa pana oḷārikassa aṅgassa samatikkamā paṭhamajjhānato paresaṃ dutiyajjhānādīnaṃ adhigamo hotīti dīpanatthaṃ vitakkavicārānaṃ vūpasamāti evaṃ vuttanti veditabbaṃ. Ajjhattanti idha – niyakajjhattaṃ adhippetaṃ. Vibhaṅge pana ‘‘ajjhattaṃ paccatta’’nti (vibha. 573) ettakameva vuttaṃ. Yasmā niyakajjhattaṃ adhippetaṃ, tasmā attani jātaṃ, attano santāne nibbattanti ayamettha attho.

самбасаад̣̇ананд̇и самбасаад̣̇анам̣ вужжад̇и сад̣̇д̇хаа. самбасаад̣̇анаяог̇ад̇о жхаанамби самбасаад̣̇анам̣, нийлаван̣н̣аяог̇ад̇о нийлавад̇т̇ам̣ вияа. яасмаа ваа д̇ам̣ жхаанам̣ самбасаад̣̇анасаманнааг̇ад̇ад̇д̇аа вид̇аггавижаарагкобхавуубасаманзна жа жзд̇о самбасаад̣̇аяад̇и, д̇асмааби самбасаад̣̇ананд̇и вуд̇д̇ам̣. имасмин̃жа ад̇т̇авигаббз ‘самбасаад̣̇анам̣ жзд̇асо’д̇и звам̣ бад̣̇асамб̣анд̇хо взд̣̇ид̇аб̣б̣о. буримасмим̣ бана ад̇т̇авигаббз ‘жзд̇асо’д̇и зд̇ам̣ згод̣̇ибхаавзна сад̣̇д̇хим̣ яож̇зд̇аб̣б̣ам̣.

Sampasādananti sampasādanaṃ vuccati saddhā. Sampasādanayogato jhānampi sampasādanaṃ, nīlavaṇṇayogato nīlavatthaṃ viya. Yasmā vā taṃ jhānaṃ sampasādanasamannāgatattā vitakkavicārakkhobhavūpasamanena ca ceto sampasādayati, tasmāpi sampasādananti vuttaṃ. Imasmiñca atthavikappe ‘sampasādanaṃ cetaso’ti evaṃ padasambandho veditabbo. Purimasmiṃ pana atthavikappe ‘cetaso’ti etaṃ ekodibhāvena saddhiṃ yojetabbaṃ.

д̇ад̇рааяам̣ ад̇т̇аяож̇анаа – зго уд̣̇зд̇ийд̇и згод̣̇и, вид̇аггавижаарзхи анаж̇жхаарул̣хад̇д̇аа аг̇г̇о сздто худ̇ваа уд̣̇зд̇ийд̇и ад̇т̇о. сздтоби хи логз згод̇и вужжад̇и. вид̇аггавижааравирахад̇о ваа зго асахааяо худ̇ваад̇иби вад̇д̇ум̣ ваддад̇и. ат̇а ваа самбаяуд̇д̇ад̇хаммз уд̣̇ааяад̇ийд̇и уд̣̇и. удтаабзд̇ийд̇и ад̇т̇о. сздтадтзна зго жа со уд̣̇и жаад̇и згод̣̇и. самаад̇хиссзд̇ам̣ ад̇хиважанам̣. ид̇и имам̣ згод̣̇им̣ бхаавзд̇и вад̣дхзд̇ийд̇и ид̣̇ам̣ д̣̇уд̇ияаж̇жхаанам̣ згод̣̇ибхаавам̣. со банааяам̣ згод̣̇и яасмаа жзд̇асо, на сад̇д̇асса, на ж̇ийвасса, д̇асмаа зд̇ам̣ ‘жзд̇асо згод̣̇ибхаава’нд̇и вуд̇д̇ам̣.

Tatrāyaṃ atthayojanā – eko udetīti ekodi, vitakkavicārehi anajjhāruḷhattā aggo seṭṭho hutvā udetīti attho. Seṭṭhopi hi loke ekoti vuccati. Vitakkavicāravirahato vā eko asahāyo hutvātipi vattuṃ vaṭṭati. Atha vā sampayuttadhamme udāyatīti udi. Uṭṭhāpetīti attho. Seṭṭhaṭṭhena eko ca so udi cāti ekodi. Samādhissetaṃ adhivacanaṃ. Iti imaṃ ekodiṃ bhāveti vaḍḍhetīti idaṃ dutiyajjhānaṃ ekodibhāvaṃ. So panāyaṃ ekodi yasmā cetaso, na sattassa, na jīvassa, tasmā etaṃ ‘cetaso ekodibhāva’nti vuttaṃ.

‘нану жааяам̣ сад̣̇д̇хаа батамаж̇жхаанзби ад̇т̇и, аяан̃жа згод̣̇инаамаго самаад̇хи, ат̇а гасмаа ид̣̇амзва самбасаад̣̇анам̣ жзд̇асо згод̣̇ибхааван̃жаад̇и вуд̇д̇анд̇и? вужжад̇з – ‘ад̣̇ун̃хи батамаж̇жхаанам̣ вид̇аггавижаарагкобхзна вийжид̇аран̇г̇асамаагуламива ж̇алам̣ на суббасаннам̣ ход̇и, д̇асмаа сад̇ияааби сад̣̇д̇хааяа самбасаад̣̇ана’нд̇и на вуд̇д̇ам̣. на суббасаннад̇д̇аа зва жзд̇т̇а самаад̇хиби на судту баагадо. д̇асмаа згод̣̇ибхааванд̇иби на вуд̇д̇ам̣. имасмим̣ бана жхаанз вид̇аггавижаарабалиб̣од̇хаабхаавзна лад̣̇д̇хогаасаа б̣алавад̇ий сад̣̇д̇хаа, б̣алавасад̣̇д̇хаасахааяабадилаабхзнзва самаад̇хиби баагадо. д̇асмаа ид̣̇амзва звам̣ вуд̇д̇анд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. вибхан̇г̇з бана ‘‘самбасаад̣̇ананд̇и яаа сад̣̇д̇хаа сад̣̇д̣̇аханаа огаббанаа абхиббасаад̣̇о; жзд̇асо згод̣̇ибхааванд̇и яаа жид̇д̇асса тид̇и…бз… саммаасамаад̇хий’’д̇и (вибха. 574-575) зд̇д̇агамзва вуд̇д̇ам̣. звам̣ вуд̇д̇зна банзд̇зна сад̣̇д̇хим̣ аяам̣ ад̇т̇аван̣н̣анаа яат̇аа на вируж̇жхад̇и ан̃н̃ад̣̇ад̇т̇у сам̣санд̣̇ад̇и жзва самзд̇и жа, звам̣ взд̣̇ид̇аб̣б̣аа.

‘Nanu cāyaṃ saddhā paṭhamajjhānepi atthi, ayañca ekodināmako samādhi, atha kasmā idameva sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvañcāti vuttanti? Vuccate – ‘aduñhi paṭhamajjhānaṃ vitakkavicārakkhobhena vīcitaraṅgasamākulamiva jalaṃ na suppasannaṃ hoti, tasmā satiyāpi saddhāya sampasādana’nti na vuttaṃ. Na suppasannattā eva cettha samādhipi na suṭṭhu pākaṭo. Tasmā ekodibhāvantipi na vuttaṃ. Imasmiṃ pana jhāne vitakkavicārapalibodhābhāvena laddhokāsā balavatī saddhā, balavasaddhāsahāyapaṭilābheneva samādhipi pākaṭo. Tasmā idameva evaṃ vuttanti veditabbaṃ. Vibhaṅge pana ‘‘sampasādananti yā saddhā saddahanā okappanā abhippasādo; cetaso ekodibhāvanti yā cittassa ṭhiti…pe… sammāsamādhī’’ti (vibha. 574-575) ettakameva vuttaṃ. Evaṃ vuttena panetena saddhiṃ ayaṃ atthavaṇṇanā yathā na virujjhati aññadatthu saṃsandati ceva sameti ca, evaṃ veditabbā.

авид̇аггам̣ авижааранд̇и бхааванааяа бахийнад̇д̇аа зд̇асмим̣ зд̇асса ваа вид̇агго над̇т̇ийд̇и авид̇аггам̣. иминаава наязна авижаарам̣. вибхан̇г̇зби вуд̇д̇ам̣ – ‘‘ид̇и аяан̃жа вид̇агго аяан̃жа вижааро санд̇аа хонд̇и самид̇аа вуубасанд̇аа ад̇т̇ан̇г̇ад̇аа аб̣бхад̇т̇ан̇г̇ад̇аа аббид̇аа б̣яаббид̇аа сосид̇аа висосид̇аа б̣яанд̇ийгад̇аа, д̇зна вужжад̇и авид̇аггам̣ авижаара’’нд̇и.

Avitakkaṃ avicāranti bhāvanāya pahīnattā etasmiṃ etassa vā vitakko natthīti avitakkaṃ. Imināva nayena avicāraṃ. Vibhaṅgepi vuttaṃ – ‘‘iti ayañca vitakko ayañca vicāro santā honti samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā, tena vuccati avitakkaṃ avicāra’’nti.

зд̇т̇ааха – нану жа вид̇аггавижаараанам̣ вуубасамаад̇и иминааби аяамад̇т̇о сид̣̇д̇хо? ат̇а гасмаа буна ‘вуд̇д̇ам̣ авид̇аггам̣ авижаара’нд̇и? вужжад̇з – звамзд̇ам̣, сид̣̇д̇ховааяамад̇т̇о, на банзд̇ам̣ д̇ад̣̇ад̇т̇ад̣̇ийбагам̣. нану авожумха – ‘ол̣ааригасса бана ол̣ааригасса ан̇г̇асса самад̇иггамаа батамаж̇жхаанад̇о барзсам̣ д̣̇уд̇ияаж̇жхаанаад̣̇ийнам̣ самад̇хиг̇амо ход̇ийд̇и д̣̇ийбанад̇т̇ам̣ вид̇аггавижаараанам̣ вуубасамаад̇и звам̣ вуд̇д̇а’нд̇и.

Etthāha – nanu ca vitakkavicārānaṃ vūpasamāti imināpi ayamattho siddho? Atha kasmā puna ‘vuttaṃ avitakkaṃ avicāra’nti? Vuccate – evametaṃ, siddhovāyamattho, na panetaṃ tadatthadīpakaṃ. Nanu avocumha – ‘oḷārikassa pana oḷārikassa aṅgassa samatikkamā paṭhamajjhānato paresaṃ dutiyajjhānādīnaṃ samadhigamo hotīti dīpanatthaṃ vitakkavicārānaṃ vūpasamāti evaṃ vutta’nti.

абижа вид̇аггавижаараанам̣ вуубасамаа ид̣̇ам̣ самбасаад̣̇анам̣, на гилзсагаалусияасса; вид̇аггавижаараанан̃жа вуубасамаа згод̣̇ибхаавам̣, на убажаараж̇жхаанамива нийваран̣аббахаанаа; на батамаж̇жхаанамива жа ан̇г̇абаад̇убхааваад̇и звам̣ самбасаад̣̇аназгод̣̇ибхааваанам̣ хзд̇убарид̣̇ийбагамид̣̇ам̣ важанам̣. д̇ат̇аа вид̇аггавижаараанам̣ вуубасамаа ид̣̇ам̣ авид̇аггам̣ авижаарам̣, на д̇ад̇ияажад̇уд̇т̇аж̇жхаанаани вияа, жагкувин̃н̃аан̣аад̣̇ийни вияа жа, абхааваад̇и звам̣ авид̇аггаавижаарабхаавасса хзд̇убарид̣̇ийбаган̃жа, на вид̇аггавижаараабхаавамад̇д̇абарид̣̇ийбагам̣. вид̇аггавижаараабхаавамад̇д̇абарид̣̇ийбагамзва бана авид̇аггам̣ авижааранд̇и ид̣̇ам̣ важанам̣, д̇асмаа буримам̣ вад̇вааби буна вад̇д̇аб̣б̣амзваад̇и.

Apica vitakkavicārānaṃ vūpasamā idaṃ sampasādanaṃ, na kilesakālusiyassa; vitakkavicārānañca vūpasamā ekodibhāvaṃ, na upacārajjhānamiva nīvaraṇappahānā; na paṭhamajjhānamiva ca aṅgapātubhāvāti evaṃ sampasādanaekodibhāvānaṃ hetuparidīpakamidaṃ vacanaṃ. Tathā vitakkavicārānaṃ vūpasamā idaṃ avitakkaṃ avicāraṃ, na tatiyacatutthajjhānāni viya, cakkhuviññāṇādīni viya ca, abhāvāti evaṃ avitakkaavicārabhāvassa hetuparidīpakañca, na vitakkavicārābhāvamattaparidīpakaṃ. Vitakkavicārābhāvamattaparidīpakameva pana avitakkaṃ avicāranti idaṃ vacanaṃ, tasmā purimaṃ vatvāpi puna vattabbamevāti.

самаад̇хиж̇анд̇и батамаж̇жхаанасамаад̇хид̇о самбаяуд̇д̇асамаад̇хид̇о ваа ж̇аад̇анд̇и ад̇т̇о. д̇ад̇т̇а гин̃жааби батамамби самбаяуд̇д̇асамаад̇хид̇о ж̇аад̇ам̣, ат̇а ко аяамзва самаад̇хи ‘самаад̇хий’д̇и вад̇д̇аб̣б̣ад̇ам̣ арахад̇и, вид̇аггавижаарагкобхавирахзна ад̇ивияа ажалад̇д̇аа суббасаннад̇д̇аа жа. д̇асмаа имасса ван̣н̣абхан̣анад̇т̇ам̣ ид̣̇амзва самаад̇хиж̇анд̇и вуд̇д̇ам̣. бийд̇исуканд̇и ид̣̇ам̣ вуд̇д̇анаяамзва.

Samādhijanti paṭhamajjhānasamādhito sampayuttasamādhito vā jātanti attho. Tattha kiñcāpi paṭhamampi sampayuttasamādhito jātaṃ, atha kho ayameva samādhi ‘samādhī’ti vattabbataṃ arahati, vitakkavicārakkhobhavirahena ativiya acalattā suppasannattā ca. Tasmā imassa vaṇṇabhaṇanatthaṃ idameva samādhijanti vuttaṃ. Pītisukhanti idaṃ vuttanayameva.

д̣̇уд̇ияанд̇и г̇ан̣анаанубуб̣б̣ад̇аа д̣̇уд̇ияам̣. ид̣̇ам̣ д̣̇уд̇ияам̣ самаабаж̇ж̇ад̇ийд̇иби д̣̇уд̇ияам̣. д̇асмим̣ самаяз пассо ход̇ийд̇иаад̣̇ийсу жхаанабан̃жагз вид̇аггавижаарабад̣̇аани маг̇г̇абан̃жагз жа саммаасан̇габбабад̣̇ам̣ барихийнам̣. д̇зсам̣ васзна савибхад̇д̇игаавибхад̇д̇игабад̣̇авинижчаяо взд̣̇ид̇аб̣б̣о. годтаасаваарзби д̇иван̇г̇игам̣ жхаанам̣ ход̇и, жад̇уран̇г̇иго маг̇г̇о ход̇ийд̇и ааг̇ад̇ам̣. сзсам̣ батамаж̇жхаанасад̣̇исамзваад̇и.

Dutiyanti gaṇanānupubbatā dutiyaṃ. Idaṃ dutiyaṃ samāpajjatītipi dutiyaṃ. Tasmiṃ samaye phasso hotītiādīsu jhānapañcake vitakkavicārapadāni maggapañcake ca sammāsaṅkappapadaṃ parihīnaṃ. Tesaṃ vasena savibhattikāvibhattikapadavinicchayo veditabbo. Koṭṭhāsavārepi tivaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, caturaṅgiko maggo hotīti āgataṃ. Sesaṃ paṭhamajjhānasadisamevāti.

д̣̇уд̇ияам̣.

Dutiyaṃ.







Related texts:



д̇ибидага (муула) • Tipiṭaka (Mūla) / абхид̇хаммабидага • Abhidhammapiṭaka / д̇хаммасан̇г̇ан̣ийбаал̣и • Dhammasaṅgaṇīpāḷi / руубааважарагусалам̣ • Rūpāvacarakusalaṃ

дийгаа • Tīkā / абхид̇хаммабидага (дийгаа) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / д̇хаммасан̇г̇ан̣ий-мууладийгаа • Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā / д̣̇уд̇ияаж̇жхаанагат̇ааван̣н̣анаа • Dutiyajjhānakathāvaṇṇanā

дийгаа • Tīkā / абхид̇хаммабидага (дийгаа) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / д̇хаммасан̇г̇ан̣ий-анудийгаа • Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā / д̣̇уд̇ияаж̇жхаанагат̇ааван̣н̣анаа • Dutiyajjhānakathāvaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact