| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಸುತ್ತನಿಪಾತಪಾಳಿ • Suttanipātapāḷi |
೨. ಧನಿಯಸುತ್ತಂ
2. Dhaniyasuttaṃ
೧೮.
18.
‘‘ಪಕ್ಕೋದನೋ ದುದ್ಧಖೀರೋಹಮಸ್ಮಿ, (ಇತಿ ಧನಿಯೋ ಗೋಪೋ)
‘‘Pakkodano duddhakhīrohamasmi, (iti dhaniyo gopo)
ಅನುತೀರೇ ಮಹಿಯಾ ಸಮಾನವಾಸೋ।
Anutīre mahiyā samānavāso;
ಛನ್ನಾ ಕುಟಿ ಆಹಿತೋ ಗಿನಿ, ಅಥ ಚೇ ಪತ್ಥಯಸೀ ಪವಸ್ಸ ದೇವ’’॥
Channā kuṭi āhito gini, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
೧೯.
19.
ಅನುತೀರೇ ಮಹಿಯೇಕರತ್ತಿವಾಸೋ।
Anutīre mahiyekarattivāso;
ವಿವಟಾ ಕುಟಿ ನಿಬ್ಬುತೋ ಗಿನಿ, ಅಥ ಚೇ ಪತ್ಥಯಸೀ ಪವಸ್ಸ ದೇವ’’॥
Vivaṭā kuṭi nibbuto gini, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
೨೦.
20.
‘‘ಅನ್ಧಕಮಕಸಾ ನ ವಿಜ್ಜರೇ, (ಇತಿ ಧನಿಯೋ ಗೋಪೋ)
‘‘Andhakamakasā na vijjare, (iti dhaniyo gopo)
ಕಚ್ಛೇ ರೂಳ್ಹತಿಣೇ ಚರನ್ತಿ ಗಾವೋ।
Kacche rūḷhatiṇe caranti gāvo;
ವುಟ್ಠಿಮ್ಪಿ ಸಹೇಯ್ಯುಮಾಗತಂ, ಅಥ ಚೇ ಪತ್ಥಯಸೀ ಪವಸ್ಸ ದೇವ’’॥
Vuṭṭhimpi saheyyumāgataṃ, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
೨೧.
21.
‘‘ಬದ್ಧಾಸಿ ಭಿಸೀ ಸುಸಙ್ಖತಾ, (ಇತಿ ಭಗವಾ)
‘‘Baddhāsi bhisī susaṅkhatā, (iti bhagavā)
ತಿಣ್ಣೋ ಪಾರಗತೋ ವಿನೇಯ್ಯ ಓಘಂ।
Tiṇṇo pāragato vineyya oghaṃ;
ಅತ್ಥೋ ಭಿಸಿಯಾ ನ ವಿಜ್ಜತಿ, ಅಥ ಚೇ ಪತ್ಥಯಸೀ ಪವಸ್ಸ ದೇವ’’॥
Attho bhisiyā na vijjati, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
೨೨.
22.
‘‘ಗೋಪೀ ಮಮ ಅಸ್ಸವಾ ಅಲೋಲಾ, (ಇತಿ ಧನಿಯೋ ಗೋಪೋ)
‘‘Gopī mama assavā alolā, (iti dhaniyo gopo)
ತಸ್ಸಾ ನ ಸುಣಾಮಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಾಪಂ, ಅಥ ಚೇ ಪತ್ಥಯಸೀ ಪವಸ್ಸ ದೇವ’’॥
Tassā na suṇāmi kiñci pāpaṃ, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
೨೩.
23.
‘‘ಚಿತ್ತಂ ಮಮ ಅಸ್ಸವಂ ವಿಮುತ್ತಂ, (ಇತಿ ಭಗವಾ)
‘‘Cittaṃ mama assavaṃ vimuttaṃ, (iti bhagavā)
ದೀಘರತ್ತಂ ಪರಿಭಾವಿತಂ ಸುದನ್ತಂ।
Dīgharattaṃ paribhāvitaṃ sudantaṃ;
ಪಾಪಂ ಪನ ಮೇ ನ ವಿಜ್ಜತಿ, ಅಥ ಚೇ ಪತ್ಥಯಸೀ ಪವಸ್ಸ ದೇವ’’॥
Pāpaṃ pana me na vijjati, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
೨೪.
24.
‘‘ಅತ್ತವೇತನಭತೋಹಮಸ್ಮಿ , (ಇತಿ ಧನಿಯೋ ಗೋಪೋ)
‘‘Attavetanabhatohamasmi , (iti dhaniyo gopo)
ಪುತ್ತಾ ಚ ಮೇ ಸಮಾನಿಯಾ ಅರೋಗಾ।
Puttā ca me samāniyā arogā;
ತೇಸಂ ನ ಸುಣಾಮಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಾಪಂ, ಅಥ ಚೇ ಪತ್ಥಯಸೀ ಪವಸ್ಸ ದೇವ’’॥
Tesaṃ na suṇāmi kiñci pāpaṃ, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
೨೫.
25.
‘‘ನಾಹಂ ಭತಕೋಸ್ಮಿ ಕಸ್ಸಚಿ, (ಇತಿ ಭಗವಾ)
‘‘Nāhaṃ bhatakosmi kassaci, (iti bhagavā)
ನಿಬ್ಬಿಟ್ಠೇನ ಚರಾಮಿ ಸಬ್ಬಲೋಕೇ।
Nibbiṭṭhena carāmi sabbaloke;
ಅತ್ಥೋ ಭತಿಯಾ ನ ವಿಜ್ಜತಿ, ಅಥ ಚೇ ಪತ್ಥಯಸೀ ಪವಸ್ಸ ದೇವ’’॥
Attho bhatiyā na vijjati, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
೨೬.
26.
‘‘ಅತ್ಥಿ ವಸಾ ಅತ್ಥಿ ಧೇನುಪಾ, (ಇತಿ ಧನಿಯೋ ಗೋಪೋ)
‘‘Atthi vasā atthi dhenupā, (iti dhaniyo gopo)
ಗೋಧರಣಿಯೋ ಪವೇಣಿಯೋಪಿ ಅತ್ಥಿ।
Godharaṇiyo paveṇiyopi atthi;
ಉಸಭೋಪಿ ಗವಮ್ಪತೀಧ ಅತ್ಥಿ, ಅಥ ಚೇ ಪತ್ಥಯಸೀ ಪವಸ್ಸ ದೇವ’’॥
Usabhopi gavampatīdha atthi, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
೨೭.
27.
‘‘ನತ್ಥಿ ವಸಾ ನತ್ಥಿ ಧೇನುಪಾ, (ಇತಿ ಭಗವಾ)
‘‘Natthi vasā natthi dhenupā, (iti bhagavā)
ಗೋಧರಣಿಯೋ ಪವೇಣಿಯೋಪಿ ನತ್ಥಿ।
Godharaṇiyo paveṇiyopi natthi;
ಉಸಭೋಪಿ ಗವಮ್ಪತೀಧ ನತ್ಥಿ, ಅಥ ಚೇ ಪತ್ಥಯಸೀ ಪವಸ್ಸ ದೇವ’’॥
Usabhopi gavampatīdha natthi, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
೨೮.
28.
‘‘ಖಿಲಾ ನಿಖಾತಾ ಅಸಮ್ಪವೇಧೀ, (ಇತಿ ಧನಿಯೋ ಗೋಪೋ)
‘‘Khilā nikhātā asampavedhī, (iti dhaniyo gopo)
ದಾಮಾ ಮುಞ್ಜಮಯಾ ನವಾ ಸುಸಣ್ಠಾನಾ।
Dāmā muñjamayā navā susaṇṭhānā;
ನ ಹಿ ಸಕ್ಖಿನ್ತಿ ಧೇನುಪಾಪಿ ಛೇತ್ತುಂ 5, ಅಥ ಚೇ ಪತ್ಥಯಸೀ ಪವಸ್ಸ ದೇವ’’॥
Na hi sakkhinti dhenupāpi chettuṃ 6, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
೨೯.
29.
ನಾಹಂ ಪುನುಪೇಸ್ಸಂ 11 ಗಬ್ಭಸೇಯ್ಯಂ, ಅಥ ಚೇ ಪತ್ಥಯಸೀ ಪವಸ್ಸ ದೇವ’’॥
Nāhaṃ punupessaṃ 12 gabbhaseyyaṃ, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
೩೦.
30.
‘‘ನಿನ್ನಞ್ಚ ಥಲಞ್ಚ ಪೂರಯನ್ತೋ, ಮಹಾಮೇಘೋ ಪವಸ್ಸಿ ತಾವದೇವ।
‘‘Ninnañca thalañca pūrayanto, mahāmegho pavassi tāvadeva;
ಸುತ್ವಾ ದೇವಸ್ಸ ವಸ್ಸತೋ, ಇಮಮತ್ಥಂ ಧನಿಯೋ ಅಭಾಸಥ॥
Sutvā devassa vassato, imamatthaṃ dhaniyo abhāsatha.
೩೧.
31.
‘‘ಲಾಭಾ ವತ ನೋ ಅನಪ್ಪಕಾ, ಯೇ ಮಯಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅದ್ದಸಾಮ।
‘‘Lābhā vata no anappakā, ye mayaṃ bhagavantaṃ addasāma;
ಸರಣಂ ತಂ ಉಪೇಮ ಚಕ್ಖುಮ, ಸತ್ಥಾ ನೋ ಹೋಹಿ ತುವಂ ಮಹಾಮುನಿ॥
Saraṇaṃ taṃ upema cakkhuma, satthā no hohi tuvaṃ mahāmuni.
೩೨.
32.
‘‘ಗೋಪೀ ಚ ಅಹಞ್ಚ ಅಸ್ಸವಾ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ 13 ಸುಗತೇ ಚರಾಮಸೇ।
‘‘Gopī ca ahañca assavā, brahmacariyaṃ 14 sugate carāmase;
ಜಾತಿಮರಣಸ್ಸ ಪಾರಗೂ 15, ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಕರಾ ಭವಾಮಸೇ’’॥
Jātimaraṇassa pāragū 16, dukkhassantakarā bhavāmase’’.
೩೩.
33.
‘‘ನನ್ದತಿ ಪುತ್ತೇಹಿ ಪುತ್ತಿಮಾ, (ಇತಿ ಮಾರೋ ಪಾಪಿಮಾ)
‘‘Nandati puttehi puttimā, (iti māro pāpimā)
ಉಪಧೀ ಹಿ ನರಸ್ಸ ನನ್ದನಾ, ನ ಹಿ ಸೋ ನನ್ದತಿ ಯೋ ನಿರೂಪಧಿ’’॥
Upadhī hi narassa nandanā, na hi so nandati yo nirūpadhi’’.
೩೪.
34.
‘‘ಸೋಚತಿ ಪುತ್ತೇಹಿ ಪುತ್ತಿಮಾ, (ಇತಿ ಭಗವಾ)
‘‘Socati puttehi puttimā, (iti bhagavā)
ಗೋಪಿಯೋ ಗೋಹಿ ತಥೇವ ಸೋಚತಿ।
Gopiyo gohi tatheva socati;
ಉಪಧೀ ಹಿ ನರಸ್ಸ ಸೋಚನಾ, ನ ಹಿ ಸೋ ಸೋಚತಿ ಯೋ ನಿರೂಪಧೀ’’ತಿ॥
Upadhī hi narassa socanā, na hi so socati yo nirūpadhī’’ti.
ಧನಿಯಸುತ್ತಂ ದುತಿಯಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ।
Dhaniyasuttaṃ dutiyaṃ niṭṭhitaṃ.
Footnotes:
Related texts:
ಅಟ್ಠಕಥಾ • Aṭṭhakathā / ಸುತ್ತಪಿಟಕ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ಸುತ್ತನಿಪಾತ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Suttanipāta-aṭṭhakathā / ೨. ಧನಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ • 2. Dhaniyasuttavaṇṇanā
