| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
၄. ဆန္နသုတ္တဝဏ္ဏနာ
4. Channasuttavaṇṇanā
၈၇. သဗ္ဗနိမိတ္တေဟိ ပဋိသလ္လီယတိ ဧတေနာတိ ပဋိသလ္လာနံ, ဖလသမာပတ္တိ။ ဇီဝိတဟာရကသတ္ထံ ဇီဝိတသ္သ ဟရဏတော, သတ္တာနဉ္စ သသနတော ဟိံသနတော ။ ပရိစရိတောတိ ပယိရုပာသိတော။ တေန ယထာနုသိဋ္ဌံ ပဋိပဇ္ဇိန္တိ ဒီပေတိ။
87. Sabbanimittehi paṭisallīyati etenāti paṭisallānaṃ, phalasamāpatti. Jīvitahārakasatthaṃ jīvitassa haraṇato, sattānañca sasanato hiṃsanato . Paricaritoti payirupāsito. Tena yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjinti dīpeti.
အနုပဝဇ္ဇန္တိ ပရေဟိ န ဥပဝဒိတဗ္ဗံ။ တံ ပနေတ္ထ အာယတိံ အပ္ပဋိသန္ဓိဘာဝတော ဟောတီတိ အာဟ ‘‘အပ္ပဝတ္တိက’’န္တိ။ ‘‘နေတံ မမာ’’တိအာဒီနိ ဝဒန္တော အရဟတ္တေ ပက္ခိပိတ္ဝာ ကထေသိ။ ပုထုဇ္ဇနဘာဝမေဝ ဒီပေန္တော ဝဒတိ အကတကိစ္စဘာဝဒီပနေန။ ကိဉ္စာပိ ထေရော ပုစ္ဆိတံ ပဉ္ဟံ အရဟတ္တေ ပက္ခိပိတ္ဝာ ကထေသိ, ‘‘န သမနုပသ္သာမီ’’တိ ပန ဝဒန္တော ကိဉ္စိ နိပ္ဖတ္တိံ န ကထေသိ, တသ္မာ ‘‘ဣဒမ္ပိ မနသိ ကာတဗ္ဗ’’န္တိ ဣဒံ အာနေတ္ဝာ သမ္ဗန္ဓော။
Anupavajjanti parehi na upavaditabbaṃ. Taṃ panettha āyatiṃ appaṭisandhibhāvato hotīti āha ‘‘appavattika’’nti. ‘‘Netaṃ mamā’’tiādīni vadanto arahatte pakkhipitvā kathesi. Puthujjanabhāvameva dīpento vadati akatakiccabhāvadīpanena. Kiñcāpi thero pucchitaṃ pañhaṃ arahatte pakkhipitvā kathesi, ‘‘na samanupassāmī’’ti pana vadanto kiñci nipphattiṃ na kathesi, tasmā ‘‘idampi manasi kātabba’’nti idaṃ ānetvā sambandho.
ကိလေသပသ္သဒ္ဓီတိ ကိလေသပရိဠာဟဝူပသမော။ ဘဝတ္ထာယ ပုန ဘဝတ္ထာယ။ အာလယနိကန္တိ ပရိယုဋ္ဌာနေတိ ဘဝန္တရေ အပေက္ခာသညိတေ အာလယေ နိကန္တိယာ စ ပရိယုဋ္ဌာနပ္ပတ္တိယာ။ အသတိ အဝိဇ္ဇမာနာယ။ ပဋိသန္ဓိဝသေန အညဘဝတော ဣဓာဂမနံ အာဂတိ နာမ။ စုတိဝသေန ဂမနန္တိ စဝနဝသေန ဣတော ဂတိ။ အနုရူပဂမနံ ဂတိ နာမ တဒုဘယံ န ဟောတိ။ စုတူပပာတော အပရာပရဘဝနဝသေန စုတိ, ဥပပဇ္ဇနဝသေန ဥပပာတော, တဒုဘယမ္ပိ န ဟောတိ။ ဧဝံ ပန စုတူပပာတေ အသတိ နေဝိဓ န ဣဓ လောကေ။ န ဟုရံ န ပရလောကေ ဟောတိ။ တတော ဧဝ န ဥဘယတ္ထ ဟောတိ။ အယမေဝ အန္တော အယံ ဣဓလောကေ ပရလောကေ စ အဘာဝောယေဝ ဒုက္ခသ္သ ပရိယောသာနံ။ အယမေဝာတိ ယထာဝုတ္တော ဧဝ – ဧတ္ထ ဧတသ္မိံ ပာဌေ ပရမ္ပရာဂတော ပမာဏဘူတော အတ္ထော။
Kilesapassaddhīti kilesapariḷāhavūpasamo. Bhavatthāya puna bhavatthāya. Ālayanikanti pariyuṭṭhāneti bhavantare apekkhāsaññite ālaye nikantiyā ca pariyuṭṭhānappattiyā. Asati avijjamānāya. Paṭisandhivasena aññabhavato idhāgamanaṃ āgati nāma. Cutivasena gamananti cavanavasena ito gati. Anurūpagamanaṃ gati nāma tadubhayaṃ na hoti. Cutūpapāto aparāparabhavanavasena cuti, upapajjanavasena upapāto, tadubhayampi na hoti. Evaṃ pana cutūpapāte asati nevidha na idha loke. Na huraṃ na paraloke hoti. Tato eva na ubhayattha hoti. Ayameva anto ayaṃ idhaloke paraloke ca abhāvoyeva dukkhassa pariyosānaṃ. Ayamevāti yathāvutto eva – ettha etasmiṃ pāṭhe paramparāgato pamāṇabhūto attho.
ယေ ပနာတိ သမ္မဝာဒိနော သန္ဓာယ ဝဒတိ။ အန္တရာဘဝံ ဣစ္ဆန္တိ ‘‘ဧဝံ ဘဝေန ဘဝန္တရသမ္ဗန္ဓော ယုဇ္ဇေယ္ယာ’’တိ။ နိရတ္ထကံ အန္တရာဘဝသ္သ နာမ ကသ္သစိ အဘာဝတော။ စုတိက္ခန္ဓာနန္တရဉ္ဟိ ပဋိသန္ဓိက္ခန္ဓာနံယေဝ ပာတုဘာဝော။ တေနာဟ ‘‘အန္တရာဘဝသ္သ။ပေ.။ ပဋိက္ခိတ္တောယေဝာ’’တိ။ တတ္ထ ဘာဝောတိ အတ္ထိတာ။ အဘိဓမ္မေ ကထာဝတ္ထုပ္ပကရဏေ (ကထာ. ၅၀၅-၅၀၇) ပဋိက္ခိတ္တောယေဝ။ ယဒိ ဧဝံ ‘‘အန္တရေနာ’’တိ ဣဒံ ကထန္တိ အာဟ ‘‘အန္တရေနာ’’တိအာဒိ။ ဝိကပ္ပတော အညံ ဝိကပ္ပန္တရံ, တသ္သ ဒီပနံ ‘‘အန္တရေနာ’’တိ ဝစနံ။ န အန္တရာဘဝဒီပနံ တာဒိသသ္သ အနုပလဗ္ဘနတော ပယောဇနာဘာဝတော စ။ ယတ္ထ ဟိ ဝိပာကဝိညာဏသ္သ ပစ္စယော, တတ္ထသ္သ နိသ္သယဘူတသ္သ ဝတ္ထုသ္သ သဟဘာဝီနဉ္စ ခန္ဓာနံ သမ္ဘဝောတိ သဒ္ဓိံ အတ္တနော နိသ္သယေန ဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတေဝာတိ နာသ္သ ဥပ္ပတ္တိယာ ဒေသဒူရတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ။ ‘‘နေဝ ဣဓ န ဟုရ’’န္တိ ဝုတ္တဒ္ဝယတော အပရံ ဝိကပ္ပေန ‘‘န ဥဘယ’’န္တိ, တတ္ထပိ န ဟောတိယေဝာတိ အဓိပ္ပာယော။ ‘‘အန္တရေနာ’’တိ ဝာ ‘‘ဝိနာ’’တိ ဣမိနာ သမာနတ္ထော နိပာတော, တသ္မာ နေဝိဓ, န ဟုရံ, ဥဘယံ ဝိနာပိ နေဝာတိ အတ္ထော။
Ye panāti sammavādino sandhāya vadati. Antarābhavaṃ icchanti ‘‘evaṃ bhavena bhavantarasambandho yujjeyyā’’ti. Niratthakaṃ antarābhavassa nāma kassaci abhāvato. Cutikkhandhānantarañhi paṭisandhikkhandhānaṃyeva pātubhāvo. Tenāha ‘‘antarābhavassa…pe… paṭikkhittoyevā’’ti. Tattha bhāvoti atthitā. Abhidhamme kathāvatthuppakaraṇe (kathā. 505-507) paṭikkhittoyeva. Yadi evaṃ ‘‘antarenā’’ti idaṃ kathanti āha ‘‘antarenā’’tiādi. Vikappato aññaṃ vikappantaraṃ, tassa dīpanaṃ ‘‘antarenā’’ti vacanaṃ. Na antarābhavadīpanaṃ tādisassa anupalabbhanato payojanābhāvato ca. Yattha hi vipākaviññāṇassa paccayo, tatthassa nissayabhūtassa vatthussa sahabhāvīnañca khandhānaṃ sambhavoti saddhiṃ attano nissayena viññāṇaṃ uppajjatevāti nāssa uppattiyā desadūratā veditabbā. ‘‘Neva idha na hura’’nti vuttadvayato aparaṃ vikappena ‘‘na ubhaya’’nti, tatthapi na hotiyevāti adhippāyo. ‘‘Antarenā’’ti vā ‘‘vinā’’ti iminā samānattho nipāto, tasmā nevidha, na huraṃ, ubhayaṃ vināpi nevāti attho.
အာဟရီတိ ဆိန္နဝသေန ဂဏ္ဟိ။ တေနာဟ ‘‘ကဏ္ဌနာဠံ ဆိန္ဒီ’’တိ။ ပရိဂ္ဂဏ္ဟန္တောတိ သမ္မသန္တော။ ပရိနိဗ္ဗုတော ဒီဃရတ္တံ ဝိပသ္သနာယံ ယုတ္တပယုတ္တဘာဝတော။ ‘‘အနုပဝဇ္ဇံ ဆန္နေန ဘိက္ခုနာ သတ္ထံ အာဟရိတ’’န္တိ, ကထေသီတိ အသေက္ခကာလေ ဗ္ယာကရဏံ ဝိယ ကတ္ဝာ ကထေသိ။
Āharīti chinnavasena gaṇhi. Tenāha ‘‘kaṇṭhanāḷaṃ chindī’’ti. Pariggaṇhantoti sammasanto. Parinibbuto dīgharattaṃ vipassanāyaṃ yuttapayuttabhāvato. ‘‘Anupavajjaṃ channena bhikkhunā satthaṃ āharita’’nti, kathesīti asekkhakāle byākaraṇaṃ viya katvā kathesi.
ဣမိနာတိ ‘‘ဥပဝဇ္ဇကုလာနီ’’တိ ဣမိနာ ဝစနေန။ ထေရောတိ သာရိပုတ္တတ္ထေရော။ ဧဝန္တိ ဧဝံ ပုဗ္ဗကာလေသု သံသဋ္ဌဝိဟာရီ ဟုတ္ဝာ ဌိတော ပစ္ဆာ အရဟတ္တံ ပာပုဏိသ္သတီတိ အာသင္ကန္တော ပုစ္ဆတိ။ သေသံ ဥတ္တာနမေဝ။
Imināti ‘‘upavajjakulānī’’ti iminā vacanena. Theroti sāriputtatthero. Evanti evaṃ pubbakālesu saṃsaṭṭhavihārī hutvā ṭhito pacchā arahattaṃ pāpuṇissatīti āsaṅkanto pucchati. Sesaṃ uttānameva.
ဆန္နသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Channasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၄. ဆန္နသုတ္တံ • 4. Channasuttaṃ
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ၄. ဆန္နသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 4. Channasuttavaṇṇanā
