| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / परिवारपाळि • Parivārapāḷi |
अपरगाथासङ्गणिकं
Aparagāthāsaṅgaṇikaṃ
१. चोदनादिपुच्छाविस्सज्जना
1. Codanādipucchāvissajjanā
३५९.
359.
चोदना किमत्थाय, सारणा किस्स कारणा।
Codanā kimatthāya, sāraṇā kissa kāraṇā;
सङ्घो किमत्थाय, मतिकम्मं पन किस्स कारणा॥
Saṅgho kimatthāya, matikammaṃ pana kissa kāraṇā.
चोदना सारणत्थाय, निग्गहत्थाय सारणा।
Codanā sāraṇatthāya, niggahatthāya sāraṇā;
सङ्घो परिग्गहत्थाय, मतिकम्मं पन पाटियेक्कं॥
Saṅgho pariggahatthāya, matikammaṃ pana pāṭiyekkaṃ.
मा खो तुरितो अभणि, मा खो चण्डिकतो भणि।
Mā kho turito abhaṇi, mā kho caṇḍikato bhaṇi;
मा खो पटिघं जनयि, सचे अनुविज्जको तुवं॥
Mā kho paṭighaṃ janayi, sace anuvijjako tuvaṃ.
मा खो सहसा अभणि, कथं विग्गाहिकं अनत्थसंहितं।
Mā kho sahasā abhaṇi, kathaṃ viggāhikaṃ anatthasaṃhitaṃ;
सुत्ते विनये अनुलोमे, पञ्ञत्ते अनुलोमिके॥
Sutte vinaye anulome, paññatte anulomike.
अनुयोगवत्तं निसामय, कुसलेन बुद्धिमता कतं।
Anuyogavattaṃ nisāmaya, kusalena buddhimatā kataṃ;
सुवुत्तं सिक्खापदानुलोमिकं, गतिं न नासेन्तो सम्परायिकं।
Suvuttaṃ sikkhāpadānulomikaṃ, gatiṃ na nāsento samparāyikaṃ;
हितेसी अनुयुञ्जस्सु, कालेनत्थूपसंहितं॥
Hitesī anuyuñjassu, kālenatthūpasaṃhitaṃ.
चुदितस्स च चोदकस्स च।
Cuditassa ca codakassa ca;
सहसा वोहारं मा पधारेसि।
Sahasā vohāraṃ mā padhāresi;
चोदको आह आपन्नोति।
Codako āha āpannoti;
चुदितको आह अनापन्नोति॥
Cuditako āha anāpannoti.
उभो अनुक्खिपन्तो, पटिञ्ञानुसन्धितेन कारये।
Ubho anukkhipanto, paṭiññānusandhitena kāraye;
पटिञ्ञा लज्जीसु कता, अलज्जीसु एवं न विज्जति।
Paṭiññā lajjīsu katā, alajjīsu evaṃ na vijjati;
बहुम्पि अलज्जी भासेय्य, वत्तानुसन्धितेन 1 कारये॥
Bahumpi alajjī bhāseyya, vattānusandhitena 2 kāraye.
अलज्जी कीदिसो होति, पटिञ्ञा यस्स न रूहति।
Alajjī kīdiso hoti, paṭiññā yassa na rūhati;
एतञ्च 3 ताहं पुच्छामि, कीदिसो वुच्चति अलज्जी पुग्गलो॥
Etañca 4 tāhaṃ pucchāmi, kīdiso vuccati alajjī puggalo.
सञ्चिच्च आपत्तिं आपज्जति, आपत्तिं परिगूहति।
Sañcicca āpattiṃ āpajjati, āpattiṃ parigūhati;
अगतिगमनञ्च गच्छति, एदिसो वुच्चति अलज्जीपुग्गलो॥
Agatigamanañca gacchati, ediso vuccati alajjīpuggalo.
सच्चं अहम्पि जानामि, एदिसो वुच्चति अलज्जीपुग्गलो।
Saccaṃ ahampi jānāmi, ediso vuccati alajjīpuggalo;
अञ्ञञ्च ताहं पुच्छामि, कीदिसो वुच्चति लज्जीपुग्गलो॥
Aññañca tāhaṃ pucchāmi, kīdiso vuccati lajjīpuggalo.
सञ्चिच्च आपत्तिं नापज्जति, आपत्तिं न परिगूहति।
Sañcicca āpattiṃ nāpajjati, āpattiṃ na parigūhati;
अगतिगमनं न गच्छति, एदिसो वुच्चति लज्जीपुग्गलो॥
Agatigamanaṃ na gacchati, ediso vuccati lajjīpuggalo.
सच्चं अहम्पि जानामि, एदिसो वुच्चति लज्जीपुग्गलो।
Saccaṃ ahampi jānāmi, ediso vuccati lajjīpuggalo;
अञ्ञञ्च ताहं पुच्छामि, कीदिसो वुच्चति अधम्मचोदको॥
Aññañca tāhaṃ pucchāmi, kīdiso vuccati adhammacodako.
अकाले चोदेति अभूतेन।
Akāle codeti abhūtena;
फरुसेन अनत्थसंहितेन।
Pharusena anatthasaṃhitena;
दोसन्तरो चोदेति नो मेत्ताचित्तो।
Dosantaro codeti no mettācitto;
एदिसो वुच्चति अधम्मचोदको॥
Ediso vuccati adhammacodako.
सच्चं अहम्पि जानामि, एदिसो वुच्चति अधम्मचोदको।
Saccaṃ ahampi jānāmi, ediso vuccati adhammacodako;
अञ्ञञ्च ताहं पुच्छामि, कीदिसो वुच्चति धम्मचोदको॥
Aññañca tāhaṃ pucchāmi, kīdiso vuccati dhammacodako.
कालेन चोदेति भूतेन, सण्हेन अत्थसंहितेन।
Kālena codeti bhūtena, saṇhena atthasaṃhitena;
मेत्ताचित्तो चोदेति नो दोसन्तरो।
Mettācitto codeti no dosantaro;
एदिसो वुच्चति धम्मचोदको॥
Ediso vuccati dhammacodako.
सच्चं अहम्पि जानामि, एदिसो वुच्चति धम्मचोदको।
Saccaṃ ahampi jānāmi, ediso vuccati dhammacodako;
अञ्ञञ्च ताहं पुच्छामि, कीदिसो वुच्चति बालचोदको॥
Aññañca tāhaṃ pucchāmi, kīdiso vuccati bālacodako.
पुब्बापरं न जानाति, पुब्बापरस्स अकोविदो।
Pubbāparaṃ na jānāti, pubbāparassa akovido;
अनुसन्धिवचनपथं न जानाति।
Anusandhivacanapathaṃ na jānāti;
अनुसन्धिवचनपथस्स अकोविदो।
Anusandhivacanapathassa akovido;
एदिसो वुच्चति बालचोदको॥
Ediso vuccati bālacodako.
सच्चं अहम्पि जानामि, एदिसो वुच्चति बालचोदको।
Saccaṃ ahampi jānāmi, ediso vuccati bālacodako;
अञ्ञञ्च ताहं पुच्छामि, कीदिसो वुच्चति पण्डितचोदको॥
Aññañca tāhaṃ pucchāmi, kīdiso vuccati paṇḍitacodako.
पुब्बापरम्पि जानाति, पुब्बापरस्स कोविदो।
Pubbāparampi jānāti, pubbāparassa kovido;
अनुसन्धिवचनपथं जानाति, अनुसन्धिवचनपथस्स कोविदो।
Anusandhivacanapathaṃ jānāti, anusandhivacanapathassa kovido;
एदिसो वुच्चति पण्डितचोदको॥
Ediso vuccati paṇḍitacodako.
सच्चं अहम्पि जानामि, एदिसो वुच्चति पण्डितचोदको।
Saccaṃ ahampi jānāmi, ediso vuccati paṇḍitacodako;
अञ्ञञ्च ताहं पुच्छामि, चोदना किन्ति वुच्चति॥
Aññañca tāhaṃ pucchāmi, codanā kinti vuccati.
सीलविपत्तिया चोदेति, अथो आचारदिट्ठिया।
Sīlavipattiyā codeti, atho ācāradiṭṭhiyā;
आजीवेनपि चोदेति, चोदना तेन वुच्चतीति॥
Ājīvenapi codeti, codanā tena vuccatīti.
अपरं गाथासङ्गणिकं निट्ठितं।
Aparaṃ gāthāsaṅgaṇikaṃ niṭṭhitaṃ.
Footnotes:
Related texts:
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / विनयपिटक (अट्ठकथा) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / परिवार-अट्ठकथा • Parivāra-aṭṭhakathā / चोदनादिपुच्छाविस्सज्जनावण्णना • Codanādipucchāvissajjanāvaṇṇanā
टीका • Tīkā / विनयपिटक (टीका) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / सारत्थदीपनी-टीका • Sāratthadīpanī-ṭīkā / दुतियगाथासङ्गणिकवण्णना • Dutiyagāthāsaṅgaṇikavaṇṇanā
टीका • Tīkā / विनयपिटक (टीका) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / वजिरबुद्धि-टीका • Vajirabuddhi-ṭīkā / चोदनादिपुच्छाविस्सज्जनावण्णना • Codanādipucchāvissajjanāvaṇṇanā
टीका • Tīkā / विनयपिटक (टीका) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / विमतिविनोदनी-टीका • Vimativinodanī-ṭīkā / चोदनादिपुच्छाविस्सज्जनावण्णना • Codanādipucchāvissajjanāvaṇṇanā
टीका • Tīkā / विनयपिटक (टीका) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / पाचित्यादियोजनापाळि • Pācityādiyojanāpāḷi / चोदनादिपुच्छाविस्सज्जनावण्णना • Codanādipucchāvissajjanāvaṇṇanā
