| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya |
੩. ਕੋਸਲਸਂਯੁਤ੍ਤਂ
3. Kosalasaṃyuttaṃ
੧. ਪਠਮવਗ੍ਗੋ
1. Paṭhamavaggo
੧. ਦਹਰਸੁਤ੍ਤਂ
1. Daharasuttaṃ
੧੧੨. ਏવਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗવਾ ਸਾવਤ੍ਥਿਯਂ વਿਹਰਤਿ ਜੇਤવਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ। ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਯੇਨ ਭਗવਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਭਗવਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ। ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ વੀਤਿਸਾਰੇਤ੍વਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ। ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘‘ਭવਮ੍ਪਿ ਨੋ ਗੋਤਮੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਞ੍ਹਿ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਮ੍ਮਾ વਦਮਾਨੋ વਦੇਯ੍ਯ ‘ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ, ਮਮੇવ 1 ਤਂ ਸਮ੍ਮਾ વਦਮਾਨੋ વਦੇਯ੍ਯ। ਅਹਞ੍ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ।
112. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhavampi no gotamo anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paṭijānātī’’ti? ‘‘Yañhi taṃ, mahārāja, sammā vadamāno vadeyya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti, mameva 2 taṃ sammā vadamāno vadeyya. Ahañhi, mahārāja, anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’’ti.
‘‘ਯੇਪਿ ਤੇ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਙ੍ਘਿਨੋ ਗਣਿਨੋ ਗਣਾਚਰਿਯਾ ਞਾਤਾ ਯਸਸ੍ਸਿਨੋ ਤਿਤ੍ਥਕਰਾ ਸਾਧੁਸਮ੍ਮਤਾ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਪੂਰਣੋ ਕਸ੍ਸਪੋ, ਮਕ੍ਖਲਿ ਗੋਸਾਲੋ, ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ, ਸਞ੍ਚਯੋ ਬੇਲਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋ, ਪਕੁਧੋ ਕਚ੍ਚਾਯਨੋ, ਅਜਿਤੋ ਕੇਸਕਮ੍ਬਲੋ; ਤੇਪਿ ਮਯਾ ‘ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਥਾ’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠਾ ਸਮਾਨਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਨ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ। ਕਿਂ ਪਨ ਭવਂ ਗੋਤਮੋ ਦਹਰੋ ਚੇવ ਜਾਤਿਯਾ ਨવੋ ਚ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯਾ’’ਤਿ?
‘‘Yepi te, bho gotama, samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṃ – pūraṇo kassapo, makkhali gosālo, nigaṇṭho nāṭaputto, sañcayo belaṭṭhaputto, pakudho kaccāyano, ajito kesakambalo; tepi mayā ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paṭijānāthā’ti puṭṭhā samānā anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti na paṭijānanti. Kiṃ pana bhavaṃ gotamo daharo ceva jātiyā navo ca pabbajjāyā’’ti?
‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖੋ ਮੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਹਰਾਤਿ ਨ ਉਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾ, ਦਹਰਾਤਿ ਨ ਪਰਿਭੋਤਬ੍ਬਾ। ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਉਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ, ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਪਰਿਭੋਤਬ੍ਬੋ। ਉਰਗੋ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਉਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ, ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਪਰਿਭੋਤਬ੍ਬੋ। ਅਗ੍ਗਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਉਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ, ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਪਰਿਭੋਤਬ੍ਬੋ। ਭਿਕ੍ਖੁ, ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਉਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ, ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਪਰਿਭੋਤਬ੍ਬੋ। ਇਮੇ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਦਹਰਾਤਿ ਨ ਉਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾ, ਦਹਰਾਤਿ ਨ ਪਰਿਭੋਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ।
‘‘Cattāro kho me, mahārāja, daharāti na uññātabbā, daharāti na paribhotabbā. Katame cattāro? Khattiyo kho, mahārāja, daharoti na uññātabbo, daharoti na paribhotabbo. Urago kho, mahārāja, daharoti na uññātabbo, daharoti na paribhotabbo. Aggi kho, mahārāja, daharoti na uññātabbo, daharoti na paribhotabbo. Bhikkhu, kho, mahārāja, daharoti na uññātabbo, daharoti na paribhotabbo. Ime kho, mahārāja, cattāro daharāti na uññātabbā, daharāti na paribhotabbā’’ti.
ਇਦਮવੋਚ ਭਗવਾ। ਇਦਂ વਤ੍વਾਨ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦવੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –
Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
‘‘ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਅਭਿਜਾਤਂ ਯਸਸ੍ਸਿਨਂ।
‘‘Khattiyaṃ jātisampannaṃ, abhijātaṃ yasassinaṃ;
ਦਹਰੋਤਿ ਨਾવਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਨ ਨਂ ਪਰਿਭવੇ ਨਰੋ॥
Daharoti nāvajāneyya, na naṃ paribhave naro.
‘‘ਠਾਨਞ੍ਹਿ ਸੋ ਮਨੁਜਿਨ੍ਦੋ, ਰਜ੍ਜਂ ਲਦ੍ਧਾਨ ਖਤ੍ਤਿਯੋ।
‘‘Ṭhānañhi so manujindo, rajjaṃ laddhāna khattiyo;
ਸੋ ਕੁਦ੍ਧੋ ਰਾਜਦਣ੍ਡੇਨ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਕਮਤੇ ਭੁਸਂ।
So kuddho rājadaṇḍena, tasmiṃ pakkamate bhusaṃ;
ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਰਿવਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਰਕ੍ਖਂ ਜੀવਿਤਮਤ੍ਤਨੋ॥
Tasmā taṃ parivajjeyya, rakkhaṃ jīvitamattano.
‘‘ਗਾਮੇ વਾ ਯਦਿ વਾ ਰਞ੍ਞੇ, ਯਤ੍ਥ ਪਸ੍ਸੇ ਭੁਜਙ੍ਗਮਂ।
‘‘Gāme vā yadi vā raññe, yattha passe bhujaṅgamaṃ;
ਦਹਰੋਤਿ ਨਾવਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਨ ਨਂ ਪਰਿਭવੇ ਨਰੋ॥
Daharoti nāvajāneyya, na naṃ paribhave naro.
ਸੋ ਆਸਜ੍ਜ ਡਂਸੇ ਬਾਲਂ, ਨਰਂ ਨਾਰਿਞ੍ਚ ਏਕਦਾ।
So āsajja ḍaṃse bālaṃ, naraṃ nāriñca ekadā;
ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਰਿવਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਰਕ੍ਖਂ ਜੀવਿਤਮਤ੍ਤਨੋ॥
Tasmā taṃ parivajjeyya, rakkhaṃ jīvitamattano.
‘‘ਪਹੂਤਭਕ੍ਖਂ ਜਾਲਿਨਂ, ਪਾવਕਂ ਕਣ੍ਹવਤ੍ਤਨਿਂ।
‘‘Pahūtabhakkhaṃ jālinaṃ, pāvakaṃ kaṇhavattaniṃ;
ਦਹਰੋਤਿ ਨਾવਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਨ ਨਂ ਪਰਿਭવੇ ਨਰੋ॥
Daharoti nāvajāneyya, na naṃ paribhave naro.
‘‘ਲਦ੍ਧਾ ਹਿ ਸੋ ਉਪਾਦਾਨਂ, ਮਹਾ ਹੁਤ੍વਾਨ ਪਾવਕੋ।
‘‘Laddhā hi so upādānaṃ, mahā hutvāna pāvako;
ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਰਿવਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਰਕ੍ਖਂ ਜੀવਿਤਮਤ੍ਤਨੋ॥
Tasmā taṃ parivajjeyya, rakkhaṃ jīvitamattano.
ਜਾਯਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਾਰੋਹਾ, ਅਹੋਰਤ੍ਤਾਨਮਚ੍ਚਯੇ॥
Jāyanti tattha pārohā, ahorattānamaccaye.
‘‘ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਡਹਤਿ ਤੇਜਸਾ।
‘‘Yañca kho sīlasampanno, bhikkhu ḍahati tejasā;
ਨ ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਾ ਪਸવੋ, ਦਾਯਾਦਾ વਿਨ੍ਦਰੇ ਧਨਂ।
Na tassa puttā pasavo, dāyādā vindare dhanaṃ;
ਅਨਪਚ੍ਚਾ ਅਦਾਯਾਦਾ, ਤਾਲਾવਤ੍ਥੂ ਭવਨ੍ਤਿ ਤੇ॥
Anapaccā adāyādā, tālāvatthū bhavanti te.
‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪੋਸੋ, ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਂ ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਨੋ।
‘‘Tasmā hi paṇḍito poso, sampassaṃ atthamattano;
ਭੁਜਙ੍ਗਮਂ ਪਾવਕਞ੍ਚ, ਖਤ੍ਤਿਯਞ੍ਚ ਯਸਸ੍ਸਿਨਂ।
Bhujaṅgamaṃ pāvakañca, khattiyañca yasassinaṃ;
ਭਿਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਸਮ੍ਮਦੇવ ਸਮਾਚਰੇ’’ਤਿ॥
Bhikkhuñca sīlasampannaṃ, sammadeva samācare’’ti.
ਏવਂ વੁਤ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ 9 વਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ , ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ વਾ વਿવਰੇਯ੍ਯ, ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ વਾ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ , ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ વਾ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ – ‘ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਰੂਪਾਨਿ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’ਤਿ; ਏવਮੇવਂ ਭਗવਤਾ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋ। ਏਸਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗવਨ੍ਤਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ। ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗવਾ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ।
Evaṃ vutte, rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante! Seyyathāpi bhante, nikkujjitaṃ 10 vā ukkujjeyya , paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya , andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṃ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ, bhante, bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.
Footnotes:
Related texts:
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ੧. ਦਹਰਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 1. Daharasuttavaṇṇanā
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ੧. ਦਹਰਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 1. Daharasuttavaṇṇanā
