| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មិលិន្ទបញ្ហបាឡិ • Milindapañhapāḷi |
១០. ចក្កវត្តិង្គបញ្ហោ
10. Cakkavattiṅgapañho
១០. ‘‘ភន្តេ នាគសេន, ‘ចក្កវត្តិស្ស ចត្តារិ អង្គានិ គហេតព្ពានី’តិ យំ វទេសិ, កតមានិ តានិ ចត្តារិ អង្គានិ គហេតព្ពានី’’តិ? ‘‘យថា, មហារាជ , ចក្កវត្តី ចតូហិ សង្គហវត្ថូហិ ជនំ សង្គណ្ហាតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន ចតស្សន្នំ បរិសានំ មានសំ សង្គហេតព្ពំ អនុគ្គហេតព្ពំ សម្បហំសេតព្ពំ។ ឥទំ, មហារាជ, ចក្កវត្តិស្ស បឋមំ អង្គំ គហេតព្ពំ។
10. ‘‘Bhante nāgasena, ‘cakkavattissa cattāri aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni cattāri aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja , cakkavattī catūhi saṅgahavatthūhi janaṃ saṅgaṇhāti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena catassannaṃ parisānaṃ mānasaṃ saṅgahetabbaṃ anuggahetabbaṃ sampahaṃsetabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, cakkavattissa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, ចក្កវត្តិស្ស វិជិតេ ចោរា ន ឧដ្ឋហន្តិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន កាមរាគព្យាបាទវិហិំសាវិតក្កា ន ឧប្បាទេតព្ពា។ ឥទំ, មហារាជ, ចក្កវត្តិស្ស ទុតិយំ អង្គំ គហេតព្ពំ។ ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, ភគវតា ទេវាតិទេវេន –
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, cakkavattissa vijite corā na uṭṭhahanti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena kāmarāgabyāpādavihiṃsāvitakkā na uppādetabbā. Idaṃ, mahārāja, cakkavattissa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena –
‘‘‘វិតក្កូបសមេ ច យោ រតោ, អសុភំ ភាវយតេ 1 សទា សតោ;
‘‘‘Vitakkūpasame ca yo rato, asubhaṃ bhāvayate 2 sadā sato;
ឯស ខោ ព្យន្តិកាហិតិ, ឯស ឆេច្ឆតិ មារពន្ធន’ន្តិ។
Esa kho byantikāhiti, esa checchati mārabandhana’nti.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, ចក្កវត្តី ទិវសេ ទិវសេ សមុទ្ទបរិយន្តំ មហាបថវិំ អនុយាយតិ កល្យាណបាបកានិ វិចិនមានោ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន កាយកម្មំ វចីកម្មំ មនោកម្មំ ទិវសេ ទិវសេ បច្ចវេក្ខិតព្ពំ ‘កិំ នុ ខោ មេ ឥមេហិ តីហិ ឋានេហិ អនុបវជ្ជស្ស ទិវសោ វីតិវត្តតី’តិ។ ឥទំ, មហារាជ, ចក្កវត្តិស្ស តតិយំ អង្គំ គហេតព្ពំ។ ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, ភគវតា ទេវាតិទេវេន អង្គុត្តរនិកាយវរេ –
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, cakkavattī divase divase samuddapariyantaṃ mahāpathaviṃ anuyāyati kalyāṇapāpakāni vicinamāno, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena kāyakammaṃ vacīkammaṃ manokammaṃ divase divase paccavekkhitabbaṃ ‘kiṃ nu kho me imehi tīhi ṭhānehi anupavajjassa divaso vītivattatī’ti. Idaṃ, mahārāja, cakkavattissa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena aṅguttaranikāyavare –
‘កថម្ភូតស្ស មេ រត្តិន្ទិវា វីតិវត្តន្តីតិ 3 បព្ពជិតេន អភិណ្ហំ បច្ចវេក្ខិតព្ព’ន្តិ។
‘Kathambhūtassa me rattindivā vītivattantīti 4 pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabba’nti.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, ចក្កវត្តិស្ស អព្ភន្តរពាហិរារក្ខា សុសំវិហិតា ហោតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន អព្ភន្តរានំ ពាហិរានំ កិលេសានំ អារក្ខាយ សតិទោវារិកោ ឋបេតព្ពោ។ ឥទំ , មហារាជ, ចក្កវត្តិស្ស ចតុត្ថំ អង្គំ គហេតព្ពំ។ ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, ភគវតា ទេវាតិទេវេន –
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, cakkavattissa abbhantarabāhirārakkhā susaṃvihitā hoti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena abbhantarānaṃ bāhirānaṃ kilesānaṃ ārakkhāya satidovāriko ṭhapetabbo. Idaṃ , mahārāja, cakkavattissa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena –
‘សតិទោវារិកោ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ អកុសលំ បជហតិ កុសលំ ភាវេតិ, សាវជ្ជំ បជហតិ, អនវជ្ជំ ភាវេតិ, សុទ្ធមត្តានំ បរិហរតី’’’តិ។
‘Satidovāriko, bhikkhave, ariyasāvako akusalaṃ pajahati kusalaṃ bhāveti, sāvajjaṃ pajahati, anavajjaṃ bhāveti, suddhamattānaṃ pariharatī’’’ti.
ចក្កវត្តិង្គបញ្ហោ ទសមោ។
Cakkavattiṅgapañho dasamo.
បថវីវគ្គោ តតិយោ។
Pathavīvaggo tatiyo.
តស្សុទ្ទានំ –
Tassuddānaṃ –
បថវី អាបោ ច តេជោ ច, វាយោ ច បព្ពតេន ច;
Pathavī āpo ca tejo ca, vāyo ca pabbatena ca;
អាកាសោ ចន្ទសូរិយោ ច, សក្កោ ច ចក្កវត្តិនាតិ។
Ākāso candasūriyo ca, sakko ca cakkavattināti.
Footnotes:
