| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / सुत्तनिपातपाळि • Suttanipātapāḷi |
२. धनियसुत्तं
2. Dhaniyasuttaṃ
१८.
18.
‘‘पक्कोदनो दुद्धखीरोहमस्मि, (इति धनियो गोपो)
‘‘Pakkodano duddhakhīrohamasmi, (iti dhaniyo gopo)
अनुतीरे महिया समानवासो।
Anutīre mahiyā samānavāso;
छन्ना कुटि आहितो गिनि, अथ चे पत्थयसी पवस्स देव’’॥
Channā kuṭi āhito gini, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
१९.
19.
अनुतीरे महियेकरत्तिवासो।
Anutīre mahiyekarattivāso;
विवटा कुटि निब्बुतो गिनि, अथ चे पत्थयसी पवस्स देव’’॥
Vivaṭā kuṭi nibbuto gini, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
२०.
20.
‘‘अन्धकमकसा न विज्जरे, (इति धनियो गोपो)
‘‘Andhakamakasā na vijjare, (iti dhaniyo gopo)
कच्छे रूळ्हतिणे चरन्ति गावो।
Kacche rūḷhatiṇe caranti gāvo;
वुट्ठिम्पि सहेय्युमागतं, अथ चे पत्थयसी पवस्स देव’’॥
Vuṭṭhimpi saheyyumāgataṃ, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
२१.
21.
‘‘बद्धासि भिसी सुसङ्खता, (इति भगवा)
‘‘Baddhāsi bhisī susaṅkhatā, (iti bhagavā)
तिण्णो पारगतो विनेय्य ओघं।
Tiṇṇo pāragato vineyya oghaṃ;
अत्थो भिसिया न विज्जति, अथ चे पत्थयसी पवस्स देव’’॥
Attho bhisiyā na vijjati, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
२२.
22.
‘‘गोपी मम अस्सवा अलोला, (इति धनियो गोपो)
‘‘Gopī mama assavā alolā, (iti dhaniyo gopo)
तस्सा न सुणामि किञ्चि पापं, अथ चे पत्थयसी पवस्स देव’’॥
Tassā na suṇāmi kiñci pāpaṃ, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
२३.
23.
‘‘चित्तं मम अस्सवं विमुत्तं, (इति भगवा)
‘‘Cittaṃ mama assavaṃ vimuttaṃ, (iti bhagavā)
दीघरत्तं परिभावितं सुदन्तं।
Dīgharattaṃ paribhāvitaṃ sudantaṃ;
पापं पन मे न विज्जति, अथ चे पत्थयसी पवस्स देव’’॥
Pāpaṃ pana me na vijjati, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
२४.
24.
‘‘अत्तवेतनभतोहमस्मि , (इति धनियो गोपो)
‘‘Attavetanabhatohamasmi , (iti dhaniyo gopo)
पुत्ता च मे समानिया अरोगा।
Puttā ca me samāniyā arogā;
तेसं न सुणामि किञ्चि पापं, अथ चे पत्थयसी पवस्स देव’’॥
Tesaṃ na suṇāmi kiñci pāpaṃ, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
२५.
25.
‘‘नाहं भतकोस्मि कस्सचि, (इति भगवा)
‘‘Nāhaṃ bhatakosmi kassaci, (iti bhagavā)
निब्बिट्ठेन चरामि सब्बलोके।
Nibbiṭṭhena carāmi sabbaloke;
अत्थो भतिया न विज्जति, अथ चे पत्थयसी पवस्स देव’’॥
Attho bhatiyā na vijjati, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
२६.
26.
‘‘अत्थि वसा अत्थि धेनुपा, (इति धनियो गोपो)
‘‘Atthi vasā atthi dhenupā, (iti dhaniyo gopo)
गोधरणियो पवेणियोपि अत्थि।
Godharaṇiyo paveṇiyopi atthi;
उसभोपि गवम्पतीध अत्थि, अथ चे पत्थयसी पवस्स देव’’॥
Usabhopi gavampatīdha atthi, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
२७.
27.
‘‘नत्थि वसा नत्थि धेनुपा, (इति भगवा)
‘‘Natthi vasā natthi dhenupā, (iti bhagavā)
गोधरणियो पवेणियोपि नत्थि।
Godharaṇiyo paveṇiyopi natthi;
उसभोपि गवम्पतीध नत्थि, अथ चे पत्थयसी पवस्स देव’’॥
Usabhopi gavampatīdha natthi, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
२८.
28.
‘‘खिला निखाता असम्पवेधी, (इति धनियो गोपो)
‘‘Khilā nikhātā asampavedhī, (iti dhaniyo gopo)
दामा मुञ्जमया नवा सुसण्ठाना।
Dāmā muñjamayā navā susaṇṭhānā;
न हि सक्खिन्ति धेनुपापि छेत्तुं 5, अथ चे पत्थयसी पवस्स देव’’॥
Na hi sakkhinti dhenupāpi chettuṃ 6, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
२९.
29.
नाहं पुनुपेस्सं 11 गब्भसेय्यं, अथ चे पत्थयसी पवस्स देव’’॥
Nāhaṃ punupessaṃ 12 gabbhaseyyaṃ, atha ce patthayasī pavassa deva’’.
३०.
30.
‘‘निन्नञ्च थलञ्च पूरयन्तो, महामेघो पवस्सि तावदेव।
‘‘Ninnañca thalañca pūrayanto, mahāmegho pavassi tāvadeva;
सुत्वा देवस्स वस्सतो, इममत्थं धनियो अभासथ॥
Sutvā devassa vassato, imamatthaṃ dhaniyo abhāsatha.
३१.
31.
‘‘लाभा वत नो अनप्पका, ये मयं भगवन्तं अद्दसाम।
‘‘Lābhā vata no anappakā, ye mayaṃ bhagavantaṃ addasāma;
सरणं तं उपेम चक्खुम, सत्था नो होहि तुवं महामुनि॥
Saraṇaṃ taṃ upema cakkhuma, satthā no hohi tuvaṃ mahāmuni.
३२.
32.
‘‘गोपी च अहञ्च अस्सवा, ब्रह्मचरियं 13 सुगते चरामसे।
‘‘Gopī ca ahañca assavā, brahmacariyaṃ 14 sugate carāmase;
जातिमरणस्स पारगू 15, दुक्खस्सन्तकरा भवामसे’’॥
Jātimaraṇassa pāragū 16, dukkhassantakarā bhavāmase’’.
३३.
33.
‘‘नन्दति पुत्तेहि पुत्तिमा, (इति मारो पापिमा)
‘‘Nandati puttehi puttimā, (iti māro pāpimā)
उपधी हि नरस्स नन्दना, न हि सो नन्दति यो निरूपधि’’॥
Upadhī hi narassa nandanā, na hi so nandati yo nirūpadhi’’.
३४.
34.
‘‘सोचति पुत्तेहि पुत्तिमा, (इति भगवा)
‘‘Socati puttehi puttimā, (iti bhagavā)
गोपियो गोहि तथेव सोचति।
Gopiyo gohi tatheva socati;
उपधी हि नरस्स सोचना, न हि सो सोचति यो निरूपधी’’ति॥
Upadhī hi narassa socanā, na hi so socati yo nirūpadhī’’ti.
धनियसुत्तं दुतियं निट्ठितं।
Dhaniyasuttaṃ dutiyaṃ niṭṭhitaṃ.
Footnotes:
Related texts:
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / खुद्दकनिकाय (अट्ठकथा) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / सुत्तनिपात-अट्ठकथा • Suttanipāta-aṭṭhakathā / २. धनियसुत्तवण्णना • 2. Dhaniyasuttavaṇṇanā
