| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
੭. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਂਯੁਤ੍ਤਂ
7. Brāhmaṇasaṃyuttaṃ
੧. ਅਰਹਨ੍ਤવਗ੍ਗੋ
1. Arahantavaggo
੧. ਧਨਞ੍ਜਾਨੀਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ
1. Dhanañjānīsuttavaṇṇanā
੧੮੭. ਧਨਞ੍ਜਾਨਿਗੋਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬਪੁਰਿਸਤੋ ਆਗਤਸ੍ਸ ਕੁਲવਂਸਸ੍ਸ ਨਾਮਾਭਿਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਗਂ ਤਾਯਤੀਤਿ ਗੋਤ੍ਤਂ। (ਕਿਂ ਪਨ ਤਨ੍ਤਿ? ਅਞ੍ਞਕੁਲਪਰਮ੍ਪਰਾਸਾਧਾਰਣਂ ਤਸ੍ਸ ਕੁਲਸ੍ਸ ਆਦਿਪੁਰਿਸਸਮੁਦਾਗਤਂ ਤਂਕੁਲਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਸਾਧਾਰਣਂ ਸਾਮਞ੍ਞਰੂਪਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ।) ਧਨਞ੍ਜਾਨਿਗੋਤ੍ਤਂ ਏਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਧਨਞ੍ਜਾਨਿਗੋਤ੍ਤਾ। ਤਸ੍ਸਾ ਉਦਾਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍વਾ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ વਿਭਾવੇਤੁਂ ‘‘ਸੋ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ વੁਤ੍ਤਂ। ਨਾਨਾਰਸਭੋਜਨਂ ਦੇਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ। ਪਞ੍ਚਗੋਰਸਸਮ੍ਪਾਦਿਤਂ ਸਾਲਿਭਤ੍ਤਂ ਸੂਪਸਾਕਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਨਾਨਾਰਸਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਭੋਜਨਂ। ਮਣ੍ਡਲਗ੍ਗਖਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਮਣ੍ਡਲਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਂ ਖਗ੍ਗਂ। ਦੁવਿਧੋ ਹਿ ਖਗ੍ਗੋ ਮਣ੍ਡਲਗ੍ਗੋ ਦੀਘਗ੍ਗੋਤਿ। ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗੋ ਮਣ੍ਡਲਾਕਾਰੇਨ ਠਿਤੋ, ਸੋ ਮਣ੍ਡਲਗ੍ਗੋ। ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਅਸਿਪੁਤ੍ਤਿਕਾ વਿਯ ਦੀਘੋ, ਸੋ ਦੀਘਗ੍ਗੋ।
187.Dhanañjānigottāti ettha pubbapurisato āgatassa kulavaṃsassa nāmābhidhānasaṅkhātaṃ gaṃ tāyatīti gottaṃ. (Kiṃ pana tanti? Aññakulaparamparāsādhāraṇaṃ tassa kulassa ādipurisasamudāgataṃ taṃkulapariyāpannasādhāraṇaṃ sāmaññarūpanti daṭṭhabbaṃ.) Dhanañjānigottaṃ etissanti dhanañjānigottā. Tassā udānassa kāraṇaṃ pucchitvā ādito paṭṭhāya vibhāvetuṃ ‘‘so kirā’’tiādi vuttaṃ. Nānārasabhojanaṃ detīti yojanā. Pañcagorasasampāditaṃ sālibhattaṃ sūpasākabyañjanaṃ nānārasaṃ brāhmaṇabhojanaṃ. Maṇḍalaggakhagganti maṇḍalaggasaṅkhātaṃ khaggaṃ. Duvidho hi khaggo maṇḍalaggo dīghaggoti. Tattha yassa aggo maṇḍalākārena ṭhito, so maṇḍalaggo. Yassa pana asiputtikā viya dīgho, so dīghaggo.
ਸਾਸਨਾਤਿ ਅਨੁਸਾਸਨਾ। ‘‘ਨਮੋ…ਪੇ॰… ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏવਂ વੁਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਪਦਿਕਗਾਥਾ। ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਹਿ ਲੋਕਿਯਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍વਾ ਏਸਾ ਪਞ੍ਚਪਦਿਕਗਾਥਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ। ਓਕ੍ਕਾવਰਧਰਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਪੁਰਿਸਸਙ੍ਖਾਤਉਕ੍ਕਾਕવਂਸવਰਧਾਰਿਕਾ। ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ।
Sāsanāti anusāsanā. ‘‘Namo…pe… sambuddhassā’’ti evaṃ vuttā pañcapadikagāthā. Satthusāsane hi lokiyacchandaṃ anapekkhitvā esā pañcapadikagāthāti daṭṭhabbā. Okkāvaradharāti pubbapurisasaṅkhātaukkākavaṃsavaradhārikā. Sakkāti sakkuṇeyyaṃ.
ਏવਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਚੇ ਮੇ ਅਙ੍ਗਮਙ੍ਗਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਇਮਿਨਾ ਪਕਾਰੇਨ। ‘‘ਪਞ੍ਚ ਗਾਥਾਸਤਾਨਿ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹਾਨਿ, ਇਧ ਪਨ ਦ੍વੇ ਏવ ਉਦ੍ਧਟਾ’’ਤਿ વਦਨ੍ਤਿ। ਪਹਰਿਤੁਂ વਾਤਿ ਏਕવਾਰਮ੍ਪਿ ਹਤ੍ਥੇਨ વਾ ਪਾਦੇਨ વਾ ਪਹਰਿਤੁਮ੍ਪਿ ਪਰਾਮਸਿਤੁਮ੍ਪਿ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਸੋ ਹਿ ਤਸ੍ਸਾ ਅਰਿਯਸਾવਿਕਾਯ ਆਨੁਭਾવੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨ વਸੇ વਤ੍ਤਾਪਨਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜਿਤ੍વਾਪਿ ਤਦਨੁવਤ੍ਤਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਿਸੋ ਅਹੋਸਿ। ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ।
Evanti ‘‘sace me aṅgamaṅgānī’’tiādinā iminā pakārena. ‘‘Pañca gāthāsatāni pana aṭṭhakathaṃ āruḷhāni, idha pana dve eva uddhaṭā’’ti vadanti. Paharituṃ vāti ekavārampi hatthena vā pādena vā paharitumpi parāmasitumpi asakkontoti attho. So hi tassā ariyasāvikāya ānubhāvena attano sāmatthiyena vase vattāpanatthaṃ santajjitvāpi tadanuvattanto nibbiso ahosi. Tenāha ‘‘bhotī’’tiādi.
ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਮਿਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ। ਉਪਸਂਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪਨੇਨ੍ਤੀ। ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਦੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਭਗવਤੋ વਚਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍વਾ ‘‘ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਭਗવਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਯਥਾਪਰਿਚਿਤਂ ਗੁਣਪਦਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿ। ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਸਬਲਂ ਸਰੀ’’ਤਿ।
Tassa brāhmaṇassāti attano sāmikabrāhmaṇassa. Upasaṃharantīti upanentī. Tasmiṃ samayeti tasmiṃ dukkhuppattikāle ‘‘sabbe saṅkhārā dukkhā’’ti bhagavato vacanaṃ anussaritvā ‘‘dasabalassa bhagavato’’tiādīsu yathāparicitaṃ guṇapadaṃ anussari. Tenāha ‘‘dasabalaṃ sarī’’ti.
ਖਨ੍ਤਿਸੋਰਚ੍ਚਰਹਿਤਤਾਯ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍વਾ। ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍વਾਤਿ ਸਂਯਤਾਭਾવਤੋ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰੇ ਮੇਤ੍ਤਿਭੇਦੇਨ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍વਾ। ਏવਮੇવਾਤਿ ਯਥਾ ਏਤਰਹਿ ਅਕਾਰਣੇਨ, ਏવਮੇવ ਅਞ੍ਞਦਾਪਿ ਅਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਨਿਕ੍ਕਾਰਣਤਾਦੀਪਨੇ ਏવਂ-ਸਦ੍ਦੋ, ਏવ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ਅવਧਾਰਣਤ੍ਥੋ। ਨਿਕ੍ਕਾਰਣਤਾ ਚ ਨਾਮ ਨਿਰਤ੍ਥਕਤਾ, ਨਿਰਤ੍ਥਕવਿਪ੍ਪਲਾਪਭਾવੇਨੇਤ੍ਥ ਏવਂ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਗਹਣੇ ਪવਤ੍ਤਿ ਗવੇਸਿਤਬ੍ਬਾ। ਗਰਹਤ੍ਥੋ વਾਯਂ ਏવਂ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਨਿਪਾਤਾਨਂ। ਗਰਹਤ੍ਥਤਾ ਚਸ੍ਸ વਸਲਿਸਦ੍ਦਸਨ੍ਨਿਧਾਨਤੋ ਪਾਕਟਾ ਏવ।
Khantisoraccarahitatāya kujjhitvā. Bhijjitvāti saṃyatābhāvato tassa brāhmaṇassa antare mettibhedena bhijjitvā. Evamevāti yathā etarahi akāraṇena, evameva aññadāpi akāraṇenāti attho. Nikkāraṇatādīpane evaṃ-saddo, eva-saddo pana avadhāraṇattho. Nikkāraṇatā ca nāma niratthakatā, niratthakavippalāpabhāvenettha evaṃ-saddassa gahaṇe pavatti gavesitabbā. Garahattho vāyaṃ evaṃ-saddo anekatthattā nipātānaṃ. Garahatthatā cassa vasalisaddasannidhānato pākaṭā eva.
ਗਾਮਨਿਗਮਰਟ੍ਠਪੂਜਿਤੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਗਾਮਨਿਗਮਰਟ੍ਠਸਾਮਿਕੇਹਿ ਪੂਜਿਤਭਾવੋ ਦੀਪਿਤੋ ਗਾਮਾਦੀਨਂ ਤੇਸਂ વਸੇ વਤ੍ਤਨਤੋ। ਅਸੁਕਸ੍ਸ ਨਾਮ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ। ਸੇਸਨ੍ਤਿ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦਿ, ਯਮ੍ਪਿ ਚਞ੍ਞਂ ਇਧਾਗਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ વਣ੍ਣਿਤਞ੍ਚ।
Gāmanigamaraṭṭhapūjitoti iminā gāmanigamaraṭṭhasāmikehi pūjitabhāvo dīpito gāmādīnaṃ tesaṃ vase vattanato. Asukassa nāma puggalassa. Sesanti abhikkantantiādi, yampi caññaṃ idhāgataṃ heṭṭhā vaṇṇitañca.
ਧਨਞ੍ਜਾਨੀਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Dhanañjānīsuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya / ੧. ਧਨਞ੍ਜਾਨੀਸੁਤ੍ਤਂ • 1. Dhanañjānīsuttaṃ
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ੧. ਧਨਞ੍ਜਾਨੀਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 1. Dhanañjānīsuttavaṇṇanā
