| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
၆. ဓမ္မကထိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ
6. Dhammakathikasuttavaṇṇanā
၁၆. နိဗ္ဗိန္ဒနတ္ထာယာတိ နိဗ္ဗိဒာနုပသ္သနာပဋိလာဘာယ။ သာ ဟိ ဇရာမရဏသီသေန ဝုတ္တေသု သင္ခတဓမ္မေသု နိဗ္ဗိန္ဒနာကာရေန ပဝတ္တတိ။ ဝိရဇ္ဇနတ္ထာယာတိ ဝိရာဂာနုပသ္သနာပဋိလာဘာယ။ သီလတော ပဋ္ဌာယာတိ ဝိဝဋ္ဋသန္နိသ္သိတသီလသမာဒာနတော ပဋ္ဌာယ။ သောတာပတ္တိယင္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဝိဝဋ္ဋသန္နိသ္သိတသီလေ ပတိဋ္ဌိတော ဥပာသကောပိ ပဂေဝ စတုပာရိသုဒ္ဓိသီလေ ပတိဋ္ဌိတော ဘိက္ခု သမ္မာပဋိပန္နော နာမ။ တေနာဟ ‘‘ယာဝ အရဟတ္တမဂ္ဂာ ပဋိပန္နောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော’’တိ။ နိဗ္ဗာနဓမ္မသ္သာတိ နိဗ္ဗာနာဝဟသ္သ အရိယသ္သ မဂ္ဂသ္သ။ အနုရူပသဘာဝဘူတန္တိ နိဗ္ဗာနာဓိဂမသ္သ အနုစ္ဆဝိကသဘာဝဘူတံ။ နိဗ္ဗိဒာတိ ဣမိနာ ဝုဋ္ဌာနဂာမိနိပရိယောသာနံ ဝိပသ္သနံ ဝဒတိ။ ဝိရာဂာ နိရောဓာတိ ပဒဒ္ဝယေန အရိယမဂ္ဂံ, ဣတရေန ဖလံ။ ဧတ္ထာတိ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ။ ဧကေန နယေနာတိ ပဌမေန နယေန။ တတ္ထ ဟိ ဘဂဝာ တေန ဘိက္ခုနာ ဓမ္မကထိကလက္ခဏံ ပုစ္ဆိတော တံ မတ္ထကံ ပာပေတ္ဝာ ဝိသ္သဇ္ဇေသိ။ ယော ဟိ ဝိပသ္သနံ မဂ္ဂံ အနုပာဒာဝိမုတ္တိံ ပာပေတ္ဝာ ကထေတုံ သက္ကောတိ, သော ဧကန္တဓမ္မကထိကော။ တေနာဟ ‘‘ဓမ္မကထိကသ္သ ပုစ္ဆာ ကထိတာ’’တိ။ ဒ္ဝီဟီတိ ဒုတိယတတိယနယေဟိ။ တန္တိ ပုစ္ဆံ။ ဝိသေသေတ္ဝာတိ ဝိသိဋ္ဌံ ကတ္ဝာ။ ယထာပုစ္ဆိတမတ္တမေဝ အကထေတ္ဝာ အပုစ္ဆိတမ္ပိ အတ္ထံ ဒသ္သေန္တော ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိံ အနုပာဒာယ ဝိမုတ္တိသင္ခာတံ ဝိသေသံ ပာပေတ္ဝာ။ ဘဂဝာ ဟိ အပ္ပံ ယာစိတော ဗဟုံ ဒေန္တော ဥဠာရပုရိသော ဝိယ ဓမ္မကထိကလက္ခဏံ ပုစ္ဆိတော ပဋိစ္စသမုပ္ပာဒမုခေန တဉ္စေဝ တတော စ ဥတ္တရိံ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိံ အနုပာဒာဝိမုတ္တဉ္စ ဝိသ္သဇ္ဇေသိ။ တတ္ထ ‘‘နိဗ္ဗိဒာယ။ပေ.။ ဓမ္မံ ဒေသေတီ’’တိ ဣမိနာ ဓမ္မဒေသနံ ဝာသနာဘာဂိယံ ကတ္ဝာ ဒသ္သေသိ။ ‘‘နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတီ’’တိ ဣမိနာ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယံ, ‘‘အနုပာဒာဝိမုတ္တော ဟောတီ’’တိ ဣမိနာ ဒေသနံ အသေက္ခဘာဂိယံ ကတ္ဝာ ဒသ္သေသိ။ တေနာဟ ‘‘သေက္ခာသေက္ခဘူမိယော နိဒ္ဒိဋ္ဌာ’’တိ။
16.Nibbindanatthāyāti nibbidānupassanāpaṭilābhāya. Sā hi jarāmaraṇasīsena vuttesu saṅkhatadhammesu nibbindanākārena pavattati. Virajjanatthāyāti virāgānupassanāpaṭilābhāya. Sīlato paṭṭhāyāti vivaṭṭasannissitasīlasamādānato paṭṭhāya. Sotāpattiyaṅgehi samannāgato vivaṭṭasannissitasīle patiṭṭhito upāsakopi pageva catupārisuddhisīle patiṭṭhito bhikkhu sammāpaṭipanno nāma. Tenāha ‘‘yāva arahattamaggā paṭipannoti veditabbo’’ti. Nibbānadhammassāti nibbānāvahassa ariyassa maggassa. Anurūpasabhāvabhūtanti nibbānādhigamassa anucchavikasabhāvabhūtaṃ. Nibbidāti iminā vuṭṭhānagāminipariyosānaṃ vipassanaṃ vadati. Virāgā nirodhāti padadvayena ariyamaggaṃ, itarena phalaṃ. Etthāti imasmiṃ sutte. Ekena nayenāti paṭhamena nayena. Tattha hi bhagavā tena bhikkhunā dhammakathikalakkhaṇaṃ pucchito taṃ matthakaṃ pāpetvā vissajjesi. Yo hi vipassanaṃ maggaṃ anupādāvimuttiṃ pāpetvā kathetuṃ sakkoti, so ekantadhammakathiko. Tenāha ‘‘dhammakathikassa pucchā kathitā’’ti. Dvīhīti dutiyatatiyanayehi. Tanti pucchaṃ. Visesetvāti visiṭṭhaṃ katvā. Yathāpucchitamattameva akathetvā apucchitampi atthaṃ dassento dhammānudhammapaṭipattiṃ anupādāya vimuttisaṅkhātaṃ visesaṃ pāpetvā. Bhagavā hi appaṃ yācito bahuṃ dento uḷārapuriso viya dhammakathikalakkhaṇaṃ pucchito paṭiccasamuppādamukhena tañceva tato ca uttariṃ dhammānudhammapaṭipattiṃ anupādāvimuttañca vissajjesi. Tattha ‘‘nibbidāya…pe… dhammaṃ desetī’’ti iminā dhammadesanaṃ vāsanābhāgiyaṃ katvā dassesi. ‘‘Nirodhāya paṭipanno hotī’’ti iminā nibbedhabhāgiyaṃ, ‘‘anupādāvimutto hotī’’ti iminā desanaṃ asekkhabhāgiyaṃ katvā dassesi. Tenāha ‘‘sekkhāsekkhabhūmiyo niddiṭṭhā’’ti.
ဓမ္မကထိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Dhammakathikasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၆. ဓမ္မကထိကသုတ္တံ • 6. Dhammakathikasuttaṃ
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ၆. ဓမ္မကထိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 6. Dhammakathikasuttavaṇṇanā
