| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / วินยวินิจฺฉย-อุตฺตรวินิจฺฉย • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya |
จตุตฺถปาราชิกกถา
Catutthapārājikakathā
๓๐๖.
306.
อสนฺตมตฺตสฺสิตเมว กตฺวา;
Asantamattassitameva katvā;
ภวํ อธิฎฺฐาย จ วตฺตมานํ;
Bhavaṃ adhiṭṭhāya ca vattamānaṃ;
อญฺญาปเทสญฺจ วินาธิมานํ;
Aññāpadesañca vinādhimānaṃ;
ฌานาทิเภทํ สมุทาจเรยฺยฯ
Jhānādibhedaṃ samudācareyya.
๓๐๗.
307.
กาเยน วาจายปิ วา ตทเตฺถ;
Kāyena vācāyapi vā tadatthe;
ญาเตว วิญฺญตฺติปเถ อภโพฺพ;
Ñāteva viññattipathe abhabbo;
ยเถว ตาโล ปน มตฺถกสฺมิํ;
Yatheva tālo pana matthakasmiṃ;
ฉิโนฺน อภโพฺพ ปุน รุฬฺหิภาเวฯ
Chinno abhabbo puna ruḷhibhāve.
๓๐๘.
308.
อสนฺตเมวตฺตนิ โย ปรสฺส;
Asantamevattani yo parassa;
ทีเปติ ฌานาทิมนนฺตรํ โส;
Dīpeti jhānādimanantaraṃ so;
ชานาติ เจ โหติ จุโต หิ โน เจ;
Jānāti ce hoti cuto hi no ce;
ชานาติ ถุลฺลจฺจยมสฺส โหติฯ
Jānāti thullaccayamassa hoti.
๓๐๙.
309.
‘‘โย เต วิหาเร วสตีธ ภิกฺขุ;
‘‘Yo te vihāre vasatīdha bhikkhu;
โส ฌานลาภี’’ติ จ ทีปิเต เจ;
So jhānalābhī’’ti ca dīpite ce;
ชานาติ ถุลฺลจฺจยมสฺส โน เจ;
Jānāti thullaccayamassa no ce;
ชานาติ ตํ ทุกฺกฎเมว โหติฯ
Jānāti taṃ dukkaṭameva hoti.
๓๑๐.
310.
อสนฺตเมวตฺตนิ ธมฺมเมตํ;
Asantamevattani dhammametaṃ;
อตฺถีติ กตฺวา วทโตธิมานา;
Atthīti katvā vadatodhimānā;
วุโตฺต อนาปตฺตินโย ปเนวํ;
Vutto anāpattinayo panevaṃ;
อวตฺตุกามสฺส ตถาทิกสฺสฯ
Avattukāmassa tathādikassa.
๓๑๑.
311.
ปาปิจฺฉตา ตสฺส อสนฺตภาโว;
Pāpicchatā tassa asantabhāvo;
อาโรจนเญฺจว มนุสฺสกสฺส;
Ārocanañceva manussakassa;
นญฺญาปเทเสน ตเทว ญาณํ;
Naññāpadesena tadeva ñāṇaṃ;
ปเญฺจตฺถ องฺคานิ วทนฺติ ธีราฯ
Pañcettha aṅgāni vadanti dhīrā.
๓๑๒.
312.
ปฐเม ทุติเย จเนฺต, ปริยาโย น วิชฺชติ;
Paṭhame dutiye cante, pariyāyo na vijjati;
ทุติเย ตติเยเยว, อาณตฺติ น ปเนตเรฯ
Dutiye tatiyeyeva, āṇatti na panetare.
๓๑๓.
313.
อาทิ เมกสมุฎฺฐานํ, ทุวงฺคํ กายจิตฺตโต;
Ādi mekasamuṭṭhānaṃ, duvaṅgaṃ kāyacittato;
เสสา จ ติสมุฎฺฐานา, เตสมงฺคานิ สตฺต ตุฯ
Sesā ca tisamuṭṭhānā, tesamaṅgāni satta tu.
๓๑๔.
314.
สุโขเปกฺขายุตํ อาทิ, ตติยํ ทุกฺขเวทนํ;
Sukhopekkhāyutaṃ ādi, tatiyaṃ dukkhavedanaṃ;
ทุติยญฺจ จตุตฺถญฺจ, ติเวทนมุทีริตํฯ
Dutiyañca catutthañca, tivedanamudīritaṃ.
๓๑๕.
315.
ปฐมสฺสฎฺฐ จิตฺตานิ, ตติยสฺส ทุเว ปน;
Paṭhamassaṭṭha cittāni, tatiyassa duve pana;
ทุติยสฺส จตุตฺถสฺส, ทส จิตฺตานิ ลพฺภเรฯ
Dutiyassa catutthassa, dasa cittāni labbhare.
๓๑๖.
316.
ตสฺมา สจิตฺตกํ วุตฺตํ, สพฺพเมตํ จตุพฺพิธํ;
Tasmā sacittakaṃ vuttaṃ, sabbametaṃ catubbidhaṃ;
กฺริยา สญฺญาวิโมกฺขญฺจ, โลกวชฺชนฺติ ทีปิตํฯ
Kriyā saññāvimokkhañca, lokavajjanti dīpitaṃ.
๓๑๗.
317.
อิทมาปตฺติยํเยว, วิธานํ ปน ยุชฺชติ;
Idamāpattiyaṃyeva, vidhānaṃ pana yujjati;
ตสฺมา อาปตฺติยํเยว, คเหตพฺพํ วิภาวินาฯ
Tasmā āpattiyaṃyeva, gahetabbaṃ vibhāvinā.
๓๑๘.
318.
มุทุปิฎฺฐิ จ ลมฺพี จ, มุขคฺคาหี นิสีทโก;
Mudupiṭṭhi ca lambī ca, mukhaggāhī nisīdako;
ปาราชิกา อิเม เตสํ, จตฺตาโร อนุโลมิกาฯ
Pārājikā ime tesaṃ, cattāro anulomikā.
๓๑๙.
319.
ภิกฺขุนีนญฺจ จตฺตาริ, วิพฺภนฺตา ภิกฺขุนี สยํ;
Bhikkhunīnañca cattāri, vibbhantā bhikkhunī sayaṃ;
ตถา เอกาทสาภพฺพา, สเพฺพเต จตุวีสติฯ
Tathā ekādasābhabbā, sabbete catuvīsati.
๓๒๐.
320.
อิเม ปาราชิกา วุตฺตา, จตุวีสติ ปุคฺคลา;
Ime pārājikā vuttā, catuvīsati puggalā;
อภพฺพา ภิกฺขุภาวาย, สีสจฺฉิโนฺนว ชีวิตุํฯ
Abhabbā bhikkhubhāvāya, sīsacchinnova jīvituṃ.
๓๒๑.
321.
ปณฺฑโก จ ติรจฺฉาโน, อุภโตพฺยญฺชโนปิ จ;
Paṇḍako ca tiracchāno, ubhatobyañjanopi ca;
ตโย วตฺถุวิปนฺนา หิ, อเหตุปฎิสนฺธิกาฯ
Tayo vatthuvipannā hi, ahetupaṭisandhikā.
๓๒๒.
322.
ปญฺจานนฺตริกา เถยฺย-สํวาโสปิ จ ทูสโก;
Pañcānantarikā theyya-saṃvāsopi ca dūsako;
ติตฺถิปกฺกนฺตโก เจติ, กฺริยานฎฺฐา ปนฎฺฐ เตฯ
Titthipakkantako ceti, kriyānaṭṭhā panaṭṭha te.
๓๒๓.
323.
วินิจฺฉโย โย ปน สารภูโต;
Vinicchayo yo pana sārabhūto;
ปาราชิกานํ กถิโต มยายํ;
Pārājikānaṃ kathito mayāyaṃ;
ตสฺสานุสาเรน พุเธน ญาตุํ;
Tassānusārena budhena ñātuṃ;
สกฺกา หิ เสโสปิ อเสสโตวฯ
Sakkā hi sesopi asesatova.
๓๒๔.
324.
ปิฎเก ปฎุภาวกเร ปรเม;
Piṭake paṭubhāvakare parame;
วินเย วิวิเธหิ นเยหิ ยุเต;
Vinaye vividhehi nayehi yute;
ปรมตฺถนยํ อภิปตฺถยตา;
Paramatthanayaṃ abhipatthayatā;
ปริยาปุณิตพฺพมยํ สตตํฯ
Pariyāpuṇitabbamayaṃ satataṃ.
อิติ วินยวินิจฺฉเย จตุตฺถปาราชิกกถา นิฎฺฐิตาฯ
Iti vinayavinicchaye catutthapārājikakathā niṭṭhitā.
