| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / สํยุตฺตนิกาย (ฎีกา) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
๑๐. ทุติยอปุตฺตกสุตฺตวณฺณนา
10. Dutiyaaputtakasuttavaṇṇanā
๑๓๑. ปิณฺฑปาเตนาติ สหโยเค กรณวจนํฯ ปฎิปาทนํ เตน สห โยชนนฺติ อาห ‘‘ปิณฺฑปาเตน สทฺธิํ สํโยเชสิ, ปิณฺฑปาตํ อทาสีติ อโตฺถ’’ติฯ ‘‘ปณีตโภชนํ ภุญฺชิตฺวา’’ติ วุตฺตํ, ปาฬิยํ ปน ‘‘กณาชกํ ภุญฺชติ พิลงฺคทุติย’’นฺติฯ ตํ ตํ ปวตฺติตํ เยภุยฺยวเสน วุตฺตนฺติ ทฎฺฐพฺพํฯ อิทานิ ‘‘อิมสฺส เสฎฺฐิสฺส กสฺสจิ สมณสฺส วา พฺราหฺมณสฺส วา เทถา’’ติ วจนํ น สุตปุพฺพํ, ยสฺมา ปเจฺจกพุทฺธา นาม อตฺตโน คุณานุภาเวหิ โลเก ปากฎา สญฺชาตา เอว โหนฺติ, ตสฺมา เสฎฺฐิภริยาย ‘‘น ยสฺส วา ตสฺส วา’’ติอาทิ จินฺติตํฯ ตถา หิ เตสํ เทนฺตาปิ สกฺกจฺจํ เยภุเยฺยน ปณีตเมว เทนฺติฯ นาสาปุฎํ ปหริ อตฺตโน อานุภาเวนฯ โส ลุทฺธตาย ‘‘พหุ วต ธญฺญํ มมสฺสา’’ติ จิตฺตํ สํยเมตุํ สนฺธาเรตุํ อสโกฺกโนฺตฯ
131.Piṇḍapātenāti sahayoge karaṇavacanaṃ. Paṭipādanaṃ tena saha yojananti āha ‘‘piṇḍapātena saddhiṃ saṃyojesi, piṇḍapātaṃ adāsīti attho’’ti. ‘‘Paṇītabhojanaṃ bhuñjitvā’’ti vuttaṃ, pāḷiyaṃ pana ‘‘kaṇājakaṃ bhuñjati bilaṅgadutiya’’nti. Taṃ taṃ pavattitaṃ yebhuyyavasena vuttanti daṭṭhabbaṃ. Idāni ‘‘imassa seṭṭhissa kassaci samaṇassa vā brāhmaṇassa vā dethā’’ti vacanaṃ na sutapubbaṃ, yasmā paccekabuddhā nāma attano guṇānubhāvehi loke pākaṭā sañjātā eva honti, tasmā seṭṭhibhariyāya ‘‘na yassa vā tassa vā’’tiādi cintitaṃ. Tathā hi tesaṃ dentāpi sakkaccaṃ yebhuyyena paṇītameva denti. Nāsāpuṭaṃ pahari attano ānubhāvena. So luddhatāya ‘‘bahu vata dhaññaṃ mamassā’’ti cittaṃ saṃyametuṃ sandhāretuṃ asakkonto.
วิปฺปฎิสารุปฺปนฺนาการํ ทเสฺสตุํ ‘‘วรเมต’’นฺติอาทิ วุตฺตํฯ ‘‘อิมสฺส สมณสฺส ปิณฺฑปาตํ เทหี’’ติ วทโต น เอกาย เอว ชวนวีถิยา วเสน อตฺถสิทฺธิฯ อถ โข ตตฺถ อาทิโต ปวตฺตชวนวาโรปิ อตฺถิ มเชฺฌ ปวตฺตชวนวาโรปิ, ตํ สนฺธายาห ‘‘ปุพฺพปจฺฉิมเจตนาวเสนา’’ติฯ เอกา เจตนา เทฺว ปฎิสนฺธิโย น เทตีติ เอตฺถ สาเกตปญฺหวเสน นิจฺฉโย เวทิตโพฺพฯ จุทฺทสนฺนํ เจตนานํ ปุเพฺพ ปุเรตรํ กตตฺตา ปุราณํฯ
Vippaṭisāruppannākāraṃ dassetuṃ ‘‘varameta’’ntiādi vuttaṃ. ‘‘Imassa samaṇassa piṇḍapātaṃ dehī’’ti vadato na ekāya eva javanavīthiyā vasena atthasiddhi. Atha kho tattha ādito pavattajavanavāropi atthi majjhe pavattajavanavāropi, taṃ sandhāyāha ‘‘pubbapacchimacetanāvasenā’’ti. Ekā cetanā dve paṭisandhiyo na detīti ettha sāketapañhavasena nicchayo veditabbo. Cuddasannaṃ cetanānaṃ pubbe puretaraṃ katattā purāṇaṃ.
ปริคยฺหตีติ ปริคฺคโหติ อาห ‘‘ปริคฺคหิตํ วตฺถุ’’นฺติฯ อนฺวาย อุปนิสฺสาย ชีวนฺตีติ อนุชีวิโนฯ สพฺพเมตนฺติ ธนธญฺญาทิสพฺพํ เอตํ ยถาวุตฺตปริคฺคหวตฺถุํฯ นิกฺขิปฺปคามินนฺติ นิกฺขิปิตพฺพตาคามินํฯ นิกฺขิปิตพฺพสภาวํ โหตีติ อาห ‘‘นิกฺขิปฺปสภาว’’นฺติฯ ปหาย คมนียนฺติ อยเมตฺถ อโตฺถติ อาห ‘‘ปริจฺจชิตพฺพสภาวเมวา’’ติฯ
Parigayhatīti pariggahoti āha ‘‘pariggahitaṃ vatthu’’nti. Anvāya upanissāya jīvantīti anujīvino. Sabbametanti dhanadhaññādisabbaṃ etaṃ yathāvuttapariggahavatthuṃ. Nikkhippagāminanti nikkhipitabbatāgāminaṃ. Nikkhipitabbasabhāvaṃ hotīti āha ‘‘nikkhippasabhāva’’nti. Pahāya gamanīyanti ayamettha atthoti āha ‘‘pariccajitabbasabhāvamevā’’ti.
ทุติยอปุตฺตกสุตฺตวณฺณนา นิฎฺฐิตาฯ
Dutiyaaputtakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
ทุติยวคฺควณฺณนา นิฎฺฐิตาฯ
Dutiyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ติปิฎก (มูล) • Tipiṭaka (Mūla) / สุตฺตปิฎก • Suttapiṭaka / สํยุตฺตนิกาย • Saṃyuttanikāya / ๑๐. ทุติยอปุตฺตกสุตฺตํ • 10. Dutiyaaputtakasuttaṃ
อฎฺฐกถา • Aṭṭhakathā / สุตฺตปิฎก (อฎฺฐกถา) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / สํยุตฺตนิกาย (อฎฺฐกถา) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ๑๐. ทุติยอปุตฺตกสุตฺตวณฺณนา • 10. Dutiyaaputtakasuttavaṇṇanā
