| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) |
੫. ਦਨ੍ਤਭੂਮਿਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ
5. Dantabhūmisuttavaṇṇanā
੨੧੩. ਏવਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਦਨ੍ਤਭੂਮਿਸੁਤ੍ਤਂ। ਤਤ੍ਥ ਅਰਞ੍ਞਕੁਟਿਕਾਯਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇવ વੇਲ਼ੁવਨਸ੍ਸ ਏਕਸ੍ਮਿਂ વਿવਿਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪਧਾਨਕਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਤਸੇਨਾਸਨੇ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੋਤਿ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਓਰਸਕੋ।
213.Evaṃme sutanti dantabhūmisuttaṃ. Tattha araññakuṭikāyanti tasseva veḷuvanassa ekasmiṃ vivittaṭṭhāne padhānakammikānaṃ bhikkhūnaṃ atthāya katasenāsane. Rājakumāroti bimbisārassa putto orasako.
ਫੁਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਲਭੇਯ੍ਯ। ਏਕਗ੍ਗਤਨ੍ਤਿ ਏવਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨਾਮ ਲਭਤਿ, ਝਾਨਂ ਨਾਮ ਲਭਤੀਤਿ ਇਦਂ ਮਯਾ ਸੁਤਨ੍ਤਿ વਦਤਿ। ਕਿਲਮਥੋਤਿ ਕਾਯਕਿਲਮਥੋ। વਿਹੇਸਾਤਿ ਸ੍વੇવ ਕਿਲਮਥੋ વੁਤ੍ਤੋ। ਯਥਾਸਕੇ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜਾਨਨਕੋਟ੍ਠਾਸੇਯੇવ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ।
Phuseyyāti labheyya. Ekaggatanti evaṃ paṭipanno samāpattiṃ nāma labhati, jhānaṃ nāma labhatīti idaṃ mayā sutanti vadati. Kilamathoti kāyakilamatho. Vihesāti sveva kilamatho vutto. Yathāsake tiṭṭheyyāsīti attano ajānanakoṭṭhāseyeva tiṭṭheyyāsīti.
੨੧੪. ਦੇਸੇਸੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਂ ਨਾਮ ਏવਂ ਲਭਤਿ, ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਏવਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾਉਪਚਾਰਂ ਪਾਪੇਤ੍વਾ ਏਕਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਥੇਸਿ। ਪવੇਦੇਤ੍વਾਤਿ ਪਕਾਸੇਤ੍વਾ।
214.Desesīti cittekaggataṃ nāma evaṃ labhati, samāpattiṃ evaṃ nibbattetīti appanāupacāraṃ pāpetvā ekakasiṇaparikammaṃ kathesi. Pavedetvāti pakāsetvā.
ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇਨ ਞਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕਾਮਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟਗੁਣੇਨ ਞਾਤਬ੍ਬਂ। ਕਾਮਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟਗੁਣੇ ਠਿਤੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਏਕਗ੍ਗਂ ਨਾਮ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨੇਤਂ વੁਤ੍ਤਂ । ਸੇਸਾਨਿ ਤਸ੍ਸੇવ વੇવਚਨਾਨਿ। ਕਾਮੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋਤਿ ਦੁવਿਧੇਪਿ ਕਾਮੇ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ।
Nekkhammena ñātabbanti kāmato nissaṭaguṇena ñātabbaṃ. Kāmato nissaṭaguṇe ṭhitena puggalena ekaggaṃ nāma jānitabbanti adhippāyenetaṃ vuttaṃ . Sesāni tasseva vevacanāni. Kāmeparibhuñjantoti duvidhepi kāme bhuñjamāno.
੨੧੫. ਹਤ੍ਥਿਦਮ੍ਮਾ વਾ ਅਸ੍ਸਦਮ੍ਮਾ વਾ ਗੋਦਮ੍ਮਾ વਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਦਨ੍ਤਹਤ੍ਥਿਦਮ੍ਮਾਦਯੋ વਿਯ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਰਹਿਤਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ। ਦਨ੍ਤਹਤ੍ਥਿਆਦਯੋ વਿਯ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ। ਯਥਾ ਅਦਨ੍ਤਹਤ੍ਥਿਦਮ੍ਮਾਦਯੋ ਕੂਟਾਕਾਰਂ ਅਕਤ੍વਾ ਧੁਰਂ ਅਛਡ੍ਡੇਤ੍વਾ ਦਨ੍ਤਗਮਨਂ વਾ ਗਨ੍ਤੁਂ, ਦਨ੍ਤੇਹਿ વਾ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਭੂਮਿਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਏવਮੇવ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਰਹਿਤਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਗੁਣਂ વਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਪਤ੍ਤਭੂਮਿਂ વਾ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ।
215.Hatthidammā vā assadammā vā godammā vāti ettha adantahatthidammādayo viya cittekaggarahitā puggalā daṭṭhabbā. Dantahatthiādayo viya cittekaggasampannā. Yathā adantahatthidammādayo kūṭākāraṃ akatvā dhuraṃ achaḍḍetvā dantagamanaṃ vā gantuṃ, dantehi vā pattabbaṃ bhūmiṃ pāpuṇituṃ na sakkonti, evameva cittekaggarahitā sampannacittekaggehi nibbattitaguṇaṃ vā nibbattetuṃ pattabhūmiṃ vā pāpuṇituṃ na sakkonti.
੨੧੬. ਹਤ੍ਥવਿਲਙ੍ਘਕੇਨਾਤਿ ਹਤ੍ਥੇਨ ਹਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍વਾ।
216.Hatthavilaṅghakenāti hatthena hatthaṃ gahetvā.
ਦਟ੍ਠੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ। ਆવੁਤੋਤਿ ਆવਰਿਤੋ। ਨਿવੁਤੋਤਿ ਨਿવਾਰਿਤੋ। ਓਫੁਟੋਤਿ ਓਨਦ੍ਧੋ।
Daṭṭheyyanti passitabbayuttakaṃ. Āvutoti āvarito. Nivutoti nivārito. Ophuṭoti onaddho.
੨੧੭. ਨਾਗવਨਿਕਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਪਦੋਪਮੇ (ਮ॰ ਨਿ॰ ੧.੨੮੮ ਆਦਯੋ) ਨਾਗવਨਚਰਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ‘‘ਨਾਗવਨਿਕੋ’’ਤਿ વੁਤ੍ਤੋ, ਇਧ ਹਤ੍ਥਿਸਿਕ੍ਖਾਯ ਕੁਸਲੋ ਹਤ੍ਥਿਂ ਗਹੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ। ਅਤਿਪਸ੍ਸਿਤ੍વਾਤਿ ਦਿਸ੍વਾ। ਏਤ੍ਥਗੇਧਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪવਤ੍ਤਗੇਧਾ। ਸਰਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਨਨ੍ਤਿ ਧਾવਨਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਨਂ। ਮਨੁਸ੍ਸਕਨ੍ਤੇਸੁ ਸੀਲੇਸੁ ਸਮਾਦਪਨਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਦਾ ਨਾਗੋ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸੇਹਿ ਕੁਮਾਰਕੁਮਾਰਿਕਾਹਿ ਸੋਣ੍ਡਾਦੀਸੁ ਗਹੇਤ੍વਾ ਉਪਕੇਲ਼ਯਮਾਨੋ વਿਕਾਰਂ ਨ ਕਰੋਤਿ ਸੁਖਾਯਤਿ, ਤਦਾਨੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਕਨ੍ਤਾਨਿ ਸੀਲਾਨਿ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ।
217.Nāgavanikanti hatthipadopame (ma. ni. 1.288 ādayo) nāgavanacarako puriso ‘‘nāgavaniko’’ti vutto, idha hatthisikkhāya kusalo hatthiṃ gahetuṃ samattho. Atipassitvāti disvā. Etthagedhāti etasmiṃ pavattagedhā. Sarasaṅkappānanti dhāvanasaṅkappānaṃ. Manussakantesu sīlesu samādapanāyāti ettha yadā nāgo itthipurisehi kumārakumārikāhi soṇḍādīsu gahetvā upakeḷayamāno vikāraṃ na karoti sukhāyati, tadānena manussakantāni sīlāni samādinnāni nāma honti.
ਪੇਮਨੀਯਾਤਿ ਤਾਤ ਰਾਜਾ ਤੇ ਪਸਨ੍ਨੋ ਮਙ੍ਗਲਹਤ੍ਥਿਟ੍ਠਾਨੇવ ਠਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਰਾਜਾਰਹਾਨਿ ਭੋਜਨਾਦੀਨਿ ਲਭਿਸ੍ਸਸੀਤਿ ਏવਰੂਪੀ ਨਾਗੇਹਿ ਪਿਯਾਪਿਤਬ੍ਬਾ ਕਥਾ। ਸੁਸ੍ਸੂਸਤੀਤਿ ਤਂ ਪੇਮਨੀਯਕਥਂ ਸੋਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ। ਤਿਣਘਾਸੋਦਕਨ੍ਤਿ ਤਿਣਘਾਸਞ੍ਚੇવ ਉਦਕਞ੍ਚ, ਤਿਣਘਾਸਨ੍ਤਿ ਘਾਸਿਤਬ੍ਬਂ ਤਿਣਂ, ਖਾਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ।
Pemanīyāti tāta rājā te pasanno maṅgalahatthiṭṭhāneva ṭhapessati, rājārahāni bhojanādīni labhissasīti evarūpī nāgehi piyāpitabbā kathā. Sussūsatīti taṃ pemanīyakathaṃ sotukāmo hoti. Tiṇaghāsodakanti tiṇaghāsañceva udakañca, tiṇaghāsanti ghāsitabbaṃ tiṇaṃ, khāditabbanti attho.
ਪਣવੋਤਿ ਡਿਣ੍ਡਿਮੋ। ਸਬ੍ਬવਙ੍ਕਦੋਸਨਿਹਿਤਨਿਨ੍ਨੀਤਕਸਾવੋਤਿ ਨਿਹਿਤਸਬ੍ਬવਙ੍ਕਦੋਸੋ ਚੇવ ਅਪਨੀਤਕਸਾવੋ ਚ। ਅਙ੍ਗਨ੍ਤੇવ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਙ੍ਗਸਮੋ ਹੋਤਿ।
Paṇavoti ḍiṇḍimo. Sabbavaṅkadosanihitaninnītakasāvoti nihitasabbavaṅkadoso ceva apanītakasāvo ca. Aṅganteva saṅkhaṃ gacchatīti aṅgasamo hoti.
੨੧੯. ਗੇਹਸਿਤਸੀਲਾਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਨਿਸ੍ਸਿਤਸੀਲਾਨਂ। ਞਾਯਸ੍ਸਾਤਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਮਗ੍ਗਸ੍ਸ।
219.Gehasitasīlānanti pañcakāmaguṇanissitasīlānaṃ. Ñāyassāti aṭṭhaṅgikamaggassa.
੨੨੨. ਅਦਨ੍ਤਮਰਣਂ ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਰਞ੍ਞੋ ਨਾਗੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਨਾਗੋ ਅਦਨ੍ਤਮਰਣਂ ਮਤੋ ਕਾਲਂ ਕਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਦਨ੍ਤਮਰਣਂ ਕਾਲਂਕਿਰਿਯਂ ਨਾਮ ਕਰਿਯਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ। ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ। ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇવਾਤਿ।
222.Adantamaraṇaṃ mahallako rañño nāgo kālaṅkatoti rañño mahallako nāgo adantamaraṇaṃ mato kālaṃ kato hoti, adantamaraṇaṃ kālaṃkiriyaṃ nāma kariyatīti ayamettha attho. Esa nayo sabbattha. Sesaṃ uttānamevāti.
ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
ਦਨ੍ਤਭੂਮਿਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Dantabhūmisuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ • Majjhimanikāya / ੫. ਦਨ੍ਤਭੂਮਿਸੁਤ੍ਤਂ • 5. Dantabhūmisuttaṃ
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ੫. ਦਨ੍ਤਭੂਮਿਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 5. Dantabhūmisuttavaṇṇanā
