| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಮಿಲಿನ್ದಪಞ್ಹಪಾಳಿ • Milindapañhapāḷi |
೩. ಬುದ್ಧಅಪ್ಪಾಬಾಧಪಞ್ಹೋ
3. Buddhaappābādhapañho
೩. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ ಭಗವತಾ ‘ಅಹಮಸ್ಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯಾಚಯೋಗೋ ಸದಾ ಪಯತಪಾಣಿ ಅನ್ತಿಮದೇಹಧರೋ ಅನುತ್ತರೋ ಭಿಸಕ್ಕೋ ಸಲ್ಲಕತ್ತೋ’ತಿ। ಪುನ ಚ ಭಣಿತಂ ಭಗವತಾ ‘ಏತದಗ್ಗಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಮ ಸಾವಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಪ್ಪಾಬಾಧಾನಂ ಯದಿದಂ ಬಾಕುಲೋ’ತಿ। ಭಗವತೋ ಚ ಸರೀರೇ ಬಹುಕ್ಖತ್ತುಂ ಆಬಾಧೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ದಿಸ್ಸತಿ। ಯದಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ತಥಾಗತೋ ಅನುತ್ತರೋ, ತೇನ ಹಿ ‘ಏತದಗ್ಗಂ…ಪೇ॰… ಬಾಕುಲೋ’ತಿ ಯಂ ವಚನಂ, ತಂ ಮಿಚ್ಛಾ। ಯದಿ ಥೇರೋ ಬಾಕುಲೋ ಅಪ್ಪಾಬಾಧಾನಂ ಅಗ್ಗೋ, ತೇನ ಹಿ ‘ಅಹಮಸ್ಮಿ…ಪೇ॰… ಸಲ್ಲಕತ್ತೋ’ತಿ ತಮ್ಪಿ ವಚನಂ ಮಿಚ್ಛಾ। ಅಯಮ್ಪಿ ಉಭತೋ ಕೋಟಿಕೋ ಪಞ್ಹೋ ತವಾನುಪ್ಪತ್ತೋ, ಸೋ ತಯಾ ನಿಬ್ಬಾಹಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ।
3. ‘‘Bhante nāgasena, bhāsitampetaṃ bhagavatā ‘ahamasmi, bhikkhave, brāhmaṇo yācayogo sadā payatapāṇi antimadehadharo anuttaro bhisakko sallakatto’ti. Puna ca bhaṇitaṃ bhagavatā ‘etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ appābādhānaṃ yadidaṃ bākulo’ti. Bhagavato ca sarīre bahukkhattuṃ ābādho uppanno dissati. Yadi, bhante nāgasena, tathāgato anuttaro, tena hi ‘etadaggaṃ…pe… bākulo’ti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā. Yadi thero bākulo appābādhānaṃ aggo, tena hi ‘ahamasmi…pe… sallakatto’ti tampi vacanaṃ micchā. Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo’’ti.
‘‘ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ‘ಅಹಮಸ್ಮಿ…ಪೇ॰… ಸಲ್ಲಕತ್ತೋ’ತಿ, ಭಣಿತಞ್ಚ ‘ಏತದಗ್ಗಂ…ಪೇ॰… ಬಾಕುಲೋ’ತಿ, ತಞ್ಚ ಪನ ಬಾಹಿರಾನಂ ಆಗಮಾನಂ ಅಧಿಗಮಾನಂ ಪರಿಯತ್ತೀನಂ ಅತ್ತನಿ ವಿಜ್ಜಮಾನತಂ ಸನ್ಧಾಯ ಭಾಸಿತಂ।
‘‘Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā ‘ahamasmi…pe… sallakatto’ti, bhaṇitañca ‘etadaggaṃ…pe… bākulo’ti, tañca pana bāhirānaṃ āgamānaṃ adhigamānaṃ pariyattīnaṃ attani vijjamānataṃ sandhāya bhāsitaṃ.
‘‘ಸನ್ತಿ ಖೋ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತೋ ಸಾವಕಾ ಠಾನಚಙ್ಕಮಿಕಾ, ತೇ ಠಾನೇನ ಚಙ್ಕಮೇನ ದಿವಾರತ್ತಿಂ ವೀತಿನಾಮೇನ್ತಿ, ಭಗವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಠಾನೇನ ಚಙ್ಕಮೇನ ನಿಸಜ್ಜಾಯ ಸಯನೇನ ದಿವಾರತ್ತಿಂ ವೀತಿನಾಮೇತಿ, ಯೇ ತೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಿಕ್ಖೂ ಠಾನಚಙ್ಕಮಿಕಾ, ತೇ ತೇನ ಅಙ್ಗೇನ ಅತಿರೇಕಾ।
‘‘Santi kho pana, mahārāja, bhagavato sāvakā ṭhānacaṅkamikā, te ṭhānena caṅkamena divārattiṃ vītināmenti, bhagavā pana, mahārāja, ṭhānena caṅkamena nisajjāya sayanena divārattiṃ vītināmeti, ye te, mahārāja, bhikkhū ṭhānacaṅkamikā, te tena aṅgena atirekā.
‘‘ಸನ್ತಿ ಖೋ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತೋ ಸಾವಕಾ ಏಕಾಸನಿಕಾ, ತೇ ಜೀವಿತಹೇತುಪಿ ದುತಿಯಂ ಭೋಜನಂ ನ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಭಗವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಯಾವ ತತಿಯಮ್ಪಿ ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜತಿ, ಯೇ ತೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕಾಸನಿಕಾ, ತೇ ತೇನ ಅಙ್ಗೇನ ಅತಿರೇಕಾ, ಅನೇಕವಿಧಾನಿ, ಮಹಾರಾಜ, ತಾನಿ ಕಾರಣಾನಿ ತೇಸಂ ತೇಸಂ ತಂ ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ಭಣಿತಾನಿ। ಭಗವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಅನುತ್ತರೋ ಸೀಲೇನ ಸಮಾಧಿನಾ ಪಞ್ಞಾಯ ವಿಮುತ್ತಿಯಾ ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನೇನ ದಸಹಿ ಚ ಬಲೇಹಿ ಚತೂಹಿ ವೇಸಾರಜ್ಜೇಹಿ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಬುದ್ಧಧಮ್ಮೇಹಿ ಛಹಿ ಅಸಾಧಾರಣೇಹಿ ಞಾಣೇಹಿ, ಕೇವಲೇ ಚ ಬುದ್ಧವಿಸಯೇ ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ಭಣಿತಂ ‘ಅಹಮಸ್ಮಿ…ಪೇ॰… ಸಲ್ಲಕತ್ತೋ’ತಿ।
‘‘Santi kho pana, mahārāja, bhagavato sāvakā ekāsanikā, te jīvitahetupi dutiyaṃ bhojanaṃ na bhuñjanti, bhagavā pana, mahārāja, dutiyampi yāva tatiyampi bhojanaṃ bhuñjati, ye te, mahārāja, bhikkhū ekāsanikā, te tena aṅgena atirekā, anekavidhāni, mahārāja, tāni kāraṇāni tesaṃ tesaṃ taṃ taṃ sandhāya bhaṇitāni. Bhagavā pana, mahārāja, anuttaro sīlena samādhinā paññāya vimuttiyā vimuttiñāṇadassanena dasahi ca balehi catūhi vesārajjehi aṭṭhārasahi buddhadhammehi chahi asādhāraṇehi ñāṇehi, kevale ca buddhavisaye taṃ sandhāya bhaṇitaṃ ‘ahamasmi…pe… sallakatto’ti.
‘‘ಇಧ, ಮಹಾರಾಜ, ಮನುಸ್ಸೇಸು ಏಕೋ ಜಾತಿಮಾ ಹೋತಿ, ಏಕೋ ಧನವಾ, ಏಕೋ ವಿಜ್ಜವಾ, ಏಕೋ ಸಿಪ್ಪವಾ, ಏಕೋ ಸೂರೋ, ಏಕೋ ವಿಚಕ್ಖಣೋ, ಸಬ್ಬೇಪೇತೇ ಅಭಿಭವಿಯ ರಾಜಾ ಯೇವ ತೇಸಂ ಉತ್ತಮೋ ಹೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವಾ ಸಬ್ಬಸತ್ತಾನಂ ಅಗ್ಗೋ ಜೇಟ್ಠೋ ಸೇಟ್ಠೋ।
‘‘Idha, mahārāja, manussesu eko jātimā hoti, eko dhanavā, eko vijjavā, eko sippavā, eko sūro, eko vicakkhaṇo, sabbepete abhibhaviya rājā yeva tesaṃ uttamo hoti, evameva kho, mahārāja, bhagavā sabbasattānaṃ aggo jeṭṭho seṭṭho.
‘‘ಯಂ ಪನ ಆಯಸ್ಮಾ ಬಾಕುಲೋ ಅಪ್ಪಾಬಾಧೋ ಅಹೋಸಿ, ತಂ ಅಭಿನೀಹಾರವಸೇನ, ಸೋ ಹಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಅನೋಮದಸ್ಸಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಉದರವಾತಾಬಾಧೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇ ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸ ಚ ಭಗವತೋ ಅಟ್ಠಸಟ್ಠಿಯಾ ಚ ಭಿಕ್ಖುಸತಸಹಸ್ಸಾನಂ ತಿಣಪುಪ್ಫಕರೋಗೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇ ಸಯಂ ತಾಪಸೋ ಸಮಾನೋ ನಾನಾಭೇಸಜ್ಜೇಹಿ ತಂ ಬ್ಯಾಧಿಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ಅಪ್ಪಾಬಾಧತಂ ಪತ್ತೋ, ಭಣಿತೋ ಚ ‘ಏತದಗ್ಗಂ…ಪೇ॰… ಬಾಕುಲೋ’ತಿ।
‘‘Yaṃ pana āyasmā bākulo appābādho ahosi, taṃ abhinīhāravasena, so hi, mahārāja, anomadassissa bhagavato udaravātābādhe uppanne vipassissa ca bhagavato aṭṭhasaṭṭhiyā ca bhikkhusatasahassānaṃ tiṇapupphakaroge uppanne sayaṃ tāpaso samāno nānābhesajjehi taṃ byādhiṃ apanetvā appābādhataṃ patto, bhaṇito ca ‘etadaggaṃ…pe… bākulo’ti.
‘‘ಭಗವತೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಬ್ಯಾಧಿಮ್ಹಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತೇಪಿ ಅನುಪ್ಪಜ್ಜನ್ತೇಪಿ ಧುತಙ್ಗಂ ಆದಿಯನ್ತೇಪಿ ಅನಾದಿಯನ್ತೇಪಿ ನತ್ಥಿ ಭಗವತಾ ಸದಿಸೋ ಕೋಚಿ ಸತ್ತೋ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ ಮಹಾರಾಜ ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ಸಂಯುತ್ತನಿಕಾಯವರಲಞ್ಛಕೇ –
‘‘Bhagavato, mahārāja, byādhimhi uppajjantepi anuppajjantepi dhutaṅgaṃ ādiyantepi anādiyantepi natthi bhagavatā sadiso koci satto. Bhāsitampetaṃ mahārāja bhagavatā devātidevena saṃyuttanikāyavaralañchake –
‘‘‘ಯಾವತಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಅಪದಾ ವಾ ದ್ವಿಪದಾ ವಾ ಚತುಪ್ಪದಾ ವಾ ಬಹುಪ್ಪದಾ ವಾ ರೂಪಿನೋ ವಾ ಅರೂಪಿನೋ ವಾ ಸಞ್ಞಿನೋ ವಾ ಅಸಞ್ಞಿನೋ ವಾ ನೇವಸಞ್ಞೀನಾಸಞ್ಞಿನೋ ವಾ, ತಥಾಗತೋ ತೇಸಂ ಅಗ್ಗಮಕ್ಖಾಯತಿ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ’ತಿ। ‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಏವಮೇತಂ ತಥಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಮೀ’’’ತಿ।
‘‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññīnāsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho’ti. ‘Sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’’ti.
ಬುದ್ಧಅಪ್ಪಾಬಾಧಪಞ್ಹೋ ತತಿಯೋ।
Buddhaappābādhapañho tatiyo.
