| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā |
၇. ဒိဗ္ဗစက္ခုကထာဝဏ္ဏနာ
7. Dibbacakkhukathāvaṇṇanā
၃၇၃. ဥပတ္ထဒ္ဓန္တိ ယထာ ဝိသယာနုဘာဝဂောစရေဟိ ဝိသိဋ္ဌံ ဟောတိ, တထာ ပစ္စယဘူတေန ကတဗလာဓာနန္တိ အတ္ထော။ တံမတ္တမေဝာတိ ပုရိမံ မံသစက္ခုမတ္တမေဝ ဓမ္မုပတ္ထဒ္ဓံ န ဟောတီတိ အတ္ထော။ အနာပာထဂတန္တိ မံသစက္ခုနာ ဂဟေတဗ္ဗဋ္ဌာနံ အာပာထံ နာဂတံ။ ဧတ္ထ စ ဝိသယသ္သ ဒီပကံ အာနုဘာဝဂောစရာနမေဝ အသဒိသတံ ဝဒန္တော ယာဒိသော မံသစက္ခုသ္သ ဝိသယောတိ ဝိသယဂ္ဂဟဏံ န ဝိသယဝိသေသဒသ္သနတ္ထံ, အထ ခော ယာဒိသေ ဝိသယေ အာနုဘာဝဂောစရဝိသေသာ ဟောန္တိ, တာဒိသသ္သ ရူပဝိသယသ္သ ဒသ္သနတ္ထန္တိ ဒီပေတိ, သဒိသသ္သ ဝာ ဝိသယသ္သ အာနုဘာဝဂောစရဝိသေသောဝ ဝိသေသံ။
373. Upatthaddhanti yathā visayānubhāvagocarehi visiṭṭhaṃ hoti, tathā paccayabhūtena katabalādhānanti attho. Taṃmattamevāti purimaṃ maṃsacakkhumattameva dhammupatthaddhaṃ na hotīti attho. Anāpāthagatanti maṃsacakkhunā gahetabbaṭṭhānaṃ āpāthaṃ nāgataṃ. Ettha ca visayassa dīpakaṃ ānubhāvagocarānameva asadisataṃ vadanto yādiso maṃsacakkhussa visayoti visayaggahaṇaṃ na visayavisesadassanatthaṃ, atha kho yādise visaye ānubhāvagocaravisesā honti, tādisassa rūpavisayassa dassanatthanti dīpeti, sadisassa vā visayassa ānubhāvagocaravisesova visesaṃ.
န စ မံသစက္ခုမေဝ ဒိဗ္ဗစက္ခူတိ ဣစ္ဆတီတိ ဓမ္မုပတ္ထဒ္ဓကာလေ ပုရိမံ မံသစက္ခုမေဝာတိ န ဣစ္ဆတီတိ အဓိပ္ပာယော။ မံသစက္ခုသ္သ ဥပ္ပာဒော မဂ္ဂောတိ မံသစက္ခုပစ္စယတာဒသ္သနတ္ထမေဝ ဝုတ္တံ, န တေန အနုပာဒိန္နတာသာဓနတ္ထံ။ ရူပာဝစရိကာနန္တိ ရူပာဝစရဇ္ဈာနပစ္စယေန ဥပ္ပန္နာနိ မဟာဘူတာနိ ရူပာဝစရိကာနီတိ သော ဣစ္ဆတီတိ အဓိပ္ပာယော။ ဧသ နယော ‘‘အရူပာဝစရိကာန’’န္တိ ဧတ္ထာပိ။ အရူပာဝစရက္ခဏေ ရူပာဝစရစိတ္တသ္သ အဘာဝာ ပဋိက္ခိပတီတိ တသ္မိံယေဝ ခဏေ ရူပာဝစရံ ဟုတ္ဝာ အရူပာဝစရံ န ဇာတန္တိ ပဋိက္ခိပတီတိ အဓိပ္ပာယော။
Na ca maṃsacakkhumeva dibbacakkhūti icchatīti dhammupatthaddhakāle purimaṃ maṃsacakkhumevāti na icchatīti adhippāyo. Maṃsacakkhussa uppādo maggoti maṃsacakkhupaccayatādassanatthameva vuttaṃ, na tena anupādinnatāsādhanatthaṃ. Rūpāvacarikānanti rūpāvacarajjhānapaccayena uppannāni mahābhūtāni rūpāvacarikānīti so icchatīti adhippāyo. Esa nayo ‘‘arūpāvacarikāna’’nti etthāpi. Arūpāvacarakkhaṇe rūpāvacaracittassa abhāvā paṭikkhipatīti tasmiṃyeva khaṇe rūpāvacaraṃ hutvā arūpāvacaraṃ na jātanti paṭikkhipatīti adhippāyo.
၃၇၄. ကိဉ္စာပိ ဒိဗ္ဗစက္ခုနော ဓမ္မုပတ္ထဒ္ဓသ္သ ပညာစက္ခုဘာဝံ န ဣစ္ဆတိ, ယေန တီဏိ စက္ခူနိ ဓမ္မုပတ္ထမ္ဘေန စက္ခုန္တရဘာဝံ ဝဒတော ဘဝေယ္ယုန္တိ အဓိပ္ပာယော။
374. Kiñcāpi dibbacakkhuno dhammupatthaddhassa paññācakkhubhāvaṃ na icchati, yena tīṇi cakkhūni dhammupatthambhena cakkhuntarabhāvaṃ vadato bhaveyyunti adhippāyo.
ဒိဗ္ဗစက္ခုကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Dibbacakkhukathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / အဘိဓမ္မပိဋက • Abhidhammapiṭaka / ကထာဝတ္ထုပာဠိ • Kathāvatthupāḷi / (၂၇) ၇. ဒိဗ္ဗစက္ခုကထာ • (27) 7. Dibbacakkhukathā
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / အဘိဓမ္မပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / ပဉ္စပကရဏ-အဋ္ဌကထာ • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā / ၇. ဒိဗ္ဗစက္ခုကထာဝဏ္ဏနာ • 7. Dibbacakkhukathāvaṇṇanā
ဋီကာ • Tīkā / အဘိဓမ္မပိဋက (ဋီကာ) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ၇. ဒိဗ္ဗစက္ခုကထာဝဏ္ဏနာ • 7. Dibbacakkhukathāvaṇṇanā
