| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ • Pācityādiyojanāpāḷi |
๘. ทุพฺพณฺณกรณสิกฺขาปทํ
8. Dubbaṇṇakaraṇasikkhāpadaṃ
๓๖๘. อฎฺฐเม อลภีติ ลโภติ วจนเตฺถ อปจฺจยํ กตฺวา ณปจฺจยสฺส สฺวตฺถภาวํ ทเสฺสตุํ วุตฺตํ ‘‘ลโภเยว ลาโภ’’ติฯ อปจฺจยมกตฺวา ปกติยา ณปจฺจโยปิ ยุโตฺตเยวาติ ทฎฺฐพฺพํฯ สทฺทนฺตโรปิ อตฺถนฺตราภาวา สมาโส โหตีติ อาห ‘‘นวจีวรลาเภนาติ วตฺตเพฺพ’’ติฯ อนุนาสิกโลปนฺติ ‘‘นว’’นฺติ เอตฺถ นิคฺคหีตสฺส วินาสํฯ นิคฺคหีตญฺหิ นาสํ อนุคตตฺตา ‘‘อนุนาสิก’’นฺติ วุจฺจติ, ตสฺส อทสฺสน, มกตฺวาติ อโตฺถฯ มเชฺฌ ฐิตปททฺวเยติ ‘‘นว’’นฺติ จ ‘‘จีวรลาเภนา’’ติ จ ทฺวินฺนํ ปทานมนฺตเร ‘‘ฐิเต ปนา’’ติ จ ‘‘ภิกฺขุนา’’ติ จ ปททฺวเยฯ นิทฺธารเณ เจตํ ภุมฺมวจนํฯ นิปาโตติ นิปาตมตฺตํฯ อลภีติ ลโภติ วจนตฺถสฺส อภิเธยฺยตฺถํ ทเสฺสตุํ ‘‘ภิกฺขุนา’’ติ วุตฺตนฺติ อาห ‘‘ภิกฺขุนา’’ติอาทิฯ ปทภาชเน ปน วุตฺตนฺติ สมฺพโนฺธฯ ยนฺติ ยํ จีวรํฯ ‘‘จีวร’’นฺติ เอตฺถ จีวรสรูปํ ทเสฺสโนฺต อาห ‘‘ยํ นิวาเสตุํ วา’’ติอาทิฯ จมฺมการนีลนฺติ จมฺมการานํ ติผเล ปกฺขิตฺตสฺส อยคูถสฺส นีลํฯ มหาปจฺจริยํ วุตฺตนฺติ สมฺพโนฺธฯ ทุพฺพโณฺณ กรียติ อเนนาติ ทุพฺพณฺณกรณํ, กปฺปพินฺทุนฺติ อาห ‘‘กปฺปพินฺทุํ สนฺธายา’’ติฯ อาทิยเนฺตน ภิกฺขุนา อาทาตพฺพนฺติ สมฺพโนฺธฯ โกเณสูติ อเนฺตสุฯ วาสโทฺท อนิยมวิกปฺปโตฺถฯ อกฺขิมณฺฑลมตฺตํ วาติ อกฺขิมณฺฑลสฺส ปมาณํ วา กปฺปพินฺทูติ สมฺพโนฺธฯ ปเฎฺฎ วาติ อนุวาตปเฎฺฎ วาฯ คณฺฐิยํ วาติ คณฺฐิกปเฎฺฎ วาฯ ปาฬิกโปฺปติ เทฺว วา ติโสฺส วา ตโต อธิกา วา พินฺทุอาวลี กตฺวา กโต กโปฺปฯ กณฺณิกกโปฺปติ กณฺณิกํ วิย พินฺทุโคจฺฉกํ กตฺวา กโต กโปฺปฯ อาทิสเทฺทน อคฺฆิยกปฺปาทโย สงฺคณฺหาติฯ สพฺพตฺถาติ สพฺพาสุ อฎฺฐกถาสุฯ เอโกปิ พินฺทุ วโฎฺฎเยว วฎฺฎตีติ อาห ‘‘เอกํ วฎฺฎพินฺทุ’’นฺติฯ
368. Aṭṭhame alabhīti labhoti vacanatthe apaccayaṃ katvā ṇapaccayassa svatthabhāvaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘labhoyeva lābho’’ti. Apaccayamakatvā pakatiyā ṇapaccayopi yuttoyevāti daṭṭhabbaṃ. Saddantaropi atthantarābhāvā samāso hotīti āha ‘‘navacīvaralābhenāti vattabbe’’ti. Anunāsikalopanti ‘‘nava’’nti ettha niggahītassa vināsaṃ. Niggahītañhi nāsaṃ anugatattā ‘‘anunāsika’’nti vuccati, tassa adassana, makatvāti attho. Majjhe ṭhitapadadvayeti ‘‘nava’’nti ca ‘‘cīvaralābhenā’’ti ca dvinnaṃ padānamantare ‘‘ṭhite panā’’ti ca ‘‘bhikkhunā’’ti ca padadvaye. Niddhāraṇe cetaṃ bhummavacanaṃ. Nipātoti nipātamattaṃ. Alabhīti labhoti vacanatthassa abhidheyyatthaṃ dassetuṃ ‘‘bhikkhunā’’ti vuttanti āha ‘‘bhikkhunā’’tiādi. Padabhājane pana vuttanti sambandho. Yanti yaṃ cīvaraṃ. ‘‘Cīvara’’nti ettha cīvarasarūpaṃ dassento āha ‘‘yaṃ nivāsetuṃ vā’’tiādi. Cammakāranīlanti cammakārānaṃ tiphale pakkhittassa ayagūthassa nīlaṃ. Mahāpaccariyaṃ vuttanti sambandho. Dubbaṇṇo karīyati anenāti dubbaṇṇakaraṇaṃ, kappabindunti āha ‘‘kappabinduṃ sandhāyā’’ti. Ādiyantena bhikkhunā ādātabbanti sambandho. Koṇesūti antesu. Vāsaddo aniyamavikappattho. Akkhimaṇḍalamattaṃ vāti akkhimaṇḍalassa pamāṇaṃ vā kappabindūti sambandho. Paṭṭe vāti anuvātapaṭṭe vā. Gaṇṭhiyaṃ vāti gaṇṭhikapaṭṭe vā. Pāḷikappoti dve vā tisso vā tato adhikā vā binduāvalī katvā kato kappo. Kaṇṇikakappoti kaṇṇikaṃ viya bindugocchakaṃ katvā kato kappo. Ādisaddena agghiyakappādayo saṅgaṇhāti. Sabbatthāti sabbāsu aṭṭhakathāsu. Ekopi bindu vaṭṭoyeva vaṭṭatīti āha ‘‘ekaṃ vaṭṭabindu’’nti.
๓๗๑. อคฺคฬาทีนีติ อาทิสเทฺทน อนุวาตปริภเณฺฑ สงฺคณฺหาตีติฯ อฎฺฐมํฯ
371.Aggaḷādīnīti ādisaddena anuvātaparibhaṇḍe saṅgaṇhātīti. Aṭṭhamaṃ.
Related texts:
ติปิฎก (มูล) • Tipiṭaka (Mūla) / วินยปิฎก • Vinayapiṭaka / มหาวิภงฺค • Mahāvibhaṅga / ๖. สุราปานวโคฺค • 6. Surāpānavaggo
อฎฺฐกถา • Aṭṭhakathā / วินยปิฎก (อฎฺฐกถา) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / มหาวิภงฺค-อฎฺฐกถา • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ๘. ทุพฺพณฺณกรณสิกฺขาปทวณฺณนา • 8. Dubbaṇṇakaraṇasikkhāpadavaṇṇanā
ฎีกา • Tīkā / วินยปิฎก (ฎีกา) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / สารตฺถทีปนี-ฎีกา • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ๘. ทุพฺพณฺณกรณสิกฺขาปทวณฺณนา • 8. Dubbaṇṇakaraṇasikkhāpadavaṇṇanā
ฎีกา • Tīkā / วินยปิฎก (ฎีกา) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / วชิรพุทฺธิ-ฎีกา • Vajirabuddhi-ṭīkā / ๘. ทุพฺพณฺณกรณสิกฺขาปทวณฺณนา • 8. Dubbaṇṇakaraṇasikkhāpadavaṇṇanā
ฎีกา • Tīkā / วินยปิฎก (ฎีกา) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / วิมติวิโนทนี-ฎีกา • Vimativinodanī-ṭīkā / ๘. ทุพฺพณฺณกรณสิกฺขาปทวณฺณนา • 8. Dubbaṇṇakaraṇasikkhāpadavaṇṇanā
