| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
၃. စုန္ဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ
3. Cundasuttavaṇṇanā
၃၇၉. ပုဗ္ဗေ သာဝတ္ထိတော ဝေဠုဝဂာမသ္သ ဂတတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘အာဂတမဂ္ဂေနေဝ ပဋိနိဝတ္တန္တော’’တိ။ သတ္တန္နန္တိ ဥပသေနော, ရေဝတော, ခဒိရဝနိယော, စုန္ဒော, သမဏုဒ္ဒေသော အဟန္တိ စတုန္နံ, စာလာ, ဥပစာလာ, သီသူပစာလာတိ, တိသ္သန္နန္တိ ဣမေသံ သတ္တန္နံ အရဟန္တာနံ။ နတ္ထိ နု ခောတိ ဧတ္ထာပိ ‘‘ဩလောကေန္တော’’တိ အာနေတ္ဝာ သမ္ဗန္ဓော သီဟာဝလောကနဉာယေန။ ဘဝိသ္သန္တိ မေ ဝတ္တာရော ဟရိတုံ နာသက္ခီတိ သမ္ဗန္ဓော။ ဣဒံ ဒာနိ ပစ္ဆိမဒသ္သနန္တိ ဘူတကထနမတ္တံ, န တတ္ထ သာလယတာဒသ္သနံ ယထာ တထာဂတသ္သ ဝေသာလိယာ နိက္ခမိတ္ဝာ နာဂာပလောကိတံ။
379. Pubbe sāvatthito veḷuvagāmassa gatattā vuttaṃ ‘‘āgatamaggeneva paṭinivattanto’’ti. Sattannanti upaseno, revato, khadiravaniyo, cundo, samaṇuddeso ahanti catunnaṃ, cālā, upacālā, sīsūpacālāti, tissannanti imesaṃ sattannaṃ arahantānaṃ. Natthi nu khoti etthāpi ‘‘olokento’’ti ānetvā sambandho sīhāvalokanañāyena. Bhavissanti me vattāro harituṃ nāsakkhīti sambandho. Idaṃ dāni pacchimadassananti bhūtakathanamattaṃ, na tattha sālayatādassanaṃ yathā tathāgatassa vesāliyā nikkhamitvā nāgāpalokitaṃ.
တသ္သ တသ္သ ဝိသေသသ္သ အဓိဋ္ဌာနဝသေနေဝ ဣဒ္ဓိဘေဒဒသ္သနံ ဣဒ္ဓိဝိကုဗ္ဗနံ။ သီဟသ္သ ဝိဇမ္ဘနာဒိဝသေန ကီဠိတ္ဝာ နာဒသဒိသီ အယံ ဓမ္မကထာတိ ဝုတ္တံ ‘‘သီဟဝိကီဠိတော ဓမ္မပရိယာယော’’တိ။ ဂမနကာလော မယ္ဟန္တီတိ ဧတ္ထ ဣတိ-သဒ္ဒော ပရိသမာပနေ။ တေန ထေရေန ယထာရမ္ဘသ္သ ဝစနပဗန္ဓသ္သ သမာပိတဘာဝံ ဇောတေတိ။ ဧသ နယော သေသေသုပိ ဧဒိသေသု သဗ္ဗဋ္ဌာနေသု။ ယုဂန္ဓရာဒယော ပရိဘဏ္ဍပဗ္ဗတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ။ ဧကပ္ပဟာရေနေဝာတိ ဧကပ္ပဟာရေန ဣဝ။ သ္ဝာယံ ဣဝ-သဒ္ဒော န သက္ကောမီတိ ဧတ္ထ အာနေတ္ဝာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗော။
Tassa tassa visesassa adhiṭṭhānavaseneva iddhibhedadassanaṃ iddhivikubbanaṃ. Sīhassa vijambhanādivasena kīḷitvā nādasadisī ayaṃ dhammakathāti vuttaṃ ‘‘sīhavikīḷito dhammapariyāyo’’ti. Gamanakālo mayhantīti ettha iti-saddo parisamāpane. Tena therena yathārambhassa vacanapabandhassa samāpitabhāvaṃ joteti. Esa nayo sesesupi edisesu sabbaṭṭhānesu. Yugandharādayo paribhaṇḍapabbatāti veditabbā. Ekappahārenevāti ekappahārena iva. Svāyaṃ iva-saddo na sakkomīti ettha ānetvā sambandhitabbo.
ပဋိပာဒေသ္သာမီတိ ဌိတကာယံ ပဋိပာဒေသ္သာမိ။ ပတ္ထနာကာလေ အနောမဒသ္သိသ္သ ဘဂဝတော ဝစနသုတာနုသာရေန ဉာဏေန ဒိဋ္ဌမတ္တတံ သန္ဓာယ ‘‘တံ ပဌမဒသ္သန’’န္တိ ဝုတ္တံ။ ဓာရေတုံ အသက္ကောန္တီ ဂုဏသာရံ။ ဧသ မဂ္ဂောတိ ဧသော ဇာတာနံ သတ္တာနံ မရဏနိဋ္ဌိတော ပန္ထော။ ပုနပိ ဧဝံဘာဝိနော နာမ သင္ခာရာတိ သင္ခာရာ နာမ ဧဝံဘာဝိနော, မရဏပရိယောသာနာတိ အတ္ထော။ ဧတ္တကန္တိ ဧတ္တကံ ကာလံ။ သင္ကဍ္ဎိတ္ဝာ သံဟရိတ္ဝာ။ မုခံ ပိဓာယာတိ မုခံ ဆာဒေတ္ဝာ။ အဂ္ဃိကသတာနီတိ မကုဠင္ကုရစေတိယသတာနိ။
Paṭipādessāmīti ṭhitakāyaṃ paṭipādessāmi. Patthanākāle anomadassissa bhagavato vacanasutānusārena ñāṇena diṭṭhamattataṃ sandhāya ‘‘taṃ paṭhamadassana’’nti vuttaṃ. Dhāretuṃ asakkontī guṇasāraṃ. Esa maggoti eso jātānaṃ sattānaṃ maraṇaniṭṭhito pantho. Punapi evaṃbhāvino nāma saṅkhārāti saṅkhārā nāma evaṃbhāvino, maraṇapariyosānāti attho. Ettakanti ettakaṃ kālaṃ. Saṅkaḍḍhitvā saṃharitvā. Mukhaṃ pidhāyāti mukhaṃ chādetvā. Agghikasatānīti makuḷaṅkuracetiyasatāni.
ပုရိမဒိဝသေတိ အတီတဒိဝသေ။ ယသ္မာ ဓမ္မသေနာပတိနော အရဟတ္တပ္ပတ္တဒိဝသေယေဝ သတ္ထု သာဝကသန္နိပာတော အဟောသိ, တသ္မာ ‘‘ပူရိတသာဝကသန္နိပာတော ဧသ ဘိက္ခူ’’တိ ဝုတ္တံ။ ပဉ္စ ဇာတိသတာနီတိ ဘုမ္မတ္ထေ, အစ္စန္တသံယောဂေ ဝာ ဥပယောဂဝစနံ။
Purimadivaseti atītadivase. Yasmā dhammasenāpatino arahattappattadivaseyeva satthu sāvakasannipāto ahosi, tasmā ‘‘pūritasāvakasannipāto esa bhikkhū’’ti vuttaṃ. Pañca jātisatānīti bhummatthe, accantasaṃyoge vā upayogavacanaṃ.
ကဠောပိဟတ္ထောတိ ဝိလီဝမယဘာဇနဟတ္ထော။ ‘‘စမ္မမယဘာဇနဟတ္ထော’’တိ စ ဝဒန္တိ။ ပုရန္တရေတိ နဂရမဇ္ဈေ။ ဝနေတိ အရညေ။
Kaḷopihatthoti vilīvamayabhājanahattho. ‘‘Cammamayabhājanahattho’’ti ca vadanti. Purantareti nagaramajjhe. Vaneti araññe.
ဩသက္ကနာကာရဝိရဟိတောတိ ဓမ္မဒေသနာယ သင္ကောစဟေတုဝိရဟိတော။ ဝိသာရဒောတိ သာရဒဝိရဟိတော။ ဓမ္မောဇန္တိ ဓမ္မရသံ, ဩဇဝန္တံ ဒေသနာဓမ္မန္တိ အတ္ထော။ ဓမ္မဘောဂန္တိ ဓမ္မပရိဘောဂံ, ပရေဟိ သဒ္ဓိံ သံဝိဘဇနဝသေန ပဝတ္တံ ဓမ္မသမ္ဘောဂန္တိ ဒေသနာဓမ္မမေဝ ဝဒတိ။ တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဥဘယေနပိ ဓမ္မပရိဘောဂောဝ ကထိတော’’တိ။
Osakkanākāravirahitoti dhammadesanāya saṅkocahetuvirahito. Visāradoti sāradavirahito. Dhammojanti dhammarasaṃ, ojavantaṃ desanādhammanti attho. Dhammabhoganti dhammaparibhogaṃ, parehi saddhiṃ saṃvibhajanavasena pavattaṃ dhammasambhoganti desanādhammameva vadati. Tena vuttaṃ ‘‘ubhayenapi dhammaparibhogova kathito’’ti.
ပိယာယိတဗ္ဗတော ပိယေဟိ။ မနသ္သ ဝဍ္ဎနတော မနာပေဟိ။ ဇာတိယာတိ ခတ္တိယာဒိဇာတိယာ။ နာနာဘာဝော အသဟဘာဝော ဝိသုံဘာဝော။ အညထာဘာဝော အညထတ္တံ။ သရီရန္တိ ရူပဓမ္မကာယသင္ခာတံ သရီရံ။ ရူပကာယေ ဟိ ဘိဇ္ဇန္တေ ဘိဇ္ဇန္တေဝ။ သော ဘိဇ္ဇေယ္ယာတိ သော မဟန္တတရော ခန္ဓော ဘိဇ္ဇေယ္ယ။
Piyāyitabbato piyehi. Manassa vaḍḍhanato manāpehi. Jātiyāti khattiyādijātiyā. Nānābhāvo asahabhāvo visuṃbhāvo. Aññathābhāvo aññathattaṃ. Sarīranti rūpadhammakāyasaṅkhātaṃ sarīraṃ. Rūpakāye hi bhijjante bhijjanteva. So bhijjeyyāti so mahantataro khandho bhijjeyya.
ဒက္ခိဏဒိသံ ဂတောတိ ဒက္ခိဏဒိသာမုခေ ပဝတ္တော။ မဟာခန္ဓော ဝိယာတိ မဟန္တော သာရဝန္တော သာခာခန္ဓော ဝိယ။ သာခခန္ဓာ ဟိ ဒိသာဘိမုခပဝတ္တာကာရာ, မူလခန္ဓော ပန ဥဒ္ဓမုဂ္ဂတော။ သောဠသန္နံ ပဉ္ဟာနန္တိ သောဠသန္နံ အပရာပရိယပဝတ္တနိယာနံ အတ္ထာနံ။ ဉာတုံ ဣစ္ဆိတော ဟိ အတ္ထော ပဉ္ဟော။
Dakkhiṇadisaṃ gatoti dakkhiṇadisāmukhe pavatto. Mahākhandho viyāti mahanto sāravanto sākhākhandho viya. Sākhakhandhā hi disābhimukhapavattākārā, mūlakhandho pana uddhamuggato. Soḷasannaṃ pañhānanti soḷasannaṃ aparāpariyapavattaniyānaṃ atthānaṃ. Ñātuṃ icchito hi attho pañho.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၃. စုန္ဒသုတ္တံ • 3. Cundasuttaṃ
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ၃. စုန္ဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 3. Cundasuttavaṇṇanā
