| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya |
੭. ਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤਂ
7. Chaphassāyatanasuttaṃ
੧੫੩. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗવਾ વੇਸਾਲਿਯਂ વਿਹਰਤਿ ਮਹਾવਨੇ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਯਂ। ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗવਾ ਛਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤਿ। ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍વਾ ਮਨਸਿ ਕਤ੍વਾ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍વਾ ਓਹਿਤਸੋਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿ।
153. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena bhagavā channaṃ phassāyatanānaṃ upādāya bhikkhūnaṃ dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti. Te ca bhikkhū aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasotā dhammaṃ suṇanti.
ਅਥ ਖੋ ਮਾਰਸ੍ਸ ਪਾਪਿਮਤੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਛਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤਿ ਸਪ੍ਪਹਂਸੇਤਿ । ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍વਾ ਮਨਸਿ ਕਤ੍વਾ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍વਾ ਓਹਿਤਸੋਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿ। ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਯੇਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯਂ વਿਚਕ੍ਖੁਕਮ੍ਮਾਯਾ’’ਤਿ। ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਯੇਨ ਭਗવਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਭਗવਤੋ ਅવਿਦੂਰੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਭਯਭੇਰવਂ ਸਦ੍ਦਮਕਾਸਿ, ਅਪਿਸ੍ਸੁਦਂ ਪਥવੀ ਮਞ੍ਞੇ ਉਨ੍ਦ੍ਰੀਯਤਿ 1। ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਏਸਾ ਪਥવੀ ਮਞ੍ਞੇ ਉਨ੍ਦ੍ਰੀਯਤੀ’’ਤਿ। ਏવਂ વੁਤ੍ਤੇ, ਭਗવਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘‘ਨੇਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਥવੀ ਉਨ੍ਦ੍ਰੀਯਤਿ। ਮਾਰੋ ਏਸੋ ਪਾਪਿਮਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ વਿਚਕ੍ਖੁਕਮ੍ਮਾਯ ਆਗਤੋ’’ਤਿ। ਅਥ ਖੋ ਭਗવਾ ‘‘ਮਾਰੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ’’ ਇਤਿ વਿਦਿਤ੍વਾ ਮਾਰਂ ਪਾਪਿਮਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –
Atha kho mārassa pāpimato etadahosi – ‘‘ayaṃ kho samaṇo gotamo channaṃ phassāyatanānaṃ upādāya bhikkhūnaṃ dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sappahaṃseti . Te ca bhikkhū aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasotā dhammaṃ suṇanti. Yaṃnūnāhaṃ yena samaṇo gotamo tenupasaṅkameyyaṃ vicakkhukammāyā’’ti. Atha kho māro pāpimā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato avidūre mahantaṃ bhayabheravaṃ saddamakāsi, apissudaṃ pathavī maññe undrīyati 2. Atha kho aññataro bhikkhu aññataraṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘bhikkhu, bhikkhu, esā pathavī maññe undrīyatī’’ti. Evaṃ vutte, bhagavā taṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘nesā bhikkhu pathavī undrīyati. Māro eso pāpimā tumhākaṃ vicakkhukammāya āgato’’ti. Atha kho bhagavā ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘ਰੂਪਾ ਸਦ੍ਦਾ ਰਸਾ ਗਨ੍ਧਾ, ਫਸ੍ਸਾ ਧਮ੍ਮਾ ਚ ਕੇવਲਾ।
‘‘Rūpā saddā rasā gandhā, phassā dhammā ca kevalā;
ਏਤਂ ਲੋਕਾਮਿਸਂ ਘੋਰਂ, ਏਤ੍ਥ ਲੋਕੋ વਿਮੁਚ੍ਛਿਤੋ॥
Etaṃ lokāmisaṃ ghoraṃ, ettha loko vimucchito.
‘‘ਏਤਞ੍ਚ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ, ਸਤੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾવਕੋ।
‘‘Etañca samatikkamma, sato buddhassa sāvako;
ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ, ਆਦਿਚ੍ਚੋવ વਿਰੋਚਤੀ’’ਤਿ॥
Māradheyyaṃ atikkamma, ādiccova virocatī’’ti.
ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ…ਪੇ॰… ਤਤ੍ਥੇવਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ।
Atha kho māro pāpimā…pe… tatthevantaradhāyīti.
Footnotes:
Related texts:
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ੭. ਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 7. Chaphassāyatanasuttavaṇṇanā
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ੭. ਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 7. Chaphassāyatanasuttavaṇṇanā
