| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / ကင္ခာဝိတရဏီ-အဘိနဝ-ဋီကာ • Kaṅkhāvitaraṇī-abhinava-ṭīkā |
၅. စီဝရအစ္ဆိန္ဒနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
5. Cīvaraacchindanasikkhāpadavaṇṇanā
‘‘ဒတ္ဝာ’’တိ ယံ ကိဉ္စိ ပစ္စာသီသမာနသ္သေဝ ဒာနမိဟ အဓိပ္ပေတံ, န နိသ္သဋ္ဌဒာနန္တိ အာဟ ‘‘ဝေယ္ယာဝစ္စာဒီနီ’’တိအာဒိ။ သကသညာယာတိ ‘‘သက’’န္တိ သညာယ။ ဣမိနာ ပာရာဇိကာဘာဝံ ဒသ္သေတိ။ စဇိတ္ဝာ ဒိန္နမ္ပိ ဟိ သကသညာယ ဂဏ္ဟတော နတ္ထိ ပာရာဇိကံ။ အစ္ဆိန္ဒန္တသ္သာတိ ဧကတော အဗဒ္ဓာနိ, ဝိသုံ ဌပိတာနိ စ ဗဟူနိ အစ္ဆိန္ဒတော, ‘‘သင္ဃာဋိံ အာဟရ, ဥတ္တရာသင္ဂံ အာဟရာ’’တိ ဧဝံ အာဟရာပယတော စ။ တေနာဟ ‘‘ဝတ္ထုဂဏနာယ အာပတ္တိယော’’တိ။ ‘‘မယာ ဒိန္နာနိ သဗ္ဗာနိ အာဟရာ’’တိ ဝဒတောပိ ဧကဝစနေနေဝ သမ္ဗဟုလာ အာပတ္တိယော။ ဧကံ စီဝရံ ပန ဧကာဗဒ္ဓာနိ စ ဗဟူနိ အစ္ဆိန္ဒတော ဧကာ အာပတ္တိ။ ‘‘အစ္ဆိန္ဒာ’’တိ အာဏတ္တိယာ ဒုက္ကဋန္တိ ‘‘မယာ ဒိန္နာနိ သဗ္ဗာနိ ဂဏ္ဟာ’’တိ အာဏတ္တိယာ ဧကံ ဒုက္ကဋံ, အစ္ဆိန္နေသု ပန ဧကဝစနေနေဝ သမ္ဗဟုလာ ပာစိတ္တိယော။ တေနာဟ ‘‘အစ္ဆိန္နေသု ဝတ္ထုဂဏနာယ အာပတ္တိယော’’တိ။ အစ္ဆိန္နေသူတိ တေနာဏတ္တေန အစ္ဆိန္နေသု စီဝရေသု။ ယတ္ထ ပန ပောတ္ထကေသု ‘‘အစ္ဆိန္နေသု ယတ္တကာနိ အာဏတ္တာနိ, တေသံ ဂဏနာယ အာပတ္တိယော’’တိ ပာဌော, တတ္ထ ယတ္တကာနိ အာဏတ္တာနီတိ ယတ္တကာနိ စီဝရာနိ ဂဏ္ဟိတုံ အာဏတ္တာနီတိ အတ္ထော။ ယံ ပန သမန္တပာသာဒိကာယံ ‘‘စီဝရံ ‘ဂဏ္ဟာ’တိ အာဏာပေတိ, ဧကံ ဒုက္ကဋံ။ အာဏတ္တော ဗဟူနိ ဂဏ္ဟာတိ, ဧကံ ပာစိတ္တိယ’’န္တိ (ပာရာ. အဋ္ဌ. ၂.၆၃၃) ဝုတ္တံ, တံ ဧကာဗဒ္ဓံ သန္ဓာယ။ ဧဝဉ္စ ကတ္ဝာ သမန္တပာသာဒိကာယ သဒ္ဓိံ ဣမာယ အဋ္ဌကထာယ န ကောစိ ဝိရောဓော။ သစေ ပန ‘‘သင္ဃာဋိံ ဂဏ္ဟ, ဥတ္တရာသင္ဂံ ဂဏ္ဟာ’’တိ အာဏာပေတိ, ဝာစာယ ဝာစာယ ဒုက္ကဋံ။ အစ္ဆိန္နေသု ဝတ္ထုဂဏနာယ အာပတ္တိယော။ ဧတ္ထ စ ‘‘ဣဒံ မေ, ဘန္တေ, စီဝရံ ဘိက္ခုသ္သ သာမံ ဒတ္ဝာ အစ္ဆိန္နံ နိသ္သဂ္ဂိယ’’န္တိ (ပာရာ. ၆၃၃) ဣမိနာ နယေန နိသ္သဇ္ဇနဝိဓာနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ။
‘‘Datvā’’ti yaṃ kiñci paccāsīsamānasseva dānamiha adhippetaṃ, na nissaṭṭhadānanti āha ‘‘veyyāvaccādīnī’’tiādi. Sakasaññāyāti ‘‘saka’’nti saññāya. Iminā pārājikābhāvaṃ dasseti. Cajitvā dinnampi hi sakasaññāya gaṇhato natthi pārājikaṃ. Acchindantassāti ekato abaddhāni, visuṃ ṭhapitāni ca bahūni acchindato, ‘‘saṅghāṭiṃ āhara, uttarāsaṅgaṃ āharā’’ti evaṃ āharāpayato ca. Tenāha ‘‘vatthugaṇanāya āpattiyo’’ti. ‘‘Mayā dinnāni sabbāni āharā’’ti vadatopi ekavacaneneva sambahulā āpattiyo. Ekaṃ cīvaraṃ pana ekābaddhāni ca bahūni acchindato ekā āpatti. ‘‘Acchindā’’ti āṇattiyā dukkaṭanti ‘‘mayā dinnāni sabbāni gaṇhā’’ti āṇattiyā ekaṃ dukkaṭaṃ, acchinnesu pana ekavacaneneva sambahulā pācittiyo. Tenāha ‘‘acchinnesu vatthugaṇanāya āpattiyo’’ti. Acchinnesūti tenāṇattena acchinnesu cīvaresu. Yattha pana potthakesu ‘‘acchinnesu yattakāni āṇattāni, tesaṃ gaṇanāya āpattiyo’’ti pāṭho, tattha yattakāni āṇattānīti yattakāni cīvarāni gaṇhituṃ āṇattānīti attho. Yaṃ pana samantapāsādikāyaṃ ‘‘cīvaraṃ ‘gaṇhā’ti āṇāpeti, ekaṃ dukkaṭaṃ. Āṇatto bahūni gaṇhāti, ekaṃ pācittiya’’nti (pārā. aṭṭha. 2.633) vuttaṃ, taṃ ekābaddhaṃ sandhāya. Evañca katvā samantapāsādikāya saddhiṃ imāya aṭṭhakathāya na koci virodho. Sace pana ‘‘saṅghāṭiṃ gaṇha, uttarāsaṅgaṃ gaṇhā’’ti āṇāpeti, vācāya vācāya dukkaṭaṃ. Acchinnesu vatthugaṇanāya āpattiyo. Ettha ca ‘‘idaṃ me, bhante, cīvaraṃ bhikkhussa sāmaṃ datvā acchinnaṃ nissaggiya’’nti (pārā. 633) iminā nayena nissajjanavidhānaṃ veditabbaṃ.
တိကပာစိတ္တိယန္တိ ဥပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညိဝေမတိကအနုပသမ္ပန္နသညီနံ ဝသေန တီဏိ ပာစိတ္တိယာနိ။ အညံ ပရိက္ခာရန္တိ ပတ္တာဒိံ အညံ ပရိက္ခာရံ, အန္တမသော သူစိမ္ပီတိ အတ္ထော။ န ကေဝလံ အနုပသမ္ပန္နသ္သ စီဝရံယေဝ အစ္ဆိန္ဒတော ဒုက္ကဋန္တိ အာဟ ‘‘အနုပသမ္ပန္နသ္သ စာ’’တိအာဒိ။ တတ္ထ ယံ ကိဉ္စီတိ စီဝရံ ဝာ ဟောတု, ပတ္တာဒိ, ယံ ကိဉ္စိ ပရိက္ခာရံ ဝာ။ တသ္သ ဝိသ္သာသံ ဂဏ္ဟန္တသ္သာတိ ယသ္သ ဒိန္နံ, တသ္သ ဝိသ္သာသေန ဂဏ္ဟန္တသ္သ, တတိယတ္ထေ စေတံ ဥပယောဂဝစနံ။ ဥပသမ္ပန္နတာတိ အစ္ဆိန္ဒနသမယေ ဥပသမ္ပန္နဘာဝော။ ကိဉ္စာပိ ဥပသမ္ပန္နဘာဝော ပာဠိယံ, မာတိကဋ္ဌကထာယဉ္စ ဒာနဂ္ဂဟဏေသု ဒိသ္သတိ, တထာပိ အနုပသမ္ပန္နကာလေ စီဝရံ ဒတ္ဝာ ဥပသမ္ပန္နကာလေ အစ္ဆိန္ဒန္တသ္သ အာပတ္တိတော အစ္ဆိန္ဒနကာလေယေဝ ဥပသမ္ပန္နတာ အင္ဂန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။
Tikapācittiyanti upasampanne upasampannasaññivematikaanupasampannasaññīnaṃ vasena tīṇi pācittiyāni. Aññaṃ parikkhāranti pattādiṃ aññaṃ parikkhāraṃ, antamaso sūcimpīti attho. Na kevalaṃ anupasampannassa cīvaraṃyeva acchindato dukkaṭanti āha ‘‘anupasampannassa cā’’tiādi. Tattha yaṃ kiñcīti cīvaraṃ vā hotu, pattādi, yaṃ kiñci parikkhāraṃ vā. Tassa vissāsaṃ gaṇhantassāti yassa dinnaṃ, tassa vissāsena gaṇhantassa, tatiyatthe cetaṃ upayogavacanaṃ. Upasampannatāti acchindanasamaye upasampannabhāvo. Kiñcāpi upasampannabhāvo pāḷiyaṃ, mātikaṭṭhakathāyañca dānaggahaṇesu dissati, tathāpi anupasampannakāle cīvaraṃ datvā upasampannakāle acchindantassa āpattito acchindanakāleyeva upasampannatā aṅganti veditabbaṃ.
စီဝရအစ္ဆိန္ဒနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Cīvaraacchindanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
