Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / बुद्धवंसपाळि • Buddhavaṃsapāḷi

२९. धातुभाजनीयकथा

29. Dhātubhājanīyakathā

.

1.

महागोतमो जिनवरो, कुसिनारम्हि निब्बुतो।

Mahāgotamo jinavaro, kusināramhi nibbuto;

धातुवित्थारिकं आसि, तेसु तेसु पदेसतो॥

Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesato.

.

2.

एको अजातसत्तुस्स, एको वेसालिया पुरे।

Eko ajātasattussa, eko vesāliyā pure;

एको कपिलवत्थुस्मिं, एको च अल्‍लकप्पके॥

Eko kapilavatthusmiṃ, eko ca allakappake.

.

3.

एको च रामगामम्हि, एको च वेठदीपके।

Eko ca rāmagāmamhi, eko ca veṭhadīpake;

एको पावेय्यके मल्‍ले, एको च कोसिनारके॥

Eko pāveyyake malle, eko ca kosinārake.

.

4.

कुम्भस्स थूपं कारेसि, ब्राह्मणो दोणसव्हयो।

Kumbhassa thūpaṃ kāresi, brāhmaṇo doṇasavhayo;

अङ्गारथूपं कारेसुं, मोरिया तुट्ठमानसा॥

Aṅgārathūpaṃ kāresuṃ, moriyā tuṭṭhamānasā.

.

5.

अट्ठ सारीरिका थूपा, नवमो कुम्भचेतियो।

Aṭṭha sārīrikā thūpā, navamo kumbhacetiyo;

अङ्गारथूपो दसमो, तदायेव पतिट्ठितो॥

Aṅgārathūpo dasamo, tadāyeva patiṭṭhito.

.

6.

उण्हीसं चतस्सो दाठा, अक्खका द्वे च धातुयो।

Uṇhīsaṃ catasso dāṭhā, akkhakā dve ca dhātuyo;

असम्भिन्‍ना इमा सत्त, सेसा भिन्‍नाव धातुयो॥

Asambhinnā imā satta, sesā bhinnāva dhātuyo.

.

7.

महन्ता मुग्गमत्ता च 1, मज्झिमा भिन्‍नतण्डुला।

Mahantā muggamattā ca 2, majjhimā bhinnataṇḍulā;

खुद्दका सासपमत्ता च, नानावण्णा च धातुयो॥

Khuddakā sāsapamattā ca, nānāvaṇṇā ca dhātuyo.

.

8.

महन्ता सुवण्णवण्णा च, मुत्तवण्णा च मज्झिमा।

Mahantā suvaṇṇavaṇṇā ca, muttavaṇṇā ca majjhimā;

खुद्दका मकुलवण्णा च, सोळसदोणमत्तिका॥

Khuddakā makulavaṇṇā ca, soḷasadoṇamattikā.

.

9.

महन्ता पञ्‍च नाळियो, नाळियो पञ्‍च मज्झिमा।

Mahantā pañca nāḷiyo, nāḷiyo pañca majjhimā;

खुद्दका छ नाळी चेव, एता सब्बापि धातुयो॥

Khuddakā cha nāḷī ceva, etā sabbāpi dhātuyo.

१०.

10.

उण्हीसं सीहळे दीपे, ब्रह्मलोके च वामकं।

Uṇhīsaṃ sīhaḷe dīpe, brahmaloke ca vāmakaṃ;

सीहळे दक्खिणक्खञ्‍च, सब्बापेता पतिट्ठिता॥

Sīhaḷe dakkhiṇakkhañca, sabbāpetā patiṭṭhitā.

११.

11.

एका दाठा तिदसपुरे, एका नागपुरे अहु।

Ekā dāṭhā tidasapure, ekā nāgapure ahu;

एका गन्धारविसये, एका कलिङ्गराजिनो॥

Ekā gandhāravisaye, ekā kaliṅgarājino.

१२.

12.

चत्तालीससमा दन्ता, केसा लोमा च सब्बसो।

Cattālīsasamā dantā, kesā lomā ca sabbaso;

देवा हरिंसु एकेकं, चक्‍कवाळपरम्परा॥

Devā hariṃsu ekekaṃ, cakkavāḷaparamparā.

१३.

13.

वजिरायं भगवतो, पत्तो दण्डञ्‍च चीवरं।

Vajirāyaṃ bhagavato, patto daṇḍañca cīvaraṃ;

निवासनं कुलघरे, पच्‍चत्थरणं कपिलव्हये 3

Nivāsanaṃ kulaghare, paccattharaṇaṃ kapilavhaye 4.

१४.

14.

पाटलिपुत्तपुरम्हि, करणं कायबन्धनं।

Pāṭaliputtapuramhi, karaṇaṃ kāyabandhanaṃ;

चम्पायुदकसाटियं, उण्णलोमञ्‍च कोसले॥

Campāyudakasāṭiyaṃ, uṇṇalomañca kosale.

१५.

15.

कासावं ब्रह्मलोके च, वेठनं तिदसे पुरे।

Kāsāvaṃ brahmaloke ca, veṭhanaṃ tidase pure;

निसीदनं अवन्तीसु, रट्ठे 5 अत्थरणं तदा॥

Nisīdanaṃ avantīsu, raṭṭhe 6 attharaṇaṃ tadā.

१६.

16.

अरणी च मिथिलायं, विदेहे परिसावनं।

Araṇī ca mithilāyaṃ, videhe parisāvanaṃ;

वासि सूचिघरञ्‍चापि, इन्दपत्थपुरे तदा॥

Vāsi sūcigharañcāpi, indapatthapure tadā.

१७.

17.

परिक्खारा अवसेसा, जनपदे अपरन्तके।

Parikkhārā avasesā, janapade aparantake;

परिभुत्तानि मुनिना, अकंसु मनुजा तदा॥

Paribhuttāni muninā, akaṃsu manujā tadā.

१८.

18.

धातुवित्थारिकं आसि, गोतमस्स महेसिनो।

Dhātuvitthārikaṃ āsi, gotamassa mahesino;

पाणीनं अनुकम्पाय, अहु पोराणिकं तदाति॥

Pāṇīnaṃ anukampāya, ahu porāṇikaṃ tadāti.

धातुभाजनीयकथा निट्ठिता।

Dhātubhājanīyakathā niṭṭhitā.

बुद्धवंसोनिट्ठितो।

Buddhavaṃsoniṭṭhito.




Footnotes:
1. मुग्गमासाव (क॰)
2. muggamāsāva (ka.)
3. सिलव्हये (स्या॰)
4. silavhaye (syā.)
5. देवरट्ठे (स्या॰)
6. devaraṭṭhe (syā.)

© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact