| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / អង្គុត្តរនិកាយ (ដីកា) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) |
៨. ទក្ខិណសុត្តវណ្ណនា
8. Dakkhiṇasuttavaṇṇanā
៧៨. អដ្ឋមេ ទានសង្ខាតាយ ទក្ខិណាយាតិ ទេយ្យធម្មសង្ខាតាយ ទក្ខិណាយ។ វិសុទ្ធិ នាម មហាជុតិកតា។ សា បន មហប្ផលតាយ វេទិតព្ពាតិ អាហ ‘‘មហប្ផលភាវេនា’’តិ។ វិសុជ្ឈតីតិ ន កិលិស្សតិ, អមលិនា មហាជុតិកា មហាវិប្ផារា ហោតីតិ អត្ថោ។ សុចិធម្មោតិ រាគាទិអសុចិវិធមនេន សុចិសភាវោ។ លាមកធម្មោតិ ហីនសភាវោ បាបកិរិយាយ។ អកុសលធម្មា ហិ ឯកន្តនិហីនា។ ជូជកោ សីលវា កល្យាណធម្មោ ន ហោតិ, តស្ស មហាពោធិសត្តស្ស អត្តនោ បុត្តទានំ ទានបារមិយា មត្ថកំ គណ្ហន្តំ មហាបថវិកម្បនសមត្ថំ ជាតំ។ ស្វាយំ ទាយកគុណោតិ អាហ ‘‘វេស្សន្តរមហារាជា កថេតព្ពោ’’តិអាទិ។ ឧទ្ធរតីតិ ពហុលំ បាបកម្មវសេន លទ្ធព្ពវិនិបាតតោ ឧទ្ធរតិ, តស្មា នត្ថិ មយ្ហំ កិញ្ចិ ចិត្តស្ស អញ្ញត្ថត្តន្តិ អធិប្បាយោ។
78. Aṭṭhame dānasaṅkhātāya dakkhiṇāyāti deyyadhammasaṅkhātāya dakkhiṇāya. Visuddhi nāma mahājutikatā. Sā pana mahapphalatāya veditabbāti āha ‘‘mahapphalabhāvenā’’ti. Visujjhatīti na kilissati, amalinā mahājutikā mahāvipphārā hotīti attho. Sucidhammoti rāgādiasucividhamanena sucisabhāvo. Lāmakadhammoti hīnasabhāvo pāpakiriyāya. Akusaladhammā hi ekantanihīnā. Jūjako sīlavā kalyāṇadhammo na hoti, tassa mahābodhisattassa attano puttadānaṃ dānapāramiyā matthakaṃ gaṇhantaṃ mahāpathavikampanasamatthaṃ jātaṃ. Svāyaṃ dāyakaguṇoti āha ‘‘vessantaramahārājā kathetabbo’’tiādi. Uddharatīti bahulaṃ pāpakammavasena laddhabbavinipātato uddharati, tasmā natthi mayhaṃ kiñci cittassa aññatthattanti adhippāyo.
បេតទក្ខិណន្តិ បេតេ ឧទ្ទិស្ស ទាតព្ពទក្ខិណំ។ បាបិតកាលេយេវាតិ ‘‘ឥទំ ទានំ អសុកស្ស បេតស្ស ហោតូ’’តិ តំឧទ្ទិសនវសេន បត្តិយា បាបិតកាលេយេវ។ អស្សាតិ បេតស្ស។ បាបុណីតិ ផលសម្បត្តិលភាបនវសេន បាបុណិ។ អយញ្ហិ បេតេ ឧទ្ទិស្ស ទានេ ធម្មតា។ តទា កោសលរញ្ញោ បរិច្ចាគវសេន អតិវិយ ទានជ្ឈាសយតំ ពុទ្ធប្បមុខស្ស ច សង្ឃស្ស ឧក្កំសគតគុណវិសិដ្ឋតំ សន្ធាយាហ ‘‘អសទិសទានំ កថេតព្ព’’ន្តិ។
Petadakkhiṇanti pete uddissa dātabbadakkhiṇaṃ. Pāpitakāleyevāti ‘‘idaṃ dānaṃ asukassa petassa hotū’’ti taṃuddisanavasena pattiyā pāpitakāleyeva. Assāti petassa. Pāpuṇīti phalasampattilabhāpanavasena pāpuṇi. Ayañhi pete uddissa dāne dhammatā. Tadā kosalarañño pariccāgavasena ativiya dānajjhāsayataṃ buddhappamukhassa ca saṅghassa ukkaṃsagataguṇavisiṭṭhataṃ sandhāyāha ‘‘asadisadānaṃ kathetabba’’nti.
ទក្ខិណសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Dakkhiṇasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / អង្គុត្តរនិកាយ • Aṅguttaranikāya / ៨. ទក្ខិណសុត្តំ • 8. Dakkhiṇasuttaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / អង្គុត្តរនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / ៨. ទក្ខិណសុត្តវណ្ណនា • 8. Dakkhiṇasuttavaṇṇanā
