| Library / Tipiṭaka / திபிடக • Tipiṭaka / படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³-அட்ட²கதா² • Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā |
6. படிஸம்பி⁴தா³கதா²
6. Paṭisambhidākathā
1. த⁴ம்மசக்கபவத்தனவாரவண்ணனா
1. Dhammacakkapavattanavāravaṇṇanā
30. இதா³னி விராக³ஸங்கா²தமக்³க³வஸேன ஸித்³த⁴ங் படிஸம்பி⁴தா³பபே⁴த³ங் த³ஸ்ஸெந்தேன கதி²தாய த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஸுத்தந்தபுப்³ப³ங்க³மாய படிஸம்பி⁴தா³கதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா. ஸுத்தந்தே தாவ பா³ராணஸியந்தி பா³ராணஸா நாம நதீ³, பா³ராணஸாய அவிதூ³ரே ப⁴வா நக³ரீ பா³ராணஸீ. தஸ்ஸங் பா³ராணஸியங். இஸிபதனே மிக³தா³யேதி இஸீனங் பதனுப்பதனவஸேன ஏவங்லத்³த⁴னாமே மிகா³னங் அப⁴யதா³னதி³ன்னட்டா²னத்தா மிக³தா³யஸங்கா²தே ஆராமே. தத்த² ஹி உப்பன்னுப்பன்னா ஸப்³ப³ஞ்ஞுஇஸயோ பதந்தி, த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனத்த²ங் நிஸீத³ந்தீதி அத்தோ². நந்த³மூலகபப்³பா⁴ரதோ ஸத்தாஹச்சயேன நிரோத⁴ஸமாபத்திதோ வுட்டி²தா அனோதத்தத³ஹே கதமுக²தோ⁴வனகிச்சா ஆகாஸேன ஆக³ந்த்வா பச்சேகபு³த்³த⁴இஸயோபெத்த² ஸமோஸரணவஸேன பதந்தி , உபோஸத²த்த²ஞ்ச அனுபோஸத²த்த²ஞ்ச ஸன்னிபதந்தி, க³ந்த⁴மாத³னங் படிக³ச்ச²ந்தா ச ததோ ச உப்பதந்தீதிபி இமினா இஸீனங் பதனுப்பதனவஸேன தங் ‘‘இஸிபதன’’ந்தி வுச்சதி. ‘‘இஸிபத³ன’’ந்திபி பாடோ². பஞ்சவக்³கி³யேதி –
30. Idāni virāgasaṅkhātamaggavasena siddhaṃ paṭisambhidāpabhedaṃ dassentena kathitāya dhammacakkappavattanasuttantapubbaṅgamāya paṭisambhidākathāya apubbatthānuvaṇṇanā. Suttante tāva bārāṇasiyanti bārāṇasā nāma nadī, bārāṇasāya avidūre bhavā nagarī bārāṇasī. Tassaṃ bārāṇasiyaṃ. Isipatane migadāyeti isīnaṃ patanuppatanavasena evaṃladdhanāme migānaṃ abhayadānadinnaṭṭhānattā migadāyasaṅkhāte ārāme. Tattha hi uppannuppannā sabbaññuisayo patanti, dhammacakkappavattanatthaṃ nisīdantīti attho. Nandamūlakapabbhārato sattāhaccayena nirodhasamāpattito vuṭṭhitā anotattadahe katamukhadhovanakiccā ākāsena āgantvā paccekabuddhaisayopettha samosaraṇavasena patanti , uposathatthañca anuposathatthañca sannipatanti, gandhamādanaṃ paṭigacchantā ca tato ca uppatantītipi iminā isīnaṃ patanuppatanavasena taṃ ‘‘isipatana’’nti vuccati. ‘‘Isipadana’’ntipi pāṭho. Pañcavaggiyeti –
‘‘கொண்ட³ஞ்ஞோ ப⁴த்³தி³யோ வப்போ, மஹானாமோ ச அஸ்ஸஜி;
‘‘Koṇḍañño bhaddiyo vappo, mahānāmo ca assaji;
ஏதே பஞ்ச மஹாதே²ரா, பஞ்சவக்³கா³தி வுச்சரே’’தி. –
Ete pañca mahātherā, pañcavaggāti vuccare’’ti. –
ஏவங் வுத்தானங் பஞ்சன்னங் பி⁴க்கூ²னங் வக்³கோ³ பஞ்சவக்³கோ³. தஸ்மிங் பஞ்சவக்³கே³ ப⁴வா தங்பரியாபன்னத்தாதி பஞ்சவக்³கி³யா, தே பஞ்சவக்³கி³யே. பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸீதி தீ³பங்கரத³ஸப³லஸ்ஸ பாத³மூலே கதாபி⁴னீஹாரதோ பட்டா²ய பாரமியோ பூரெந்தோ அனுபுப்³பே³ன பச்சி²மப⁴வங் பத்வா பச்சி²மப⁴வே ச கதாபி⁴னிக்க²மனோ அனுபுப்³பே³ன போ³தி⁴மண்ட³ங் பத்வா தத்த² அபராஜிதபல்லங்கே நிஸின்னோ மாரப³லங் பி⁴ந்தி³த்வா பட²மயாமே புப்³பே³னிவாஸங் அனுஸ்ஸரித்வா மஜ்ஜி²மயாமே தி³ப்³ப³சக்கு²ங் விஸோதெ⁴த்வா பச்சி²மயாமாவஸானே த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துங் உன்னாதெ³ந்தோ ஸம்பகம்பெந்தோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதங் பத்வா ஸத்த ஸத்தாஹானி போ³தி⁴மண்டே³ வீதினாமெத்வா மஹாப்³ரஹ்முனா ஆயாசிதத⁴ம்மதே³ஸனா பு³த்³த⁴சக்கு²னா லோகங் வோலோகெத்வா லோகானுக்³க³ஹேன பா³ராணஸிங் க³ந்த்வா பஞ்சவக்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஸஞ்ஞாபெத்வா த⁴ம்மசக்கங் பவத்தேதுகாமோ ஆமந்தேஸி.
Evaṃ vuttānaṃ pañcannaṃ bhikkhūnaṃ vaggo pañcavaggo. Tasmiṃ pañcavagge bhavā taṃpariyāpannattāti pañcavaggiyā, te pañcavaggiye. Bhikkhū āmantesīti dīpaṅkaradasabalassa pādamūle katābhinīhārato paṭṭhāya pāramiyo pūrento anupubbena pacchimabhavaṃ patvā pacchimabhave ca katābhinikkhamano anupubbena bodhimaṇḍaṃ patvā tattha aparājitapallaṅke nisinno mārabalaṃ bhinditvā paṭhamayāme pubbenivāsaṃ anussaritvā majjhimayāme dibbacakkhuṃ visodhetvā pacchimayāmāvasāne dasasahassilokadhātuṃ unnādento sampakampento sabbaññutaṃ patvā satta sattāhāni bodhimaṇḍe vītināmetvā mahābrahmunā āyācitadhammadesanā buddhacakkhunā lokaṃ voloketvā lokānuggahena bārāṇasiṃ gantvā pañcavaggiye bhikkhū saññāpetvā dhammacakkaṃ pavattetukāmo āmantesi.
த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, அந்தாதி த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, கொட்டா²ஸா. இமஸ்ஸ பன வசனஸ்ஸ ஸமுதா³ஹாரேன ஸமுதா³ஹாரனிக்³கோ⁴ஸோ ஹெட்டா² அவீசிங் உபரி ப⁴வக்³க³ங் பத்வா த³ஸஸஹஸ்ஸிங் லோகதா⁴துங் பத்த²ரித்வா அட்டா²ஸி, தஸ்மிங்யேவ ஸமயே அட்டா²ரஸகோடிஸங்கா² ப்³ரஹ்மானோ ஸமாக³ச்சி²ங்ஸு. பச்சி²மதி³ஸாய ஸூரியோ அத்த²ங்க³மேதி, புரத்தி²மாய தி³ஸாய உத்தராஸாள்ஹனக்க²த்தேன யுத்தோ புண்ணசந்தோ³ உக்³க³ச்ச²தி. தஸ்மிங் ஸமயே ப⁴க³வா த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஸுத்தந்தங் ஆரப⁴ந்தோ ‘‘த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, அந்தா’’திஆதி³மாஹ.
Dveme, bhikkhave, antāti dveme, bhikkhave, koṭṭhāsā. Imassa pana vacanassa samudāhārena samudāhāranigghoso heṭṭhā avīciṃ upari bhavaggaṃ patvā dasasahassiṃ lokadhātuṃ pattharitvā aṭṭhāsi, tasmiṃyeva samaye aṭṭhārasakoṭisaṅkhā brahmāno samāgacchiṃsu. Pacchimadisāya sūriyo atthaṅgameti, puratthimāya disāya uttarāsāḷhanakkhattena yutto puṇṇacando uggacchati. Tasmiṃ samaye bhagavā dhammacakkappavattanasuttantaṃ ārabhanto ‘‘dveme, bhikkhave, antā’’tiādimāha.
தத்த² பப்³ப³ஜிதேனாதி கி³ஹிஸங்யோஜனங் வத்து²காமங் செ²த்வா பப்³ப³ஜிதேன. ந ஸேவிதப்³பா³தி ந வலஞ்ஜேதப்³பா³. பப்³ப³ஜிதானங்யேவ விஸேஸதோ படிபத்தியா பா⁴ஜனபூ⁴தத்தா ‘‘பப்³ப³ஜிதேன ந ஸேவிதப்³பா³’’தி வுத்தங். யோ சாயங் காமேஸு காமஸுக²ல்லிகானுயோகோ³தி யோ ச அயங் வத்து²காமேஸு கிலேஸகாமஸுக²ஸ்ஸ, கிலேஸகாமஸுக²னிஸ்ஸயஸ்ஸ வா அனுயோகோ³. ஹீனோதி லாமகோ. க³ம்மோதி கா³மவாஸீனங் ஸந்தகோ. போது²ஜ்ஜனிகோதி புது²ஜ்ஜனேன அந்த⁴பா³லஜனேன ஆசிண்ணோ. அனரியோதி ந அரியோ. அத² வா ந விஸுத்³தா⁴னங் உத்தமானங் அரியானங் ஸந்தகோ. அனத்த²ஸங்ஹிதோதி ந அத்த²ஸங்ஹிதோ, ஸுகா²வஹகாரணங் அனிஸ்ஸிதோதி அத்தோ². அத்தகிலமதா²னுயோகோ³தி அத்தனோ கிலமத²ஸ்ஸ அனுயோகோ³ , அத்தனோ து³க்க²கரணந்தி அத்தோ². து³க்கோ²தி கண்டகாபஸ்ஸயஸெய்யாதீ³ஹி அத்தமாரணேஹி து³க்கா²வஹோ. தபஸ்ஸீஹி ‘‘உத்தமங் தபோ’’தி க³ஹிதத்தா தேஸங் சித்தானுரக்க²னத்த²ங் இத⁴ ‘‘ஹீனோ’’தி ந வுத்தங், பப்³ப³ஜிதானங் த⁴ம்மத்தா ‘‘க³ம்மோ’’தி ச, கி³ஹீஹி அஸாதா⁴ரணத்தா ‘‘போது²ஜ்ஜனிகோ’’தி ச ந வுத்தங். தத்த² பன கேஹிசி பப்³ப³ஜிதபடிஞ்ஞேஹி தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னவாதே³ஹி ‘‘யதோ கோ², போ⁴ , அயங் அத்தா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதோ ஸமங்கி³பூ⁴தோ பரிசாரேதி, எத்தாவதா கோ², போ⁴, அயங் அத்தா தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னப்பத்தோ ஹோதீ’’தி (தீ³॰ நி॰ 1.94) க³ஹிதத்தா தேஸங் சித்தானுரக்க²னத்த²ஞ்ச பச்சுப்பன்னே ஸுக²த்தா ச தஸ்ஸ த⁴ம்மஸமாதா³னஸ்ஸ ‘‘து³க்கோ²’’தி ந வுத்தங். காமஸுக²ல்லிகானுயோகோ³ பச்சுப்பன்னே தண்ஹாதி³ட்டி²ஸங்கிலிட்ட²ஸுக²த்தா ஆயதிஞ்ச து³க்க²விபாகத்தா தத³னுயுத்தானங் தண்ஹாதி³ட்டி²ப³ந்த⁴னப³த்³த⁴த்தா ச ந ஸேவிதப்³போ³, அத்தகிலமதா²னுயோகோ³ பச்சுப்பன்னே தி³ட்டி²ஸங்கிலிட்ட²து³க்க²த்தா ஆயதிஞ்ச து³க்க²விபாகத்தா தத³னுயுத்தானங் தி³ட்டி²ப³ந்த⁴னப³த்³த⁴த்தா ச ந ஸேவிதப்³போ³, ஏதே கோ²தி தே ஏதே. அனுபக³ம்மாதி ந உபக³ந்த்வா. மஜ்ஜி²மாதி ஸங்கிலிட்ட²ஸுக²து³க்கா²னங் அபா⁴வா மஜ்ஜே² ப⁴வாதி மஜ்ஜி²மா. ஸா ஏவ நிப்³பா³னங் படிபஜ்ஜந்தி ஏதாயாதி படிபதா³. அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴தி படிவித்³தா⁴. சக்கு²கரணீதிஆதீ³ஸு பஞ்ஞாசக்கு²ங் கரோதீதி சக்கு²கரணீ. ஞாணகரணீதி தஸ்ஸேவ வேவசனங். உபஸமாயாதி கிலேஸூபஸமாய. அபி⁴ஞ்ஞாயாதி சதுன்னங் ஸச்சானங் அபி⁴ஜானநத்தா²ய. ஸம்போ³தா⁴யாதி தேஸங்யேவ ஸம்பு³ஜ்ஜ²னத்தா²ய. நிப்³பா³னாயாதி நிப்³பா³னஸச்சி²கிரியத்தா²ய. அத² வா த³ஸ்ஸனமக்³க³ஞாணங் கரோதீதி சக்கு²கரணீ. பா⁴வனாமக்³க³ஞாணங் கரோதீதி ஞாணகரணீ. ஸப்³ப³கிலேஸானங் உபஸமாய. ஸப்³ப³த⁴ம்மானங் அபி⁴ஞ்ஞாய. அரஹத்தப²லஸம்போ³தா⁴ய. கிலேஸானஞ்ச க²ந்தா⁴னஞ்ச நிப்³பா³னாய. ஸச்சகதா² அபி⁴ஞ்ஞெய்யனித்³தே³ஸே வுத்தா.
Tattha pabbajitenāti gihisaṃyojanaṃ vatthukāmaṃ chetvā pabbajitena. Na sevitabbāti na valañjetabbā. Pabbajitānaṃyeva visesato paṭipattiyā bhājanabhūtattā ‘‘pabbajitena na sevitabbā’’ti vuttaṃ. Yo cāyaṃ kāmesu kāmasukhallikānuyogoti yo ca ayaṃ vatthukāmesu kilesakāmasukhassa, kilesakāmasukhanissayassa vā anuyogo. Hīnoti lāmako. Gammoti gāmavāsīnaṃ santako. Pothujjanikoti puthujjanena andhabālajanena āciṇṇo. Anariyoti na ariyo. Atha vā na visuddhānaṃ uttamānaṃ ariyānaṃ santako. Anatthasaṃhitoti na atthasaṃhito, sukhāvahakāraṇaṃ anissitoti attho. Attakilamathānuyogoti attano kilamathassa anuyogo , attano dukkhakaraṇanti attho. Dukkhoti kaṇṭakāpassayaseyyādīhi attamāraṇehi dukkhāvaho. Tapassīhi ‘‘uttamaṃ tapo’’ti gahitattā tesaṃ cittānurakkhanatthaṃ idha ‘‘hīno’’ti na vuttaṃ, pabbajitānaṃ dhammattā ‘‘gammo’’ti ca, gihīhi asādhāraṇattā ‘‘pothujjaniko’’ti ca na vuttaṃ. Tattha pana kehici pabbajitapaṭiññehi diṭṭhadhammanibbānavādehi ‘‘yato kho, bho , ayaṃ attā pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgibhūto paricāreti, ettāvatā kho, bho, ayaṃ attā diṭṭhadhammanibbānappatto hotī’’ti (dī. ni. 1.94) gahitattā tesaṃ cittānurakkhanatthañca paccuppanne sukhattā ca tassa dhammasamādānassa ‘‘dukkho’’ti na vuttaṃ. Kāmasukhallikānuyogo paccuppanne taṇhādiṭṭhisaṃkiliṭṭhasukhattā āyatiñca dukkhavipākattā tadanuyuttānaṃ taṇhādiṭṭhibandhanabaddhattā ca na sevitabbo, attakilamathānuyogo paccuppanne diṭṭhisaṃkiliṭṭhadukkhattā āyatiñca dukkhavipākattā tadanuyuttānaṃ diṭṭhibandhanabaddhattā ca na sevitabbo, ete khoti te ete. Anupagammāti na upagantvā. Majjhimāti saṃkiliṭṭhasukhadukkhānaṃ abhāvā majjhe bhavāti majjhimā. Sā eva nibbānaṃ paṭipajjanti etāyāti paṭipadā. Abhisambuddhāti paṭividdhā. Cakkhukaraṇītiādīsu paññācakkhuṃ karotīti cakkhukaraṇī. Ñāṇakaraṇīti tasseva vevacanaṃ. Upasamāyāti kilesūpasamāya. Abhiññāyāti catunnaṃ saccānaṃ abhijānanatthāya. Sambodhāyāti tesaṃyeva sambujjhanatthāya. Nibbānāyāti nibbānasacchikiriyatthāya. Atha vā dassanamaggañāṇaṃ karotīti cakkhukaraṇī. Bhāvanāmaggañāṇaṃ karotīti ñāṇakaraṇī. Sabbakilesānaṃ upasamāya. Sabbadhammānaṃ abhiññāya. Arahattaphalasambodhāya. Kilesānañca khandhānañca nibbānāya. Saccakathā abhiññeyyaniddese vuttā.
ஏவங் ப⁴க³வா ஸச்சானி பகாஸெத்வா அத்தனி கதப³ஹுமானானங் தேஸங் அத்தனோ படிவேத⁴க்கமங் ஸுத்வா படிபத்தியா ப³ஹுமானாரோபனேன படிபத்தியங் ட²த்வா ஸச்சப்படிவேத⁴ங் பஸ்ஸந்தோ இத³ங் து³க்க²ங் அரியஸச்சந்தி மே, பி⁴க்க²வேதிஆதி³னா அத்தனோ படிவேத⁴க்கமங் த³ஸ்ஸேஸி. தத்த² அனநுஸ்ஸுதேஸூதி ந அனுஸ்ஸுதேஸு, பரங் அனுக³ந்த்வா அஸ்ஸுதேஸூதி அத்தோ². சக்கூ²திஆதீ³னங் அத்தோ² பரதோ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. இத³ங் து³க்க²ங் அரியஸச்சங், இத³ங் து³க்க²ஸமுத³யங், இத³ங் து³க்க²னிரோத⁴ங், இத³ங் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சந்தி சதுன்னங் ஸச்சானங் த³ஸ்ஸனபடிவேதோ⁴ ஸேக²பூ⁴மியங். பரிஞ்ஞெய்யங் பஹாதப்³ப³ங் ஸச்சி²காதப்³ப³ங் பா⁴வேதப்³ப³ந்தி சதுன்னங் ஸச்சானங் பா⁴வனாபடிவேதோ⁴ ஸேக²பூ⁴மியங்யேவ. பரிஞ்ஞாதங் பஹீனங் ஸச்சி²கதங் பா⁴விதந்தி சதுன்னங் ஸச்சானங் பச்சவெக்க²ணா அஸேக²பூ⁴மியங்.
Evaṃ bhagavā saccāni pakāsetvā attani katabahumānānaṃ tesaṃ attano paṭivedhakkamaṃ sutvā paṭipattiyā bahumānāropanena paṭipattiyaṃ ṭhatvā saccappaṭivedhaṃ passanto idaṃ dukkhaṃ ariyasaccanti me, bhikkhavetiādinā attano paṭivedhakkamaṃ dassesi. Tattha ananussutesūti na anussutesu, paraṃ anugantvā assutesūti attho. Cakkhūtiādīnaṃ attho parato āvi bhavissati. Idaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ, idaṃ dukkhasamudayaṃ, idaṃ dukkhanirodhaṃ, idaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccanti catunnaṃ saccānaṃ dassanapaṭivedho sekhabhūmiyaṃ. Pariññeyyaṃ pahātabbaṃ sacchikātabbaṃ bhāvetabbanti catunnaṃ saccānaṃ bhāvanāpaṭivedho sekhabhūmiyaṃyeva. Pariññātaṃ pahīnaṃ sacchikataṃ bhāvitanti catunnaṃ saccānaṃ paccavekkhaṇā asekhabhūmiyaṃ.
திபரிவட்டந்தி ஸச்சஞாணகிச்சஞாணகதஞாணஸங்கா²தானங் திண்ணங் பரிவட்டானங் வஸேன தயோ பரிவட்டா அஸ்ஸாதி திபரிவட்டங். எத்த² ஹி ‘‘இத³ங் து³க்க²ங், இத³ங் து³க்க²ஸமுத³யங் , இத³ங் து³க்க²னிரோத⁴ங், இத³ங் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்ச’’ந்தி ஏவங் சதூஸு ஸச்சேஸு யதா²பூ⁴தஞாணங் ஸச்சஞாணங் நாம. தேஸுயேவ ‘‘பரிஞ்ஞெய்யங் பஹாதப்³ப³ங் ஸச்சி²காதப்³ப³ங் பா⁴வேதப்³ப³’’ந்தி ஏவங் கத்தப்³ப³கிச்சஜானநஞாணங் கிச்சஞாணங் நாம. ‘‘பரிஞ்ஞாதங் பஹீனங் ஸச்சி²கதங் பா⁴வித’’ந்தி ஏவங் தஸ்ஸ கிச்சஸ்ஸ கதபா⁴வஜானநஞாணங் கதஞாணங் நாம. த்³வாத³ஸாகாரந்தி தேஸங்யேவ ஏகேகஸ்மிங் ஸச்சே திண்ணங் திண்ணங் ஆகாரானங் வஸேன த்³வாத³ஸ ஆகாரா அஸ்ஸாதி த்³வாத³ஸாகாரங். ஞாணத³ஸ்ஸனந்தி ஏதேஸங் திபரிவட்டானங் த்³வாத³ஸன்னங் ஆகாரானங் வஸேன உப்பன்னங் ஞாணஸங்கா²தங் த³ஸ்ஸனங். அத்தமனாதி ஸகமனா. ஸத்தானஞ்ஹி ஸுக²காமத்தா து³க்க²படிகூலத்தா பீதிஸோமனஸ்ஸயுத்தமனோ ஸகமனோ நாம, பீதிஸோமனஸ்ஸேஹி அத்தமனா க³ஹிதமனா ப்³யாபிதமனாதி வா அத்தோ². அபி⁴னந்து³ந்தி அபி⁴முகா² ஹுத்வா நந்தி³ங்ஸு. வெய்யாகரணேதி ஸுத்தந்தே. நிக்³கா³த²கோ ஹி ஸுத்தந்தோ கேவலங் அத்த²ஸ்ஸ ப்³யாகரணதோ வெய்யாகரணங் நாம. ப⁴ஞ்ஞமானேதி கதி²யமானே. வத்தமானஸமீபே வத்தமானவசனங் கதங், ப⁴ணிதேதி அத்தோ². விரஜந்தி விக³தராகா³தி³ரஜங். வீதமலந்தி விக³தராகா³தி³மலங். ராகா³த³யோ ஹி அஜ்ஜொ²த்த²ரணட்டே²ன ரஜோ நாம, தூ³ஸனட்டே²ன மலங் நாம. த⁴ம்மசக்கு²ந்தி கத்த²சி பட²மமக்³க³ஞாணங், கத்த²சி ஆதீ³னி தீணி மக்³க³ஞாணானி, கத்த²சி சதுத்த²மக்³க³ஞாணம்பி . இத⁴ பன பட²மமக்³க³ஞாணமேவ. யங் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மங், ஸப்³ப³ங் தங் நிரோத⁴த⁴ம்மந்தி விபஸ்ஸனாவஸேன ஏவங் பவத்தஸ்ஸ த⁴ம்மசக்கு²ங் உத³பாதீ³தி அத்தோ².
Tiparivaṭṭanti saccañāṇakiccañāṇakatañāṇasaṅkhātānaṃ tiṇṇaṃ parivaṭṭānaṃ vasena tayo parivaṭṭā assāti tiparivaṭṭaṃ. Ettha hi ‘‘idaṃ dukkhaṃ, idaṃ dukkhasamudayaṃ , idaṃ dukkhanirodhaṃ, idaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasacca’’nti evaṃ catūsu saccesu yathābhūtañāṇaṃ saccañāṇaṃ nāma. Tesuyeva ‘‘pariññeyyaṃ pahātabbaṃ sacchikātabbaṃ bhāvetabba’’nti evaṃ kattabbakiccajānanañāṇaṃ kiccañāṇaṃ nāma. ‘‘Pariññātaṃ pahīnaṃ sacchikataṃ bhāvita’’nti evaṃ tassa kiccassa katabhāvajānanañāṇaṃ katañāṇaṃ nāma. Dvādasākāranti tesaṃyeva ekekasmiṃ sacce tiṇṇaṃ tiṇṇaṃ ākārānaṃ vasena dvādasa ākārā assāti dvādasākāraṃ. Ñāṇadassananti etesaṃ tiparivaṭṭānaṃ dvādasannaṃ ākārānaṃ vasena uppannaṃ ñāṇasaṅkhātaṃ dassanaṃ. Attamanāti sakamanā. Sattānañhi sukhakāmattā dukkhapaṭikūlattā pītisomanassayuttamano sakamano nāma, pītisomanassehi attamanā gahitamanā byāpitamanāti vā attho. Abhinandunti abhimukhā hutvā nandiṃsu. Veyyākaraṇeti suttante. Niggāthako hi suttanto kevalaṃ atthassa byākaraṇato veyyākaraṇaṃ nāma. Bhaññamāneti kathiyamāne. Vattamānasamīpe vattamānavacanaṃ kataṃ, bhaṇiteti attho. Virajanti vigatarāgādirajaṃ. Vītamalanti vigatarāgādimalaṃ. Rāgādayo hi ajjhottharaṇaṭṭhena rajo nāma, dūsanaṭṭhena malaṃ nāma. Dhammacakkhunti katthaci paṭhamamaggañāṇaṃ, katthaci ādīni tīṇi maggañāṇāni, katthaci catutthamaggañāṇampi . Idha pana paṭhamamaggañāṇameva. Yaṃ kiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhammanti vipassanāvasena evaṃ pavattassa dhammacakkhuṃ udapādīti attho.
த⁴ம்மசக்கேதி படிவேத⁴ஞாணே ச தே³ஸனாஞாணே ச. போ³தி⁴பல்லங்கே நிஸின்னஸ்ஸ ஹி ப⁴க³வதோ சதூஸு ஸச்சேஸு த்³வாத³ஸாகாரங் படிவேத⁴ஞாணம்பி இஸிபதனே நிஸின்னஸ்ஸ த்³வாத³ஸாகாரமேவ ஸச்சதே³ஸனாய பவத்தகதே³ஸனாஞாணம்பி த⁴ம்மசக்கங் நாம. உப⁴யம்பி ஹேதங் த³ஸப³லஸ்ஸ பவத்தஞாணமேவ. தங் இமாய தே³ஸனாய பகாஸெந்தேன ப⁴க³வதா த⁴ம்மசக்கங் பவத்திதங் நாம. தங் பனேதங் த⁴ம்மசக்கங் யாவ அஞ்ஞாதகொண்ட³ஞ்ஞத்தே²ரோ அட்டா²ரஸஹி ப்³ரஹ்மகோடீஹி ஸத்³தி⁴ங் ஸோதாபத்திப²லே ந பதிட்டா²தி, தாவ ப⁴க³வா பவத்தேதி நாம, பதிட்டி²தே பன பவத்திதங் நாம. தங் ஸந்தா⁴ய ‘‘பவத்திதே ச ப⁴க³வதா த⁴ம்மசக்கே’’தி வுத்தங்.
Dhammacakketi paṭivedhañāṇe ca desanāñāṇe ca. Bodhipallaṅke nisinnassa hi bhagavato catūsu saccesu dvādasākāraṃ paṭivedhañāṇampi isipatane nisinnassa dvādasākārameva saccadesanāya pavattakadesanāñāṇampi dhammacakkaṃ nāma. Ubhayampi hetaṃ dasabalassa pavattañāṇameva. Taṃ imāya desanāya pakāsentena bhagavatā dhammacakkaṃ pavattitaṃ nāma. Taṃ panetaṃ dhammacakkaṃ yāva aññātakoṇḍaññatthero aṭṭhārasahi brahmakoṭīhi saddhiṃ sotāpattiphale na patiṭṭhāti, tāva bhagavā pavatteti nāma, patiṭṭhite pana pavattitaṃ nāma. Taṃ sandhāya ‘‘pavattite ca bhagavatā dhammacakke’’ti vuttaṃ.
பு⁴ம்மா தே³வாதி பூ⁴மட்ட²கா தே³வா. ஸத்³த³மனுஸ்ஸாவேஸுந்தி ஏகப்பஹாரேனேவ ஸாது⁴காரங் த³த்வா ஏதங் ப⁴க³வதாதிஆதீ³னி வத³ந்தா ஸத்³த³ங் அனுஸ்ஸாவயிங்ஸு. அப்படிவத்தியந்தி ‘‘நயித³ங் ததா²’’தி படிலோமங் வத்தேதுங் அஸக்குணெய்யங். ஸன்னிபதிதா செத்த² தே³வப்³ரஹ்மானோ தே³ஸனாபரியோஸானே ஏகப்பஹாரேனேவ ஸாது⁴காரங் அத³ங்ஸு, ஸன்னிபாதங் அனாக³தா பன பு⁴ம்மதே³வாத³யோ தேஸங் தேஸங் ஸத்³த³ங் ஸுத்வா ஸாது⁴காரமத³ங்ஸூதி வேதி³தப்³ப³ங். தேஸு பன பப்³ப³தருக்கா²தீ³ஸு நிப்³ப³த்தா பு⁴ம்மதே³வா. தே சாதுமஹாராஜிகபரியாபன்னா ஹொந்தாபி இத⁴ விஸுங் கத்வா வுத்தா. சாதுமஹாராஜிகாதி ச த⁴தரட்ட²விரூள்ஹகவிரூபக்க²குவேரஸங்கா²தா சதுமஹாராஜா தே³வதா ஏதேஸந்தி சாதுமஹாராஜிகா. தே ஸினேருவேமஜ்ஜே² ஹொந்தி. தேஸு பப்³ப³தட்ட²காபி அத்தி² ஆகாஸட்ட²காபி. தேஸங் பரம்பரா சக்கவாளபப்³ப³தங் பத்தா. கி²ட்³டா³பதோ³ஸிகா மனோபதோ³ஸிகா ஸீதவலாஹகா உண்ஹவலாஹகா சந்தி³மா தே³வபுத்தோ ஸூரியோ தே³வபுத்தோதி ஏதே ஸப்³பே³பி சாதுமஹாராஜிகதே³வலோகட்டா² ஏவ. தெத்திங்ஸ ஜனா தத்த² உப்பன்னாதி தாவதிங்ஸா. அபிச ‘‘தாவதிங்ஸா’’தி தேஸங் தே³வானங் நாமமேவாதிபி வுத்தங். தேபி அத்தி² பப்³ப³தட்ட²கா அத்தி² ஆகாஸட்ட²கா. தேஸங் பரம்பரா சக்கவாளபப்³ப³தங் பத்தா, ததா² யாமாதீ³னங். ஏகதே³வலோகேபி ஹி தே³வானங் பரம்பரா சக்கவாளபப்³ப³தங் அப்பத்தா நாம நத்தி². தி³ப்³ப³ங் ஸுக²ங் யாதா பயாதா ஸம்பத்தாதி யாமா. துட்டா² பஹட்டா²தி துஸிதா. பகதிபடியத்தாரம்மணதோ அதிரேகேன ரமிதுகாமகாலே யதா²ருசிதே போ⁴கே³ நிம்மினித்வா நிம்மினித்வா ரமந்தீதி நிம்மானரதீ. சித்தாசாரங் ஞத்வா பரனிம்மிதேஸு போ⁴கே³ஸு வஸங் வத்தெந்தீதி பரனிம்மிதவஸவத்தீ. ப்³ரஹ்மகாயே ப்³ரஹ்மக⁴டாய நியுத்தாதி ப்³ரஹ்மகாயிகா. ஸப்³பே³பி பஞ்சவோகாரப்³ரஹ்மானோ க³ஹிதா.
Bhummādevāti bhūmaṭṭhakā devā. Saddamanussāvesunti ekappahāreneva sādhukāraṃ datvā etaṃ bhagavatātiādīni vadantā saddaṃ anussāvayiṃsu. Appaṭivattiyanti ‘‘nayidaṃ tathā’’ti paṭilomaṃ vattetuṃ asakkuṇeyyaṃ. Sannipatitā cettha devabrahmāno desanāpariyosāne ekappahāreneva sādhukāraṃ adaṃsu, sannipātaṃ anāgatā pana bhummadevādayo tesaṃ tesaṃ saddaṃ sutvā sādhukāramadaṃsūti veditabbaṃ. Tesu pana pabbatarukkhādīsu nibbattā bhummadevā. Te cātumahārājikapariyāpannā hontāpi idha visuṃ katvā vuttā. Cātumahārājikāti ca dhataraṭṭhavirūḷhakavirūpakkhakuverasaṅkhātā catumahārājā devatā etesanti cātumahārājikā. Te sineruvemajjhe honti. Tesu pabbataṭṭhakāpi atthi ākāsaṭṭhakāpi. Tesaṃ paramparā cakkavāḷapabbataṃ pattā. Khiḍḍāpadosikā manopadosikā sītavalāhakā uṇhavalāhakā candimā devaputto sūriyo devaputtoti ete sabbepi cātumahārājikadevalokaṭṭhā eva. Tettiṃsa janā tattha uppannāti tāvatiṃsā. Apica ‘‘tāvatiṃsā’’ti tesaṃ devānaṃ nāmamevātipi vuttaṃ. Tepi atthi pabbataṭṭhakā atthi ākāsaṭṭhakā. Tesaṃ paramparā cakkavāḷapabbataṃ pattā, tathā yāmādīnaṃ. Ekadevalokepi hi devānaṃ paramparā cakkavāḷapabbataṃ appattā nāma natthi. Dibbaṃ sukhaṃ yātā payātā sampattāti yāmā. Tuṭṭhā pahaṭṭhāti tusitā. Pakatipaṭiyattārammaṇato atirekena ramitukāmakāle yathārucite bhoge nimminitvā nimminitvā ramantīti nimmānaratī. Cittācāraṃ ñatvā paranimmitesu bhogesu vasaṃ vattentīti paranimmitavasavattī. Brahmakāye brahmaghaṭāya niyuttāti brahmakāyikā. Sabbepi pañcavokārabrahmāno gahitā.
தேன க²ணேனாதி வசனங் விஸேஸெத்வா தேன முஹுத்தேனாதி வுத்தங். முஹுத்தஸங்கா²தேன க²ணேன, ந பரமத்த²க²ணேனாதி வுத்தங் ஹோதி. யாவ ப்³ரஹ்மலோகாதி ப்³ரஹ்மலோகங் அந்தோகத்வா. ஸத்³தோ³தி ஸாது⁴காரஸத்³தோ³. த³ஸஸஹஸ்ஸீதி த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளவதீ. ஸங்கம்பீதி உத்³த⁴ங் உக்³க³ச்ச²ந்தீ ஸுட்டு² கம்பி. ஸம்பகம்பீதி உத்³த⁴ங் உக்³க³ச்ச²ந்தீ அதோ⁴ ஓக்கமந்தீ ஸுட்டு² பகம்பி. ஸம்பவேதீ⁴தி சதுதி³ஸா க³ச்ச²ந்தீ ஸுட்டு² பவேதி⁴. ஸம்பு³த்³த⁴பா⁴வாய மாதுகுச்சி²ங் ஓக்கமந்தே ச போ³தி⁴ஸத்தே ததோ நிக்க²மந்தே ச மஹாபத²வீ புஞ்ஞதேஜேன அகம்பித்த², அபி⁴ஸம்போ³தி⁴யங் படிவேத⁴ஞாணதேஜேன. த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனே தே³ஸனாஞாணதேஜேன ஸாது⁴காரங் தா³துகாமா விய பத²வீ தே³வதானுபா⁴வேன அகம்பித்த², ஆயுஸங்கா²ரொஸ்ஸஜ்ஜனே மஹாபரினிப்³பா³னே ச காருஞ்ஞேன சித்தஸங்கோ²ப⁴ங் அஸஹமானா விய பத²வீ தே³வதானுபா⁴வேன அகம்பித்த². அப்பமாணோதி வுத்³த⁴ப்பமாணோ. உளாரோதி எத்த² ‘‘உளாரானி உளாரானி கா²த³னீயானி கா²த³ந்தீ’’திஆதீ³ஸு (ம॰ நி॰ 1.366) மது⁴ரங் உளாரந்தி வுத்தங். ‘‘உளாராய வத்த²போ⁴கா³ய சித்தங் ந நமதீ’’திஆதீ³ஸு (அ॰ நி॰ 9.20) பணீதங் உளாரந்தி வுத்தங். ‘‘உளாராய க²லு ப⁴வங் வச்சா²யனோ ஸமணங் கோ³தமங் பஸங்ஸாய பஸங்ஸதீ’’திஆதீ³ஸு ஸெட்ட²ங் உளாரந்தி வுத்தங். இத⁴ பன ‘‘விபுலோ உளாரோ’’தி வுத்தோ. ஓபா⁴ஸோதி தே³ஸனாஞாணானுபா⁴வேன ச தே³வதானுபா⁴வேன ச ஜாதஓபா⁴ஸோ. லோகேதி சக்கவாளஸ்ஸ த³ஸஸஹஸ்ஸியங்யேவ. அதிக்கம்மேவ தே³வானங் தே³வானுபா⁴வந்தி தே³வானங் அயமானுபா⁴வோ – நிவத்த²வத்த²ப்பபா⁴ த்³வாத³ஸ யோஜனானி ப²ரதி, ததா² ஸரீரஸ்ஸ அலங்காரஸ்ஸ விமானஸ்ஸ ச. தங் தே³வானங் தே³வானுபா⁴வங் அதிக்கமித்வாயேவாதி அத்தோ². உதா³னந்தி ஸோமனஸ்ஸஞாணமயிகங் உதா³ஹாரங். உதா³னேஸீதி உதா³ஹரி. அஞ்ஞாஸி வத, போ⁴ கொண்ட³ஞ்ஞோதி இமஸ்ஸபி உதா³னஸ்ஸ உதா³ஹரணகோ⁴ஸோ த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துங் ப²ரித்வா அட்டா²ஸி. அஞ்ஞாஸிகொண்ட³ஞ்ஞோதி பு⁴ஸங் ஞாதகொண்ட³ஞ்ஞோதி அத்தோ².
Tena khaṇenāti vacanaṃ visesetvā tena muhuttenāti vuttaṃ. Muhuttasaṅkhātena khaṇena, na paramatthakhaṇenāti vuttaṃ hoti. Yāva brahmalokāti brahmalokaṃ antokatvā. Saddoti sādhukārasaddo. Dasasahassīti dasasahassacakkavāḷavatī. Saṅkampīti uddhaṃ uggacchantī suṭṭhu kampi. Sampakampīti uddhaṃ uggacchantī adho okkamantī suṭṭhu pakampi. Sampavedhīti catudisā gacchantī suṭṭhu pavedhi. Sambuddhabhāvāya mātukucchiṃ okkamante ca bodhisatte tato nikkhamante ca mahāpathavī puññatejena akampittha, abhisambodhiyaṃ paṭivedhañāṇatejena. Dhammacakkappavattane desanāñāṇatejena sādhukāraṃ dātukāmā viya pathavī devatānubhāvena akampittha, āyusaṅkhārossajjane mahāparinibbāne ca kāruññena cittasaṅkhobhaṃ asahamānā viya pathavī devatānubhāvena akampittha. Appamāṇoti vuddhappamāṇo. Uḷāroti ettha ‘‘uḷārāni uḷārāni khādanīyāni khādantī’’tiādīsu (ma. ni. 1.366) madhuraṃ uḷāranti vuttaṃ. ‘‘Uḷārāya vatthabhogāya cittaṃ na namatī’’tiādīsu (a. ni. 9.20) paṇītaṃ uḷāranti vuttaṃ. ‘‘Uḷārāya khalu bhavaṃ vacchāyano samaṇaṃ gotamaṃ pasaṃsāya pasaṃsatī’’tiādīsu seṭṭhaṃ uḷāranti vuttaṃ. Idha pana ‘‘vipulo uḷāro’’ti vutto. Obhāsoti desanāñāṇānubhāvena ca devatānubhāvena ca jātaobhāso. Loketi cakkavāḷassa dasasahassiyaṃyeva. Atikkammeva devānaṃ devānubhāvanti devānaṃ ayamānubhāvo – nivatthavatthappabhā dvādasa yojanāni pharati, tathā sarīrassa alaṅkārassa vimānassa ca. Taṃ devānaṃ devānubhāvaṃ atikkamitvāyevāti attho. Udānanti somanassañāṇamayikaṃ udāhāraṃ. Udānesīti udāhari. Aññāsi vata, bho koṇḍaññoti imassapi udānassa udāharaṇaghoso dasasahassilokadhātuṃ pharitvā aṭṭhāsi. Aññāsikoṇḍaññoti bhusaṃ ñātakoṇḍaññoti attho.
சக்கு²ஆதீ³னங் நித்³தே³ஸே த³ஸ்ஸனட்டே²னாதிஆதீ³ஸு ஏகமேவ ஞாணங் யதா²வுத்தஸ்ஸ நெய்யஸ்ஸ சக்கு² விய த³ஸ்ஸனகிச்சகரணேன சக்கு². ஞாணகிச்சகரணேன ஞாணங். நானப்பகாரதோ ஜானநகிச்சகரணேன பஞ்ஞா. அனவஸேஸபடிவேத⁴கரணேன விஜ்ஜா. ஸப்³ப³தா² ஓபா⁴ஸகிச்சகரணேன ஆலோகோ நாமாதி அத்தோ². சக்கு²ங் த⁴ம்மோதிஆதீ³ஸுபி ஏகங்யேவ ஞாணங் கிச்சனானத்தேன பஞ்சதா⁴ வண்ணிதங். ஆரம்மணாதி உபத்த²ம்ப⁴னட்டே²ன. கோ³சராதி விஸயட்டே²ன. த³ஸ்ஸனட்டே²னாதிஆதீ³ஸு ஞாணகிச்சங் பஞ்சதா⁴ வுத்தங். இமினா நயேன தீஸு வாரேஸு ஏகேகஸ்மிங் பஞ்ச பஞ்ச கத்வா பன்னரஸ த⁴ம்மா, பன்னரஸ அத்தா², த்³வீஸு பன்னரஸகேஸு திங்ஸ நிருத்தியோ, பன்னரஸஸு த⁴ம்மேஸு பன்னரஸஸு அத்தே²ஸு திங்ஸாய நிருத்தீஸூதி ஸட்டி² ஞாணானி வேதி³தப்³பா³னி. ஸேஸஅரியஸச்சேஸுபி ஏஸேவ நயோ. சதூஸு அரியஸச்சேஸு ஏகேகஸ்மிங் அரியஸச்சே பன்னரஸன்னங் பன்னரஸன்னங் த⁴ம்மானங் அத்தா²னஞ்ச வஸேன ஸட்டி² த⁴ம்மா, ஸட்டி² அத்தா², ஸட்டி²யா த⁴ம்மேஸு ஸட்டி²யா அத்தே²ஸு ச வீஸஸதங் நிருத்தியோ, வீஸாதி⁴கங் ஸதந்தி அத்தோ². ஸட்டி²யா த⁴ம்மேஸு ஸட்டி²யா அத்தே²ஸு வீஸுத்தரஸதே நிருத்தீஸூதி ஏவங் சத்தாரீஸஞ்ச த்³வே ச ஞாணஸதானி.
Cakkhuādīnaṃ niddese dassanaṭṭhenātiādīsu ekameva ñāṇaṃ yathāvuttassa neyyassa cakkhu viya dassanakiccakaraṇena cakkhu. Ñāṇakiccakaraṇena ñāṇaṃ. Nānappakārato jānanakiccakaraṇena paññā. Anavasesapaṭivedhakaraṇena vijjā. Sabbathā obhāsakiccakaraṇena āloko nāmāti attho. Cakkhuṃ dhammotiādīsupi ekaṃyeva ñāṇaṃ kiccanānattena pañcadhā vaṇṇitaṃ. Ārammaṇāti upatthambhanaṭṭhena. Gocarāti visayaṭṭhena. Dassanaṭṭhenātiādīsu ñāṇakiccaṃ pañcadhā vuttaṃ. Iminā nayena tīsu vāresu ekekasmiṃ pañca pañca katvā pannarasa dhammā, pannarasa atthā, dvīsu pannarasakesu tiṃsa niruttiyo, pannarasasu dhammesu pannarasasu atthesu tiṃsāya niruttīsūti saṭṭhi ñāṇāni veditabbāni. Sesaariyasaccesupi eseva nayo. Catūsu ariyasaccesu ekekasmiṃ ariyasacce pannarasannaṃ pannarasannaṃ dhammānaṃ atthānañca vasena saṭṭhi dhammā, saṭṭhi atthā, saṭṭhiyā dhammesu saṭṭhiyā atthesu ca vīsasataṃ niruttiyo, vīsādhikaṃ satanti attho. Saṭṭhiyā dhammesu saṭṭhiyā atthesu vīsuttarasate niruttīsūti evaṃ cattārīsañca dve ca ñāṇasatāni.
Related texts:
திபிடக (மூல) • Tipiṭaka (Mūla) / ஸுத்தபிடக • Suttapiṭaka / கு²த்³த³கனிகாய • Khuddakanikāya / படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³பாளி • Paṭisambhidāmaggapāḷi / 1. த⁴ம்மசக்கபவத்தனவாரோ • 1. Dhammacakkapavattanavāro
