| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ជាតក-អដ្ឋកថា • Jātaka-aṭṭhakathā |
[៤៩៥] ១២. ទសព្រាហ្មណជាតកវណ្ណនា
[495] 12. Dasabrāhmaṇajātakavaṇṇanā
រាជា អវោច វិធុរន្តិ ឥទំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ អសទិសទានំ អារព្ភ កថេសិ។ តំ អដ្ឋកនិបាតេ អាទិត្តជាតកេ (ជា. ១.៨.៦៩ អាទយោ) វិត្ថារិតមេវ។ រាជា កិរ តំ ទានំ ទទន្តោ សត្ថារំ ជេដ្ឋកំ កត្វា បញ្ច ភិក្ខុសតានិ វិចិនិត្វា គណ្ហិត្វា មហាខីណាសវានំយេវ អទាសិ។ អថស្ស គុណកថំ កថេន្តា ‘‘អាវុសោ, រាជា អសទិសទានំ ទទន្តោ វិចិនិត្វា មហប្ផលដ្ឋានេ អទាសី’’តិ ធម្មសភាយំ កថំ សមុដ្ឋាបេសុំ។ សត្ថា អាគន្ត្វា ‘‘កាយ នុត្ថ, ភិក្ខវេ, ឯតរហិ កថាយ សន្និសិន្នា’’តិ បុច្ឆិត្វា ‘‘ឥមាយ នាមា’’តិ វុត្តេ ‘‘អនច្ឆរិយំ, ភិក្ខវេ, យំ កោសលរាជា មាទិសស្ស ពុទ្ធស្ស ឧបដ្ឋាកោ ហុត្វា វិចេយ្យទានំ ទេតិ, បោរាណកបណ្ឌិតា អនុប្បន្នេ ពុទ្ធេបិ វិចេយ្យទានំ អទំសូ’’តិ វត្វា អតីតំ អាហរិ។
Rājāavoca vidhuranti idaṃ satthā jetavane viharanto asadisadānaṃ ārabbha kathesi. Taṃ aṭṭhakanipāte ādittajātake (jā. 1.8.69 ādayo) vitthāritameva. Rājā kira taṃ dānaṃ dadanto satthāraṃ jeṭṭhakaṃ katvā pañca bhikkhusatāni vicinitvā gaṇhitvā mahākhīṇāsavānaṃyeva adāsi. Athassa guṇakathaṃ kathentā ‘‘āvuso, rājā asadisadānaṃ dadanto vicinitvā mahapphalaṭṭhāne adāsī’’ti dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ. Satthā āgantvā ‘‘kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ti pucchitvā ‘‘imāya nāmā’’ti vutte ‘‘anacchariyaṃ, bhikkhave, yaṃ kosalarājā mādisassa buddhassa upaṭṭhāko hutvā viceyyadānaṃ deti, porāṇakapaṇḍitā anuppanne buddhepi viceyyadānaṃ adaṃsū’’ti vatvā atītaṃ āhari.
អតីតេ កុរុរដ្ឋេ ឥន្ទបត្ថនគរេ យុធិដ្ឋិលគោត្តោ កោរព្យោ នាម រាជា រជ្ជំ ការេសិ។ តស្ស វិធុរោ នាម អមច្ចោ អត្ថញ្ច ធម្មញ្ច អនុសាសតិ។ រាជា សកលជម្ពុទីបំ ខោភេត្វា មហាទានំ ទេតិ។ តំ គហេត្វា ភុញ្ជន្តេសុ ឯកោបិ បញ្ចសីលមត្តំ រក្ខន្តោ នាម នត្ថិ, សព្ពេ ទុស្សីលាវ, ទានំ រាជានំ ន តោសេតិ។ រាជា ‘‘វិចេយ្យទានំ មហប្ផល’’ន្តិ សីលវន្តានំ ទាតុកាមោ ហុត្វា ចិន្តេសិ ‘‘វិធុរបណ្ឌិតេន សទ្ធិំ មន្តយិស្សាមី’’តិ។ សោ តំ ឧបដ្ឋានំ អាគតំ អាសនេ និសីទាបេត្វា បញ្ហំ បុច្ឆិ។ តមត្ថំ បកាសេន្តោ សត្ថា ឧបឌ្ឍគាថមាហ –
Atīte kururaṭṭhe indapatthanagare yudhiṭṭhilagotto korabyo nāma rājā rajjaṃ kāresi. Tassa vidhuro nāma amacco atthañca dhammañca anusāsati. Rājā sakalajambudīpaṃ khobhetvā mahādānaṃ deti. Taṃ gahetvā bhuñjantesu ekopi pañcasīlamattaṃ rakkhanto nāma natthi, sabbe dussīlāva, dānaṃ rājānaṃ na toseti. Rājā ‘‘viceyyadānaṃ mahapphala’’nti sīlavantānaṃ dātukāmo hutvā cintesi ‘‘vidhurapaṇḍitena saddhiṃ mantayissāmī’’ti. So taṃ upaṭṭhānaṃ āgataṃ āsane nisīdāpetvā pañhaṃ pucchi. Tamatthaṃ pakāsento satthā upaḍḍhagāthamāha –
២២២.
222.
‘‘រាជា អវោច វិធុរំ, ធម្មកាមោ យុធិដ្ឋិលោ’’តិ;
‘‘Rājā avoca vidhuraṃ, dhammakāmo yudhiṭṭhilo’’ti;
បរតោ រញ្ញោ ច វិធុរស្ស ច វចនបដិវចនំ ហោតិ –
Parato rañño ca vidhurassa ca vacanapaṭivacanaṃ hoti –
‘‘ព្រាហ្មណេ វិធុរ បរិយេស, សីលវន្តេ ពហុស្សុតេ។
‘‘Brāhmaṇe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
២២៣.
223.
‘‘វិរតេ មេថុនា ធម្មា, យេ មេ ភុញ្ជេយ្យុ ភោជនំ;
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
ទក្ខិណំ សម្ម ទស្សាម, យត្ថ ទិន្នំ មហប្ផលំ។
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
២២៤.
224.
‘‘ទុល្លភា ព្រាហ្មណា ទេវ, សីលវន្តោ ពហុស្សុតា;
‘‘Dullabhā brāhmaṇā deva, sīlavanto bahussutā;
វិរតា មេថុនា ធម្មា, យេ តេ ភុញ្ជេយ្យុ ភោជនំ។
Viratā methunā dhammā, ye te bhuñjeyyu bhojanaṃ.
២២៥.
225.
‘‘ទស ខលុ មហារាជ, យា តា ព្រាហ្មណជាតិយោ;
‘‘Dasa khalu mahārāja, yā tā brāhmaṇajātiyo;
តេសំ វិភង្គំ វិចយំ, វិត្ថារេន សុណោហិ មេ។
Tesaṃ vibhaṅgaṃ vicayaṃ, vitthārena suṇohi me.
២២៦.
226.
‘‘បសិព្ពកេ គហេត្វាន, បុណ្ណេ មូលស្ស សំវុតេ;
‘‘Pasibbake gahetvāna, puṇṇe mūlassa saṃvute;
ឱសធិកាយោ គន្ថេន្តិ, ន្ហាបយន្តិ ជបន្តិ ច។
Osadhikāyo ganthenti, nhāpayanti japanti ca.
២២៧.
227.
‘‘តិកិច្ឆកសមា រាជ, តេបិ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
‘‘Tikicchakasamā rāja, tepi vuccanti brāhmaṇā;
អក្ខាតា តេ មហារាជ, តាទិសេ និបតាមសេ។
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
២២៨.
228.
‘‘អបេតា តេ ច ព្រហ្មញ្ញា, (ឥតិ រាជា កោរព្យោ)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ន តេ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
Na te vuccanti brāhmaṇā;
អញ្ញេ វិធុរ បរិយេស, សីលវន្តេ ពហុស្សុតេ។
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
២២៩.
229.
‘‘វិរតេ មេថុនា ធម្មា, យេ មេ ភុញ្ជេយ្យុ ភោជនំ;
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
ទក្ខិណំ សម្ម ទស្សាម, យត្ថ ទិន្នំ មហប្ផលំ។
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
២៣០.
230.
‘‘កិង្កិណិកាយោ គហេត្វា, ឃោសេន្តិ បុរតោបិ តេ;
‘‘Kiṅkiṇikāyo gahetvā, ghosenti puratopi te;
បេសនានិបិ គច្ឆន្តិ, រថចរិយាសុ សិក្ខរេ។
Pesanānipi gacchanti, rathacariyāsu sikkhare.
២៣១.
231.
‘‘បរិចារកសមា រាជ, តេបិ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
‘‘Paricārakasamā rāja, tepi vuccanti brāhmaṇā;
អក្ខាតា តេ មហារាជ, តាទិសេ និបតាមសេ។
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
២៣២.
232.
‘‘អបេតា តេ ច ព្រហ្មញ្ញា, (ឥតិ រាជា កោរព្យោ)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ន តេ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
Na te vuccanti brāhmaṇā;
អញ្ញេ វិធុរ បរិយេស, សីលវន្តេ ពហុស្សុតេ។
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
២៣៣.
233.
‘‘វិរតេ មេថុនា ធម្មា, យេ មេ ភុញ្ជេយ្យុ ភោជនំ;
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
ទក្ខិណំ សម្ម ទស្សាម, យត្ថ ទិន្នំ មហប្ផលំ។
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
២៣៤.
234.
‘‘កមណ្ឌលុំ គហេត្វាន, វង្កទណ្ឌញ្ច ព្រាហ្មណា;
‘‘Kamaṇḍaluṃ gahetvāna, vaṅkadaṇḍañca brāhmaṇā;
បច្ចុបេស្សន្តិ រាជានោ, គាមេសុ និគមេសុ ច;
Paccupessanti rājāno, gāmesu nigamesu ca;
នាទិន្នេ វុដ្ឋហិស្សាម, គាមម្ហិ វា វនម្ហិ វា។
Nādinne vuṭṭhahissāma, gāmamhi vā vanamhi vā.
២៣៥.
235.
‘‘និគ្គាហកសមា រាជ, តេបិ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
‘‘Niggāhakasamā rāja, tepi vuccanti brāhmaṇā;
អក្ខាតា តេ មហារាជ, តាទិសេ និបតាមសេ។
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
២៣៦.
236.
‘‘អបេតា តេ ច ព្រហ្មញ្ញា, (ឥតិ រាជា កោរព្យោ)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ន តេ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
Na te vuccanti brāhmaṇā;
អញ្ញេ វិធុរ បរិយេស, សីលវន្តេ ពហុស្សុតេ។
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
២៣៧.
237.
‘‘វិរតេ មេថុនា ធម្មា, យេ មេ ភុញ្ជេយ្យុ ភោជនំ;
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
ទក្ខិណំ សម្ម ទស្សាម, យត្ថ ទិន្នំ មហប្ផលំ។
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
២៣៨.
238.
‘‘បរូឡ្ហកច្ឆនខលោមា, បង្កទន្តា រជស្សិរា;
‘‘Parūḷhakacchanakhalomā, paṅkadantā rajassirā;
ឱកិណ្ណា រជរេណូហិ, យាចកា វិចរន្តិ តេ។
Okiṇṇā rajareṇūhi, yācakā vicaranti te.
២៣៩.
239.
‘‘ខាណុឃាតសមា រាជ, តេបិ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
‘‘Khāṇughātasamā rāja, tepi vuccanti brāhmaṇā;
អក្ខាតា តេ មហារាជ, តាទិសេ និបតាមសេ។
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
២៤០.
240.
‘‘អបេតា តេ ច ព្រហ្មញ្ញា, (ឥតិ រាជា កោរព្យោ)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ន តេ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
Na te vuccanti brāhmaṇā;
អញ្ញេ វិធុរ បរិយេស, សីលវន្តេ ពហុស្សុតេ។
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
២៤១.
241.
‘‘វិរតេ មេថុនា ធម្មា, យេ មេ ភុញ្ជេយ្យុ ភោជនំ;
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
ទក្ខិណំ សម្ម ទស្សាម, យត្ថ ទិន្នំ មហប្ផលំ។
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
២៤២.
242.
‘‘ហរីតកំ អាមលកំ, អម្ពំ ជម្ពុំ វិភីតកំ;
‘‘Harītakaṃ āmalakaṃ, ambaṃ jambuṃ vibhītakaṃ;
លពុជំ ទន្តបោណានិ, ពេលុវា ពទរានិ ច។
Labujaṃ dantapoṇāni, beluvā badarāni ca.
២៤៣.
243.
‘‘រាជាយតនំ ឧច្ឆុបុដំ, ធូមនេត្តំ មធុអញ្ជនំ;
‘‘Rājāyatanaṃ ucchupuṭaṃ, dhūmanettaṃ madhuañjanaṃ;
ឧច្ចាវចានិ បណិយានិ, វិបណេន្តិ ជនាធិប។
Uccāvacāni paṇiyāni, vipaṇenti janādhipa.
២៤៤.
244.
‘‘វាណិជកសមា រាជ, តេបិ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
‘‘Vāṇijakasamā rāja, tepi vuccanti brāhmaṇā;
អក្ខាតា តេ មហារាជ, តាទិសេ និបតាមសេ។
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
២៤៥.
245.
‘‘អបេតា តេ ច ព្រហ្មញ្ញា, (ឥតិ រាជា កោរព្យោ)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ន តេ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
Na te vuccanti brāhmaṇā;
អញ្ញេ វិធុរ បរិយេស, សីលវន្តេ ពហុស្សុតេ។
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
២៤៦.
246.
‘‘វិរតេ មេថុនា ធម្មា, យេ មេ ភុញ្ជេយ្យុ ភោជនំ;
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
ទក្ខិណំ សម្ម ទស្សាម, យត្ថ ទិន្នំ មហប្ផលំ។
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
២៤៧.
247.
‘‘កសិវាណិជ្ជំ ការេន្តិ, បោសយន្តិ អជេឡកេ;
‘‘Kasivāṇijjaṃ kārenti, posayanti ajeḷake;
កុមារិយោ បវេច្ឆន្តិ, វិវាហន្តាវហន្តិ ច។
Kumāriyo pavecchanti, vivāhantāvahanti ca.
២៤៨.
248.
‘‘សមា អម្ពដ្ឋវេស្សេហិ, តេបិ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
‘‘Samā ambaṭṭhavessehi, tepi vuccanti brāhmaṇā;
អក្ខាតា តេ មហារាជ, តាទិសេ និបតាមសេ។
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
២៤៩.
249.
‘‘អបេតា តេ ច ព្រហ្មញ្ញា, (ឥតិ រាជា កោរព្យោ)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ន តេ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
Na te vuccanti brāhmaṇā;
អញ្ញេ វិធុរ បរិយេស, សីលវន្តេ ពហុស្សុតេ។
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
២៥០.
250.
‘‘វិរតេ មេថុនា ធម្មា, យេ មេ ភុញ្ជេយ្យុ ភោជនំ;
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
ទក្ខិណំ សម្ម ទស្សាម, យត្ថ ទិន្នំ មហប្ផលំ។
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
២៥១.
251.
‘‘និក្ខិត្តភិក្ខំ ភុញ្ជន្តិ, គាមេស្វេកេ បុរោហិតា;
‘‘Nikkhittabhikkhaṃ bhuñjanti, gāmesveke purohitā;
ពហូ តេ បរិបុច្ឆន្តិ, អណ្ឌច្ឆេទា និលញ្ឆកា។
Bahū te paripucchanti, aṇḍacchedā nilañchakā.
២៥២.
252.
‘‘បសូបិ តត្ថ ហញ្ញន្តិ, មហិំសា សូករា អជា;
‘‘Pasūpi tattha haññanti, mahiṃsā sūkarā ajā;
គោឃាតកសមា រាជ, តេបិ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
Goghātakasamā rāja, tepi vuccanti brāhmaṇā;
អក្ខាតា តេ មហារាជ, តាទិសេ និបតាមសេ។
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
២៥៣.
253.
‘‘អបេតា តេ ច ព្រហ្មញ្ញា, (ឥតិ រាជា កោរព្យោ)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ន តេ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
Na te vuccanti brāhmaṇā;
អញ្ញេ វិធុរ បរិយេស, សីលវន្តេ ពហុស្សុតេ។
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
២៥៤.
254.
‘‘វិរតេ មេថុនា ធម្មា, យេ មេ ភុញ្ជេយ្យុ ភោជនំ;
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
ទក្ខិណំ សម្ម ទស្សាម, យត្ថ ទិន្នំ មហប្ផលំ។
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
២៥៥.
255.
‘‘អសិចម្មំ គហេត្វាន, ខគ្គំ បគ្គយ្ហ ព្រាហ្មណា;
‘‘Asicammaṃ gahetvāna, khaggaṃ paggayha brāhmaṇā;
វេស្សបថេសុ តិដ្ឋន្តិ, សត្ថំ អព្ពាហយន្តិបិ។
Vessapathesu tiṭṭhanti, satthaṃ abbāhayantipi.
២៥៦.
256.
‘‘សមា គោបនិសាទេហិ, តេបិ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
‘‘Samā gopanisādehi, tepi vuccanti brāhmaṇā;
អក្ខាតា តេ មហារាជ, តាទិសេ និបតាមសេ។
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
២៥៧.
257.
‘‘អបេតា តេ ច ព្រហ្មញ្ញា, (ឥតិ រាជា កោរព្យោ)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ន តេ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
Na te vuccanti brāhmaṇā;
អញ្ញេ វិធុរ បរិយេស, សីលវន្តេ ពហុស្សុតេ។
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
២៥៨.
258.
‘‘វិរតេ មេថុនា ធម្មា, យេ មេ ភុញ្ជេយ្យុ ភោជនំ;
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
ទក្ខិណំ សម្ម ទស្សាម, យត្ថ ទិន្នំ មហប្ផលំ។
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
២៥៩.
259.
‘‘អរញ្ញេ កុដិកំ កត្វា, កុដានិ ការយន្តិ តេ;
‘‘Araññe kuṭikaṃ katvā, kuṭāni kārayanti te;
សសពិឡារេ ពាធេន្តិ, អាគោធា មច្ឆកច្ឆបំ។
Sasabiḷāre bādhenti, āgodhā macchakacchapaṃ.
២៦០.
260.
‘‘តេ លុទ្ទកសមា រាជ, តេបិ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
‘‘Te luddakasamā rāja, tepi vuccanti brāhmaṇā;
អក្ខាតា តេ មហារាជ, តាទិសេ និបតាមសេ។
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
២៦១.
261.
‘‘អបេតា តេ ច ព្រហ្មញ្ញា, (ឥតិ រាជា កោរព្យោ)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ន តេ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
Na te vuccanti brāhmaṇā;
អញ្ញេ វិធុរ បរិយេស, សីលវន្តេ ពហុស្សុតេ។
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
២៦២.
262.
‘‘វិរតេ មេថុនា ធម្មា, យេ មេ ភុញ្ជេយ្យុ ភោជនំ;
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
ទក្ខិណំ សម្ម ទស្សាម, យត្ថ ទិន្នំ មហប្ផលំ។
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
២៦៣.
263.
‘‘អញ្ញេ ធនស្ស កាមា ហិ, ហេដ្ឋាមញ្ចេ បសក្កិតា;
‘‘Aññe dhanassa kāmā hi, heṭṭhāmañce pasakkitā;
រាជានោ ឧបរិ ន្ហាយន្តិ, សោមយាគេ ឧបដ្ឋិតេ។
Rājāno upari nhāyanti, somayāge upaṭṭhite.
២៦៤.
264.
‘‘មលមជ្ជកសមា រាជ, តេបិ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
‘‘Malamajjakasamā rāja, tepi vuccanti brāhmaṇā;
អក្ខាតា តេ មហារាជ, តាទិសេ និបតាមសេ។
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase.
២៦៥.
265.
‘‘អបេតា តេ ច ព្រហ្មញ្ញា, (ឥតិ រាជា កោរព្យោ)
‘‘Apetā te ca brahmaññā, (iti rājā korabyo)
ន តេ វុច្ចន្តិ ព្រាហ្មណា;
Na te vuccanti brāhmaṇā;
អញ្ញេ វិធុរ បរិយេស, សីលវន្តេ ពហុស្សុតេ។
Aññe vidhura pariyesa, sīlavante bahussute.
២៦៦.
266.
‘‘វិរតេ មេថុនា ធម្មា, យេ មេ ភុញ្ជេយ្យុ ភោជនំ;
‘‘Virate methunā dhammā, ye me bhuñjeyyu bhojanaṃ;
ទក្ខិណំ សម្ម ទស្សាម, យត្ថ ទិន្នំ មហប្ផល’’ន្តិ។
Dakkhiṇaṃ samma dassāma, yattha dinnaṃ mahapphala’’nti.
តត្ថ សីលវន្តេតិ មគ្គេនាគតសីលេ។ ពហុស្សុតេតិ បដិវេធពហុស្សុតេ។ ទក្ខិណន្តិ ទានំ។ យេ តេតិ យេ ធម្មិកា សមណព្រាហ្មណា តវ ទានំ ភុញ្ជេយ្យុំ, តេ ទុល្លភា។ ព្រាហ្មណជាតិយោតិ ព្រាហ្មណកុលានិ។ តេសំ វិភង្គំ វិចយន្តិ តេសំ ព្រាហ្មណានំ វិភង្គំ មម បញ្ញាយ វិចិតភាវំ វិត្ថារេន សុណោហិ។ សំវុតេតិ ពទ្ធមុខេ។ ឱសធិកាយោ គន្ថេន្តីតិ ‘‘ឥទំ ឥមស្ស រោគស្ស ភេសជ្ជំ, ឥទំ ឥមស្ស រោគស្ស ភេសជ្ជ’’ន្តិ ឯវំ សិលោកេ ពន្ធិត្វា មនុស្សានំ ទេន្តិ។ ន្ហាបយន្តីតិ នហាបនំ នាម ករោន្តិ។ ជបន្តិ ចាតិ ភូតវិជ្ជំ បរិវត្តេន្តិ។ តិកិច្ឆកសមាតិ វេជ្ជសទិសា។ តេបិ វុច្ចន្តីតិ តេបិ ‘‘ព្រាហ្មណា វា មយំ, អព្រាហ្មណា វា’’តិ អជានិត្វា វេជ្ជកម្មេន ជីវិកំ កប្បេន្តា វោហារេន ‘‘ព្រាហ្មណា’’តិ វុច្ចន្តិ។ អក្ខាតា តេតិ ឥមេ តេ មយា វេជ្ជព្រាហ្មណា នាម អក្ខាតា។ និបតាមសេតិ វទេហិ ទានិ, កិំ តាទិសេ ព្រាហ្មណេ និបតាម, និមន្តនត្ថាយ ឧបសង្កមាម, អត្ថិ តេ ឯតេហិ អត្ថោតិ បុច្ឆតិ។ ព្រហ្មញ្ញាតិ ព្រាហ្មណធម្មតោ។ ន តេ វុច្ចន្តីតិ តេ ពាហិតបាបតាយ ព្រាហ្មណា នាម ន វុច្ចន្តិ។
Tattha sīlavanteti maggenāgatasīle. Bahussuteti paṭivedhabahussute. Dakkhiṇanti dānaṃ. Ye teti ye dhammikā samaṇabrāhmaṇā tava dānaṃ bhuñjeyyuṃ, te dullabhā. Brāhmaṇajātiyoti brāhmaṇakulāni. Tesaṃ vibhaṅgaṃ vicayanti tesaṃ brāhmaṇānaṃ vibhaṅgaṃ mama paññāya vicitabhāvaṃ vitthārena suṇohi. Saṃvuteti baddhamukhe. Osadhikāyo ganthentīti ‘‘idaṃ imassa rogassa bhesajjaṃ, idaṃ imassa rogassa bhesajja’’nti evaṃ siloke bandhitvā manussānaṃ denti. Nhāpayantīti nahāpanaṃ nāma karonti. Japanti cāti bhūtavijjaṃ parivattenti. Tikicchakasamāti vejjasadisā. Tepi vuccantīti tepi ‘‘brāhmaṇā vā mayaṃ, abrāhmaṇā vā’’ti ajānitvā vejjakammena jīvikaṃ kappentā vohārena ‘‘brāhmaṇā’’ti vuccanti. Akkhātā teti ime te mayā vejjabrāhmaṇā nāma akkhātā. Nipatāmaseti vadehi dāni, kiṃ tādise brāhmaṇe nipatāma, nimantanatthāya upasaṅkamāma, atthi te etehi atthoti pucchati. Brahmaññāti brāhmaṇadhammato. Na te vuccantīti te bāhitapāpatāya brāhmaṇā nāma na vuccanti.
កិង្កិណិកាយោតិ មហារាជ, អបរេបិ ព្រាហ្មណា អត្តនោ ព្រាហ្មណធម្មំ ឆឌ្ឌេត្វា ជីវិកត្ថាយ រាជរាជមហាមត្តានំ បុរតោ កំសតាឡេ គហេត្វា វាទេន្តា គាយន្តា គច្ឆន្តិ។ បេសនានិបីតិ ទាសកម្មករា វិយ បេសនានិបិ គច្ឆន្តិ។ រថចរិយាសូតិ រថសិប្បំ សិក្ខន្តិ។ បរិចារកសមាតិ ទាសកម្មករសទិសា។ វង្កទណ្ឌន្តិ វង្កទណ្ឌកដ្ឋំ។ បច្ចុបេស្សន្តិ រាជានោតិ រាជរាជមហាមត្តេ បដិច្ច អាគម្ម សន្ធាយ ឧបសេវន្តិ។ គាមេសុ និគមេសុ ចាតិ តេសំ និវេសនទ្វារេ និសីទន្តិ។ និគ្គាហកសមាតិ និគ្គហការកេហិ ពលិសាធករាជបុរិសេហិ សមា។ យថា តេ បុរិសា ‘‘អគ្គហេត្វា ន គមិស្សាមា’’តិ និគ្គហំ កត្វា គណ្ហន្តិយេវ, តថា ‘‘គាមេ វា វនេ វា អលទ្ធា មរន្តាបិ ន វុដ្ឋហិស្សាមា’’តិ ឧបវសន្តិ។ តេបីតិ តេបិ ពលិសាធកសទិសា បាបធម្មា។
Kiṅkiṇikāyoti mahārāja, aparepi brāhmaṇā attano brāhmaṇadhammaṃ chaḍḍetvā jīvikatthāya rājarājamahāmattānaṃ purato kaṃsatāḷe gahetvā vādentā gāyantā gacchanti. Pesanānipīti dāsakammakarā viya pesanānipi gacchanti. Rathacariyāsūti rathasippaṃ sikkhanti. Paricārakasamāti dāsakammakarasadisā. Vaṅkadaṇḍanti vaṅkadaṇḍakaṭṭhaṃ. Paccupessanti rājānoti rājarājamahāmatte paṭicca āgamma sandhāya upasevanti. Gāmesu nigamesu cāti tesaṃ nivesanadvāre nisīdanti. Niggāhakasamāti niggahakārakehi balisādhakarājapurisehi samā. Yathā te purisā ‘‘aggahetvā na gamissāmā’’ti niggahaṃ katvā gaṇhantiyeva, tathā ‘‘gāme vā vane vā aladdhā marantāpi na vuṭṭhahissāmā’’ti upavasanti. Tepīti tepi balisādhakasadisā pāpadhammā.
រជរេណូហីតិ រជេហិ ច បំសូហិ ច ឱកិណ្ណា។ យាចកាតិ ធនយាចកា។ ខាណុឃាតសមាតិ មលីនសរីរតាយ ឈាមខេត្តេ ខាណុឃាតកេហិ ភូមិំ ខណិត្វា ឈាមខាណុកឧទ្ធរណកមនុស្សេហិ សមានា, ‘‘អគ្គហេត្វា ន គមិស្សាមា’’តិ និច្ចលភាវេន ឋិតត្តា និខណិត្វា ឋបិតវតិខាណុកា វិយាតិបិ អត្ថោ។ តេបីតិ តេបិ តថា លទ្ធំ ធនំ វឌ្ឍិយា បយោជេត្វា បុន តថេវ ឋិតត្តា ទុស្សីលា ព្រាហ្មណា។
Rajareṇūhīti rajehi ca paṃsūhi ca okiṇṇā. Yācakāti dhanayācakā. Khāṇughātasamāti malīnasarīratāya jhāmakhette khāṇughātakehi bhūmiṃ khaṇitvā jhāmakhāṇukauddharaṇakamanussehi samānā, ‘‘aggahetvā na gamissāmā’’ti niccalabhāvena ṭhitattā nikhaṇitvā ṭhapitavatikhāṇukā viyātipi attho. Tepīti tepi tathā laddhaṃ dhanaṃ vaḍḍhiyā payojetvā puna tatheva ṭhitattā dussīlā brāhmaṇā.
ឧច្ឆុបុដន្តិ ឧច្ឆុញ្ចេវ ផាណិតបុដញ្ច។ មធុអញ្ជនន្តិ មធុញ្ចេវ អញ្ជនញ្ច។ ឧច្ចាវចានីតិ មហគ្ឃអប្បគ្ឃានិ។ បណិយានីតិ ភណ្ឌានិ។ វិបណេន្តីតិ វិក្កិណន្តិ។ តេបីតិ តេបិ ឥមានិ ឯត្តកានិ វិក្កិណិត្វា ជីវិកកប្បកា វាណិជកព្រាហ្មណា។ បោសយន្តីតិ គោរសវិក្កយេន ជីវិកកប្បនត្ថំ បោសេន្តិ។ បវេច្ឆន្តីតិ អត្តនោ ធីតរោ ហិរញ្ញសុវណ្ណំ គហេត្វា បរេសំ ទេន្តិ។ តេ ឯវំ បរេសំ ទទមានា វិវាហន្តិ នាម, អត្តនោ បុត្តានំ អត្ថាយ គណ្ហមានា អាវាហន្តិ នាម។ អម្ពដ្ឋវេស្សេហីតិ កុដុម្ពិកេហិ ចេវ គហបតីហិ ច សមា, តេបិ វោហារវសេន ‘‘ព្រាហ្មណា’’តិ វុច្ចន្តិ។
Ucchupuṭanti ucchuñceva phāṇitapuṭañca. Madhuañjananti madhuñceva añjanañca. Uccāvacānīti mahagghaappagghāni. Paṇiyānīti bhaṇḍāni. Vipaṇentīti vikkiṇanti. Tepīti tepi imāni ettakāni vikkiṇitvā jīvikakappakā vāṇijakabrāhmaṇā. Posayantīti gorasavikkayena jīvikakappanatthaṃ posenti. Pavecchantīti attano dhītaro hiraññasuvaṇṇaṃ gahetvā paresaṃ denti. Te evaṃ paresaṃ dadamānā vivāhanti nāma, attano puttānaṃ atthāya gaṇhamānā āvāhanti nāma. Ambaṭṭhavessehīti kuṭumbikehi ceva gahapatīhi ca samā, tepi vohāravasena ‘‘brāhmaṇā’’ti vuccanti.
និក្ខិត្តភិក្ខន្តិ គាមបុរោហិតា ហុត្វា អត្តនោ អត្ថាយ និពទ្ធភិក្ខំ។ ពហូ តេតិ ពហូ ជនា ឯតេ គាមបុរោហិតេ នក្ខត្តមុហុត្តមង្គលានិ បុច្ឆន្តិ។ អណ្ឌច្ឆេទា និលញ្ឆកាតិ ភតិំ គហេត្វា ពលិពទ្ទានំ អណ្ឌច្ឆេទកា ចេវ តិសូលាទិអង្កករណេន លញ្ឆកា ច, លក្ខណការកាតិ អត្ថោ។ តត្ថាតិ តេសំ គាមបុរោហិតានំ គេហេសុ មំសវិក្កិណនត្ថំ ឯតេ បសុអាទយោបិ ហញ្ញន្តិ។ តេបីតិ តេបិ គោឃាតកសមា ព្រាហ្មណាតិ វុច្ចន្តិ។
Nikkhittabhikkhanti gāmapurohitā hutvā attano atthāya nibaddhabhikkhaṃ. Bahū teti bahū janā ete gāmapurohite nakkhattamuhuttamaṅgalāni pucchanti. Aṇḍacchedā nilañchakāti bhatiṃ gahetvā balibaddānaṃ aṇḍacchedakā ceva tisūlādiaṅkakaraṇena lañchakā ca, lakkhaṇakārakāti attho. Tatthāti tesaṃ gāmapurohitānaṃ gehesu maṃsavikkiṇanatthaṃ ete pasuādayopi haññanti. Tepīti tepi goghātakasamā brāhmaṇāti vuccanti.
អសិចម្មន្តិ អសិលដ្ឋិញ្ចេវ កណ្ឌវារណញ្ច។ វេស្សបថេសូតិ វាណិជានំ គមនមគ្គេសុ។ សត្ថំ អព្ពាហយន្តីតិ សត្ថវាហានំ ហត្ថតោ សតម្បិ សហស្សម្បិ គហេត្វា សត្ថេ ចោរាដវិំ អតិពាហេន្តិ។ គោបនិសាទេហីតិ គោបាលកេហិ ចេវ និសាទេហិ ច គាមឃាតកចោរេហិ សមាតិ វុត្តំ។ តេបីតិ តេបិ ឯវរូបា ព្រាហ្មណាតិ វុច្ចន្តិ។ កុដានិ ការយន្តិ តេតិ កូដបាសាទីនិ រោបេន្តិ។ សសពិឡារេតិ សសេ ចេវ ពិឡារេ ច។ ឯតេន ថលចរេ មិគេ ទស្សេតិ។ អាគោធា មច្ឆកច្ឆបន្តិ ថលជេសុ តាវ អាគោធតោ មហន្តេ ច ខុទ្ទកេ ច បាណយោ ពាធេន្តិ មារេន្តិ, ជលជេសុ មច្ឆកច្ឆបេ។ តេបីតិ តេបិ លុទ្ទកសមា ព្រាហ្មណាតិ វុច្ចន្តិ។
Asicammanti asilaṭṭhiñceva kaṇḍavāraṇañca. Vessapathesūti vāṇijānaṃ gamanamaggesu. Satthaṃ abbāhayantīti satthavāhānaṃ hatthato satampi sahassampi gahetvā satthe corāṭaviṃ atibāhenti. Gopanisādehīti gopālakehi ceva nisādehi ca gāmaghātakacorehi samāti vuttaṃ. Tepīti tepi evarūpā brāhmaṇāti vuccanti. Kuṭāni kārayanti teti kūṭapāsādīni ropenti. Sasabiḷāreti sase ceva biḷāre ca. Etena thalacare mige dasseti. Āgodhā macchakacchapanti thalajesu tāva āgodhato mahante ca khuddake ca pāṇayo bādhenti mārenti, jalajesu macchakacchape. Tepīti tepi luddakasamā brāhmaṇāti vuccanti.
អញ្ញេ ធនស្ស កាមា ហីតិ អបរេ ព្រាហ្មណា ធនំ បត្ថេន្តា។ ហេដ្ឋាមញ្ចេ បសក្កិតាតិ ‘‘កលិបវាហកម្មំ ការេស្សាមា’’តិ រតនមយំ មញ្ចំ ការេត្វា តស្ស ហេដ្ឋា និបន្នា អច្ឆន្តិ។ អថ នេសំ សោមយាគេ ឧបដ្ឋិតេ រាជានោ ឧបរិ នហាយន្តិ, តេ កិរ សោមយាគេ និដ្ឋិតេ អាគន្ត្វា តស្មិំ មញ្ចេ និសីទន្តិ។ អថ នេ អញ្ញេ ព្រាហ្មណា ‘‘កលិំ បវាហេស្សាមា’’តិ នហាបេន្តិ។ រតនមញ្ចោ ចេវ រញ្ញោ រាជាលង្ការោ ច សព្ពោ ហេដ្ឋាមញ្ចេ និបន្នស្សេវ ហោតិ។ តេបីតិ តេបិ មលមជ្ជកេហិ នហាបិតេហិ សទិសា ព្រាហ្មណាតិ វុច្ចន្តិ។
Aññedhanassa kāmā hīti apare brāhmaṇā dhanaṃ patthentā. Heṭṭhāmañce pasakkitāti ‘‘kalipavāhakammaṃ kāressāmā’’ti ratanamayaṃ mañcaṃ kāretvā tassa heṭṭhā nipannā acchanti. Atha nesaṃ somayāge upaṭṭhite rājāno upari nahāyanti, te kira somayāge niṭṭhite āgantvā tasmiṃ mañce nisīdanti. Atha ne aññe brāhmaṇā ‘‘kaliṃ pavāhessāmā’’ti nahāpenti. Ratanamañco ceva rañño rājālaṅkāro ca sabbo heṭṭhāmañce nipannasseva hoti. Tepīti tepi malamajjakehi nahāpitehi sadisā brāhmaṇāti vuccanti.
ឯវញ្ចិមេ វោហារមត្តព្រាហ្មណេ ទស្សេត្វា ឥទានិ បរមត្ថព្រាហ្មណេ ទស្សេន្តោ ទ្វេ គាថា អភាសិ –
Evañcime vohāramattabrāhmaṇe dassetvā idāni paramatthabrāhmaṇe dassento dve gāthā abhāsi –
២៦៧.
267.
‘‘អត្ថិ ខោ ព្រាហ្មណា ទេវ, សីលវន្តោ ពហុស្សុតា;
‘‘Atthi kho brāhmaṇā deva, sīlavanto bahussutā;
វិរតា មេថុនា ធម្មា, យេ តេ ភុញ្ជេយ្យុ ភោជនំ។
Viratā methunā dhammā, ye te bhuñjeyyu bhojanaṃ.
២៦៨.
268.
‘‘ឯកញ្ច ភត្តំ ភុញ្ជន្តិ, ន ច មជ្ជំ បិវន្តិ តេ;
‘‘Ekañca bhattaṃ bhuñjanti, na ca majjaṃ pivanti te;
អក្ខាតា តេ មហារាជ, តាទិសេ និបតាមសេ’’តិ។
Akkhātā te mahārāja, tādise nipatāmase’’ti.
តត្ថ សីលវន្តោតិ អរិយសីលេន សមន្នាគតា។ ពហុស្សុតាតិ បដិវេធពាហុសច្ចេន សមន្នាគតា។ តាទិសេតិ ឯវរូបេ ពាហិតបាបេ បច្ចេកពុទ្ធព្រាហ្មណេ និមន្តនត្ថាយ ឧបសង្កមាមាតិ។
Tattha sīlavantoti ariyasīlena samannāgatā. Bahussutāti paṭivedhabāhusaccena samannāgatā. Tādiseti evarūpe bāhitapāpe paccekabuddhabrāhmaṇe nimantanatthāya upasaṅkamāmāti.
រាជា តស្ស កថំ សុត្វា បុច្ឆិ ‘‘សម្ម វិធុរ, ឯវរូបា អគ្គទក្ខិណេយ្យា ព្រាហ្មណា កហំ វសន្តី’’តិ? ឧត្តរហិមវន្តេ នន្ទមូលកបព្ភារេ, មហារាជាតិ។ ‘‘តេន ហិ, បណ្ឌិត, តវ ពលេន មយ្ហំ តេ ព្រាហ្មណេ បរិយេសា’’តិ តុដ្ឋមានសោ គាថមាហ –
Rājā tassa kathaṃ sutvā pucchi ‘‘samma vidhura, evarūpā aggadakkhiṇeyyā brāhmaṇā kahaṃ vasantī’’ti? Uttarahimavante nandamūlakapabbhāre, mahārājāti. ‘‘Tena hi, paṇḍita, tava balena mayhaṃ te brāhmaṇe pariyesā’’ti tuṭṭhamānaso gāthamāha –
២៦៩.
269.
‘‘ឯតេ ខោ ព្រាហ្មណា វិធុរ, សីសវន្តោ ពហុស្សុតា;
‘‘Ete kho brāhmaṇā vidhura, sīsavanto bahussutā;
ឯតេ វិធុរ បរិយេស, ខិប្បញ្ច នេ និមន្តយា’’តិ។
Ete vidhura pariyesa, khippañca ne nimantayā’’ti.
មហាសត្តោ ‘‘សាធូ’’តិ តស្ស វចនំ សម្បដិច្ឆិត្វា ‘‘តេន ហិ, មហារាជ, នគរំ អលង្ការាបេត្វា សព្ពេ នគរវាសិនោ ទានំ ទត្វា ឧបោសថំ អធិដ្ឋាយ សមាទិន្នសីលា ហោន្តូ’’តិ ភេរិំ ចរាបេត្វា ‘‘តុម្ហេបិ សទ្ធិំ បរិជនេន ឧបោសថំ សមាទិយថា’’តិ វត្វា សយំ បាតោវ ភុញ្ជិត្វា ឧបោសថំ សមាទាយ សាយន្ហសមយេ ជាតិបុប្ផបុណ្ណំ សុវណ្ណសមុគ្គំ អាហរាបេត្វា រញ្ញា សទ្ធិំ បញ្ចបតិដ្ឋិតំ បតិដ្ឋហិត្វា បច្ចេកពុទ្ធានំ គុណេ អនុស្សរិត្វា វន្ទិត្វា ‘‘ឧត្តរហិមវន្តេ នន្ទមូលកបព្ភារវាសិនោ បញ្ចសតា បច្ចេកពុទ្ធា ស្វេ អម្ហាកំ ភិក្ខំ គណ្ហន្តូ’’តិ និមន្តេត្វា អាកាសេ អដ្ឋ បុប្ផមុដ្ឋិយោ វិស្សជ្ជេសិ។ តទា តត្ថ បញ្ចសតា បច្ចេកពុទ្ធា វសន្តិ, បុប្ផានិ គន្ត្វា តេសំ ឧបរិ បតិំសុ។ តេ អាវជ្ជេន្តា តំ ការណំ ញត្វា ‘‘មារិសា, វិធុរបណ្ឌិតេន និមន្តិតម្ហ, ន ខោ បនេស ឥត្តរសត្តោ, ពុទ្ធង្កុរោ ឯស, ឥមស្មិំយេវ កប្បេ ពុទ្ធោ ភវិស្សតិ, ករិស្សាមស្ស សង្គហ’’ន្តិ និមន្តនំ អធិវាសយិំសុ។ មហាសត្តោ បុប្ផានំ អនាគមនសញ្ញាយ អធិវាសិតភាវំ ញត្វា ‘‘មហារាជ, ស្វេ បច្ចេកពុទ្ធា អាគមិស្សន្តិ, សក្ការសម្មានំ ករោហី’’តិ អាហ។ រាជា បុនទិវសេ មហាសក្ការំ កត្វា មហាតលេ មហារហានិ អាសនានិ បញ្ញបេសិ។ បច្ចេកពុទ្ធា អនោតត្តទហេ កតសរីរបដិជគ្គនា វេលំ សល្លក្ខេត្វា អាកាសេនាគន្ត្វា រាជង្គណេ ឱតរិំសុ។ រាជា ច ពោធិសត្តោ ច បសន្នមានសា តេសំ ហត្ថតោ បត្តានិ គហេត្វា បាសាទំ អារោបេត្វា និសីទាបេត្វា ទក្ខិណោទកំ ទត្វា បណីតេន ខាទនីយេន ភោជនីយេន បរិវិសិំសុ។ ភត្តកិច្ចបរិយោសានេ ច បុនទិវសត្ថាយាតិ ឯវំ សត្ត ទិវសេ និមន្តេត្វា មហាទានំ ទត្វា សត្តមេ ទិវសេ សព្ពបរិក្ខារេ អទំសុ។ តេ អនុមោទនំ កត្វា អាកាសេន តត្ថេវ គតា, បរិក្ខារាបិ តេហិ សទ្ធិំយេវ គតា។
Mahāsatto ‘‘sādhū’’ti tassa vacanaṃ sampaṭicchitvā ‘‘tena hi, mahārāja, nagaraṃ alaṅkārāpetvā sabbe nagaravāsino dānaṃ datvā uposathaṃ adhiṭṭhāya samādinnasīlā hontū’’ti bheriṃ carāpetvā ‘‘tumhepi saddhiṃ parijanena uposathaṃ samādiyathā’’ti vatvā sayaṃ pātova bhuñjitvā uposathaṃ samādāya sāyanhasamaye jātipupphapuṇṇaṃ suvaṇṇasamuggaṃ āharāpetvā raññā saddhiṃ pañcapatiṭṭhitaṃ patiṭṭhahitvā paccekabuddhānaṃ guṇe anussaritvā vanditvā ‘‘uttarahimavante nandamūlakapabbhāravāsino pañcasatā paccekabuddhā sve amhākaṃ bhikkhaṃ gaṇhantū’’ti nimantetvā ākāse aṭṭha pupphamuṭṭhiyo vissajjesi. Tadā tattha pañcasatā paccekabuddhā vasanti, pupphāni gantvā tesaṃ upari patiṃsu. Te āvajjentā taṃ kāraṇaṃ ñatvā ‘‘mārisā, vidhurapaṇḍitena nimantitamha, na kho panesa ittarasatto, buddhaṅkuro esa, imasmiṃyeva kappe buddho bhavissati, karissāmassa saṅgaha’’nti nimantanaṃ adhivāsayiṃsu. Mahāsatto pupphānaṃ anāgamanasaññāya adhivāsitabhāvaṃ ñatvā ‘‘mahārāja, sve paccekabuddhā āgamissanti, sakkārasammānaṃ karohī’’ti āha. Rājā punadivase mahāsakkāraṃ katvā mahātale mahārahāni āsanāni paññapesi. Paccekabuddhā anotattadahe katasarīrapaṭijagganā velaṃ sallakkhetvā ākāsenāgantvā rājaṅgaṇe otariṃsu. Rājā ca bodhisatto ca pasannamānasā tesaṃ hatthato pattāni gahetvā pāsādaṃ āropetvā nisīdāpetvā dakkhiṇodakaṃ datvā paṇītena khādanīyena bhojanīyena parivisiṃsu. Bhattakiccapariyosāne ca punadivasatthāyāti evaṃ satta divase nimantetvā mahādānaṃ datvā sattame divase sabbaparikkhāre adaṃsu. Te anumodanaṃ katvā ākāsena tattheva gatā, parikkhārāpi tehi saddhiṃyeva gatā.
សត្ថា ឥមំ ធម្មទេសនំ អាហរិត្វា ‘‘អនច្ឆរិយំ, ភិក្ខវេ, កោសលរញ្ញោ មម ឧបដ្ឋាកស្ស សតោ វិចេយ្យទានំ ទាតុំ, បោរាណកបណ្ឌិតា អនុប្បន្នេបិ ពុទ្ធេ ទានំ អទំសុយេវា’’តិ វត្វា ជាតកំ សមោធានេសិ – ‘‘តទា រាជា អានន្ទោ អហោសិ, វិធុរបណ្ឌិតោ បន អហមេវ អហោសិ’’ន្តិ។
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā ‘‘anacchariyaṃ, bhikkhave, kosalarañño mama upaṭṭhākassa sato viceyyadānaṃ dātuṃ, porāṇakapaṇḍitā anuppannepi buddhe dānaṃ adaṃsuyevā’’ti vatvā jātakaṃ samodhānesi – ‘‘tadā rājā ānando ahosi, vidhurapaṇḍito pana ahameva ahosi’’nti.
ទសព្រាហ្មណជាតកវណ្ណនា ទ្វាទសមា។
Dasabrāhmaṇajātakavaṇṇanā dvādasamā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / ជាតកបាឡិ • Jātakapāḷi / ៤៩៥. ទសព្រាហ្មណជាតកំ • 495. Dasabrāhmaṇajātakaṃ
