| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಮಿಲಿನ್ದಪಞ್ಹಪಾಳಿ • Milindapañhapāḷi |
೫. ದೀಪಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
5. Dīpikaṅgapañho
೫. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ದೀಪಿಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ದೀಪಿಕೋ ಅರಞ್ಞೇ ತಿಣಗಹನಂ ವಾ ವನಗಹನಂ ವಾ ಪಬ್ಬತಗಹನಂ ವಾ ನಿಸ್ಸಾಯ ನಿಲೀಯಿತ್ವಾ ಮಿಗೇ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ವಿವೇಕಂ ಸೇವಿತಬ್ಬಂ ಅರಞ್ಞಂ ರುಕ್ಖಮೂಲಂ ಪಬ್ಬತಂ ಕನ್ದರಂ ಗಿರಿಗುಹಂ ಸುಸಾನಂ ವನಪತ್ಥಂ ಅಬ್ಭೋಕಾಸಂ ಪಲಾಲಪುಞ್ಜಂ ಅಪ್ಪಸದ್ದಂ ಅಪ್ಪನಿಗ್ಘೋಸಂ ವಿಜನವಾತಂ ಮನುಸ್ಸರಾಹಸೇಯ್ಯಕಂ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಸಾರುಪ್ಪಂ; ವಿವೇಕಂ ಸೇವಮಾನೋ ಹಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗೀ ಯೋಗಾವಚರೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಛಳಭಿಞ್ಞಾಸು ಚ ವಸಿಭಾವಂ ಪಾಪುಣಾತಿ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ದೀಪಿಕಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇಹಿ ಧಮ್ಮಸಙ್ಗಾಹಕೇಹಿ –
5. ‘‘Bhante nāgasena, ‘dīpikassa dve aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni dve aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, dīpiko araññe tiṇagahanaṃ vā vanagahanaṃ vā pabbatagahanaṃ vā nissāya nilīyitvā mige gaṇhāti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena vivekaṃ sevitabbaṃ araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ appasaddaṃ appanigghosaṃ vijanavātaṃ manussarāhaseyyakaṃ paṭisallānasāruppaṃ; vivekaṃ sevamāno hi, mahārāja, yogī yogāvacaro nacirasseva chaḷabhiññāsu ca vasibhāvaṃ pāpuṇāti. Idaṃ, mahārāja, dīpikassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therehi dhammasaṅgāhakehi –
ತಥೇವಾಯಂ ಬುದ್ಧಪುತ್ತೋ, ಯುತ್ತಯೋಗೋ ವಿಪಸ್ಸಕೋ।
Tathevāyaṃ buddhaputto, yuttayogo vipassako;
ಅರಞ್ಞಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾನ, ಗಣ್ಹಾತಿ ಫಲಮುತ್ತಮ’ನ್ತಿ॥
Araññaṃ pavisitvāna, gaṇhāti phalamuttama’nti.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ದೀಪಿಕೋ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಸುಂ ವಧಿತ್ವಾ ವಾಮೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಪತಿತಂ ನ ಭಕ್ಖೇತಿ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ವೇಳುದಾನೇನ ವಾ ಪತ್ತದಾನೇನ ವಾ ಪುಪ್ಫದಾನೇನ ವಾ ಫಲದಾನೇನ ವಾ ಸಿನಾನದಾನೇನ ವಾ ಮತ್ತಿಕಾದಾನೇನ ವಾ ಚುಣ್ಣದಾನೇನ ವಾ ದನ್ತಕಟ್ಠದಾನೇನ ವಾ ಮುಖೋದಕದಾನೇನ ವಾ ಚಾತುಕಮ್ಯತಾಯ ವಾ ಮುಗ್ಗಸುಪ್ಯತಾಯ 3 ವಾ ಪಾರಿಭಟ 4 ಯತಾಯ ವಾ ಜಙ್ಘಪೇಸನೀಯೇನ ವಾ ವೇಜ್ಜಕಮ್ಮೇನ ವಾ ದೂತಕಮ್ಮೇನ ವಾ ಪಹಿಣಗಮನೇನ ವಾ ಪಿಣ್ಡಪಟಿಪಿಣ್ಡೇನ ವಾ ದಾನಾನುಪ್ಪದಾನೇನ ವಾ ವತ್ಥುವಿಜ್ಜಾಯ ವಾ ನಕ್ಖತ್ತವಿಜ್ಜಾಯ ವಾ ಅಙ್ಗವಿಜ್ಜಾಯ 5 ವಾ ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠೇನ ಮಿಚ್ಛಾಜೀವೇನ ನಿಪ್ಫಾದಿತಂ ಭೋಜನಂ ನ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ 6 ವಾಮೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಪತಿತಂ ಪಸುಂ ವಿಯ ದೀಪಿಕೋ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ದೀಪಿಕಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿನಾ –
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, dīpiko yaṃ kiñci pasuṃ vadhitvā vāmena passena patitaṃ na bhakkheti. Evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena veḷudānena vā pattadānena vā pupphadānena vā phaladānena vā sinānadānena vā mattikādānena vā cuṇṇadānena vā dantakaṭṭhadānena vā mukhodakadānena vā cātukamyatāya vā muggasupyatāya 7 vā pāribhaṭa 8 yatāya vā jaṅghapesanīyena vā vejjakammena vā dūtakammena vā pahiṇagamanena vā piṇḍapaṭipiṇḍena vā dānānuppadānena vā vatthuvijjāya vā nakkhattavijjāya vā aṅgavijjāya 9 vā aññataraññatarena vā buddhappaṭikuṭṭhena micchājīvena nipphāditaṃ bhojanaṃ na bhuñjitabbaṃ 10 vāmena passena patitaṃ pasuṃ viya dīpiko. Idaṃ, mahārāja, dīpikassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena sāriputtena dhammasenāpatinā –
‘‘‘ವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿವಿಪ್ಫಾರಾ, ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಮಧುಪಾಯಸಂ।
‘‘‘Vacīviññattivipphārā, uppannaṃ madhupāyasaṃ;
ಸಚೇ ಭುತ್ತೋ ಭವೇಯ್ಯಾಹಂ, ಸಾಜೀವೋ ಗರಹಿತೋ ಮಮ॥
Sace bhutto bhaveyyāhaṃ, sājīvo garahito mama.
‘‘‘ಯದಿಪಿ ಮೇ ಅನ್ತಗುಣಂ, ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಬಹೀ ಚರೇ।
‘‘‘Yadipi me antaguṇaṃ, nikkhamitvā bahī care;
ನೇವ ಭಿನ್ದೇಯ್ಯಮಾಜೀವಂ, ಚಜಮಾನೋಪಿ ಜೀವಿತ’’’ನ್ತಿ॥
Neva bhindeyyamājīvaṃ, cajamānopi jīvita’’’nti.
ದೀಪಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಞ್ಚಮೋ।
Dīpikaṅgapañho pañcamo.
Footnotes:
