Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / бадисамбхид̣̇аамаг̇г̇а-адтагат̇аа • Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā

52. жзд̇обарияан̃аан̣анид̣̇д̣̇зсаван̣н̣анаа

52. Cetopariyañāṇaniddesavaṇṇanā

104. жзд̇обарияан̃аан̣анид̣̇д̣̇зсз со звам̣ баж̇аанаад̇ийд̇и ид̣̇аани вад̇д̇аб̣б̣ам̣ вид̇хаанам̣ убад̣̇исад̇и. ид̣̇ам̣ руубам̣ соманассинд̣̇рияасамудтид̇анд̇иаад̣̇и аад̣̇игаммигзна жхааяинаа бадибаж̇ж̇ид̇аб̣б̣ам̣ вид̇хаанам̣. гат̇ам̣? зд̇ан̃хи н̃аан̣ам̣ уббаад̣̇зд̇угаамзна жхааяинаа батамам̣ д̇аава д̣̇иб̣б̣ажагкун̃аан̣ам̣ уббаад̣̇зд̇аб̣б̣ам̣. зд̇ан̃хи д̣̇иб̣б̣ажагкувасзна иж̇жхад̇и, д̇ам̣ зд̇асса баригаммам̣. д̇асмаа д̇зна бхигкунаа аалогам̣ вад̣дхзд̇ваа д̣̇иб̣б̣зна жагкунаа барасса хад̣̇аяаруубам̣ ниссааяа вад̇д̇амаанасса лохид̇асса ван̣н̣ам̣ бассид̇ваа бассид̇ваа жид̇д̇ам̣ бариязсид̇аб̣б̣ам̣. д̇ан̃хи лохид̇ам̣ гусаласоманассз вад̇д̇амаанз рад̇д̇ам̣ ход̇и ниг̇род̇хабаггаван̣н̣ам̣, агусаласоманассз вад̇д̇амаанз д̇ад̣̇зва лул̣ид̇ам̣ ход̇и, д̣̇оманассз вад̇д̇амаанз гаал̣агам̣ ход̇и ж̇амб̣убаггаван̣н̣ам̣ лул̣ид̇ам̣. гусалуубзгкааяа вад̇д̇амаанааяа басаннам̣ ход̇и д̇илад̇злаван̣н̣ам̣. агусалуубзгкааяа вад̇д̇амаанааяа д̇ад̣̇зва лул̣ид̇ам̣ ход̇и. д̇асмаа д̇зна ‘‘ид̣̇ам̣ руубам̣ соманассинд̣̇рияасамудтид̇ам̣, ид̣̇ам̣ руубам̣ д̣̇оманассинд̣̇рияасамудтид̇ам̣, ид̣̇ам̣ руубам̣ убзгкинд̣̇рияасамудтид̇а’’нд̇и барасса хад̣̇аяалохид̇аван̣н̣ам̣ бассид̇ваа бассид̇ваа жид̇д̇ам̣ бариязсанд̇зна жзд̇обарияан̃аан̣ам̣ т̇аамаг̇ад̇ам̣ гаад̇аб̣б̣ам̣. звам̣ т̇аамаг̇ад̇з хи д̇асмим̣ ануггамзна саб̣б̣амби гаамааважараад̣̇ибхзд̣̇ам̣ жид̇д̇ам̣ баж̇аанаад̇и жид̇д̇аа жид̇д̇амзва сан̇гаманд̇о винаа хад̣̇аяаруубад̣̇ассанзна. вуд̇д̇амби жзд̇ам̣ адтагат̇ааяам̣ –

104. Cetopariyañāṇaniddese so evaṃ pajānātīti idāni vattabbaṃ vidhānaṃ upadisati. Idaṃ rūpaṃ somanassindriyasamuṭṭhitantiādi ādikammikena jhāyinā paṭipajjitabbaṃ vidhānaṃ. Kathaṃ? Etañhi ñāṇaṃ uppādetukāmena jhāyinā paṭhamaṃ tāva dibbacakkhuñāṇaṃ uppādetabbaṃ. Etañhi dibbacakkhuvasena ijjhati, taṃ etassa parikammaṃ. Tasmā tena bhikkhunā ālokaṃ vaḍḍhetvā dibbena cakkhunā parassa hadayarūpaṃ nissāya vattamānassa lohitassa vaṇṇaṃ passitvā passitvā cittaṃ pariyesitabbaṃ. Tañhi lohitaṃ kusalasomanasse vattamāne rattaṃ hoti nigrodhapakkavaṇṇaṃ, akusalasomanasse vattamāne tadeva luḷitaṃ hoti, domanasse vattamāne kāḷakaṃ hoti jambupakkavaṇṇaṃ luḷitaṃ. Kusalūpekkhāya vattamānāya pasannaṃ hoti tilatelavaṇṇaṃ. Akusalūpekkhāya vattamānāya tadeva luḷitaṃ hoti. Tasmā tena ‘‘idaṃ rūpaṃ somanassindriyasamuṭṭhitaṃ, idaṃ rūpaṃ domanassindriyasamuṭṭhitaṃ, idaṃ rūpaṃ upekkhindriyasamuṭṭhita’’nti parassa hadayalohitavaṇṇaṃ passitvā passitvā cittaṃ pariyesantena cetopariyañāṇaṃ thāmagataṃ kātabbaṃ. Evaṃ thāmagate hi tasmiṃ anukkamena sabbampi kāmāvacarādibhedaṃ cittaṃ pajānāti cittā cittameva saṅkamanto vinā hadayarūpadassanena. Vuttampi cetaṃ aṭṭhakathāyaṃ –

‘‘ааруббз барасса жид̇д̇ам̣ ж̇аанид̇угаамо гасса хад̣̇аяаруубам̣ бассад̇и, гассинд̣̇рияавигаарам̣ ологзд̇ийд̇и? на гассажи. ид̣̇д̇химад̇о висаяо зса, яад̣̇ид̣̇ам̣ яад̇т̇а гад̇т̇ажи жид̇д̇ам̣ ааваж̇ж̇анд̇о сол̣асаббабхзд̣̇ам̣ жид̇д̇ам̣ ж̇аанаад̇и. агад̇аабхинивзсасса бана васзна аяам̣ гат̇аа’’д̇и (висуд̣̇д̇хи. 2.401).

‘‘Āruppe parassa cittaṃ jānitukāmo kassa hadayarūpaṃ passati, kassindriyavikāraṃ oloketīti? Na kassaci. Iddhimato visayo esa, yadidaṃ yattha katthaci cittaṃ āvajjanto soḷasappabhedaṃ cittaṃ jānāti. Akatābhinivesassa pana vasena ayaṃ kathā’’ti (visuddhi. 2.401).

барасад̇д̇аананд̇и ад̇д̇аанам̣ табзд̇ваа сзсасад̇д̇аанам̣. барабуг̇г̇алаананд̇и ид̣̇амби иминаа згад̇т̇амзва, взнзяяавасзна бана д̣̇зсанаавилаасзна жа б̣яан̃ж̇анзна наанад̇д̇ам̣ гад̇ам̣. жзд̇асаа жзд̇о барижжа баж̇аанаад̇ийд̇и ад̇д̇ано жид̇д̇зна д̇зсам̣ жид̇д̇ам̣ барижчинд̣̇ид̇ваа сарааг̇аад̣̇ивасзна наанаббагаарад̇о ж̇аанаад̇и. сарааг̇ам̣ ваад̇иаад̣̇ийсу ваа-сад̣̇д̣̇о самужжаяад̇т̇о. д̇ад̇т̇а адтавид̇хам̣ лобхасахаг̇ад̇ажид̇д̇ам̣ сарааг̇ам̣ жид̇д̇ам̣ наама, авасзсам̣ жад̇убхуумагагусалааб̣яаагад̇ажид̇д̇ам̣ вийд̇арааг̇ам̣ наама. д̣̇вз д̣̇оманассажид̇д̇аани, д̣̇вз вижигижчаауд̣̇д̇хажжажид̇д̇аанийд̇и имаани бана жад̇д̇аари жид̇д̇аани имасмим̣ д̣̇угз сан̇г̇ахам̣ на г̇ажчанд̇и. гзжи бана т̇зраа д̇ааниби вийд̇арааг̇абад̣̇зна сан̇г̇ан̣ханд̇и. д̣̇увид̇хам̣ бана д̣̇оманассасахаг̇ад̇ам̣ жид̇д̇ам̣ сад̣̇осам̣ жид̇д̇ам̣ наама, саб̣б̣амби жад̇убхуумагам̣ гусалааб̣яаагад̇ам̣ вийд̇ад̣̇осам̣ наама. сзсаани д̣̇аса агусалажид̇д̇аани имасмим̣ д̣̇угз сан̇г̇ахам̣ на г̇ажчанд̇и. гзжи бана т̇зраа д̇ааниби вийд̇ад̣̇осабад̣̇зна сан̇г̇ан̣ханд̇и. самохам̣ вийд̇амоханд̇и зд̇т̇а бана мохзгахзд̇угавасзна вижигижчаауд̣̇д̇хажжасахаг̇ад̇ад̣̇ваяамзва самохам̣. мохасса бана саб̣б̣аагусалзсу самбхавад̇о д̣̇ваад̣̇асавид̇хамби агусалам̣ жид̇д̇ам̣ ‘‘самоха’’нд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. авасзсам̣ гусалааб̣яаагад̇ам̣ вийд̇амохам̣. т̇инамид̣̇д̇хаануг̇ад̇ам̣ бана сам̣кид̇д̇ам̣, уд̣̇д̇хажжаануг̇ад̇ам̣ вигкид̇д̇ам̣. руубааважарааруубааважарам̣ махаг̇г̇ад̇ам̣, авасзсам̣ амахаг̇г̇ад̇ам̣. саб̣б̣амби д̇збхуумагам̣ сауд̇д̇арам̣, логуд̇д̇арам̣ ануд̇д̇арам̣. убажаараббад̇д̇ам̣ аббанааббад̇д̇ан̃жа самаахид̇ам̣, д̇ад̣̇убхаяамасамбад̇д̇ам̣ асамаахид̇ам̣. д̇ад̣̇ан̇г̇авигкамбханасамужчзд̣̇абадиббассад̣̇д̇хиниссаран̣авимуд̇д̇иббад̇д̇ам̣ вимуд̇д̇ам̣, бан̃жавид̇хамби зд̇ам̣ вимуд̇д̇имаббад̇д̇ам̣ авимуд̇д̇анд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. ид̇и жзд̇обарияан̃аан̣алаабхий бхигку сол̣асаббабхзд̣̇амби жид̇д̇ам̣ баж̇аанаад̇и. бут̇уж̇ж̇анаа бана арияаанам̣ маг̇г̇апалажид̇д̇ам̣ на ж̇аананд̇и, арияааби жа хздтимаа хздтимаа убаримаанам̣ убаримаанам̣ маг̇г̇апалажид̇д̇ам̣ на ж̇аананд̇и, убаримаа убаримаа бана хздтимаанам̣ хздтимаанам̣ жид̇д̇ам̣ ж̇аананд̇ийд̇и.

Parasattānanti attānaṃ ṭhapetvā sesasattānaṃ. Parapuggalānanti idampi iminā ekatthameva, veneyyavasena pana desanāvilāsena ca byañjanena nānattaṃ kataṃ. Cetasā ceto paricca pajānātīti attano cittena tesaṃ cittaṃ paricchinditvā sarāgādivasena nānappakārato jānāti. Sarāgaṃ vātiādīsu vā-saddo samuccayattho. Tattha aṭṭhavidhaṃ lobhasahagatacittaṃ sarāgaṃ cittaṃ nāma, avasesaṃ catubhūmakakusalābyākatacittaṃ vītarāgaṃ nāma. Dve domanassacittāni, dve vicikicchāuddhaccacittānīti imāni pana cattāri cittāni imasmiṃ duke saṅgahaṃ na gacchanti. Keci pana therā tānipi vītarāgapadena saṅgaṇhanti. Duvidhaṃ pana domanassasahagataṃ cittaṃ sadosaṃ cittaṃ nāma, sabbampi catubhūmakaṃ kusalābyākataṃ vītadosaṃ nāma. Sesāni dasa akusalacittāni imasmiṃ duke saṅgahaṃ na gacchanti. Keci pana therā tānipi vītadosapadena saṅgaṇhanti. Samohaṃ vītamohanti ettha pana mohekahetukavasena vicikicchāuddhaccasahagatadvayameva samohaṃ. Mohassa pana sabbākusalesu sambhavato dvādasavidhampi akusalaṃ cittaṃ ‘‘samoha’’nti veditabbaṃ. Avasesaṃ kusalābyākataṃ vītamohaṃ. Thinamiddhānugataṃ pana saṃkhittaṃ, uddhaccānugataṃ vikkhittaṃ. Rūpāvacarārūpāvacaraṃ mahaggataṃ, avasesaṃ amahaggataṃ. Sabbampi tebhūmakaṃ sauttaraṃ, lokuttaraṃ anuttaraṃ. Upacārappattaṃ appanāppattañca samāhitaṃ, tadubhayamasampattaṃ asamāhitaṃ. Tadaṅgavikkhambhanasamucchedapaṭippassaddhinissaraṇavimuttippattaṃ vimuttaṃ, pañcavidhampi etaṃ vimuttimappattaṃ avimuttanti veditabbaṃ. Iti cetopariyañāṇalābhī bhikkhu soḷasappabhedampi cittaṃ pajānāti. Puthujjanā pana ariyānaṃ maggaphalacittaṃ na jānanti, ariyāpi ca heṭṭhimā heṭṭhimā uparimānaṃ uparimānaṃ maggaphalacittaṃ na jānanti, uparimā uparimā pana heṭṭhimānaṃ heṭṭhimānaṃ cittaṃ jānantīti.

жзд̇обарияан̃аан̣анид̣̇д̣̇зсаван̣н̣анаа нидтид̇аа.

Cetopariyañāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



д̇ибидага (муула) • Tipiṭaka (Mūla) / суд̇д̇абидага • Suttapiṭaka / куд̣̇д̣̇аганигааяа • Khuddakanikāya / бадисамбхид̣̇аамаг̇г̇абаал̣и • Paṭisambhidāmaggapāḷi / 52. жзд̇обарияан̃аан̣анид̣̇д̣̇зсо • 52. Cetopariyañāṇaniddeso


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact