| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / ဣတိဝုတ္တကပာဠိ • Itivuttakapāḷi |
၂. ဒုကနိပာတော
2. Dukanipāto
၁. ပဌမဝဂ္ဂော
1. Paṭhamavaggo
၁. ဒုက္ခဝိဟာရသုတ္တံ
1. Dukkhavihārasuttaṃ
၂၈. (ဒ္ဝေ ဓမ္မေ အနုက္ကဋိ) 1 ဝုတ္တဉ္ဟေတံ ဘဂဝတာ, ဝုတ္တမရဟတာတိ မေ သုတံ –
28. (Dve dhamme anukkaṭi) 2 vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ဒ္ဝီဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ဒုက္ခံ ဝိဟရတိ သဝိဃာတံ သဥပာယာသံ သပရိဠာဟံ; ကာယသ္သ ဘေဒာ ပရံ မရဏာ ဒုဂ္ဂတိ ပာဋိကင္ခာ။ ကတမေဟိ ဒ္ဝီဟိ? ဣန္ဒ္ရိယေသု အဂုတ္တဒ္ဝာရတာယ 3 စ, ဘောဇနေ အမတ္တညုတာယ 4 စ။ ဣမေဟိ ခော, ဘိက္ခဝေ, ဒ္ဝီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ဒုက္ခံ ဝိဟရတိ သဝိဓာတံ သဥပာယာသံ သပရိဠာဟံ; ကာယသ္သ ဘေဒာ ပရံ မရဏာ ဒုဂ္ဂတိ ပာဋိကင္ခာ’’တိ။ ဧတမတ္ထံ ဘဂဝာ အဝောစ။ တတ္ထေတံ ဣတိ ဝုစ္စတိ –
‘‘Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā. Katamehi dvīhi? Indriyesu aguttadvāratāya 5 ca, bhojane amattaññutāya 6 ca. Imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharati savidhātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘စက္ခု သောတဉ္စ ဃာနဉ္စ၊ ဇိဝ္ဟာ ကာယော တထာ မနော။
‘‘Cakkhu sotañca ghānañca, jivhā kāyo tathā mano;
‘‘ဘောဇနမ္ဟိ အမတ္တညူ၊ ဣန္ဒ္ရိယေသု အသံဝုတော။
‘‘Bhojanamhi amattaññū, indriyesu asaṃvuto;
ကာယဒုက္ခံ စေတောဒုက္ခံ၊ ဒုက္ခံ သော အဓိဂစ္ဆတိ။
Kāyadukkhaṃ cetodukkhaṃ, dukkhaṃ so adhigacchati.
‘‘ဍယ္ဟမာနေန ကာယေန၊ ဍယ္ဟမာနေန စေတသာ။
‘‘Ḍayhamānena kāyena, ḍayhamānena cetasā;
ဒိဝာ ဝာ ယဒိ ဝာ ရတ္တိံ၊ ဒုက္ခံ ဝိဟရတိ တာဒိသော’’တိ။
Divā vā yadi vā rattiṃ, dukkhaṃ viharati tādiso’’ti.
အယမ္ပိ အတ္ထော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ, ဣတိ မေ သုတန္တိ။ ပဌမံ။
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Paṭhamaṃ.
Footnotes:
Related texts:
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ခုဒ္ဒကနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ဣတိဝုတ္တက-အဋ္ဌကထာ • Itivuttaka-aṭṭhakathā / ၁. ဒုက္ခဝိဟာရသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 1. Dukkhavihārasuttavaṇṇanā
