| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya |
੬. ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸੁਤ੍ਤਂ
6. Brahmalokasuttaṃ
੧੭੭. ਸਾવਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ। ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗવਾ ਦਿવਾવਿਹਾਰਗਤੋ ਹੋਤਿ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨੋ। ਅਥ ਖੋ ਸੁਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੁਦ੍ਧਾવਾਸੋ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਯੇਨ ਭਗવਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਦ੍વਾਰਬਾਹਂ 1 ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਟ੍ਠਂਸੁ। ਅਥ ਖੋ ਸੁਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੁਦ੍ਧਾવਾਸਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘‘ਅਕਾਲੋ ਖੋ ਤਾવ, ਮਾਰਿਸ, ਭਗવਨ੍ਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤੁਂ; ਦਿવਾવਿਹਾਰਗਤੋ ਭਗવਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨੋ ਚ। ਅਸੁਕੋ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਇਦ੍ਧੋ ਚੇવ ਫੀਤੋ ਚ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਤਤ੍ਰ ਪਮਾਦવਿਹਾਰਂ વਿਹਰਤਿ। ਆਯਾਮ, ਮਾਰਿਸ, ਯੇਨ ਸੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਸਂવੇਜੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ। ‘‘ਏવਂ , ਮਾਰਿਸਾ’’ਤਿ ਖੋ ਸੁਦ੍ਧਾવਾਸੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੁਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ।
177. Sāvatthinidānaṃ. Tena kho pana samayena bhagavā divāvihāragato hoti paṭisallīno. Atha kho subrahmā ca paccekabrahmā suddhāvāso ca paccekabrahmā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā paccekaṃ dvārabāhaṃ 2 upanissāya aṭṭhaṃsu. Atha kho subrahmā paccekabrahmā suddhāvāsaṃ paccekabrahmānaṃ etadavoca – ‘‘akālo kho tāva, mārisa, bhagavantaṃ payirupāsituṃ; divāvihāragato bhagavā paṭisallīno ca. Asuko ca brahmaloko iddho ceva phīto ca, brahmā ca tatra pamādavihāraṃ viharati. Āyāma, mārisa, yena so brahmaloko tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā taṃ brahmānaṃ saṃvejeyyāmā’’ti. ‘‘Evaṃ , mārisā’’ti kho suddhāvāso paccekabrahmā subrahmuno paccekabrahmuno paccassosi.
ਅਥ ਖੋ ਸੁਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੁਦ੍ਧਾવਾਸੋ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬ੍ਰਹ੍ਮਾ – ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਬਲવਾ ਪੁਰਿਸੋ…ਪੇ॰… ਏવਮੇવ – ਭਗવਤੋ ਪੁਰਤੋ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਪਾਤੁਰਹੇਸੁਂ। ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਸੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਦੂਰਤੋવ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ। ਦਿਸ੍વਾਨ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਏਤਦવੋਚ – ‘‘ਹਨ੍ਦ ਕੁਤੋ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮਾਰਿਸਾ, ਆਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਆਗਤਾ ਖੋ ਮਯਂ, ਮਾਰਿਸ, ਅਮ੍ਹ ਤਸ੍ਸ ਭਗવਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ। ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸਿ ਪਨ ਤ੍વਂ, ਮਾਰਿਸ, ਤਸ੍ਸ ਭਗવਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿ?
Atha kho subrahmā ca paccekabrahmā suddhāvāso ca paccekabrahmā – seyyathāpi nāma balavā puriso…pe… evameva – bhagavato purato antarahitā tasmiṃ brahmaloke pāturahesuṃ. Addasā kho so brahmā te brahmāno dūratova āgacchante. Disvāna te brahmāno etadavoca – ‘‘handa kuto nu tumhe, mārisā, āgacchathā’’ti? ‘‘Āgatā kho mayaṃ, mārisa, amha tassa bhagavato santikā arahato sammāsambuddhassa. Gaccheyyāsi pana tvaṃ, mārisa, tassa bhagavato upaṭṭhānaṃ arahato sammāsambuddhassā’’ti?
ਏવਂ વੁਤ੍ਤੋ 3 ਖੋ ਸੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਂ વਚਨਂ ਅਨਧਿવਾਸੇਨ੍ਤੋ ਸਹਸ੍ਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍વਾ ਸੁਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘‘ਪਸ੍ਸਸਿ ਮੇ ਨੋ ਤ੍વਂ, ਮਾਰਿਸ, ਏવਰੂਪਂ ਇਦ੍ਧਾਨੁਭਾવ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਖੋ ਤ੍ਯਾਹਂ, ਮਾਰਿਸ, ਏવਰੂਪਂ ਇਦ੍ਧਾਨੁਭਾવ’’ਨ੍ਤਿ। ‘‘ਸੋ ਖ੍વਾਹਂ, ਮਾਰਿਸ, ਏવਂਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਏવਂਮਹਾਨੁਭਾવੋ ਕਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਮਣਸ੍ਸ વਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ વਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ?
Evaṃ vutto 4 kho so brahmā taṃ vacanaṃ anadhivāsento sahassakkhattuṃ attānaṃ abhinimminitvā subrahmānaṃ paccekabrahmānaṃ etadavoca – ‘‘passasi me no tvaṃ, mārisa, evarūpaṃ iddhānubhāva’’nti? ‘‘Passāmi kho tyāhaṃ, mārisa, evarūpaṃ iddhānubhāva’’nti. ‘‘So khvāhaṃ, mārisa, evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo kassa aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā upaṭṭhānaṃ gamissāmī’’ti?
ਅਥ ਖੋ ਸੁਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦ੍વਿਸਹਸ੍ਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍વਾ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘‘ਪਸ੍ਸਸਿ ਮੇ ਨੋ ਤ੍વਂ, ਮਾਰਿਸ, ਏવਰੂਪਂ ਇਦ੍ਧਾਨੁਭਾવ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਖੋ ਤ੍ਯਾਹਂ, ਮਾਰਿਸ, ਏવਰੂਪਂ ਇਦ੍ਧਾਨੁਭਾવ’’ਨ੍ਤਿ। ‘‘ਤਯਾ ਚ ਖੋ, ਮਾਰਿਸ, ਮਯਾ ਚ ਸ੍વੇવ ਭਗવਾ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਤਰੋ ਚੇવ ਮਹਾਨੁਭਾવਤਰੋ ਚ। ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸਿ ਤ੍વਂ, ਮਾਰਿਸ, ਤਸ੍ਸ ਭਗવਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੁਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –
Atha kho subrahmā paccekabrahmā dvisahassakkhattuṃ attānaṃ abhinimminitvā taṃ brahmānaṃ etadavoca – ‘‘passasi me no tvaṃ, mārisa, evarūpaṃ iddhānubhāva’’nti? ‘‘Passāmi kho tyāhaṃ, mārisa, evarūpaṃ iddhānubhāva’’nti. ‘‘Tayā ca kho, mārisa, mayā ca sveva bhagavā mahiddhikataro ceva mahānubhāvataro ca. Gaccheyyāsi tvaṃ, mārisa, tassa bhagavato upaṭṭhānaṃ arahato sammāsambuddhassā’’ti? Atha kho so brahmā subrahmānaṃ paccekabrahmānaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘ਤਯੋ ਸੁਪਣ੍ਣਾ ਚਤੁਰੋ ਚ ਹਂਸਾ,
‘‘Tayo supaṇṇā caturo ca haṃsā,
ਬ੍ਯਗ੍ਘੀਨਿਸਾ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਚ ਝਾਯਿਨੋ।
Byagghīnisā pañcasatā ca jhāyino;
ਓਭਾਸਯਂ ਉਤ੍ਤਰਸ੍ਸਂ ਦਿਸਾਯ’’ਨ੍ਤਿ॥
Obhāsayaṃ uttarassaṃ disāya’’nti.
‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤੇ ਤਂ ਜਲਤੇ વਿਮਾਨਂ,
‘‘Kiñcāpi te taṃ jalate vimānaṃ,
ਓਭਾਸਯਂ ਉਤ੍ਤਰਸ੍ਸਂ ਦਿਸਾਯਂ।
Obhāsayaṃ uttarassaṃ disāyaṃ;
ਰੂਪੇ ਰਣਂ ਦਿਸ੍વਾ ਸਦਾ ਪવੇਧਿਤਂ,
Rūpe raṇaṃ disvā sadā pavedhitaṃ,
ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਰੂਪੇ ਰਮਤੀ ਸੁਮੇਧੋ’’ਤਿ॥
Tasmā na rūpe ramatī sumedho’’ti.
ਅਥ ਖੋ ਸੁਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੁਦ੍ਧਾવਾਸੋ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਸਂવੇਜੇਤ੍વਾ ਤਤ੍ਥੇવਨ੍ਤਰਧਾਯਿਂਸੁ । ਅਗਮਾਸਿ ਚ ਖੋ ਸੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗવਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾਤਿ।
Atha kho subrahmā ca paccekabrahmā suddhāvāso ca paccekabrahmā taṃ brahmānaṃ saṃvejetvā tatthevantaradhāyiṃsu . Agamāsi ca kho so brahmā aparena samayena bhagavato upaṭṭhānaṃ arahato sammāsambuddhassāti.
Footnotes:
Related texts:
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ੬. ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 6. Brahmalokasuttavaṇṇanā
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ੬. ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 6. Brahmalokasuttavaṇṇanā
