| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) |
੩. ਦੇવਹਿਤਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ
3. Devahitasuttavaṇṇanā
੧੯੯. ਤਤਿਯੇ વਾਤੇਹੀਤਿ ਉਦਰવਾਤੇਹਿ। ਭਗવਤੋ ਕਿਰ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਿ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਸਤਮੁਗ੍ਗਯੂਸਾਦੀਨਿ ਆਹਾਰਯਤੋ ਦੁਬ੍ਭੋਜਨੇਨ ਚੇવ ਦੁਕ੍ਖਸੇਯ੍ਯਾਯ ਚ ਉਦਰવਾਤੋ ਕੁਪ੍ਪਿ। ਅਪਰਭਾਗੇ ਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਪਤ੍વਾ ਪਣੀਤਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਸੋ ਆਬਾਧੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿਯੇવ। ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ વੁਤ੍ਤਂ। ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਪਠਮਬੋਧਿਯਂ ਅਨਿਬਦ੍ਧੁਪਟ੍ਠਾਕਕਾਲੇ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਹੋਤਿ। ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਕਾਲੇ ਸਤ੍ਥੁਅਸੀਤਿਮਹਾਥੇਰੇਸੁ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਅਭੂਤਪੁਬ੍ਬੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ। ਨਾਗਸਮਾਲੋ ਉਪવਾਨੋ ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਚੁਨ੍ਦੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਸਾਗਤੋ ਬੋਧਿ ਮੇਘਿਯੋਤਿ ਇਮੇ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤੁਪਟ੍ਠਾਕਾ। ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਕਾਲੇ ਉਪવਾਨਤ੍ਥੇਰੋ ਪਾਤੋવ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਰਿવੇਣਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਂ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਦਾਨਂ ਨ੍ਹਾਨੋਦਕਪਰਿਯਾਦਨਂ ਪਤ੍ਤਚੀવਰਂ ਗਹੇਤ੍વਾ ਅਨੁਗਮਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਭਗવਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਮਕਾਸਿ। ਉਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਪਠਮਬੋਧਿਯਂ ਕਿਰ વੀਸਤਿ વਸ੍ਸਾਨਿ ਨਿਦ੍ਧੂਮਂ ਅਰਞ੍ਞਮੇવ ਹੋਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਉਦਕਤਾਪਨਮ੍ਪਿ ਨ ਭਗવਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ। ਸੋ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਦ੍ਧਨਪਾਲ਼ਿਂ ਬਨ੍ਧਾਪੇਤ੍વਾ ਮਹਾਚਾਟਿਯੋ ਉਦ੍ਧਨਮਾਰੋਪੇਤ੍વਾ ਉਣ੍ਹੋਦਕਂ ਕਾਰੇਤ੍વਾ, ਨ੍ਹਾਨੀਯਚੁਣ੍ਣਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਂ વਿਕ੍ਕਿਣਨ੍ਤੋ ਜੀવਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ। ਨ੍ਹਾਯਿਤੁਕਾਮਾ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍વਾ ਮੂਲਂ ਦਤ੍વਾ ਨ੍ਹਾਯਿਤ੍વਾ ਗਨ੍ਧੇ વਿਲਿਮ੍ਪਿਤ੍વਾ ਮਾਲਂ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਿਤ੍વਾ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ। ਤਸ੍ਮਾ ਥੇਰੋ ਤਤ੍ਥ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ।
199. Tatiye vātehīti udaravātehi. Bhagavato kira chabbassāni dukkarakārikaṃ karontassa pasatamuggayūsādīni āhārayato dubbhojanena ceva dukkhaseyyāya ca udaravāto kuppi. Aparabhāge sambodhiṃ patvā paṇītabhojanaṃ bhuñjantassāpi antarantarā so ābādho attānaṃ dassetiyeva. Taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Upaṭṭhāko hotīti paṭhamabodhiyaṃ anibaddhupaṭṭhākakāle upaṭṭhāko hoti. Tasmiṃ kira kāle satthuasītimahātheresu upaṭṭhāko abhūtapubbo nāma natthi. Nāgasamālo upavāno sunakkhatto cundo samaṇuddeso sāgato bodhi meghiyoti ime pana pāḷiyaṃ āgatupaṭṭhākā. Imasmiṃ pana kāle upavānatthero pātova uṭṭhāya pariveṇasammajjanaṃ dantakaṭṭhadānaṃ nhānodakapariyādanaṃ pattacīvaraṃ gahetvā anugamananti sabbaṃ bhagavato upaṭṭhānamakāsi. Upasaṅkamīti paṭhamabodhiyaṃ kira vīsati vassāni niddhūmaṃ araññameva hoti, bhikkhusaṅghassa udakatāpanampi na bhagavatā anuññātaṃ. So ca brāhmaṇo uddhanapāḷiṃ bandhāpetvā mahācāṭiyo uddhanamāropetvā uṇhodakaṃ kāretvā, nhānīyacuṇṇādīhi saddhiṃ taṃ vikkiṇanto jīvikaṃ kappeti. Nhāyitukāmā tattha gantvā mūlaṃ datvā nhāyitvā gandhe vilimpitvā mālaṃ piḷandhitvā pakkamanti. Tasmā thero tattha upasaṅkami.
ਕਿਂ ਪਤ੍ਥਯਾਨੋਤਿ ਕਿਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ। ਕਿਂ ਏਸਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਗવੇਸਨ੍ਤੋ। ਪੂਜਿਤੋ ਪੂਜਨੇਯ੍ਯਾਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਥੇਰੋ ਦਸਬਲਸ੍ਸ વਣ੍ਣਂ ਕਥੇਤੁਮਾਰਭਿ। ਗਿਲਾਨਭੇਸਜ੍ਜਤ੍ਥਂ ਗਤੇਨ ਕਿਰ ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ વਣ੍ਣੋ ਕਥੇਤਬ੍ਬੋਤਿ વਤ੍ਤਮੇਤਂ। વਣ੍ਣਂ ਹਿ ਸੁਤ੍વਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ। ਸਪ੍ਪਾਯਭੇਸਜ੍ਜਂ ਲਦ੍ਧਾ ਗਿਲਾਨੋ ਖਿਪ੍ਪਮੇવ વੁਟ੍ਠਾਤਿ। ਕਥੇਨ੍ਤੇਨ ਚ ਝਾਨવਿਮੋਕ੍ਖਸਮਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਤੁਂ ਨ વਟ੍ਟਤਿ। ‘‘ਸੀਲવਾ ਲਜ੍ਜੀ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਆਗਮਧਰੋ વਂਸਾਨੁਰਕ੍ਖਕੋ’’ਤਿ ਏવਂ ਪਨ ਆਗਮਨੀਯਪਟਿਪਦਂਯੇવ ਕਥੇਤੁਂ વਟ੍ਟਤਿ। ਪੂਜਨੇਯ੍ਯਾਨਨ੍ਤਿ ਅਸੀਤਿਮਹਾਥੇਰਾ ਸਦੇવਕੇਨ ਲੋਕੇਨ ਪੂਜੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਪੂਜਨੇਯ੍ਯਾ। ਤੇਯੇવ ਸਕ੍ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸਕ੍ਕਰੇਯ੍ਯਾ। ਤੇਸਂਯੇવ ਅਪਚਿਤਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਪਚੇਯ੍ਯਾ। ਭਗવਾ ਤੇਸਂ ਪੂਜਿਤੋ ਸਕ੍ਕਤੋ ਅਪਚਿਤੋ ਚ, ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਤਂ ਗੁਣਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਥੇਰੋ ਏવਮਾਹ। ਹਾਤવੇਤਿ ਹਰਿਤੁਂ।
Kiṃ patthayānoti kiṃ icchanto. Kiṃ esanti kiṃ gavesanto. Pūjito pūjaneyyānanti idaṃ thero dasabalassa vaṇṇaṃ kathetumārabhi. Gilānabhesajjatthaṃ gatena kira gilānassa vaṇṇo kathetabboti vattametaṃ. Vaṇṇaṃ hi sutvā manussā sakkaccaṃ bhesajjaṃ dātabbaṃ maññanti. Sappāyabhesajjaṃ laddhā gilāno khippameva vuṭṭhāti. Kathentena ca jhānavimokkhasamāpattimaggaphalāni ārabbha kathetuṃ na vaṭṭati. ‘‘Sīlavā lajjī kukkuccako bahussuto āgamadharo vaṃsānurakkhako’’ti evaṃ pana āgamanīyapaṭipadaṃyeva kathetuṃ vaṭṭati. Pūjaneyyānanti asītimahātherā sadevakena lokena pūjetabbāti pūjaneyyā. Teyeva sakkātabbāti sakkareyyā. Tesaṃyeva apaciti kattabbāti apaceyyā. Bhagavā tesaṃ pūjito sakkato apacito ca, iccassa taṃ guṇaṃ pakāsento thero evamāha. Hātaveti harituṃ.
ਫਾਣਿਤਸ੍ਸ ਚ ਪੁਟਨ੍ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰਿਕਂ ਗੁਲ਼ਪਿਣ੍ਡਂ। ਸੋ ਕਿਰ ‘‘ਕਿਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਅਫਾਸੁਕ’’ਨ੍ਤਿ? ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍વਾ, ‘‘ਉਦਰવਾਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍વਾ, ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਮਯਮੇਤ੍ਥ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਜਾਨਾਮ, ਇਤੋ ਥੋਕੇਨ ਉਦਕੇਨ ਇਦਂ ਫਾਣਿਤਂ ਆਲੋਲ਼ੇਤ੍વਾ ਨ੍ਹਾਨਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਾਤੁਂ ਦੇਥ, ਇਤਿ ਉਣ੍ਹੋਦਕੇਨ ਬਹਿ ਪਰਿਸੇਦੋ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਅਨ੍ਤੋਤਿ ਏવਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਫਾਸੁਕਂ ਭવਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ વਤ੍વਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍વਾ ਅਦਾਸਿ।
Phāṇitassa ca puṭanti mahantaṃ nicchārikaṃ guḷapiṇḍaṃ. So kira ‘‘kiṃ samaṇassa gotamassa aphāsuka’’nti? Pucchitvā, ‘‘udaravāto’’ti sutvā, ‘‘tena hi mayamettha bhesajjaṃ jānāma, ito thokena udakena idaṃ phāṇitaṃ āloḷetvā nhānapariyosāne pātuṃ detha, iti uṇhodakena bahi parisedo bhavissati, iminā antoti evaṃ samaṇassa gotamassa phāsukaṃ bhavissatī’’ti vatvā therassa patte pakkhipitvā adāsi.
ਉਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਆਬਾਧੇ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੇ ‘‘ਦੇવਹਿਤੇਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਤੇਨੇવ ਰੋਗੋ વੂਪਸਨ੍ਤੋ, ਅਹੋ ਦਾਨਂ ਪਰਮਦਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਕਥਾ વਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾ ਜਾਤਾ। ਤਂ ਸੁਤ੍વਾ ਕਿਤ੍ਤਿਕਾਮੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਏਤ੍ਤਕੇਨਪਿ ਤਾવ ਮੇ ਅਯਂ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ’’ਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਭਾવਂ ਜਾਨਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਤਾવਤਕੇਨੇવ ਦਸਬਲੇ વਿਸ੍ਸਾਸਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍વਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ।
Upasaṅkamīti tasmiṃ kira ābādhe paṭippassaddhe ‘‘devahitena tathāgatassa bhesajjaṃ dinnaṃ, teneva rogo vūpasanto, aho dānaṃ paramadānaṃ brāhmaṇassā’’ti kathā vitthāritā jātā. Taṃ sutvā kittikāmo brāhmaṇo ‘‘ettakenapi tāva me ayaṃ kittisaddo abbhuggato’’ti somanassajāto attanā katabhāvaṃ jānāpetukāmo tāvatakeneva dasabale vissāsaṃ āpajjitvā upasaṅkami.
ਦਜ੍ਜਾਤਿ ਦਦੇਯ੍ਯ। ਕਥਂ ਹਿ ਯਜਮਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਯਜਨ੍ਤਸ੍ਸ। ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲੋ ਹੋਤਿ। ਯੋવੇਦੀਤਿ ਯੋ ਅવੇਦਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ, વਿਦਿਤਂ ਪਾਕਟਮਕਾਸਿ ‘‘ਯੋવੇਤੀ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਯੋ ਅવੇਤਿ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਤਿ। ਜਾਤਿਕ੍ਖਯਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ। ਅਭਿਞ੍ਞਾવੋਸਿਤੋਤਿ ਜਾਨਿਤ੍વਾ વੋਸਿਤੋ વੋਸਾਨਂ ਕਤਕਿਚ੍ਚਤਂ ਪਤ੍ਤੋ। ਏવਂ ਹਿ ਯਜਮਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਖੀਣਾਸવੇ ਯਜਨਾਕਾਰੇਨ ਯਜਨ੍ਤਸ੍ਸ। ਤਤਿਯਂ।
Dajjāti dadeyya. Kathaṃ hi yajamānassāti kena kāraṇena yajantassa. Ijjhatīti samijjhati mahapphalo hoti. Yovedīti yo avedi aññāsi, viditaṃ pākaṭamakāsi ‘‘yovetī’’tipi pāṭho, yo aveti jānātīti attho. Passatīti dibbacakkhunā passati. Jātikkhayanti arahattaṃ. Abhiññāvositoti jānitvā vosito vosānaṃ katakiccataṃ patto. Evaṃ hi yajamānassāti iminā khīṇāsave yajanākārena yajantassa. Tatiyaṃ.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya / ੩. ਦੇવਹਿਤਸੁਤ੍ਤਂ • 3. Devahitasuttaṃ
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ੩. ਦੇવਹਿਤਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 3. Devahitasuttavaṇṇanā
