Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / திபிடக • Tipiṭaka / படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³-அட்ட²கதா² • Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā

து³க்க²ஸச்சனித்³தே³ஸவண்ணனா

Dukkhasaccaniddesavaṇṇanā

32-33 .

32-33.

அரியஸச்சசதுக்கம்பி தத²ட்டே²ன ஸச்சானங் ஏகஸம்ப³ந்த⁴த்தா ஏகதோ ஏவ நித்³தி³ட்ட²ங். தத்த² தத்தா²தி தேஸு சதூஸு அரியஸச்சேஸு. கதமந்தி கதே²துகம்யதாபுச்சா² . து³க்க²ங் அரியஸச்சந்தி புச்சி²தத⁴ம்மனித³ஸ்ஸனங். தத்த² ஜாதிபி து³க்கா²திஆதீ³ஸு ஜாதிஸத்³த³ஸ்ஸ தாவ அனேகே அத்தா² பவேதி³தா. யதா²ஹ –

Ariyasaccacatukkampi tathaṭṭhena saccānaṃ ekasambandhattā ekato eva niddiṭṭhaṃ. Tattha tatthāti tesu catūsu ariyasaccesu. Katamanti kathetukamyatāpucchā . Dukkhaṃ ariyasaccanti pucchitadhammanidassanaṃ. Tattha jātipi dukkhātiādīsu jātisaddassa tāva aneke atthā paveditā. Yathāha –

‘‘ப⁴வோ குலங் நிகாயோ ச, ஸீலங் பஞ்ஞத்தி லக்க²ணங்;

‘‘Bhavo kulaṃ nikāyo ca, sīlaṃ paññatti lakkhaṇaṃ;

பஸூதி ஸந்தி⁴ சேவாதி, ஜாதிஅத்தா² பவேதி³தா’’.

Pasūti sandhi cevāti, jātiatthā paveditā’’.

ததா² ஹிஸ்ஸ ‘‘ஏகம்பி ஜாதிங் த்³வேபி ஜாதியோ’’திஆதீ³ஸு (பாரா॰ 12) ப⁴வோ அத்தோ². ‘‘அக்கி²த்தோ அனுபக்குட்டோ² ஜாதிவாதே³னா’’தி (தீ³॰ நி॰ 1.331) எத்த² குலங். ‘‘அத்தி², விஸாகே², நிக³ண்டா² நாம ஸமணஜாதீ’’தி (அ॰ நி॰ 3.71) எத்த² நிகாயோ. ‘‘யதோஹங், ப⁴கி³னி, அரியாய ஜாதியா ஜாதோ நாபி⁴ஜானாமீ’’தி (ம॰ நி॰ 2.351) எத்த² அரியஸீலங். ‘‘திரியா நாம திணஜாதி நாபி⁴யா உக்³க³ந்த்வா நப⁴ங் ஆஹச்ச டி²தா அஹோஸீ’’தி (அ॰ நி॰ 5.196) எத்த² பஞ்ஞத்தி. ‘‘ஜாதி த்³வீஹி க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹிதா’’தி (தா⁴து॰ 71) எத்த² ஸங்க²தலக்க²ணங். ‘‘ஸம்பதிஜாதோ, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ’’தி (ம॰ நி॰ 3.207) எத்த² பஸூதி. ‘‘ப⁴வபச்சயா ஜாதீ’’தி (விப⁴॰ 354) ச ‘‘ஜாதிபி து³க்கா²’’தி (படி॰ ம॰ 1.33; விப⁴॰ 190) ச எத்த² பரியாயதோ படிஸந்தி⁴க²ந்தா⁴. நிப்பரியாயதோ பன தத்த² தத்த² நிப்³ப³த்தமானானங் ஸத்தானங் யே யே க²ந்தா⁴ பாதுப⁴வந்தி, தேஸங் தேஸங் பட²மங் பாதுபா⁴வோ.

Tathā hissa ‘‘ekampi jātiṃ dvepi jātiyo’’tiādīsu (pārā. 12) bhavo attho. ‘‘Akkhitto anupakkuṭṭho jātivādenā’’ti (dī. ni. 1.331) ettha kulaṃ. ‘‘Atthi, visākhe, nigaṇṭhā nāma samaṇajātī’’ti (a. ni. 3.71) ettha nikāyo. ‘‘Yatohaṃ, bhagini, ariyāya jātiyā jāto nābhijānāmī’’ti (ma. ni. 2.351) ettha ariyasīlaṃ. ‘‘Tiriyā nāma tiṇajāti nābhiyā uggantvā nabhaṃ āhacca ṭhitā ahosī’’ti (a. ni. 5.196) ettha paññatti. ‘‘Jāti dvīhi khandhehi saṅgahitā’’ti (dhātu. 71) ettha saṅkhatalakkhaṇaṃ. ‘‘Sampatijāto, ānanda, bodhisatto’’ti (ma. ni. 3.207) ettha pasūti. ‘‘Bhavapaccayā jātī’’ti (vibha. 354) ca ‘‘jātipi dukkhā’’ti (paṭi. ma. 1.33; vibha. 190) ca ettha pariyāyato paṭisandhikhandhā. Nippariyāyato pana tattha tattha nibbattamānānaṃ sattānaṃ ye ye khandhā pātubhavanti, tesaṃ tesaṃ paṭhamaṃ pātubhāvo.

கஸ்மா பனேஸா ஜாதி து³க்கா²தி சே? அனேகேஸங் து³க்கா²னங் வத்து²பா⁴வதோ. அனேகானி ஹி து³க்கா²னி. ஸெய்யதி²த³ங் – து³க்க²து³க்க²ங், விபரிணாமது³க்க²ங், ஸங்கா²ரது³க்க²ங், படிச்ச²ன்னது³க்க²ங், அப்படிச்ச²ன்னது³க்க²ங் , பரியாயது³க்க²ங், நிப்பரியாயது³க்க²ந்தி. எத்த² காயிகசேதஸிகா து³க்கா² வேத³னாஸபா⁴வதோ ச நாமதோ ச து³க்க²த்தா து³க்க²து³க்க²ந்தி வுச்சதி. ஸுகா² வேத³னா விபரிணாமேன து³க்கு²ப்பத்திஹேதுதோ விபரிணாமது³க்க²ங். உபெக்கா²வேத³னா சேவ அவஸேஸா ச தேபூ⁴மகஸங்கா²ரா உத³யப்³ப³யபடிபீளிதத்தா ஸங்கா²ரது³க்க²ங். கண்ணஸூலத³ந்தஸூலராக³ஜபரிளாஹதோ³ஸஜபரிளாஹாதி³ காயிகசேதஸிகோ ஆபா³தோ⁴ புச்சி²த்வா ஜானிதப்³ப³தோ உபக்கமஸ்ஸ ச அபாகடபா⁴வதோ படிச்ச²ன்னது³க்க²ங். த்³வத்திங்ஸகம்மகாரணாதி³ஸமுட்டா²னோ ஆபா³தோ⁴ அபுச்சி²த்வாவ ஜானிதப்³ப³தோ உபக்கமஸ்ஸ ச பாகடபா⁴வதோ அப்படிச்ச²ன்னது³க்க²ங். ட²பெத்வா து³க்க²து³க்க²ங் ஸேஸங் து³க்க²ஸச்சவிப⁴ங்கே³ (விப⁴॰ 190 ஆத³யோ) ஆக³தங் ஜாதிஆதி³ ஸப்³ப³ம்பி தஸ்ஸ தஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ வத்து²பா⁴வதோ பரியாயது³க்க²ங். து³க்க²து³க்க²ங் பன நிப்பரியாயது³க்க²ந்தி வுச்சதி.

Kasmā panesā jāti dukkhāti ce? Anekesaṃ dukkhānaṃ vatthubhāvato. Anekāni hi dukkhāni. Seyyathidaṃ – dukkhadukkhaṃ, vipariṇāmadukkhaṃ, saṅkhāradukkhaṃ, paṭicchannadukkhaṃ, appaṭicchannadukkhaṃ , pariyāyadukkhaṃ, nippariyāyadukkhanti. Ettha kāyikacetasikā dukkhā vedanāsabhāvato ca nāmato ca dukkhattā dukkhadukkhanti vuccati. Sukhā vedanā vipariṇāmena dukkhuppattihetuto vipariṇāmadukkhaṃ. Upekkhāvedanā ceva avasesā ca tebhūmakasaṅkhārā udayabbayapaṭipīḷitattā saṅkhāradukkhaṃ. Kaṇṇasūladantasūlarāgajapariḷāhadosajapariḷāhādi kāyikacetasiko ābādho pucchitvā jānitabbato upakkamassa ca apākaṭabhāvato paṭicchannadukkhaṃ. Dvattiṃsakammakāraṇādisamuṭṭhāno ābādho apucchitvāva jānitabbato upakkamassa ca pākaṭabhāvato appaṭicchannadukkhaṃ. Ṭhapetvā dukkhadukkhaṃ sesaṃ dukkhasaccavibhaṅge (vibha. 190 ādayo) āgataṃ jātiādi sabbampi tassa tassa dukkhassa vatthubhāvato pariyāyadukkhaṃ. Dukkhadukkhaṃ pana nippariyāyadukkhanti vuccati.

தத்ராயங் ஜாதி யங் தங் பா³லபண்டி³தஸுத்தாதீ³ஸு (ம॰ நி॰ 3.246 ஆத³யோ) ப⁴க³வதாபி உபமாவஸேன பகாஸிதங் ஆபாயிகங் து³க்க²ங், யஞ்ச ஸுக³தியம்பி மனுஸ்ஸலோகே க³ப்³போ⁴க்கந்திமூலகாதி³பே⁴த³ங் து³க்க²ங் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ வத்து²பா⁴வதோ து³க்கா². தத்ரித³ங் க³ப்³போ⁴க்கந்திமூலகாதி³பே⁴த³ங் து³க்க²ங் – அயஞ்ஹி ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம்ஹி நிப்³ப³த்தமானோ ந உப்பலபது³மபுண்ட³ரீகாதீ³ஸு நிப்³ப³த்ததி, அத² கோ² ஹெட்டா² ஆமாஸயஸ்ஸ உபரி பக்காஸயஸ்ஸ உத³ரபடலபிட்டி²கண்டகானங் வேமஜ்ஜே² பரமஸம்பா³தே⁴ திப்³ப³ந்த⁴காரே நானாகுணபக³ந்த⁴பரிபா⁴விதபரமது³க்³க³ந்த⁴பவனவிசரிதே அதி⁴மத்தஜேகு³ச்சே² குச்சி²ப்பதே³ஸே பூதிமச்ச²பூதிகும்மாஸசந்த³னிகாதீ³ஸு கிமி விய நிப்³ப³த்ததி. ஸோ தத்த² நிப்³ப³த்தோ த³ஸ மாஸே மாதுகுச்சி²ஸம்ப⁴வேன உஸ்மனா புடபாகங் விய பச்சமானோ பிட்ட²பிண்டி³ விய ஸேதி³யமானோ ஸமிஞ்ஜனபஸாரணாதி³விரஹிதோ அதி⁴மத்தங் து³க்க²ங் பச்சனுபோ⁴தீதி. இத³ங் தாவ க³ப்³போ⁴க்கந்திமூலகங் து³க்க²ங்.

Tatrāyaṃ jāti yaṃ taṃ bālapaṇḍitasuttādīsu (ma. ni. 3.246 ādayo) bhagavatāpi upamāvasena pakāsitaṃ āpāyikaṃ dukkhaṃ, yañca sugatiyampi manussaloke gabbhokkantimūlakādibhedaṃ dukkhaṃ uppajjati, tassa vatthubhāvato dukkhā. Tatridaṃ gabbhokkantimūlakādibhedaṃ dukkhaṃ – ayañhi satto mātukucchimhi nibbattamāno na uppalapadumapuṇḍarīkādīsu nibbattati, atha kho heṭṭhā āmāsayassa upari pakkāsayassa udarapaṭalapiṭṭhikaṇṭakānaṃ vemajjhe paramasambādhe tibbandhakāre nānākuṇapagandhaparibhāvitaparamaduggandhapavanavicarite adhimattajegucche kucchippadese pūtimacchapūtikummāsacandanikādīsu kimi viya nibbattati. So tattha nibbatto dasa māse mātukucchisambhavena usmanā puṭapākaṃ viya paccamāno piṭṭhapiṇḍi viya sediyamāno samiñjanapasāraṇādivirahito adhimattaṃ dukkhaṃ paccanubhotīti. Idaṃ tāva gabbhokkantimūlakaṃ dukkhaṃ.

யங் பன ஸோ மாது ஸஹஸா உபக்க²லனக³மனநிஸீத³னஉட்டா²னபரிவத்தனாதீ³ஸு ஸுராது⁴த்தஹத்த²க³தோ ஏளகோ விய அஹிதுண்டி³கஹத்த²க³தோ ஸப்பபோதகோ விய ச ஆகட்³ட⁴னபரிகட்³ட⁴னஓது⁴னநனித்³து⁴னநாதி³னா உபக்கமேன அதி⁴மத்தங் து³க்க²மனுபோ⁴தி, யஞ்ச மாது ஸீதுத³கபானகாலே ஸீதனரகூபபன்னோ விய உண்ஹயாகு³ப⁴த்தாதி³அஜ்ஜோ²ஹரணகாலே அங்கா³ரவுட்டி²ஸம்பரிகிண்ணோ விய லோணம்பி³லாதி³அஜ்ஜோ²ஹரணகாலே கா²ராபதச்சி²காதி³கம்மகாரணப்பத்தோ விய அதி⁴மத்தங் து³க்க²மனுபோ⁴தி. இத³ங் க³ப்³ப⁴பரிஹரணமூலகங் து³க்க²ங்.

Yaṃ pana so mātu sahasā upakkhalanagamananisīdanauṭṭhānaparivattanādīsu surādhuttahatthagato eḷako viya ahituṇḍikahatthagato sappapotako viya ca ākaḍḍhanaparikaḍḍhanaodhunananiddhunanādinā upakkamena adhimattaṃ dukkhamanubhoti, yañca mātu sītudakapānakāle sītanarakūpapanno viya uṇhayāgubhattādiajjhoharaṇakāle aṅgāravuṭṭhisamparikiṇṇo viya loṇambilādiajjhoharaṇakāle khārāpatacchikādikammakāraṇappatto viya adhimattaṃ dukkhamanubhoti. Idaṃ gabbhapariharaṇamūlakaṃ dukkhaṃ.

யங் பனஸ்ஸ மூள்ஹக³ப்³பா⁴ய மாதுயா மித்தாமச்சஸுஹஜ்ஜாதீ³ஹிபி அத³ஸ்ஸனாரஹே து³க்கு²ப்பத்திட்டா²னே சே²த³னபா²லனாதீ³ஹி து³க்க²மனுப⁴வதி. இத³ங் க³ப்³ப⁴விபத்திமூலகங் து³க்க²ங்.

Yaṃ panassa mūḷhagabbhāya mātuyā mittāmaccasuhajjādīhipi adassanārahe dukkhuppattiṭṭhāne chedanaphālanādīhi dukkhamanubhavati. Idaṃ gabbhavipattimūlakaṃ dukkhaṃ.

யங் விஜாயமானாய மாதுயா கம்மஜேஹி வாதேஹி பரிவத்தெத்வா நரகப்பபாதங் விய அதிப⁴யானகங் யோனிமக்³க³ங் படிபாதி³யமானஸ்ஸ பரமஸம்பா³தே⁴ன ச யோனிமுகே²ன தாளச்சி²க்³க³ளேன விய நிகட்³டி⁴யமானஸ்ஸ மஹானாக³ஸ்ஸ நரகஸத்தஸ்ஸ விய ச ஸங்கா⁴தபப்³ப³தேஹி விசுண்ணியமானஸ்ஸ து³க்க²முப்பஜ்ஜதி. இத³ங் விஜாயனமூலகங் து³க்க²ங்.

Yaṃ vijāyamānāya mātuyā kammajehi vātehi parivattetvā narakappapātaṃ viya atibhayānakaṃ yonimaggaṃ paṭipādiyamānassa paramasambādhena ca yonimukhena tāḷacchiggaḷena viya nikaḍḍhiyamānassa mahānāgassa narakasattassa viya ca saṅghātapabbatehi vicuṇṇiyamānassa dukkhamuppajjati. Idaṃ vijāyanamūlakaṃ dukkhaṃ.

யங் பன ஜாதஸ்ஸ தருணவணஸதி³ஸஸ்ஸ ஸுகுமாரஸரீரஸ்ஸ ஹத்த²க³ஹணன்ஹாபனதோ⁴வனசோளபரிமஜ்ஜனாதி³காலே ஸூசிமுக²கு²ரதா⁴ராவிஜ்ஜ²னபா²லனஸதி³ஸங் து³க்க²முப்பஜ்ஜதி. இத³ங் மாதுகுச்சி²தோ ப³ஹி நிக்க²மனமூலகங் து³க்க²ங்.

Yaṃ pana jātassa taruṇavaṇasadisassa sukumārasarīrassa hatthagahaṇanhāpanadhovanacoḷaparimajjanādikāle sūcimukhakhuradhārāvijjhanaphālanasadisaṃ dukkhamuppajjati. Idaṃ mātukucchito bahi nikkhamanamūlakaṃ dukkhaṃ.

யங் ததோ பரங் பவத்தியங் அத்தனாவ அத்தானங் வதெ⁴ந்தஸ்ஸ அசேலகவதாதி³வஸேன ஆதாபனபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தஸ்ஸ கோத⁴வஸேன அபு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ உப்³ப³ந்த⁴ந்தஸ்ஸ ச து³க்க²ங் ஹோதி. இத³ங் அத்துபக்கமமூலகங் து³க்க²ங்.

Yaṃ tato paraṃ pavattiyaṃ attanāva attānaṃ vadhentassa acelakavatādivasena ātāpanaparitāpanānuyogamanuyuttassa kodhavasena abhuñjantassa ubbandhantassa ca dukkhaṃ hoti. Idaṃ attupakkamamūlakaṃ dukkhaṃ.

யங் பன பரதோ வத⁴ப³ந்த⁴னாதீ³னி அனுப⁴வந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி. இத³ங் பரூபக்கமமூலகங்து³க்க²ந்தி. இதி இமஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி து³க்க²ஸ்ஸ அயங் ஜாதி வத்து²மேவ ஹோதி. தேனேதங் வுச்சதி –

Yaṃ pana parato vadhabandhanādīni anubhavantassa uppajjati. Idaṃ parūpakkamamūlakaṃdukkhanti. Iti imassa sabbassāpi dukkhassa ayaṃ jāti vatthumeva hoti. Tenetaṃ vuccati –

‘‘ஜாயேத² நோ சே நரகேஸு ஸத்தோ, தத்த²க்³கி³தா³ஹாதி³கமப்பஸய்ஹங்;

‘‘Jāyetha no ce narakesu satto, tatthaggidāhādikamappasayhaṃ;

லபே⁴த² து³க்க²ங் நு குஹிங் பதிட்ட²ங், இச்சாஹ து³க்கா²தி முனீத⁴ ஜாதிங்.

Labhetha dukkhaṃ nu kuhiṃ patiṭṭhaṃ, iccāha dukkhāti munīdha jātiṃ.

‘‘து³க்க²ங் திரச்சே²ஸு கஸாபதோத³-

‘‘Dukkhaṃ tiracchesu kasāpatoda-

த³ண்டா³பி⁴கா⁴தாதி³ப⁴வங் அனேகங்;

Daṇḍābhighātādibhavaṃ anekaṃ;

யங் தங் கத²ங் தத்த² ப⁴வெய்ய ஜாதிங்,

Yaṃ taṃ kathaṃ tattha bhaveyya jātiṃ,

வினா தஹிங் ஜாதி ததோபி து³க்கா².

Vinā tahiṃ jāti tatopi dukkhā.

‘‘பேதேஸு து³க்க²ங் பன கு²ப்பிபாஸா-

‘‘Petesu dukkhaṃ pana khuppipāsā-

வாதாதபாதி³ப்பப⁴வங் விசித்தங்;

Vātātapādippabhavaṃ vicittaṃ;

யஸ்மா அஜாதஸ்ஸ ந தத்த² அத்தி²,

Yasmā ajātassa na tattha atthi,

தஸ்மாபி து³க்க²ங் முனி ஜாதிமாஹ.

Tasmāpi dukkhaṃ muni jātimāha.

‘‘திப்³ப³ந்த⁴காரே ச அஸய்ஹஸீதே,

‘‘Tibbandhakāre ca asayhasīte,

லோகந்தரே யங் அஸுரேஸு து³க்க²ங்;

Lokantare yaṃ asuresu dukkhaṃ;

ந தங் ப⁴வே தத்த² ந சஸ்ஸ ஜாதி,

Na taṃ bhave tattha na cassa jāti,

யதோ அயங் ஜாதி ததோபி து³க்கா².

Yato ayaṃ jāti tatopi dukkhā.

‘‘யஞ்சாபி கூ³த²னரகே விய மாதுக³ப்³பே⁴,

‘‘Yañcāpi gūthanarake viya mātugabbhe,

ஸத்தோ வஸங் சிரமதோ ப³ஹி நிக்க²மஞ்ச;

Satto vasaṃ ciramato bahi nikkhamañca;

பப்போதி து³க்க²மதிகோ⁴ரமித³ம்பி நத்தி²,

Pappoti dukkhamatighoramidampi natthi,

ஜாதிங் வினா இதிபி ஜாதி அயஞ்ஹி து³க்கா².

Jātiṃ vinā itipi jāti ayañhi dukkhā.

‘‘கிங் பா⁴ஸிதேன ப³ஹுனா நனு யங் குஹிஞ்சி,

‘‘Kiṃ bhāsitena bahunā nanu yaṃ kuhiñci,

அத்தீ²த⁴ கிஞ்சித³பி து³க்க²மித³ங் கதா³சி;

Atthīdha kiñcidapi dukkhamidaṃ kadāci;

நேவத்தி² ஜாதிவிரஹே யத³தோ மஹேஸீ,

Nevatthi jātivirahe yadato mahesī,

து³க்கா²தி ஸப்³ப³பட²மங் இமமாஹ ஜாதி’’ந்தி.

Dukkhāti sabbapaṭhamaṃ imamāha jāti’’nti.

ஜராபி து³க்கா²தி எத்த² து³விதா⁴ ஜரா ஸங்க²தலக்க²ணஞ்ச, க²ண்டி³ச்சாதி³ஸம்மதோ ஸந்ததியங் ஏகப⁴வபரியாபன்னக²ந்த⁴புராணபா⁴வோ ச. ஸா இத⁴ அதி⁴ப்பேதா. ஸா பனேஸா து³க்கா² ஸங்கா²ரது³க்க²பா⁴வதோ சேவ து³க்க²வத்து²தோ ச. யங் ஹித³ங் அங்க³பச்சங்க³ஸிதி²லீபா⁴வஇந்த்³ரியவிகாரவிரூபதா யொப்³ப³னவினாஸப³லூபகா⁴தஸதிமதிவிப்பவாஸபரபரிப⁴வாதி³அனேகப்பச்சயங் காயிகசேதஸிகங் து³க்க²முப்பஜ்ஜதி, ஜரா தஸ்ஸ வத்து². தேனேதங் வுச்சதி –

Jarāpi dukkhāti ettha duvidhā jarā saṅkhatalakkhaṇañca, khaṇḍiccādisammato santatiyaṃ ekabhavapariyāpannakhandhapurāṇabhāvo ca. Sā idha adhippetā. Sā panesā dukkhā saṅkhāradukkhabhāvato ceva dukkhavatthuto ca. Yaṃ hidaṃ aṅgapaccaṅgasithilībhāvaindriyavikāravirūpatā yobbanavināsabalūpaghātasatimativippavāsaparaparibhavādianekappaccayaṃ kāyikacetasikaṃ dukkhamuppajjati, jarā tassa vatthu. Tenetaṃ vuccati –

‘‘அங்கா³னங் ஸிதி²லீபா⁴வா, இந்த்³ரியானங் விகாரதோ;

‘‘Aṅgānaṃ sithilībhāvā, indriyānaṃ vikārato;

யொப்³ப³னஸ்ஸ வினாஸேன, ப³லஸ்ஸ உபகா⁴ததோ.

Yobbanassa vināsena, balassa upaghātato.

‘‘விப்பவாஸா ஸதாதீ³னங், புத்ததா³ரேஹி அத்தனோ;

‘‘Vippavāsā satādīnaṃ, puttadārehi attano;

அப்பஸாத³னீயதோ சேவ, பி⁴ய்யோ பா³லத்தபத்தியா.

Appasādanīyato ceva, bhiyyo bālattapattiyā.

‘‘பப்போதி து³க்க²ங் யங் மச்சோ, காயிகங் மானஸங் ததா²;

‘‘Pappoti dukkhaṃ yaṃ macco, kāyikaṃ mānasaṃ tathā;

ஸப்³ப³மேதங் ஜராஹேது, யஸ்மா தஸ்மா ஜரா து³கா²’’தி.

Sabbametaṃ jarāhetu, yasmā tasmā jarā dukhā’’ti.

ஜராது³க்கா²னந்தரங் ப்³யாதி⁴து³க்கே² வத்தப்³பே³பி காயிகது³க்க²க³ஹணேனேவ ப்³யாதி⁴து³க்க²ங் க³ஹிதங் ஹோதீதி ந வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ங்.

Jarādukkhānantaraṃ byādhidukkhe vattabbepi kāyikadukkhagahaṇeneva byādhidukkhaṃ gahitaṃ hotīti na vuttanti veditabbaṃ.

மரணம்பி து³க்க²ந்தி எத்தா²பி து³வித⁴ங் மரணங் – ஸங்க²தலக்க²ணஞ்ச, யங் ஸந்தா⁴ய வுத்தங் – ‘‘ஜராமரணங் த்³வீஹி க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹித’’ந்தி (தா⁴து॰ 71). ஏகப⁴வபரியாபன்னஜீவிதிந்த்³ரியப்பப³ந்த⁴விச்சே²தோ³ ச, யங் ஸந்தா⁴ய வுத்தங் – ‘‘நிச்சங் மரணதோ ப⁴ய’’ந்தி (ஸு॰ நி॰ 581). தங் இத⁴ அதி⁴ப்பேதங். ஜாதிபச்சயமரணங் உபக்கமமரணங் ஸரஸமரணங் ஆயுக்க²யமரணங் புஞ்ஞக்க²யமரணந்திபி தஸ்ஸேவ நாமங். புன க²ணிகமரணங் ஸம்முதிமரணங் ஸமுச்சே²த³மரணந்தி அயம்பெத்த² பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. பவத்தே ரூபாரூபத⁴ம்மானங் பே⁴தோ³ க²ணிகமரணங் நாம. ‘‘திஸ்ஸோ மதோ, பு²ஸ்ஸோ மதோ’’தி இத³ங் பரமத்த²தோ ஸத்தஸ்ஸ அபா⁴வா, ‘‘ஸஸ்ஸங் மதங், ருக்கோ² மதோ’’தி இத³ங் ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ அபா⁴வா ஸம்முதிமரணங் நாம. கீ²ணாஸவஸ்ஸ அப்படிஸந்தி⁴கா காலகிரியா ஸமுச்சே²த³மரணங் நாம. பா³ஹிரகங் ஸம்முதிமரணங் ட²பெத்வா இதரங் ஸம்முதிமரணஞ்ச ஸமுச்சே²த³மரணஞ்ச யதா²வுத்தபப³ந்த⁴விச்சே²தே³னேவ ஸங்க³ஹிதங். து³க்க²ஸ்ஸ பன வத்து²பா⁴வதோ து³க்க²ங். தேனேதங் வுச்சதி –

Maraṇampi dukkhanti etthāpi duvidhaṃ maraṇaṃ – saṅkhatalakkhaṇañca, yaṃ sandhāya vuttaṃ – ‘‘jarāmaraṇaṃ dvīhi khandhehi saṅgahita’’nti (dhātu. 71). Ekabhavapariyāpannajīvitindriyappabandhavicchedo ca, yaṃ sandhāya vuttaṃ – ‘‘niccaṃ maraṇato bhaya’’nti (su. ni. 581). Taṃ idha adhippetaṃ. Jātipaccayamaraṇaṃ upakkamamaraṇaṃ sarasamaraṇaṃ āyukkhayamaraṇaṃ puññakkhayamaraṇantipi tasseva nāmaṃ. Puna khaṇikamaraṇaṃ sammutimaraṇaṃ samucchedamaraṇanti ayampettha bhedo veditabbo. Pavatte rūpārūpadhammānaṃ bhedo khaṇikamaraṇaṃ nāma. ‘‘Tisso mato, phusso mato’’ti idaṃ paramatthato sattassa abhāvā, ‘‘sassaṃ mataṃ, rukkho mato’’ti idaṃ jīvitindriyassa abhāvā sammutimaraṇaṃ nāma. Khīṇāsavassa appaṭisandhikā kālakiriyā samucchedamaraṇaṃ nāma. Bāhirakaṃ sammutimaraṇaṃ ṭhapetvā itaraṃ sammutimaraṇañca samucchedamaraṇañca yathāvuttapabandhavicchedeneva saṅgahitaṃ. Dukkhassa pana vatthubhāvato dukkhaṃ. Tenetaṃ vuccati –

‘‘பாபஸ்ஸ பாபகம்மாதி³னிமித்தமனுபஸ்ஸதோ;

‘‘Pāpassa pāpakammādinimittamanupassato;

ப⁴த்³த³ஸ்ஸாபஸஹந்தஸ்ஸ, வியோக³ங் பியவத்து²கங்;

Bhaddassāpasahantassa, viyogaṃ piyavatthukaṃ;

மீயமானஸ்ஸ யங் து³க்க²ங், மானஸங் அவிஸேஸதோ.

Mīyamānassa yaṃ dukkhaṃ, mānasaṃ avisesato.

‘‘ஸப்³பே³ஸஞ்சாபி யங் ஸந்தி⁴ப³ந்த⁴னச்சே²த³னாதி³கங்;

‘‘Sabbesañcāpi yaṃ sandhibandhanacchedanādikaṃ;

விதுஜ்ஜமானமம்மானங் , ஹோதி து³க்க²ங் ஸரீரஜங்.

Vitujjamānamammānaṃ , hoti dukkhaṃ sarīrajaṃ.

‘‘அஸய்ஹமப்படிகாரங், து³க்க²ஸ்ஸேதஸ்ஸித³ங் யதோ;

‘‘Asayhamappaṭikāraṃ, dukkhassetassidaṃ yato;

மரணங் வத்து² தேனேதங், து³க்க²மிச்சேவ பா⁴ஸித’’ந்தி.

Maraṇaṃ vatthu tenetaṃ, dukkhamicceva bhāsita’’nti.

ஸோகாதீ³ஸு ஸோகோ நாம ஞாதிப்³யஸனாதீ³ஹி பு²ட்ட²ஸ்ஸ அந்தோனிஜ்ஜா²னலக்க²ணோ சித்தஸந்தாபோ. து³க்கோ² பன து³க்க²து³க்க²தோ து³க்க²வத்து²தோ ச. தேனேதங் வுச்சதி –

Sokādīsu soko nāma ñātibyasanādīhi phuṭṭhassa antonijjhānalakkhaṇo cittasantāpo. Dukkho pana dukkhadukkhato dukkhavatthuto ca. Tenetaṃ vuccati –

‘‘ஸத்தானங் ஹத³யங் ஸோகோ, விஸஸல்லங்வ துஜ்ஜதி;

‘‘Sattānaṃ hadayaṃ soko, visasallaṃva tujjati;

அக்³கி³தத்தோவ நாராசோ, பு⁴ஸங்வ த³ஹதே புன.

Aggitattova nārāco, bhusaṃva dahate puna.

‘‘ஸமாவஹதி ப்³யாதி⁴ஞ்ச, ஜராமரணபே⁴த³னங்;

‘‘Samāvahati byādhiñca, jarāmaraṇabhedanaṃ;

து³க்க²ம்பி விவித⁴ங் யஸ்மா, தஸ்மா து³க்கோ²தி வுச்சதீ’’தி.

Dukkhampi vividhaṃ yasmā, tasmā dukkhoti vuccatī’’ti.

பரிதே³வோ நாம ஞாதிப்³யஸனாதீ³ஹி பு²ட்ட²ஸ்ஸ வசீபலாபோ. து³க்கோ² பன ஸங்கா²ரது³க்க²பா⁴வதோ து³க்க²வத்து²தோ ச. தேனேதங் வுச்சதி –

Paridevo nāma ñātibyasanādīhi phuṭṭhassa vacīpalāpo. Dukkho pana saṅkhāradukkhabhāvato dukkhavatthuto ca. Tenetaṃ vuccati –

‘‘யங் ஸோகஸல்லவிஹதோ பரிதே³வமானோ, கண்டொ²ட்ட²தாலுதலஸோஸஜமப்பஸய்ஹங்;

‘‘Yaṃ sokasallavihato paridevamāno, kaṇṭhoṭṭhatālutalasosajamappasayhaṃ;

பி⁴ய்யோதி⁴மத்தமதி⁴க³ச்ச²தியேவ து³க்க²ங், து³க்கோ²தி தேன ப⁴க³வா பரிதே³வமாஹா’’தி.

Bhiyyodhimattamadhigacchatiyeva dukkhaṃ, dukkhoti tena bhagavā paridevamāhā’’ti.

து³க்க²ங் நாம காயபீளனலக்க²ணங் காயிகது³க்க²ங். து³க்க²ங் பன து³க்க²து³க்க²தோ மானஸது³க்கா²வஹனதோ ச. தேனேதங் வுச்சதி –

Dukkhaṃ nāma kāyapīḷanalakkhaṇaṃ kāyikadukkhaṃ. Dukkhaṃ pana dukkhadukkhato mānasadukkhāvahanato ca. Tenetaṃ vuccati –

‘‘பீளேதி காயிகமித³ங், து³க்க²ங் து³க்க²ஞ்ச மானஸங் பி⁴ய்யோ;

‘‘Pīḷeti kāyikamidaṃ, dukkhaṃ dukkhañca mānasaṃ bhiyyo;

ஜனயதி யஸ்மா தஸ்மா, து³க்க²ந்தி விஸேஸதோ வுத்த’’ந்தி.

Janayati yasmā tasmā, dukkhanti visesato vutta’’nti.

தோ³மனஸ்ஸங் நாம சித்தபீளனலக்க²ணங் மானஸங் து³க்க²ங். து³க்க²ங் பன து³க்க²து³க்க²தோ காயிகது³க்கா²வஹனதோ ச. சேதோது³க்க²ஸமப்பிதா ஹி கேஸே பகிரிய கந்த³ந்தி, உரானி படிபிஸந்தி, ஆவட்டந்தி, விவட்டந்தி, உத்³த⁴ங்பாத³ங் பபதந்தி, ஸத்த²ங் ஆஹரந்தி, விஸங் கா²த³ந்தி, ரஜ்ஜுயா உப்³ப³ந்த⁴ந்தி, அக்³கி³ங் பவிஸந்தீதி நானப்பகாரகங் து³க்க²மனுப⁴வந்தி. தேனேதங் வுச்சதி –

Domanassaṃ nāma cittapīḷanalakkhaṇaṃ mānasaṃ dukkhaṃ. Dukkhaṃ pana dukkhadukkhato kāyikadukkhāvahanato ca. Cetodukkhasamappitā hi kese pakiriya kandanti, urāni paṭipisanti, āvaṭṭanti, vivaṭṭanti, uddhaṃpādaṃ papatanti, satthaṃ āharanti, visaṃ khādanti, rajjuyā ubbandhanti, aggiṃ pavisantīti nānappakārakaṃ dukkhamanubhavanti. Tenetaṃ vuccati –

‘‘பீளேதி யதோ சித்தங், காயஸ்ஸ ச பீளனங் ஸமாவஹதி;

‘‘Pīḷeti yato cittaṃ, kāyassa ca pīḷanaṃ samāvahati;

து³க்க²ந்தி தோ³மனஸ்ஸங், விதோ³மனஸ்ஸா ததோ ஆஹூ’’தி.

Dukkhanti domanassaṃ, vidomanassā tato āhū’’ti.

உபாயாஸோ நாம ஞாதிப்³யஸனாதீ³ஹி பு²ட்ட²ஸ்ஸ அதி⁴மத்தசேதோது³க்க²ப்பபா⁴விதோ தோ³ஸோயேவ. ‘‘ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴பரியாபன்னோ ஏகோ த⁴ம்மோ’’தி ஏகே. து³க்கோ² பன ஸங்கா²ரது³க்க²பா⁴வதோ சித்தபரித³ஹனதோ காயவிஸாத³னதோ ச. தேனேதங் வுச்சதி –

Upāyāso nāma ñātibyasanādīhi phuṭṭhassa adhimattacetodukkhappabhāvito dosoyeva. ‘‘Saṅkhārakkhandhapariyāpanno eko dhammo’’ti eke. Dukkho pana saṅkhāradukkhabhāvato cittaparidahanato kāyavisādanato ca. Tenetaṃ vuccati –

‘‘சித்தஸ்ஸ ச பரித³ஹனா, காயஸ்ஸ விஸாத³னா ச அதி⁴மத்தங்;

‘‘Cittassa ca paridahanā, kāyassa visādanā ca adhimattaṃ;

யங் து³க்க²முபாயாஸோ, ஜனேதி து³க்கோ² ததோ வுத்தோ’’தி.

Yaṃ dukkhamupāyāso, janeti dukkho tato vutto’’ti.

எத்த² ச மந்த³க்³கி³னா அந்தோபா⁴ஜனே பாகோ விய ஸோகோ, திக்க²க்³கி³னா பச்சமானஸ்ஸ பா⁴ஜனதோ ப³ஹினிக்க²மனங் விய பரிதே³வோ, ப³ஹினிக்க²ந்தாவஸேஸஸ்ஸ நிக்க²மிதும்பி அப்பஹொந்தஸ்ஸ அந்தோபா⁴ஜனேயேவ யாவ பரிக்க²யா பாகோ விய உபாயாஸோ த³ட்ட²ப்³போ³.

Ettha ca mandagginā antobhājane pāko viya soko, tikkhagginā paccamānassa bhājanato bahinikkhamanaṃ viya paridevo, bahinikkhantāvasesassa nikkhamitumpi appahontassa antobhājaneyeva yāva parikkhayā pāko viya upāyāso daṭṭhabbo.

அப்பியஸம்பயோகோ³ நாம அப்பியேஹி ஸத்தஸங்கா²ரேஹி ஸமோதா⁴னங். து³க்கோ² பன து³க்க²வத்து²தோ. தேனேதங் வுச்சதி –

Appiyasampayogo nāma appiyehi sattasaṅkhārehi samodhānaṃ. Dukkho pana dukkhavatthuto. Tenetaṃ vuccati –

‘‘தி³ஸ்வாவ அப்பியே து³க்க²ங், பட²மங் ஹோதி சேதஸி;

‘‘Disvāva appiye dukkhaṃ, paṭhamaṃ hoti cetasi;

தது³பக்கமஸம்பூ⁴தமத² காயே யதோ இத⁴.

Tadupakkamasambhūtamatha kāye yato idha.

‘‘ததோ து³க்க²த்³வயஸ்ஸாபி, வத்து²தோ ஸோ மஹேஸினா;

‘‘Tato dukkhadvayassāpi, vatthuto so mahesinā;

து³க்கோ² வுத்தோதி விஞ்ஞெய்யோ, அப்பியேஹி ஸமாக³மோ’’தி.

Dukkho vuttoti viññeyyo, appiyehi samāgamo’’ti.

பியவிப்பயோகோ³ நாம பியேஹி ஸத்தஸங்கா²ரேஹி வினாபா⁴வோ. து³க்கோ² பன து³க்க²வத்து²தோ. தேனேதங் வுச்சதி –

Piyavippayogo nāma piyehi sattasaṅkhārehi vinābhāvo. Dukkho pana dukkhavatthuto. Tenetaṃ vuccati –

‘‘ஞாதித⁴னாதி³வியோகா³ , ஸோகஸரஸமப்பிதா விதுஜ்ஜந்தி;

‘‘Ñātidhanādiviyogā , sokasarasamappitā vitujjanti;

பா³லா யதோ ததோயங், து³க்கோ²தி மதோ பியவியோகோ³’’தி.

Bālā yato tatoyaṃ, dukkhoti mato piyaviyogo’’ti.

இச்சி²தாலாபே⁴ அலப்³ப⁴னெய்யவத்தூ²ஸு இச்சா²வ யம்பிச்ச²ங் ந லப⁴தி, தம்பி து³க்க²ந்தி வுத்தா. யேனபி த⁴ம்மேன அலப்³ப⁴னெய்யங் வத்து²ங் இச்ச²ந்தோ ந லப⁴தி, தம்பி அலப்³ப⁴னெய்யவத்து²ம்ஹி இச்ச²னங் து³க்க²ந்தி அத்தோ². து³க்க²ங் பன து³க்க²வத்து²தோ. தேனேதங் வுச்சதி –

Icchitālābhe alabbhaneyyavatthūsu icchāva yampicchaṃ na labhati, tampi dukkhanti vuttā. Yenapi dhammena alabbhaneyyaṃ vatthuṃ icchanto na labhati, tampi alabbhaneyyavatthumhi icchanaṃ dukkhanti attho. Dukkhaṃ pana dukkhavatthuto. Tenetaṃ vuccati –

‘‘தங் தங் பத்த²யமானானங், தஸ்ஸ தஸ்ஸ அலாப⁴தோ;

‘‘Taṃ taṃ patthayamānānaṃ, tassa tassa alābhato;

யங் விகா⁴தமயங் து³க்க²ங், ஸத்தானங் இத⁴ ஜாயதி.

Yaṃ vighātamayaṃ dukkhaṃ, sattānaṃ idha jāyati.

‘‘அலப்³ப⁴னெய்யவத்தூ²னங், பத்த²னா தஸ்ஸ காரணங்;

‘‘Alabbhaneyyavatthūnaṃ, patthanā tassa kāraṇaṃ;

யஸ்மா தஸ்மா ஜினோ து³க்க²ங், இச்சி²தாலாப⁴மப்³ரவீ’’தி.

Yasmā tasmā jino dukkhaṃ, icchitālābhamabravī’’ti.

ஸங்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴தி எத்த² பன ஸங்கி²த்தேனாதி தே³ஸனங் ஸந்தா⁴ய வுத்தங். து³க்க²ஞ்ஹி எத்தகானி து³க்க²ஸதானீதி வா எத்தகானி து³க்க²ஸஹஸ்ஸானீதி வா ஸங்கி²பிதுங் ந ஸக்கா, தே³ஸனா பன ஸக்கா. தஸ்மா ‘‘து³க்க²ங் நாம ந அஞ்ஞங் கிஞ்சி, ஸங்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ து³க்கா²’’தி தே³ஸனங் ஸங்கி²பந்தோ ஏவமாஹ. பஞ்சாதி க³ணனபரிச்சே²தோ³. உபாதா³னக்க²ந்தா⁴தி உபாதா³னகோ³சரா க²ந்தா⁴.

Saṅkhittena pañcupādānakkhandhāti ettha pana saṅkhittenāti desanaṃ sandhāya vuttaṃ. Dukkhañhi ettakāni dukkhasatānīti vā ettakāni dukkhasahassānīti vā saṅkhipituṃ na sakkā, desanā pana sakkā. Tasmā ‘‘dukkhaṃ nāma na aññaṃ kiñci, saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā’’ti desanaṃ saṅkhipanto evamāha. Pañcāti gaṇanaparicchedo. Upādānakkhandhāti upādānagocarā khandhā.

ஜாதிப்பபு⁴திகங் து³க்க²ங், யங் வுத்தமித⁴ தாதி³னா;

Jātippabhutikaṃ dukkhaṃ, yaṃ vuttamidha tādinā;

அவுத்தங் யஞ்ச தங் ஸப்³ப³ங், வினா ஏதேன விஜ்ஜதி.

Avuttaṃ yañca taṃ sabbaṃ, vinā etena vijjati.

யஸ்மா தஸ்மா உபாதா³னக்க²ந்தா⁴ ஸங்கே²பதோ இமே;

Yasmā tasmā upādānakkhandhā saṅkhepato ime;

து³க்கா²தி வுத்தா து³க்க²ந்த-தே³ஸகேன மஹேஸினா.

Dukkhāti vuttā dukkhanta-desakena mahesinā.

ததா² ஹி இந்த⁴னமிவ பாவகோ, லக்க²மிவ பஹரணானி, கோ³ரூபங் விய ட³ங்ஸமகஸாத³யோ, கெ²த்தமிவ லாயகா, கா³மங் விய கா³மகா⁴தகா, உபாதா³னக்க²ந்த⁴பஞ்சகமேவ ஜாதிஆத³யோ நானப்பகாரேஹி விபா³தெ⁴ந்தா திணலதாதீ³னி விய பூ⁴மியங், புப்ப²ப²லபல்லவானி விய ருக்கே²ஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸுயேவ நிப்³ப³த்தந்தி. உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னஞ்ச ஆதி³து³க்க²ங் ஜாதி, மஜ்ஜே²து³க்க²ங் ஜரா, பரியோஸானது³க்க²ங் மரணங், மாரணந்திகது³க்கா²பி⁴கா⁴தேன பரிட³ய்ஹனது³க்க²ங் ஸோகோ , தத³ஸஹனதோ லாலப்பனது³க்க²ங் பரிதே³வோ, ததோ தா⁴துக்கோ²ப⁴ஸங்கா²தஅனிட்ட²பொ²ட்ட²ப்³ப³ஸமாயோக³தோ காயஸ்ஸ ஆபா³த⁴னது³க்க²ங் து³க்க²ங், தேன ஆபா³தி⁴யமானானங் புது²ஜ்ஜனானங் தத்த² படிகு⁴ப்பத்திதோ சேதோபா³த⁴னது³க்க²ங் தோ³மனஸ்ஸங், ஸோகாதி³வுத்³தி⁴யா ஜனிதவிஸாதா³னங் அனுத்து²னநது³க்க²ங் உபாயாஸோ, மனோரத²விகா⁴தப்பத்தானங் இச்சா²விகா⁴தது³க்க²ங் இச்சி²தாலாபோ⁴தி ஏவங் நானப்பகாரதோ உபபரிக்கி²யமானா உபாதா³னக்க²ந்தா⁴வ து³க்கா²தி யதே³தங் ஏகமேகங் த³ஸ்ஸெத்வா வுச்சமானங் அனேகேஹிபி கப்பேஹி ந ஸக்கா அனவஸேஸதோ வத்துங், தங் ஸப்³ப³ம்பி து³க்க²ங் ஏகஜலபி³ந்து³ம்ஹி ஸகலஸமுத்³த³ஜலரஸங் விய யேஸு கேஸுசி பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு ஸங்கி²பித்வா த³ஸ்ஸேதுங் ‘‘ஸங்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ து³க்கா²’’தி ப⁴க³வதா வுத்தமேவ தே²ரோ அவோசாதி.

Tathā hi indhanamiva pāvako, lakkhamiva paharaṇāni, gorūpaṃ viya ḍaṃsamakasādayo, khettamiva lāyakā, gāmaṃ viya gāmaghātakā, upādānakkhandhapañcakameva jātiādayo nānappakārehi vibādhentā tiṇalatādīni viya bhūmiyaṃ, pupphaphalapallavāni viya rukkhesu upādānakkhandhesuyeva nibbattanti. Upādānakkhandhānañca ādidukkhaṃ jāti, majjhedukkhaṃ jarā, pariyosānadukkhaṃ maraṇaṃ, māraṇantikadukkhābhighātena pariḍayhanadukkhaṃ soko , tadasahanato lālappanadukkhaṃ paridevo, tato dhātukkhobhasaṅkhātaaniṭṭhaphoṭṭhabbasamāyogato kāyassa ābādhanadukkhaṃ dukkhaṃ, tena ābādhiyamānānaṃ puthujjanānaṃ tattha paṭighuppattito cetobādhanadukkhaṃ domanassaṃ, sokādivuddhiyā janitavisādānaṃ anutthunanadukkhaṃ upāyāso, manorathavighātappattānaṃ icchāvighātadukkhaṃ icchitālābhoti evaṃ nānappakārato upaparikkhiyamānā upādānakkhandhāva dukkhāti yadetaṃ ekamekaṃ dassetvā vuccamānaṃ anekehipi kappehi na sakkā anavasesato vattuṃ, taṃ sabbampi dukkhaṃ ekajalabindumhi sakalasamuddajalarasaṃ viya yesu kesuci pañcasu upādānakkhandhesu saṅkhipitvā dassetuṃ ‘‘saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā’’ti bhagavatā vuttameva thero avocāti.

தத்த² கதமா ஜாதீதிஆதீ³ஸு பத³பா⁴ஜனீயேஸு தத்தா²தி து³க்க²ஸச்சனித்³தே³ஸே வுத்தேஸு ஜாதிஆதீ³ஸு. யா தேஸங் தேஸங் ஸத்தானந்தி ஸங்கே²பதோ அனேகேஸங் ஸத்தானங் ஸாதா⁴ரணனித்³தே³ஸோ. யா தே³வத³த்தஸ்ஸ ஜாதி, யா ஸோமத³த்தஸ்ஸ ஜாதீதி ஏவஞ்ஹி தி³வஸம்பி கதி²யமானே நேவ ஸத்தா பரியாதா³னங் க³ச்ச²ந்தி, ந ஸப்³ப³ங் அபரத்த²தீ³பனங் ஸிஜ்ஜ²தி, இமேஹி பன த்³வீஹி பதே³ஹி ந கோசி ஸத்தோ அபரியாதி³ன்னோ ஹோதி, ந கிஞ்சி அபரத்த²தீ³பனங் ந ஸிஜ்ஜ²தி. தம்ஹி தம்ஹீதி அயங் க³திஜாதிவஸேன அனேகேஸங் ஸத்தனிகாயானங் ஸாதா⁴ரணனித்³தே³ஸோ. ஸத்தனிகாயேதி ஸத்தானங் நிகாயே, ஸத்தக⁴டாயங் ஸத்தஸமூஹேதி அத்தோ². ஜாதீதி ஜாயனவஸேன. இத³மெத்த² ஸபா⁴வபச்சத்தங். ஸஞ்ஜாதீதி ஸஞ்ஜாயனவஸேன. உபஸக்³கே³ன பத³ங் வட்³டி⁴தங். ஓக்கந்தீதி ஓக்கமனவஸேன. ஜாயனட்டே²ன வா ஜாதி, ஸா அபரிபுண்ணாயதனவஸேன வுத்தா. ஸஞ்ஜாயனட்டே²ன ஸஞ்ஜாதி, ஸா பரிபுண்ணாயதனவஸேன வுத்தா. ஓக்கமனட்டே²ன ஓக்கந்தி, ஸா அண்ட³ஜஜலாபு³ஜவஸேன வுத்தா. தே ஹி அண்ட³கோஸங் வத்தி²கோஸஞ்ச ஓக்கமந்தி, ஓக்கமந்தா பவிஸந்தா விய படிஸந்தி⁴ங் க³ண்ஹந்தி. அபி⁴னிப்³ப³த்தனட்டே²ன அபி⁴னிப்³ப³த்தி, ஸா ஸங்ஸேத³ஜஓபபாதிகவஸேன வுத்தா. தே ஹி பாகடா ஏவ ஹுத்வா நிப்³ப³த்தந்தி, அயங் தாவ ஸம்முதிகதா².

Tattha katamā jātītiādīsu padabhājanīyesu tatthāti dukkhasaccaniddese vuttesu jātiādīsu. Yā tesaṃ tesaṃ sattānanti saṅkhepato anekesaṃ sattānaṃ sādhāraṇaniddeso. Yā devadattassa jāti, yā somadattassa jātīti evañhi divasampi kathiyamāne neva sattā pariyādānaṃ gacchanti, na sabbaṃ aparatthadīpanaṃ sijjhati, imehi pana dvīhi padehi na koci satto apariyādinno hoti, na kiñci aparatthadīpanaṃ na sijjhati. Tamhi tamhīti ayaṃ gatijātivasena anekesaṃ sattanikāyānaṃ sādhāraṇaniddeso. Sattanikāyeti sattānaṃ nikāye, sattaghaṭāyaṃ sattasamūheti attho. Jātīti jāyanavasena. Idamettha sabhāvapaccattaṃ. Sañjātīti sañjāyanavasena. Upasaggena padaṃ vaḍḍhitaṃ. Okkantīti okkamanavasena. Jāyanaṭṭhena vā jāti, sā aparipuṇṇāyatanavasena vuttā. Sañjāyanaṭṭhena sañjāti, sā paripuṇṇāyatanavasena vuttā. Okkamanaṭṭhena okkanti, sā aṇḍajajalābujavasena vuttā. Te hi aṇḍakosaṃ vatthikosañca okkamanti, okkamantā pavisantā viya paṭisandhiṃ gaṇhanti. Abhinibbattanaṭṭhena abhinibbatti, sā saṃsedajaopapātikavasena vuttā. Te hi pākaṭā eva hutvā nibbattanti, ayaṃ tāva sammutikathā.

இதா³னி க²ந்தா⁴னங் பாதுபா⁴வோ, ஆயதனானங் படிலாபோ⁴தி பரமத்த²கதா² ஹோதி. க²ந்தா⁴ ஏவ ஹி பரமத்த²தோ பாதுப⁴வந்தி, ந ஸத்தா. எத்த² ச க²ந்தா⁴னந்தி ஏகவோகாரப⁴வே ஏகஸ்ஸ, சதுவோகாரப⁴வே சதுன்னங், பஞ்சவோகாரப⁴வே பஞ்சன்னம்பி க³ஹணங் வேதி³தப்³ப³ங். பாதுபா⁴வோதி உப்பத்தி. ஆயதனானந்தி தத்ர தத்ர உப்பஜ்ஜமானாயதனவஸேன ஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³. படிலாபோ⁴தி ஸந்ததியங் பாதுபா⁴வோயேவ. பாதுப⁴வந்தானேவ ஹி தானி படிலத்³தா⁴னி நாம ஹொந்தி. அயங் வுச்சதி ஜாதீதி அயங் ஜாதி நாம கதீ²யதி.

Idāni khandhānaṃ pātubhāvo, āyatanānaṃ paṭilābhoti paramatthakathā hoti. Khandhā eva hi paramatthato pātubhavanti, na sattā. Ettha ca khandhānanti ekavokārabhave ekassa, catuvokārabhave catunnaṃ, pañcavokārabhave pañcannampi gahaṇaṃ veditabbaṃ. Pātubhāvoti uppatti. Āyatanānanti tatra tatra uppajjamānāyatanavasena saṅgaho veditabbo. Paṭilābhoti santatiyaṃ pātubhāvoyeva. Pātubhavantāneva hi tāni paṭiladdhāni nāma honti. Ayaṃ vuccati jātīti ayaṃ jāti nāma kathīyati.

ஜரானித்³தே³ஸே ஜராதி ஸபா⁴வபச்சத்தங். ஜீரணதாதி ஆகாரனித்³தே³ஸோ. க²ண்டி³ச்சந்திஆத³யோ தயோ காலாதிக்கமே கிச்சனித்³தே³ஸா, பச்சி²மா த்³வே பகதினித்³தே³ஸா. அயஞ்ஹி ஜராதி இமினா பதே³ன ஸபா⁴வதோ தீ³பிதா, தேனஸ்ஸா இத³ங் ஸபா⁴வபச்சத்தங். ஜீரணதாதி இமினா ஆகாரதோ, தேனஸ்ஸாயங் ஆகாரனித்³தே³ஸோ. க²ண்டி³ச்சந்தி இமினா காலாதிக்கமே த³ந்தனகா²னங் க²ண்டி³தபா⁴வகரணகிச்சதோ. பாலிச்சந்தி இமினா கேஸலோமானங் பலிதபா⁴வகரணகிச்சதோ. வலித்தசதாதி இமினா மங்ஸங் மிலாபெத்வா தசே வலிபா⁴வகரணகிச்சதோ தீ³பிதா. தேனஸ்ஸா இமே தயோ காலாதிக்கமே கிச்சனித்³தே³ஸா. தேஹி இமேஸங் விகாரானங் த³ஸ்ஸனவஸேன பாகடீபூ⁴தா பாகடஜரா த³ஸ்ஸிதா. யதே²வ ஹி உத³கஸ்ஸ வா வாதஸ்ஸ வா அக்³கி³னோ வா திணருக்கா²தீ³னங் ஸம்ப⁴க்³க³பலிப⁴க்³க³தாய வா ஜா²மதாய வா க³தமக்³கோ³ பாகடோ ஹோதி, ந ச ஸோ க³தமக்³கோ³ தானேவ உத³காதீ³னி, ஏவமேவ ஜராய த³ந்தாதீ³ஸு க²ண்டி³ச்சாதி³வஸேன க³தமக்³கோ³ பாகடோ சக்கு²ங் உம்மீலெத்வாபி க³ய்ஹதி, ந ச க²ண்டி³ச்சாதீ³னேவ ஜரா. ந ஹி ஜரா சக்கு²விஞ்ஞெய்யா ஹோதி.

Jarāniddese jarāti sabhāvapaccattaṃ. Jīraṇatāti ākāraniddeso. Khaṇḍiccantiādayo tayo kālātikkame kiccaniddesā, pacchimā dve pakatiniddesā. Ayañhi jarāti iminā padena sabhāvato dīpitā, tenassā idaṃ sabhāvapaccattaṃ. Jīraṇatāti iminā ākārato, tenassāyaṃ ākāraniddeso. Khaṇḍiccanti iminā kālātikkame dantanakhānaṃ khaṇḍitabhāvakaraṇakiccato. Pāliccanti iminā kesalomānaṃ palitabhāvakaraṇakiccato. Valittacatāti iminā maṃsaṃ milāpetvā tace valibhāvakaraṇakiccato dīpitā. Tenassā ime tayo kālātikkame kiccaniddesā. Tehi imesaṃ vikārānaṃ dassanavasena pākaṭībhūtā pākaṭajarā dassitā. Yatheva hi udakassa vā vātassa vā aggino vā tiṇarukkhādīnaṃ sambhaggapalibhaggatāya vā jhāmatāya vā gatamaggo pākaṭo hoti, na ca so gatamaggo tāneva udakādīni, evameva jarāya dantādīsu khaṇḍiccādivasena gatamaggo pākaṭo cakkhuṃ ummīletvāpi gayhati, na ca khaṇḍiccādīneva jarā. Na hi jarā cakkhuviññeyyā hoti.

ஆயுனோ ஸங்ஹானி இந்த்³ரியானங் பரிபாகோதி இமேஹி பன பதே³ஹி காலாதிக்கமேயேவ அபி⁴ப்³யத்தாய ஆயுக்க²யசக்கா²தி³இந்த்³ரியபரிபாகஸங்கா²தாய பகதியா தீ³பிதா, தேனஸ்ஸிமே த்³வே பகதினித்³தே³ஸாதி வேதி³தப்³பா³. தத்த² யஸ்மா ஜரங் பத்தஸ்ஸ ஆயு ஹாயதி, தஸ்மா ஜரா ‘‘ஆயுனோ ஸங்ஹானீ’’தி ப²லூபசாரேன வுத்தா. யஸ்மா ச த³ஹரகாலே ஸுப்பஸன்னானி ஸுகு²மம்பி அத்தனோ விஸயங் ஸுகே²னேவ க³ண்ஹனஸமத்தா²னி சக்கா²தீ³னி இந்த்³ரியானி ஜரங் பத்தஸ்ஸ பரிபக்கானி ஆலுளிதானி அவிஸதா³னி ஓளாரிகம்பி அத்தனோ விஸயங் க³ஹேதுங் அஸமத்தா²னி ஹொந்தி, தஸ்மா ‘‘இந்த்³ரியானங் பரிபாகோ’’தி ப²லூபசாரேனேவ வுத்தா.

Āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripākoti imehi pana padehi kālātikkameyeva abhibyattāya āyukkhayacakkhādiindriyaparipākasaṅkhātāya pakatiyā dīpitā, tenassime dve pakatiniddesāti veditabbā. Tattha yasmā jaraṃ pattassa āyu hāyati, tasmā jarā ‘‘āyuno saṃhānī’’ti phalūpacārena vuttā. Yasmā ca daharakāle suppasannāni sukhumampi attano visayaṃ sukheneva gaṇhanasamatthāni cakkhādīni indriyāni jaraṃ pattassa paripakkāni āluḷitāni avisadāni oḷārikampi attano visayaṃ gahetuṃ asamatthāni honti, tasmā ‘‘indriyānaṃ paripāko’’ti phalūpacāreneva vuttā.

ஸா பனேஸா ஏவங் நித்³தி³ட்டா² ஸப்³பா³பி ஜரா பாகடா படிச்ச²ன்னாதி து³விதா⁴ ஹோதி. தத்த² த³ந்தாதீ³ஸு க²ண்டா³தி³பா⁴வத³ஸ்ஸனதோ ரூபத⁴ம்மேஸு ஜரா பாகடஜரா நாம. அரூபத⁴ம்மேஸு பன ஜரா தாதி³ஸஸ்ஸ விகாரஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனதோ படிச்ச²ன்னஜரா நாம. தத்ர ய்வாயங் க²ண்டா³தி³பா⁴வோ தி³ஸ்ஸதி, ஸோ தாதி³ஸானங் த³ந்தாதீ³னங் வண்ணோயேவ. தங் சக்கு²னா தி³ஸ்வா மனொத்³வாரேன சிந்தெத்வா ‘‘இமே த³ந்தா ஜராய பஹடா’’தி ஜரங் ஜானாதி, உத³கட்டா²னே ப³த்³தா⁴னி கோ³ஸிங்கா³தீ³னி ஓலோகெத்வா ஹெட்டா² உத³கஸ்ஸ அத்தி²பா⁴வஜானநங் விய. புன அயங் ஜரா ஸவீசி அவீசீதி ஏவம்பி து³விதா⁴ ஹோதி. தத்த² மணிகனகரஜதபவாளசந்த³ஸூரியாதீ³னங் மந்த³த³ஸகாதீ³ஸு பாணீனங் விய, புப்ப²ப²லபல்லவாதீ³ஸு அபாணீனங் விய ச அந்தரந்தரா வண்ணவிஸேஸாதீ³னங் து³ப்³பி³ஞ்ஞெய்யத்தா ஜரா அவீசிஜரா நாம, நிரந்தரஜராதி அத்தோ². ததோ அஞ்ஞேஸு பன யதா²வுத்தேஸு அந்தரந்தரா வண்ணவிஸேஸாதீ³னங் ஸுவிஞ்ஞெய்யத்தா ஜரா ஸவீசிஜரா நாம.

Sā panesā evaṃ niddiṭṭhā sabbāpi jarā pākaṭā paṭicchannāti duvidhā hoti. Tattha dantādīsu khaṇḍādibhāvadassanato rūpadhammesu jarā pākaṭajarā nāma. Arūpadhammesu pana jarā tādisassa vikārassa adassanato paṭicchannajarā nāma. Tatra yvāyaṃ khaṇḍādibhāvo dissati, so tādisānaṃ dantādīnaṃ vaṇṇoyeva. Taṃ cakkhunā disvā manodvārena cintetvā ‘‘ime dantā jarāya pahaṭā’’ti jaraṃ jānāti, udakaṭṭhāne baddhāni gosiṅgādīni oloketvā heṭṭhā udakassa atthibhāvajānanaṃ viya. Puna ayaṃ jarā savīci avīcīti evampi duvidhā hoti. Tattha maṇikanakarajatapavāḷacandasūriyādīnaṃ mandadasakādīsu pāṇīnaṃ viya, pupphaphalapallavādīsu apāṇīnaṃ viya ca antarantarā vaṇṇavisesādīnaṃ dubbiññeyyattā jarā avīcijarā nāma, nirantarajarāti attho. Tato aññesu pana yathāvuttesu antarantarā vaṇṇavisesādīnaṃ suviññeyyattā jarā savīcijarā nāma.

தத்த² ஸவீசிஜரா உபாதி³ண்ணகஅனுபாதி³ண்ணகவஸேன ஏவங் வேதி³தப்³பா³ – த³ஹரகுமாரகானஞ்ஹி பட²மமேவ கீ²ரத³ந்தா நாம உட்ட²ஹந்தி, ந தே தி²ரா. தேஸு பன பதிதேஸு புன த³ந்தா உட்ட²ஹந்தி. தே பட²மமேவ ஸேதா ஹொந்தி, ஜராவாதேன பஹடகாலே காளகா ஹொந்தி. கேஸா பட²மமேவ தம்பா³ ஹொந்தி, ததோ காளகா, ததோ ஸேதா. ச²வி பன ஸலோஹிதிகா ஹோதி. வட்³ட⁴ந்தானங் வட்³ட⁴ந்தானங் ஓதா³தானங் ஓதா³தபா⁴வோ, காளகானங் காளகபா⁴வோ பஞ்ஞாயதி. ஜராவாதேன பன பஹடகாலே வலிங் க³ண்ஹாதி. ஸப்³ப³ம்பி ஸஸ்ஸங் வபிதகாலே ஸேதங் ஹோதி, பச்சா² நீலங். ஜராவாதேன பன பஹடகாலே பண்டு³கங் ஹோதி. அம்ப³ங்குரேனாபி தீ³பேதுங் வட்டதி.

Tattha savīcijarā upādiṇṇakaanupādiṇṇakavasena evaṃ veditabbā – daharakumārakānañhi paṭhamameva khīradantā nāma uṭṭhahanti, na te thirā. Tesu pana patitesu puna dantā uṭṭhahanti. Te paṭhamameva setā honti, jarāvātena pahaṭakāle kāḷakā honti. Kesā paṭhamameva tambā honti, tato kāḷakā, tato setā. Chavi pana salohitikā hoti. Vaḍḍhantānaṃ vaḍḍhantānaṃ odātānaṃ odātabhāvo, kāḷakānaṃ kāḷakabhāvo paññāyati. Jarāvātena pana pahaṭakāle valiṃ gaṇhāti. Sabbampi sassaṃ vapitakāle setaṃ hoti, pacchā nīlaṃ. Jarāvātena pana pahaṭakāle paṇḍukaṃ hoti. Ambaṅkurenāpi dīpetuṃ vaṭṭati.

மரணனித்³தே³ஸே சுதீதி சவனவஸேன வுத்தங். ஏகசதுபஞ்சக்க²ந்தா⁴னங் ஸாமஞ்ஞவசனமேதங். சவனதாதி பா⁴வவசனேன லக்க²ணனித³ஸ்ஸனங். பே⁴தோ³தி சுதிக²ந்தா⁴னங் ப⁴ங்கு³ப்பத்திபரிதீ³பனங். அந்தரதா⁴னந்தி க⁴டஸ்ஸ விய பி⁴ன்னஸ்ஸ பி⁴ன்னானங் சுதிக²ந்தா⁴னங் யேன கேனசி பரியாயேன டா²னாபா⁴வபரிதீ³பனங். மச்சு மரணந்தி மச்சுஸங்கா²தங் மரணங், ந க²ணிகமரணங். காலோ நாம அந்தகோ, தஸ்ஸ கிரியாதி காலகிரியா. எத்தாவதா ச ஸம்முதியா மரணங் தீ³பிதங்.

Maraṇaniddese cutīti cavanavasena vuttaṃ. Ekacatupañcakkhandhānaṃ sāmaññavacanametaṃ. Cavanatāti bhāvavacanena lakkhaṇanidassanaṃ. Bhedoti cutikhandhānaṃ bhaṅguppattiparidīpanaṃ. Antaradhānanti ghaṭassa viya bhinnassa bhinnānaṃ cutikhandhānaṃ yena kenaci pariyāyena ṭhānābhāvaparidīpanaṃ. Maccu maraṇanti maccusaṅkhātaṃ maraṇaṃ, na khaṇikamaraṇaṃ. Kālo nāma antako, tassa kiriyāti kālakiriyā. Ettāvatā ca sammutiyā maraṇaṃ dīpitaṃ.

இதா³னி பரமத்தே²ன தீ³பேதுங் க²ந்தா⁴னங் பே⁴தோ³திஆதி³மாஹ. பரமத்தே²ன ஹி க²ந்தா⁴யேவ பி⁴ஜ்ஜந்தி, ந ஸத்தோ நாம கோசி மரதி. க²ந்தே⁴ஸு பன பி⁴ஜ்ஜமானேஸு ஸத்தோ மரதி, பி⁴ன்னேஸு மதோதி வோஹாரோ ஹோதி. எத்த² ச சதுவோகாரபஞ்சவோகாரவஸேன க²ந்தா⁴னங் பே⁴தோ³, ஏகவோகாரவஸேன களேவரஸ்ஸ நிக்கே²போ, சதுவோகாரவஸேன வா க²ந்தா⁴னங் பே⁴தோ³, ஸேஸத்³வயவஸேன களேவரஸ்ஸ நிக்கே²போ வேதி³தப்³போ³. கஸ்மா? ப⁴வத்³வயேபி ரூபகாயஸங்கா²தஸ்ஸ களேவரஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோ. யஸ்மா வா சாதுமஹாராஜிகாதீ³ஸுபி க²ந்தா⁴ பி⁴ஜ்ஜந்தேவ, ந கிஞ்சி நிக்கி²பதி, தஸ்மா தேஸங் வஸேன க²ந்தா⁴னங் பே⁴தோ³, மனுஸ்ஸாதீ³ஸு களேவரஸ்ஸ நிக்கே²போ. எத்த² ச களேவரஸ்ஸ நிக்கே²பகரணதோ மரணங் ‘‘களேவரஸ்ஸ நிக்கே²போ’’தி வுத்தங்.

Idāni paramatthena dīpetuṃ khandhānaṃ bhedotiādimāha. Paramatthena hi khandhāyeva bhijjanti, na satto nāma koci marati. Khandhesu pana bhijjamānesu satto marati, bhinnesu matoti vohāro hoti. Ettha ca catuvokārapañcavokāravasena khandhānaṃ bhedo, ekavokāravasena kaḷevarassa nikkhepo, catuvokāravasena vā khandhānaṃ bhedo, sesadvayavasena kaḷevarassa nikkhepo veditabbo. Kasmā? Bhavadvayepi rūpakāyasaṅkhātassa kaḷevarassa sambhavato. Yasmā vā cātumahārājikādīsupi khandhā bhijjanteva, na kiñci nikkhipati, tasmā tesaṃ vasena khandhānaṃ bhedo, manussādīsu kaḷevarassa nikkhepo. Ettha ca kaḷevarassa nikkhepakaraṇato maraṇaṃ ‘‘kaḷevarassa nikkhepo’’ti vuttaṃ.

ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸுபச்சே²தோ³தி இமினா இந்த்³ரியப³த்³த⁴ஸ்ஸேவ மரணங் நாம ஹோதி, அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ஸ்ஸ மரணங் நாம நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ஸஸ்ஸங் மதங், ருக்கோ² மதோ’’தி இத³ங் பன வோஹாரமத்தமேவ, அத்த²தோ பன ஏவரூபானி வசனானி ஸஸ்ஸாதீ³னங் க²யவயபா⁴வமேவ தீ³பெந்தி.

Jīvitindriyassupacchedoti iminā indriyabaddhasseva maraṇaṃ nāma hoti, anindriyabaddhassa maraṇaṃ nāma natthīti dasseti. ‘‘Sassaṃ mataṃ, rukkho mato’’ti idaṃ pana vohāramattameva, atthato pana evarūpāni vacanāni sassādīnaṃ khayavayabhāvameva dīpenti.

அபிச இமானி ஜாதிஜராமரணானி நாம இமேஸங் ஸத்தானங் வத⁴கபச்சாமித்தா விய ஓதாரங் க³வேஸந்தானி விசரந்தி. யதா² ஹி புரிஸஸ்ஸ தீஸு பச்சாமித்தேஸு ஓதாராபெக்கே²ஸு விசரந்தேஸு ஏகோ வதெ³ய்ய ‘‘அஹங் அஸுகஅரஞ்ஞஸ்ஸ நாம வண்ணங் கதெ²த்வா ஏதங் ஆதா³ய தத்த² க³மிஸ்ஸாமி, எத்த² மய்ஹங் து³க்கரங் நத்தீ²’’தி. து³தியோ வதெ³ய்ய ‘‘அஹங் தவ ஏதங் க³ஹெத்வா க³தகாலே போதெ²த்வா து³ப்³ப³லங் கரிஸ்ஸாமி, எத்த² மய்ஹங் து³க்கரங் நத்தீ²’’தி. ததியோ வதெ³ய்ய ‘‘தயா ஏதஸ்மிங் போதெ²த்வா து³ப்³ப³லே கதே திண்ஹேன அஸினா ஸீஸச்சே²த³னங் நாம மய்ஹங் பா⁴ரோ ஹோதூ’’தி தே ஏவங் வத்வா ததா² கரெய்யுங். தத்த² பட²மபச்சாமித்தஸ்ஸ அரஞ்ஞவண்ணங் கதெ²த்வா தங் ஆதா³ய தத்த² க³தகாலோ விய ஸுஹஜ்ஜஞாதிமண்ட³லதோ நிக்கட்³டி⁴த்வா யத்த² கத்த²சி நிப்³ப³த்தாபனங் நாம ஜாதியா கிச்சங், து³தியஸ்ஸ போதெ²த்வா து³ப்³ப³லகரணங் விய நிப்³ப³த்தக்க²ந்தே⁴ஸு நிபதித்வா பராதீ⁴னமஞ்சபராயணபா⁴வகரணங் ஜராய கிச்சங், ததியஸ்ஸ திண்ஹேன அஸினா ஸீஸச்சே²த³னங் விய ஜீவிதக்க²யபாபனங் மரணஸ்ஸ கிச்சந்தி வேதி³தப்³ப³ங்.

Apica imāni jātijarāmaraṇāni nāma imesaṃ sattānaṃ vadhakapaccāmittā viya otāraṃ gavesantāni vicaranti. Yathā hi purisassa tīsu paccāmittesu otārāpekkhesu vicarantesu eko vadeyya ‘‘ahaṃ asukaaraññassa nāma vaṇṇaṃ kathetvā etaṃ ādāya tattha gamissāmi, ettha mayhaṃ dukkaraṃ natthī’’ti. Dutiyo vadeyya ‘‘ahaṃ tava etaṃ gahetvā gatakāle pothetvā dubbalaṃ karissāmi, ettha mayhaṃ dukkaraṃ natthī’’ti. Tatiyo vadeyya ‘‘tayā etasmiṃ pothetvā dubbale kate tiṇhena asinā sīsacchedanaṃ nāma mayhaṃ bhāro hotū’’ti te evaṃ vatvā tathā kareyyuṃ. Tattha paṭhamapaccāmittassa araññavaṇṇaṃ kathetvā taṃ ādāya tattha gatakālo viya suhajjañātimaṇḍalato nikkaḍḍhitvā yattha katthaci nibbattāpanaṃ nāma jātiyā kiccaṃ, dutiyassa pothetvā dubbalakaraṇaṃ viya nibbattakkhandhesu nipatitvā parādhīnamañcaparāyaṇabhāvakaraṇaṃ jarāya kiccaṃ, tatiyassa tiṇhena asinā sīsacchedanaṃ viya jīvitakkhayapāpanaṃ maraṇassa kiccanti veditabbaṃ.

அபிசெத்த² ஜாதிது³க்க²ங் ஸாதீ³னவமஹாகந்தாரப்பவேஸோ விய த³ட்ட²ப்³ப³ங், ஜராது³க்க²ங் தத்த² அன்னபானரஹிதஸ்ஸ து³ப்³ப³லங் விய, மரணது³க்க²ங் து³ப்³ப³லஸ்ஸ இரியாபத²பவத்தனே விஹதபரக்கமஸ்ஸ வாளாதீ³ஹி அனயப்³யஸனாபாத³னங் விய த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி.

Apicettha jātidukkhaṃ sādīnavamahākantārappaveso viya daṭṭhabbaṃ, jarādukkhaṃ tattha annapānarahitassa dubbalaṃ viya, maraṇadukkhaṃ dubbalassa iriyāpathapavattane vihataparakkamassa vāḷādīhi anayabyasanāpādanaṃ viya daṭṭhabbanti.

ஸோகனித்³தே³ஸே வியஸதீதி ப்³யஸனங், ஹிதஸுக²ங் கி²பதி வித்³த⁴ங்ஸேதீதி அத்தோ². ஞாதீனங் ப்³யஸனங் ஞாதிப்³யஸனங், சோரரோக³ப⁴யாதீ³ஹி ஞாதிக்க²யோ ஞாதிவினாஸோதி அத்தோ². தேன ஞாதிப்³யஸனேன. பு²ட்ட²ஸ்ஸாதி அஜ்ஜொ²த்த²டஸ்ஸ அபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ, ஸமன்னாக³தஸ்ஸாதி அத்தோ². ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயங் பன விஸேஸோ – போ⁴கா³னங் ப்³யஸனங் போ⁴க³ப்³யஸனங், ராஜசோராதி³வஸேன போ⁴க³க்க²யோ போ⁴க³வினாஸோதி அத்தோ². ரோகோ³யேவ ப்³யஸனங் ரோக³ப்³யஸனங். ரோகோ³ ஹி ஆரொக்³யங் வியஸதி வினாஸேதீதி ப்³யஸனங். ஸீலஸ்ஸ ப்³யஸனங் ஸீலப்³யஸனங். து³ஸ்ஸீல்யஸ்ஸேதங் நாமங். ஸம்மாதி³ட்டி²ங் வினாஸயமானா உப்பன்னா தி³ட்டி² ஏவ ப்³யஸனங் தி³ட்டி²ப்³யஸனங். எத்த² ச புரிமானி த்³வே அனிப்ப²ன்னானி, பச்சி²மானி தீணி நிப்ப²ன்னானி திலக்க²ணப்³பா⁴ஹதானி. புரிமானி ச தீணி நேவ குஸலானி ந அகுஸலானி, ஸீலதி³ட்டி²ப்³யஸனத்³வயங் அகுஸலங்.

Sokaniddese viyasatīti byasanaṃ, hitasukhaṃ khipati viddhaṃsetīti attho. Ñātīnaṃ byasanaṃ ñātibyasanaṃ, corarogabhayādīhi ñātikkhayo ñātivināsoti attho. Tena ñātibyasanena. Phuṭṭhassāti ajjhotthaṭassa abhibhūtassa, samannāgatassāti attho. Sesesupi eseva nayo. Ayaṃ pana viseso – bhogānaṃ byasanaṃ bhogabyasanaṃ, rājacorādivasena bhogakkhayo bhogavināsoti attho. Rogoyeva byasanaṃ rogabyasanaṃ. Rogo hi ārogyaṃ viyasati vināsetīti byasanaṃ. Sīlassa byasanaṃ sīlabyasanaṃ. Dussīlyassetaṃ nāmaṃ. Sammādiṭṭhiṃ vināsayamānā uppannā diṭṭhi eva byasanaṃ diṭṭhibyasanaṃ. Ettha ca purimāni dve anipphannāni, pacchimāni tīṇi nipphannāni tilakkhaṇabbhāhatāni. Purimāni ca tīṇi neva kusalāni na akusalāni, sīladiṭṭhibyasanadvayaṃ akusalaṃ.

அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேனாதி க³ஹிதேஸு வா யேன கேனசி அக்³க³ஹிதேஸு வா மித்தாமச்சப்³யஸனாதீ³ஸு யேன கேனசி. ஸமன்னாக³தஸ்ஸாதி ஸமனுப³ந்த⁴ஸ்ஸ அபரிமுச்சமானஸ்ஸ. அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன து³க்க²த⁴ம்மேனாதி யேன கேனசி ஸோகது³க்க²ஸ்ஸ உப்பத்திஹேதுனா. ஸோகோதி ஸோசனகவஸேன ஸோகோ. இத³ங் தேஹி காரணேஹி உப்பஜ்ஜனகஸோகஸ்ஸ ஸபா⁴வபச்சத்தங். ஸோசனாதி ஸோசனாகாரோ. ஸோசிதத்தந்தி ஸோசிதபா⁴வோ. அந்தோஸோகோதி அப்³ப⁴ந்தரஸோகோ. து³தியபத³ங் உபஸக்³கே³ன வட்³டி⁴தங். ஸோ ஹி அப்³ப⁴ந்தரங் ஸுக்கா²பெந்தோ விய பரிஸுக்கா²பெந்தோ விய உப்பஜ்ஜதீதி ‘‘அந்தோஸோகோ அந்தோபரிஸோகோ’’தி வுச்சதி. சேதஸோ பரிஜ்ஜா²யனாதி சித்தஸ்ஸ பரிஜ்ஜா²யனாகாரோ. ஸோகோ ஹி உப்பஜ்ஜமானோ அக்³கி³ விய சித்தங் ஜா²பேதி த³ஹதி, ‘‘சித்தங் மே ஜா²மங், ந மே கிஞ்சி படிபா⁴தீ’’தி வதா³பேதி. து³க்கி²தோ மனோ து³ம்மனோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ தோ³மனஸ்ஸங். அனுபவிட்ட²ட்டே²ன ஸோகோவ ஸல்லந்தி ஸோகஸல்லங்.

Aññataraññatarenāti gahitesu vā yena kenaci aggahitesu vā mittāmaccabyasanādīsu yena kenaci. Samannāgatassāti samanubandhassa aparimuccamānassa. Aññataraññatarena dukkhadhammenāti yena kenaci sokadukkhassa uppattihetunā. Sokoti socanakavasena soko. Idaṃ tehi kāraṇehi uppajjanakasokassa sabhāvapaccattaṃ. Socanāti socanākāro. Socitattanti socitabhāvo. Antosokoti abbhantarasoko. Dutiyapadaṃ upasaggena vaḍḍhitaṃ. So hi abbhantaraṃ sukkhāpento viya parisukkhāpento viya uppajjatīti ‘‘antosoko antoparisoko’’ti vuccati. Cetaso parijjhāyanāti cittassa parijjhāyanākāro. Soko hi uppajjamāno aggi viya cittaṃ jhāpeti dahati, ‘‘cittaṃ me jhāmaṃ, na me kiñci paṭibhātī’’ti vadāpeti. Dukkhito mano dummano, tassa bhāvo domanassaṃ. Anupaviṭṭhaṭṭhena sokova sallanti sokasallaṃ.

பரிதே³வனித்³தே³ஸே ‘‘மய்ஹங் தீ⁴தா, மய்ஹங் புத்தோ’’தி ஏவங் ஆதி³ஸ்ஸ ஆதி³ஸ்ஸ தே³வந்தி ரோத³ந்தி ஏதேனாதி ஆதே³வோ. தங் தங் வண்ணங் பரிகித்தெத்வா பரிகித்தெத்வா தே³வந்தி ஏதேனாதி பரிதே³வோ. ததோ பரானி த்³வே த்³வே பதா³னி புரிமத்³வயஸ்ஸேவ ஆகாரபா⁴வனித்³தே³ஸவஸேன வுத்தானி. வாசாதி வசனங். பலாபோதி துச்ச²ங் நிரத்த²கவசனங். உபட்³ட⁴ப⁴ணிதஅஞ்ஞப⁴ணிதாதி³வஸேன விரூபோ பலாபோதி விப்பலாபோ. லாலப்போதி புனப்புனங் லபனங். லாலப்பனாகாரோ லாலப்பனா. லாலப்பிதஸ்ஸ பா⁴வோ லாலப்பிதத்தங்.

Paridevaniddese ‘‘mayhaṃ dhītā, mayhaṃ putto’’ti evaṃ ādissa ādissa devanti rodanti etenāti ādevo. Taṃ taṃ vaṇṇaṃ parikittetvā parikittetvā devanti etenāti paridevo. Tato parāni dve dve padāni purimadvayasseva ākārabhāvaniddesavasena vuttāni. Vācāti vacanaṃ. Palāpoti tucchaṃ niratthakavacanaṃ. Upaḍḍhabhaṇitaaññabhaṇitādivasena virūpo palāpoti vippalāpo. Lālappoti punappunaṃ lapanaṃ. Lālappanākāro lālappanā. Lālappitassa bhāvo lālappitattaṃ.

து³க்க²னித்³தே³ஸே காயனிஸ்ஸிதத்தா காயிகங். அமது⁴ரட்டே²ன அஸாதங். காயிகபதே³ன சேதஸிகஅஸாதங் படிக்கி²பதி, அஸாதபதே³ன காயிகஸாதங். ததே³வ து³க்க²யதீதி து³க்க²ங், யஸ்ஸுப்பஜ்ஜதி, தங் து³க்கி²தங் கரோதீதி அத்தோ². து³க்க²மத்தா வா து³க்க²ங். காயஸம்ப²ஸ்ஸஜந்தி காயஸம்ப²ஸ்ஸே ஜாதங். அஸாதங் து³க்க²ங் வேத³யிதந்தி அஸாதங் வேத³யிதங் ந ஸாதங், து³க்க²ங் வேத³யிதங் ந ஸுக²ங். பரதோ தீணி பதா³னி இத்தி²லிங்க³வஸேன வுத்தானி. அஸாதா வேத³னா ந ஸாதா, து³க்கா² வேத³னா ந ஸுகா²தி அயமேவ பனெத்த² அத்தோ². யங் காயிகங் அஸாதங் து³க்க²ங் வேத³யிதங், யா காயஸம்ப²ஸ்ஸஜா அஸாதா து³க்கா² வேத³னா, இத³ங் வுச்சதி து³க்க²ந்தி ஏவங் யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

Dukkhaniddese kāyanissitattā kāyikaṃ. Amadhuraṭṭhena asātaṃ. Kāyikapadena cetasikaasātaṃ paṭikkhipati, asātapadena kāyikasātaṃ. Tadeva dukkhayatīti dukkhaṃ, yassuppajjati, taṃ dukkhitaṃ karotīti attho. Dukkhamattā vā dukkhaṃ. Kāyasamphassajanti kāyasamphasse jātaṃ. Asātaṃ dukkhaṃ vedayitanti asātaṃ vedayitaṃ na sātaṃ, dukkhaṃ vedayitaṃ na sukhaṃ. Parato tīṇi padāni itthiliṅgavasena vuttāni. Asātā vedanā na sātā, dukkhā vedanā na sukhāti ayameva panettha attho. Yaṃ kāyikaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ, yā kāyasamphassajā asātā dukkhā vedanā, idaṃ vuccati dukkhanti evaṃ yojanā veditabbā.

தோ³மனஸ்ஸனித்³தே³ஸே து³ட்டு² மனோதி து³ம்மனோ, ஹீனவேத³னத்தா வா குச்சி²தங் மனோதி து³ம்மனோ, து³ம்மனஸ்ஸ பா⁴வோ தோ³மனஸ்ஸங். சித்தனிஸ்ஸிதத்தா சேதஸிகங். சேதோஸம்ப²ஸ்ஸஜந்தி சித்தஸம்ப²ஸ்ஸே ஜாதங்.

Domanassaniddese duṭṭhu manoti dummano, hīnavedanattā vā kucchitaṃ manoti dummano, dummanassa bhāvo domanassaṃ. Cittanissitattā cetasikaṃ. Cetosamphassajanti cittasamphasse jātaṃ.

உபாயாஸனித்³தே³ஸே ஆயாஸனட்டே²ன ஆயாஸோ. ஸங்ஸீத³னவிஸீத³னாகாரப்பவத்தஸ்ஸ சித்தகிலமத²ஸ்ஸேதங் நாமங். ப³லவஆயாஸோ உபாயாஸோ. ஆயாஸிதபா⁴வோ ஆயாஸிதத்தங். உபாயாஸிதபா⁴வோ உபாயாஸிதத்தங்.

Upāyāsaniddese āyāsanaṭṭhena āyāso. Saṃsīdanavisīdanākārappavattassa cittakilamathassetaṃ nāmaṃ. Balavaāyāso upāyāso. Āyāsitabhāvo āyāsitattaṃ. Upāyāsitabhāvo upāyāsitattaṃ.

அப்பியஸம்பயோக³னித்³தே³ஸே இதா⁴தி இமஸ்மிங் லோகே. யஸ்ஸாதி யே அஸ்ஸ. அனிட்டா²தி அபரியேஸிதா. பரியேஸிதா வா ஹொந்து அபரியேஸிதா வா, நாமமேவேதங் அமனாபாரம்மணானங். மனஸ்மிங் ந கமந்தி ந பவிஸந்தீதி அகந்தா. மனஸ்மிங் ந அப்பியந்தி, ந வா மனங் வட்³டெ⁴ந்தீதி அமனாபா. ரூபாதிஆதி³ தேஸங் ஸபா⁴வனித³ஸ்ஸனங். அனத்த²ங் காமெந்தி இச்ச²ந்தீதி அனத்த²காமா. அஹிதங் காமெந்தி இச்ச²ந்தீதி அஹிதகாமா. அபா²ஸுங் து³க்க²விஹாரங் காமெந்தி இச்ச²ந்தீதி அபா²ஸுகாமா. சதூஹி யோகே³ஹி கே²மங் நிப்³ப⁴யங் விவட்டங் ந காமெந்தி, ஸப⁴யங் வட்டமேவ நேஸங் காமெந்தி இச்ச²ந்தீதி அயோக³க்கே²மகாமா. அபிச ஸத்³தா⁴தீ³னங் வுத்³தி⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ அகாமனதோ, தேஸங்யேவ ஹானிஸங்கா²தஸ்ஸ அனத்த²ஸ்ஸ ச காமனதோ அனத்த²காமா. ஸத்³தா⁴தீ³னங்யேவ உபாயபூ⁴தஸ்ஸ ஹிதஸ்ஸ அகாமனதோ, ஸத்³தா⁴ஹானிஆதீ³னங் உபாயபூ⁴தஸ்ஸ அஹிதஸ்ஸ ச காமனதோ அஹிதகாமா. பா²ஸுவிஹாரஸ்ஸ அகாமனதோ, அபா²ஸுவிஹாரஸ்ஸ ச காமனதோ அபா²ஸுகாமா. யஸ்ஸ கஸ்ஸசி நிப்³ப⁴யஸ்ஸ அகாமனதோ, ப⁴யஸ்ஸ ச காமனதோ அயோக³க்கே²மகாமாதி ஏவமெத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

Appiyasampayoganiddese idhāti imasmiṃ loke. Yassāti ye assa. Aniṭṭhāti apariyesitā. Pariyesitā vā hontu apariyesitā vā, nāmamevetaṃ amanāpārammaṇānaṃ. Manasmiṃ na kamanti na pavisantīti akantā. Manasmiṃ na appiyanti, na vā manaṃ vaḍḍhentīti amanāpā. Rūpātiādi tesaṃ sabhāvanidassanaṃ. Anatthaṃ kāmenti icchantīti anatthakāmā. Ahitaṃ kāmenti icchantīti ahitakāmā. Aphāsuṃ dukkhavihāraṃ kāmenti icchantīti aphāsukāmā. Catūhi yogehi khemaṃ nibbhayaṃ vivaṭṭaṃ na kāmenti, sabhayaṃ vaṭṭameva nesaṃ kāmenti icchantīti ayogakkhemakāmā. Apica saddhādīnaṃ vuddhisaṅkhātassa atthassa akāmanato, tesaṃyeva hānisaṅkhātassa anatthassa ca kāmanato anatthakāmā. Saddhādīnaṃyeva upāyabhūtassa hitassa akāmanato, saddhāhāniādīnaṃ upāyabhūtassa ahitassa ca kāmanato ahitakāmā. Phāsuvihārassa akāmanato, aphāsuvihārassa ca kāmanato aphāsukāmā. Yassa kassaci nibbhayassa akāmanato, bhayassa ca kāmanato ayogakkhemakāmāti evamettha attho daṭṭhabbo.

ஸங்க³தீதி க³ந்த்வா ஸங்யோகோ³. ஸமாக³மோதி ஆக³தேஹி ஸங்யோகோ³. ஸமோதா⁴னந்தி டா²னநிஸஜ்ஜாதீ³ஸு ஸஹபா⁴வோ. மிஸ்ஸீபா⁴வோதி ஸப்³ப³கிச்சானங் ஸஹகரணங். அயங் ஸத்தவஸேன யோஜனா. ஸங்கா²ரவஸேன பன யங் லப்³ப⁴தி, தங் க³ஹேதப்³ப³ங். ஸோ பன அப்பியஸம்பயோகோ³ அத்த²தோ ஏகோ த⁴ம்மோ நாம நத்தி², கேவலங் அப்பியஸம்பயுத்தானங் து³வித⁴ஸ்ஸாபி து³க்க²ஸ்ஸ வத்து²பா⁴வதோ து³க்கோ²தி வுத்தோ.

Saṅgatīti gantvā saṃyogo. Samāgamoti āgatehi saṃyogo. Samodhānanti ṭhānanisajjādīsu sahabhāvo. Missībhāvoti sabbakiccānaṃ sahakaraṇaṃ. Ayaṃ sattavasena yojanā. Saṅkhāravasena pana yaṃ labbhati, taṃ gahetabbaṃ. So pana appiyasampayogo atthato eko dhammo nāma natthi, kevalaṃ appiyasampayuttānaṃ duvidhassāpi dukkhassa vatthubhāvato dukkhoti vutto.

பியவிப்பயோக³னித்³தே³ஸோ வுத்தபடிபக்க²னயேன வேதி³தப்³போ³. மாதா வாதிஆதி³ பனெத்த² அத்த²காமே ஸரூபேன த³ஸ்ஸேதுங் வுத்தங். தத்த² மமாயதீதி மாதா, பியாயதீதி பிதா. ப⁴ஜதீதி பா⁴தா, ததா² ப⁴கி³னீ. மெத்தாயந்தீதி மித்தா, மினந்தி வா ஸப்³ப³கு³ய்ஹேஸு அந்தோ பக்கி²பந்தீதி மித்தா. கிச்சகரணீயேஸு ஸஹபா⁴வட்டே²ன அமா ஹொந்தீதி அமச்சா. ‘‘அயங் அம்ஹாகங் அஜ்ஜ²த்திகோ’’தி ஏவங் ஜானந்தி, ஞாயந்தீதி வா ஞாதீ. லோஹிதேன ஸம்ப³ந்தா⁴தி ஸாலோஹிதா. பிதுபக்கி²கா ஞாதீ, மாதுபக்கி²கா ஸாலோஹிதா. மாதாபிதுபக்கி²கா வா ஞாதீ, ஸஸ்ஸுஸஸுரபக்கி²கா ஸாலோஹிதா. அயம்பி பியவிப்பயோகோ³ அத்த²தோ ஏகோ த⁴ம்மோ நாம நத்தி², கேவலங் பியவிப்பயுத்தானங் து³வித⁴ஸ்ஸாபி து³க்க²ஸ்ஸ வத்து²பா⁴வதோ து³க்கோ²தி வுத்தோ. இத³மெத்த² ஸப்³ப³அட்ட²கதா²வசனங். ஸச்சானங் பன தத²லக்க²ணத்தா ஸம்பயோக³விப்பயோக³வசனேஹி அப்பியபியவத்தூ²னியேவ விஸேஸிதானீதி வத்துங் யுஜ்ஜதீதி.

Piyavippayoganiddeso vuttapaṭipakkhanayena veditabbo. Mātā vātiādi panettha atthakāme sarūpena dassetuṃ vuttaṃ. Tattha mamāyatīti mātā, piyāyatīti pitā. Bhajatīti bhātā, tathā bhaginī. Mettāyantīti mittā, minanti vā sabbaguyhesu anto pakkhipantīti mittā. Kiccakaraṇīyesu sahabhāvaṭṭhena amā hontīti amaccā. ‘‘Ayaṃ amhākaṃ ajjhattiko’’ti evaṃ jānanti, ñāyantīti vā ñātī. Lohitena sambandhāti sālohitā. Pitupakkhikā ñātī, mātupakkhikā sālohitā. Mātāpitupakkhikā vā ñātī, sassusasurapakkhikā sālohitā. Ayampi piyavippayogo atthato eko dhammo nāma natthi, kevalaṃ piyavippayuttānaṃ duvidhassāpi dukkhassa vatthubhāvato dukkhoti vutto. Idamettha sabbaaṭṭhakathāvacanaṃ. Saccānaṃ pana tathalakkhaṇattā sampayogavippayogavacanehi appiyapiyavatthūniyeva visesitānīti vattuṃ yujjatīti.

இச்சி²தாலாப⁴னித்³தே³ஸே ஜாதித⁴ம்மானந்தி ஜாதிஸபா⁴வானங் ஜாதிபகதிகானங். இச்சா² உப்பஜ்ஜதீதி தண்ஹா உப்பஜ்ஜதி. அஹோ வதாதி பத்த²னா. அஸ்ஸாமாதி ப⁴வெய்யாம. ந கோ² பனேதங் இச்சா²ய பத்தப்³ப³ந்தி யங் ஏதங் ‘‘அஹோ வத மயங் ந ஜாதித⁴ம்மா அஸ்ஸாம, ந ச வத நோ ஜாதி ஆக³ச்செ²ய்யா’’தி ஏவங் பஹீனஸமுத³யேஸு ஸாதூ⁴ஸு விஜ்ஜமானங் அஜாதித⁴ம்மத்தங் பரினிப்³பு³தேஸு ச விஜ்ஜமானங் ஜாதியா அனாக³மனங் இச்சி²தங், தங் இச்ச²ந்தஸ்ஸாபி மக்³க³பா⁴வனாய வினா அப்பத்தப்³ப³தோ, அனிச்ச²ந்தஸ்ஸாபி ச பா⁴வனாய பத்தப்³ப³தோ ந இச்சா²ய பத்தப்³ப³ங் நாம ஹோதி. இத³ம்பீதி ஏதம்பி. உபரி ஸேஸானி உபாதா³ய அபிஸத்³தோ³.

Icchitālābhaniddese jātidhammānanti jātisabhāvānaṃ jātipakatikānaṃ. Icchā uppajjatīti taṇhā uppajjati. Aho vatāti patthanā. Assāmāti bhaveyyāma. Na kho panetaṃ icchāya pattabbanti yaṃ etaṃ ‘‘aho vata mayaṃ na jātidhammā assāma, na ca vata no jāti āgaccheyyā’’ti evaṃ pahīnasamudayesu sādhūsu vijjamānaṃ ajātidhammattaṃ parinibbutesu ca vijjamānaṃ jātiyā anāgamanaṃ icchitaṃ, taṃ icchantassāpi maggabhāvanāya vinā appattabbato, anicchantassāpi ca bhāvanāya pattabbato na icchāya pattabbaṃ nāma hoti. Idampīti etampi. Upari sesāni upādāya apisaddo.

உபாதா³னக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸே ஸெய்யதி²த³ந்தி நிபாதோ, தஸ்ஸ தே கதமே இதி சேதி அத்தோ². ரூபமேவ உபாதா³னக்க²ந்தோ⁴தி ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. ஏஸேவ நயோ ஸேஸேஸுபி.

Upādānakkhandhaniddese seyyathidanti nipāto, tassa te katame iti ceti attho. Rūpameva upādānakkhandhoti rūpupādānakkhandho. Eseva nayo sesesupi.

து³க்க²ஸச்சனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

Dukkhasaccaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



திபிடக (மூல) • Tipiṭaka (Mūla) / ஸுத்தபிடக • Suttapiṭaka / கு²த்³த³கனிகாய • Khuddakanikāya / படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³பாளி • Paṭisambhidāmaggapāḷi / 1. ஸுதமயஞாணனித்³தே³ஸோ • 1. Sutamayañāṇaniddeso


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact